
Rishi: Atharvanic tradition (anti-venom corpus; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī).
Devata: Indra; the Gods collectively; Varuṇa (protective triad against serpent-force).
Chandas: Mixed/prose-like charm style with triadic formula (not a strict RV-style stanzaic meter)
AV 10.4 to bhaiṣajya, apotropaiczny urok mający na celu odpędzenie sprawczości węży i neutralizację jadu jako poruszającej się wrogiej siły. Uaktywnia on ochronną triadę, Indrę, zbiorowych Bogów i Varuṇę, wraz z uosobionymi mocami odtrutkowymi oraz „ścieżkami zabijającymi węże,” aby stworzyć bezpieczną drogę, powstrzymać zagrożenie i zniszczyć truciznę u jej źródła.
Mantra 1
सर्पविषदूरीकरणम्। इन्द्र॑स्य प्रथ॒मो रथो॑ दे॒वाना॒मप॑रो॒ रथो॒ वरु॑णस्य तृ॒तीय॒ इत्। अही॑नामप॒मा रथ॑ स्था॒णुमा॑र॒दथा॑र्षत्
Odpędzenie jadu wężowego. Pierwszy rydwan należy do Indry; następny rydwan należy do bogów; trzeci z pewnością należy do Waruny: ten rydwan, który odpędza węże, ku pniowi z daleka wtedy ruszył.
Mantra 2
द॒र्भः शो॒चिस्त॒रूण॑क॒मश्व॑स्य॒ वारः॑ परु॒षस्य॒ वारः॑ । रथ॑स्य॒ बन्धु॑रम्
Trawa darbha, jasna, świeża; kuc ogona konia, kuc ogona Paruszy; rama wiążąca rydwanu.
Mantra 3
अव॑ श्वेत प॒दा ज॑हि॒ पूर्वे॑ण॒ चा प॑रेण च । उ॒द॒प्लु॒तमि॑व॒ दार्वही॑नामर॒सं वि॒षं वारु॒ग्रम्
W dół, o Białe, uderzaj stopą swoją, z przednią częścią i z tylną częścią jednakowo; jakby wyrzucone przez wodę, uczyń bezsokim jad Dārvahī, tę gwałtowną truciznę.
Mantra 4
अ॒रं॒घु॒षो नि॒मज्यो॒न्मज्य॒ पुन॑रब्रवीत्। उ॒द॒प्लु॒तमि॑व॒ दार्वही॑नामर॒सं वि॒षं वारु॒ग्रम्
Araṅghuṣa, zanurzając się i wstając, przemówił ponownie: 'Jakby wyrzucone przez wodę, uczyń bezsokim jad Dārvahī, tę gwałtowną truciznę.'
Mantra 5
पै॒द्वो ह॑न्ति कस॒र्णीलं॑ पै॒द्वः श्वि॒त्रमु॒तासि॒तम्। पै॒द्वो र॑थ॒र्व्याः शिरः॒ सं बि॑भेद पृदा॒क्वाः
Paedva uderza Kasarṇīlę; Paedva uderza to, co białe i czarne. Paedva, Cętkowany, całkowicie rozłupał głowę Ratharvī.
Mantra 6
पैद्व॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मोऽनु॑ त्वा व॒यमेम॑सि । अही॒न् व्यऽस्यतात् प॒थो येन॑ स्मा व॒यमे॒मसि॑
Idź naprzód, o Paedvo, pierwszy na czele; za tobą idziemy. Z drogi, którą kroczymy, niech on rozproszy węgi daleko.
Mantra 7
इ॒दं पै॒द्वो अ॑जायते॒दम॑स्य प॒राय॑णम्। इ॒मान्यर्व॑तः प॒दाहि॒घ्न्यो वा॒जिनी॑वतः
To był Paedva zrodzony; to jest jego droga wyzwolenia. To są ślady zabijające węgi szybkiego, nagrody zdobywającego rumaka.
Mantra 8
संय॑तं॒ न वि ष्प॑र॒द् व्यात्तं॒ न सं य॑मत्। अ॒स्मिन् क्षेत्रे॒ द्वावही॒ स्त्री च॒ पुमां॑श्च॒ तावु॒भाव॑र॒सा
Jak powściągnięty, nie wytrysnął; jak z otwartymi szczękami, nie zacisnął się. Na tym naszym polu są dwa węże, samica i samiec: niechaj oba będą pozbawione soku i siły.
Mantra 9
अ॒र॒सास॑ इ॒हाह॑यो॒ ये अन्ति॒ ये च॑ दूर॒के। घ॒नेन॑ हन्मि॒ वृश्चि॑क॒महिं॑ द॒ण्डेनाग॑तम्
Niechaj węże tutaj będą bez soku, czy są blisko, czy też daleko. Miażdżącą maczugą uderzam skorpiona; laską węża, który na nas nastaje.
Mantra 10
अ॒घा॒श्वस्ये॒दं भे॑ष॒जमु॒भयो॑ स्व॒जस्य॑ च । इन्द्रो॒ मेऽहि॑मघा॒यन्त॒महिं॑ पै॒द्वो अ॑रन्धयत्
To jest lekarstwo Aghāśvy, dla obu, tak, dla naszych bliskich również. Indra dla mnie ujarzmił węża, który mi szkodził; Paidhva ujarzmił węża.
Mantra 11
पै॒द्वस्य॑ मन्महे व॒यं स्थि॒रस्य॑ स्थि॒रधा॑म्नः। इ॒मे प॒श्चा पृदा॑कवः प्र॒दीध्य॑त आसते
O Paidhvie rozmyślamy, o niezłomnym, o niezłomnej siedzibie. Te cętkowane węże, lśniące jasno, siedzą tam z tyłu, powstrzymane.
Mantra 12
न॒ष्टास॑वो न॒ष्टवि॑षा ह॒ता इन्द्रे॑ण व॒ज्रिणा॑ । ज॒घानेन्द्रो॑ जघ्नि॒मा व॒यम्
Ich oddech zginął, ich trucizna zginęła: pobici zostali przez Indrę, dzierżącego piorun. Indra zabił; a my, tak, my zabiliśmy.
Mantra 13
ह॒तास्तिर॑श्चिराजयो॒ निपि॑ष्टासः॒ पृदा॑कवः । दर्विं॒ करि॑क्रतं श्वि॒त्रं द॒र्भेष्व॑सि॒तं ज॑हि
Zbite są istoty pełzające w poprzek; zgniecione są te cętkowane. Ręcznie wykonaną łyżką uderz Białego; między trawami darbha zabij Czarnego.
Mantra 14
कै॒रा॒ति॒का कु॑मारि॒का स॒का ख॑नति भेष॒जम्। हि॒र॒ण्ययी॑भि॒रभ्रि॑भिर्गिरी॒णामुप॒ सानु॑षु
Kobieta Kirāta, dziewica z nią, wykopuje lekarstwo złotymi łopatami na grzbietach gór.
Mantra 15
आयम॑ग॒न् युवा॑ भि॒षक् पृ॑श्नि॒हाप॑राजितः । स वै स्व॒जस्य॒ जम्भ॑न उ॒भयो॒र्वृश्चि॑कस्य च
Tu przybył młody uzdrowiciel, pogromca Cętkowanych, niezwyciężony. Zaprawdę on jest miażdżycielem Svaja i obu rodzajów skorpiona.
Mantra 16
इन्द्रो॒ मेऽहि॑मरन्धयन्मि॒त्रश्च॒ वरु॑णश्च । वा॒ता॒प॒र्ज॒न्यो॒३भा
Indra podbił dla mnie węża, i Mitra oraz Waruna; Wiatr i Parjanya... (przekazany wers jest tu uszkodzony lub niepełny).
Mantra 17
इन्द्रो॒ मेऽहि॑मरन्धय॒त् पृदा॑कुं च पृदा॒क्वम्। स्व॒जं तिर॑श्चिराजिं कस॒र्णीलं॒ दशो॑नसिम्
Indra dla mnie podbił węża, cętkowaną istotę i cętkowany rodzaj; Svaja, pełzającego w poprzek, ciemnobrązowego, o dziesięciu kłach.
Mantra 18
इन्द्रो॑ जघान प्रथ॒मं ज॑नि॒तार॑महे॒ तव॑ । तेषा॑मु तृ॒ह्यमा॑णानां॒ कः स्वि॒त् तेषा॑मस॒द् रसः॑
Indra uderzył jako pierwszego stwórcę twego wężowego potomstwa. Z nich, teraz gniotomych i tłoczonych, ktoż, proszę, z nich ma jeszcze jakiś sok pozostały?
Mantra 19
सं हि शी॒र्षाण्यग्र॑भं पौञ्जि॒ष्ठ इ॑व॒ कर्व॑रम्। सिन्धो॒र्मध्यं॑ प॒रेत्य॒ व्यऽनिज॒महे॑र्वि॒षम्
Albowiem chwyciłem razem głowy, jak najpotężniejszy chwyta cętkowanego węża: poszedłszy na środek rzeki, odrzuciłem i uśmierzyłem jad węża.
Mantra 20
अही॑नां॒ सर्वे॑षां वि॒षं परा॑ वहन्तु॒ सिन्ध॑वः । ह॒तास्तिर॑श्चिराजयो॒ निपि॑ष्टासः पृदा॑कवः
Niech strumienie poniosą daleko jad wszystkich węży. Zbite są te, które pełzną bokiem; starte na proch są węże cętkowane.
Mantra 21
ओष॑धीनाम॒हं वृ॑ण उ॒र्वरी॑रिव साधु॒या। नया॒म्यर्व॑तीरि॒वाहे॑ नि॒रैतु॑ ते वि॒षम्
Spośród ziół dokonuję wyboru, jak się wybiera dobre pola z umiejętnością; prowadzę je, jak się pędzi klacze: niechaj twoja trucizna odejdzie od węża.
Mantra 22
यद॒ग्नौ सूर्ये॑ वि॒षं पृ॑थि॒व्यामोष॑धीषु॒ यत्। का॒न्दा॒वि॒षं क॒नक्न॑कं नि॒रैत्वैतु॑ ते वि॒षम्
Jaka trucizna jest w ogniu, w słońcu, jaka trucizna jest w ziemi, w ziołach, trucizna łodyg, kąsająca zguba, niechaj odejdzie, tak, niechaj twoja trucizna odejdzie.
Mantra 23
ये अ॑ग्नि॒जा ओ॑षधि॒जा अही॑नां॒ ये अ॑प्सु॒जा वि॒द्युत॑ आबभू॒वुः । येषां॑ जा॒तानि॑ बहु॒धा म॒हान्ति॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नम॑सा विधेम
Te węże, które z ognia powstały, te, które z ziół się narodziły; te, które z wód powstały, które z błyskawicą się zjawiły - których narodziny są liczne i potężne: tym wężom z czcią oddajemy hołd.
Mantra 24
तौदी॒ नामा॑सि क॒न्याऽघृ॒ताची॒ नाम॒ वा अ॑सि । अ॒ध॒स्प॒देन॑ ते प॒दमा द॑दे विष॒दूष॑णम्
Taudi imię twoje, panno; 'Unghrytaci' imię twoje, zaprawdę. Dolnym krokiem ustanawiam dla ciebie miejsce - truciznę niszczące, truciznę unicestwiające.
Mantra 25
अङ्गा॑दङ्गा॒त् प्र च्या॑वय॒ हृद॑यं परि॑ वर्जय । अधा॑ वि॒षस्य॒ यत् तेजो॑ऽवा॒चीनं॒ तदे॑तु ते
Z członka do członka wypchnij ją; od serca odwróć ją. Wtedy - cokolwiek ognistej mocy trucizny jest skierowane w dół - niech to odejdzie od ciebie.
Mantra 26
आ॒रे अ॑भूद् विषम॑रौद् वि॒षे वि॒षम॑प्रा॒गपि॑ ।अ॒ग्निर्वि॒षमहे॒र्निर॑धा॒त् सोमो॒ निर॑णयीत्। दं॒ष्टार॒मन्व॑गाद् विषमहि॑रमृत
Daleko odeszła trucizna; z krzykiem trucizna została przepędzona od trucizny - precz, owszem, precz. Agni wyrzucił jad węża; Soma go wyprowadził. Za kąsaczem odeszła trucizna: O Amryta, Nieśmiertelny!
It is used to drive away snake-agency and neutralize venom—both as emergency support after a bite/exposure and as a protective ward in snake-prone settings.
They form a protective triad: Indra expels and breaks hostile forces, the Gods provide collective safeguarding, and Varuṇa restrains/binds danger so it cannot return or spread.
The ‘tracks’ symbolize a protected route of escape whose steps are imagined as serpent-slaying; the ‘station’ is a ritually fixed footing (often with a downward-pressing gesture) where poison is spoiled and rendered ineffective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.