Adhyaya 14

Sutra 1

गृहीत्वा वेतनं कर्माकुर्वतो भृतकस्य द्वादशपणो दण्डः संरोधश्चाकरणात् ॥

Najemny pracownik, który po odebraniu wynagrodzenia nie wykonuje powierzonej pracy, podlega karze grzywny w wysokości dwunastu panów, a za niewykonanie pracy może zostać również zatrzymany.

Sutra 2

अशक्तः कुत्सिते कर्मणि व्याधौ व्यसने वानुशयं लभेत परेण वा कारयितुम् ॥

Jeśli pracownik jest niezdolny do wykonania pracy z powodu jej haniebnego charakteru, choroby lub nieszczęścia, uzyska ulgę i wybaczenie, albo może zlecić wykonanie pracy innej osobie.

Sutra 3

तस्यव्ययकर्मणा लभेत भर्ता वा कारयितुम् ॥

W takim przypadku praca zostanie ukończona na jego koszt, albo pracodawca może zlecić jej wykonanie komuś innemu.

Sutra 4

नान्यस्त्वया कारयितव्यो मया वा नान्यस्य कर्तव्यमित्यवरोधे भर्तुरकारयतो भृतकस्याकुर्वतो वा द्वादशपणो दण्डः ॥

Jeśli poprzez krępujące zastrzeżenie: 'Nie wolno ci zlecać tego nikomu innemu' albo 'Ja nie mogę tego wykonywać dla nikogo innego' - pracodawca uniemożliwia zastępstwo, albo pracownik nie wykonuje pracy, wtedy stosuje się karę dwunastu panów wobec strony winnej.

Sutra 5

कर्मनिष्ठापने भर्तुरन्यत्र गृहीतवेतनो नासकामः कुर्यात् ॥

Dopóki praca pracodawcy nie zostanie ukończona, ten kto przyjął zapłatę gdzie indziej, nie powinien wykonywać tamtej innej pracy, jeśli mogłoby to uniemożliwić ukończenie pracy tutaj.

Sutra 6

उपस्थितमकारयतः कृतमेव विद्यादित्याचार्याः ॥

Nauczyciele głoszą: jeśli pracownik był obecny i gotowy do pracy, lecz pracodawca nie sprawił, że praca została wykonana, należy to traktować jako wykonane dla celów roszczenia pracownika.

Sutra 14

कृतस्य वेतनं नाकृतस्यास्ति ॥

Wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną; za pracę niewykonaną żadne wynagrodzenie się nie należy.

Sutra 15

स चेदल्पमपि कारयित्वा न कारयेत्कृतमेवास्य विद्यात् ॥

Jeśli po wykonaniu nawet małej części nie pozwoli wykonać reszty, tylko ta część ma być uznana za wykonaną dla celów wynagrodzenia.

Sutra 16

देशकालातिपातनेन कर्मणामन्यथाकरणे वा नासकामः कृतमनुमन्येत ॥

Gdy z powodu przekroczenia właściwego miejsca lub czasu, lub z powodu wykonania zadań w inny sposób, pracownik nie może ukończyć zgodnie z umową, nie powinien być obwiniony; wykonana praca ma być uznana za ważną.

Sutra 17

सम्भाषितादधिकक्रियायां प्रयासं न मोघं कुर्यात् ॥

Jeśli praca zostanie wykonana ponad to, co było uzgodnione, dodatkowy wysiłek nie powinien być uznany za zmarnowany, lecz zasługuje na uznanie i wynagrodzenie.

Sutra 18

तेन संघभृता व्याख्याताः ॥

Tymi samymi zasadami należy kierować się również w odniesieniu do pracowników utrzymywanych przez gildię lub zrzeszenie zawodowe.

Sutra 19

तेषामाधिः सप्तरात्रमासीत ॥

Ich zatrzymanie lub areszt ma trwać siedem nocy, czyli nie dłużej niż jeden tydzień.

Sutra 20

ततोऽन्यमुपस्थापयेत्कर्मनिष्पाकं च ॥

Następnie należy dostarczyć innego pracownika i zapewnić dopełnienie oraz ukończenie dzieła.

Sutra 21

न चानिवेद्य भर्तुः संघः कंचित्परिहरेदुपनयेद्वा ॥

I bez powiadomienia pana oraz pracodawcy, cech nie powinien ani usunąć pracownika, ani dostarczyć ani przydzielić innego.

Sutra 22

तस्यातिक्रमे चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥

Za naruszenie tej zasady kara wynosi dwadzieścia cztery panas.

Sutra 23

संघेन परिहृतस्यार्धदण्डः । इति भृतकाधिकारः ॥

Dla osoby usuniętej przez cech kara wynosi połowę grzywny. Tym kończy się rozdział o najemnych pracownikach.

Sutra 24

न च प्राकाम्यमपक्रमणे ॥

I nie ma swobody wycofania się z własnej woli, raz podjąwszy się dzieła.

Sutra 25

चोरं त्वभयपूर्वं कर्मणः प्रत्यंशेन ग्राहयेद्दद्यात्प्रत्यंशमभयं च ॥

Złodzieja jednak należy najpierw skłonić zapewnieniem bezpieczeństwa: należy sprawić, by oddał skradzioną kwotę w odpowiedniej proporcji do przewinienia, i przyznać mu bezpieczeństwo stosownie do tego.

Sutra 26

पुनःस्तेये प्रवासनमन्यत्रगमने च ॥

Jeśli znów ukradnie, zostanie wygnany; podobnie jeśli uda się gdzie indziej wbrew nałożonemu warunkowi.

Sutra 27

महापराधे तु दूष्यवदाचरेत् ॥

Lecz w przypadku ciężkiego przestępstwa należy postąpić z nim jak z wielkim przestępcą.

Sutra 28

याजकाः स्वाप्रचारद्रव्यवर्जं यथासम्भाषितं वेतनं समं वा विभजेरन् ॥

Kapłani odprawiający obrzędy (jadżaka) podzielą między siebie wynagrodzenie (wetana), wyłączając własne wydatki osobiste lub operacyjne, albo zgodnie z wcześniejszym ustaleniem w rozmowie, albo po równo.

Sutra 29

अग्निष्टोमादिषु च क्रतुषु दीक्षणादूर्ध्वं तृतीयमंशं मध्यमोपसद ऊर्ध्वमर्धमंशं सुत्ये प्रातःसवनादूर्ध्वं पादोनमंशम् ॥

W wielkich ofiarach takich jak Agnisztoma, po konsekracji (diksza) przysługuje prawo do jednej trzeciej części; po środkowym upasad przysługuje prawo do połowy; a w wyciskaniu somy (sutja), po porannym wyciskaniu (pratah-sawana) przysługuje prawo do trzech czwartych części.

Sutra 30

माध्यन्दिनात्सवनादूर्ध्वं समग्रमंशं लभेत ॥

Po południowym wyciskaniu (madhjandina-sawana) należy otrzymać pełną część.

Sutra 31

नीता हि दक्षिणा भवन्ति ॥

Płatności dakszina bowiem mają być dokonywane zgodnie z ustanowioną regułą lub porządkiem, to znaczy są one uregulowane, a nie dowolne.

Sutra 32

बृहस्पतिसववर्जं प्रतिसवनं हि दक्षिणा दीयन्ते ॥

Z wyjątkiem Bhaspati-sawa, opłaty dakszina są wypłacane przy każdym wyciskaniu, czyli na każdy sawana.

Sutra 33

तेनाहर्गणदक्षिणा व्याख्याताः ॥

Tą zasadą objaśnia się również płatności dakszina obliczane według liczby dni (ahargana).

Sutra 34

सनानामादशाहोरात्राच्छेषभृताः कर्म कुर्युः अन्ये वा स्वप्रत्ययाः ॥

Od dziesiątego dnia onwards, ci którzy podejmują pozostałość (cheṣa-bhṛt) mają wykonywać pracę; albo inni, pod warunkiem że są kompetentni i akceptowalni na własnych poświadczeniach (svapratyaya).

Sutra 35

कर्मण्यसमाप्ते तु यजमानः सीदेदृत्विजः कर्म समापय्य दक्षिणां हरेयुः ॥

Jeśli praca nie jest jeszcze ukończona i patron (yajamāna) staje się niezdolny do kontynuowania, oficjanci (ṛtvij-s) mają ukończyć pracę, a następnie zabrać dakṣiṇā.

Sutra 36

असमाप्ते तु कर्मणि याज्यं याजकं वा त्यजतः पूर्वः साहसदण्डः ॥

Jeśli przed ukończeniem pracy, albo patron (yājya) porzuca kapłana (yājaka), albo kapłan porzuca patrona, obowiązuje grzywna sāhasa pierwszego stopnia.

Sutra 37

अनाहिताग्निः शतगुरुयज्वा च सहस्रगुः ॥

Ten, kto nie ustanowił świętych ogni (anāhitāgni), jest oceniany na 'sto krów'; a ten, kto wykonał sto ofiar sponsorowanych przez guru (śataguruyajvā), na 'tysiąc krów'.

Sutra 38

अदोषस्त्यक्तुमन्योन्यं कर्मसंकरनिश्चयात् ॥

Nie są wolni (od odpowiedzialności) przez porzucenie się nawzajem, ponieważ ustalono, że ich czyny są ze sobą powiązane.