Adhyaya 6
Spadek jest zaprojektowany jako zabezpieczenie państwowe: ustandaryzowane udziały i spadkobiercy rezerwowi czynią sąd ostatecznym dysponentem, co zapobiega przekształcaniu się rodzinnego majątku w paliwo buntu lub utracony dochód. Spory o sukcesję są przedstawiane jako zagrożenie dla produkcji, dochodów i wewnętrznego pokoju (logika Vijigīṣu). Przypadki graniczne są rozwiązywane poprzez hierarchię uprawnień wśród spadkobierców o równym i nierównym statusie. Zastępcze ścieżki mają zastosowanie, gdy brakuje bezpośrednich spadkobierców (krewni; nauczyciel/uczeń). Regulowane wyznaczenie do prokreacji jest dozwolone w celu stworzenia syna kṣetraja, co zachowuje ciągłość zobowiązań linii rodowej i majątkowych. Egzekwowanie przechodzi od przymusu rodowego do orzekania i rejestracji, utrzymując aktywa czytelnymi dla świadczeń i obowiązków. Utrzymanie osób zależnych i obowiązki domowe są zapewnione poprzez uporządkowany transfer.
Sutras
Sutra 1
कामाचारः सर्वं जीयेत ॥ कZ_०३.६.१० ॥
Syn zrodzony ze związku z wzajemnej chęci odziedziczy cały majątek.
Sutra 2
तेन मध्यमकनिष्ठौ व्याख्यातौ ॥ कZ_०३.६.११ ॥
Tą zasadą wyjaśnia się także synów środkowych i młodszych, to jest ich status określa się analogicznie.
Sutra 3
तयोर्मानुषोपेतो ज्येष्ठांशादर्धं लभेत ॥ कZ_०३.६.१२ ॥
Z tych dwóch, ten ustanowiony przez ludzką agencję lub uznanie otrzyma połowę udziału najstarszego syna.
Sutra 4
नानास्त्रीपुत्राणां तु संस्कृतासंस्कृतयोः कन्याकृतक्षतयोरभावे च एकस्याः पुत्रयोर्यमयोर्वा पूर्वजन्मना ज्येष्ठभावः ॥ कZ_०३.६.१३ ॥
Dla synów zrodzonych z różnych kobiet: gdy nie ma rozróżnienia takiego jak status konsekrowany lub niekonsekrowany albo inne wyróżniające cechy, i gdy dwóch synów tej samej matki jest bliźniętami, starszeństwo określa się przez wcześniejsze urodzenie.
Sutra 5
सूतमागधव्रात्यरथकाराणामैश्वर्यतो विभागः ॥ कZ_०३.६.१४ ॥
Dla grup sūta, māgadha, vrātya i rathakāra podział dziedzictwa odbywa się według aiśvarya, ich pozycji i środków.
Sutra 6
शेषास्तमुपजीवेयुः ॥ कZ_०३.६.१५ ॥
Pozostali członkowie mają żyć z niego, być utrzymywani na jego koszt.
Sutra 7
अनीश्वराः समविभागाः ॥ कZ_०३.६.१६ ॥
Ci, którzy nie mają władzy ani środków (anīśvara), będą mieli równy podział.
Sutra 8
चातुर्वर्ण्यपुत्राणां ब्राह्मणीपुत्रश्चतुरोऽंशान् हरेत्क्षत्रियापुत्रस्त्रीनंशान्वैश्यापुत्रो द्वावंशौ एकं शूद्रापुत्रः ॥ कZ_०३.६.१७ ॥
Wśród synów według czterech warn: syn brāhmiński otrzyma cztery części, syn kszatrijski trzy części, syn wajśja dwie części, syn śudra jedną część.
Sutra 9
तेन त्रिवर्णद्विवर्णपुत्रविभागः क्षत्रियवैश्ययोर्व्याख्यातः ॥ कZ_०३.६.१८ ॥
Tą samą zasadą wyjaśnia się podział między synów w połączeniach trójwarnowych i dwuwarnowych dla przypadków kszatrijów i wajśjów.
Sutra 10
ब्राह्मणस्यानन्तरापुत्रस्तुल्यांशः ॥ कZ_०३.६.१९ ॥
Dla brāhminy syn anantara otrzymuje równy udział (tulyāṃśa).
Sutra 11
क्षत्रियवैश्ययोरर्धांशः तुल्यांशो वा मानुषोपेतः ॥ कZ_०३.६.२० ॥
Sutra 12
तुल्यातुल्ययोरेकपुत्रः सर्वं हरेत्बन्धूंश्च बिभृयात् ॥ कZ_०३.६.२१ ॥
Sutra 13
ब्राह्मणानां तु पारशवस्तृतीयमंशं लभेत द्वावंशौ सपिण्डः कुल्यो वासन्नः स्वधादानहेतोः ॥ कZ_०३.६.२२ ॥
Sutra 14
तदभावे पितुराचार्योऽन्तेवासी वा ॥ कZ_०३.६.२३ ॥
Sutra 15
क्षेत्रे वा जनयेदस्य नियुक्तः क्षेत्रजं सुतम् ॥ कZ_०३.६.२४अब् ॥
Sutra 16
मातृबन्धुः सगोत्रो वा तस्मै तत्प्रदिशेद्धनम् ॥ कZ_०३.६.२४च्द् ॥
Sutra 17
एकस्त्रीपुत्राणां ज्येष्ठांशः ब्राह्मणानामजाः क्षत्रियाणामश्वाः वैश्यानां गावः शूद्राणामवयः ॥ कZ_०३.६.०१ ॥
Dla synów jednej kobiety udział najstarszego; dla braminów kozy; dla kszatrijów konie; dla waiszów krowy; dla siudrów owce.
Sutra 18
काणलङ्गास्तेषां मध्यमांशः भिन्नवर्णाः कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०२ ॥
Jednooki i kulawy otrzymują środkowy udział; ci o mieszanym warnie otrzymują udział najmłodszy.
Sutra 19
चतुष्पदाभावे रत्नवर्जानां दशानां भागं द्रव्याणामेकं ज्येष्ठो हरेत् ॥ कZ_०३.६.०३ ॥
W nieobecności czworonożnych zwierząt najstarszy ma przyjąć jedną dziesiątą udziału w mieniu, z wyłączeniem klejnotów.
Sutra 20
प्रतिमुक्तस्वधापाशो हि भवति ॥ कZ_०३.६.०४ ॥
Albowiem staje się on wolny od więzi ofiary przodków, swadhy.
Sutra 21
इत्यौशनसो विभागः ॥ कZ_०३.६.०५ ॥
Takoż kończy się rozdział Auśanasa o podziale spadku.
Sutra 22
पितुः परिवापाद् यानमाभरणं च ज्येष्ठांशः शयनासनं भुक्तकांस्यं च मध्यमांशः कृष्णं धान्यायसं गृहपरिवापो गोशकटं च कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०६ ॥
Sutra 23
शेषद्रव्याणामेकद्रव्यस्य वा समो विभागः ॥ कZ_०३.६.०७ ॥
Sutra 24
अदायादा भगिन्यः मातुः परिवापाद्भुक्तकांस्याभरणभागिन्यः ॥ कZ_०३.६.०८ ॥
Sutra 25
मानुषहीनो ज्येष्ठस्तृतीयमंशं ज्येष्ठांशाल् लभेत चतुर्थमन्यायवृत्तिः निवृत्तधर्मकार्यो वा ॥ कZ_०३.६.०९ ॥
Frequently Asked Questions
It reduces succession violence and litigation, keeps households economically continuous, and ensures dependents/kindred are maintained—thereby preserving public order and the taxable, creditworthy stability of property.
This unit does not state a fixed fine; enforcement is via court decree under royal daṇḍa: wrongful withholding or dispossession triggers judicial restitution, compulsory partition/transfer, and punishments applicable under general fraud/force-in-property rules in Vyavahāra.
Ask anything about Adhyaya 6 of the Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
