Adhyaya 192: Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite

Verse 1

अथ सर्वशान्तिवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ श्रुत्वा तु मधुपर्क्कस्य ह्युत्पत्तिं दानमेव च॥ पुण्यं चैव फलं चैव कारणं ग्रहणं तथा॥

ਹੁਣ ਸਰਵ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਨ ਬਾਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੁੰਨਤਾ, ਫਲ, ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸੁਣ ਕੇ—

Verse 2

विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता॥ पादौ गृह्य यथान्यायं प्रत्युवाच जनार्दनम्॥

ਅਤਿ ਵਿਸਮਯ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੇ ਯਥਾ-ਨਿਆਇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 3

देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम् ॥ किं च तत्रैव दातव्यं तव कर्मपरायणैः ॥

ਹੇ ਦੇਵ! ਕਿਹੜੇ ਯਥੋਚਿਤ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ? ਅਤੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

Verse 4

एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

ਇਹ ਗੱਲ ਤੱਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੋ—ਉਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਰਮ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਧਰਤੀ! ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ।

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਾਂਗਾ—ਦੁਖਦਾਈ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਉਪਾਯ—ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ।

Verse 6

पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम् ॥ सर्वकर्म ततः कृत्वा भूम्यां जानु निपात्य च ॥

ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕਰੇ ਜੋ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਕਲਿਆਣ ਦੇਵੇ। ਤਦ ਸਭ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੱਟਣੇ ਟੇਕ ਕੇ ਨਮ੍ਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 7

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः- ॐ नमो नमो वासुदेव त्वं गतिस्त्वं परायणम् ॥

“ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ” ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੇ। ਮੰਤਰ ਹੈ: “ਓਂ, ਨਮੋ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵ; ਤੂੰ ਹੀ ਗਤੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈਂ।”

Verse 8

शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक ॥ आगतस्त्वं च सुमुख पुनः समुचितेन वै ॥

ਹੇ ਨਾਥ! ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਮੁਖ! ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਯਥੋਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹੋ।

Verse 9

दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः ॥ प्रसीद स्वस्य राष्ट्रस्य राज्ञः सर्वबलस्य च ॥

ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੋ, ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਨਿਹਾਰੋ; ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਭ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।

Verse 10

अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा ॥ राष्ट्रं प्रवर्द्धतु विभो शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

ਅੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੁਵਰਖਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਅਤੇ ਸੁਭਿੱਖ, ਅਭਯ ਵੀ ਦਿਓ। ਹੇ ਵਿਭੋ! ਰਾਜ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਵੇ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।

Verse 11

देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्याकासु च ॥ पशूनां सर्वभूतानां शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਭਕਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਆਰੀਆਂ ਲਈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।

Verse 12

एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः ॥ पुनर्जलाञ्जलिं दत्त्वा त्विमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪਾਠ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਫਿਰ ਜਲ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੇ।

Verse 13

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी ।। शान्तिं कुरु त्वं मम वासुदेव संसारमोक्षं च कुरुष्व देव ॥

ਮੰਤ੍ਰ: ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸੂਤ ਸਰੋਤ ਹੋ; ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵ! ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ।

Verse 14

एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम् ।। लाभानां परमो लाभो गतीनां परमा गतिः ॥

ਇਹ ਪਾਠ/ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਸਿੱਧੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵੀ; ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮਹਾਤੇਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਭਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਾਭ ਅਤੇ ਗਤੀਆਂ ਵਿਚ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ।

Verse 15

एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम् ।। ते तु मल्लयतां यान्ति पुनरावृत्तिवर्जिताः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਤੱਤਵ ਅਨੁਸਾਰ (ਸਹੀ ਬੋਧ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ) ਮੇਰਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ‘ਮੱਲਯਤਾ’ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰਾਵ੍ਰਿਤੀ (ਜਨਮ-ਮਰਨ) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 16

एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत् ।। नमो नारायणायेति चोक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦਾ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ‘ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ’ ਕਹਿ ਕੇ (ਅਗਲਾ) ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।

Verse 17

मन्त्रः— योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामाः ।। आगच्छ सन्तिष्ठ इमे च पात्रे ममापि संसारविमोक्षणाय ॥

ਮੰਤ੍ਰ: ਹੇ ਦੇਵ-ਵਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੂਤ ਸਰੋਤ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ‘ਮਧੁਪਾਰਕ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ। ਆਓ, ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੋ; ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਤ੍ਰ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਮੋਚਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 18

सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे ।। अलाभे मधुनश्चापि गुडेन सह मिश्रयेत् ॥

ਘੀ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੋ।

Verse 19

दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा ।। समर्पयामि देवेश रुद्र सर्पिर्घृतं मधु ॥

ਦਹੀਂ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਮੈਂ ਘੀ (ਸਰਪਿ), ਘ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 20

सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः ।। अप एव ततो गृहि्य इमं मन्त्रमुदाहरॆत् ॥

ਪਰ ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ—ਹੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮ-ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨੋ—ਕੇਵਲ ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ।

Verse 21

मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः ।। सोऽयं मया ते परिकल्पितश्च गृहाण दिव्यो मधुपर्क्कनामाः ॥

ਮੰਤ੍ਰ: “ਹੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਕੇਵਲ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ—ਰਹੱਸ-ਸਹਿਤ ਜਪੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ—ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਰਪਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ! ‘ਮਧੁਪರ್ಕ’ ਨਾਮਕ ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।”

Verse 22

यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम् ।। सर्वयज्ञफलम् प्राप्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ! ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यो वै प्राणान्प्रमुञ्चेत मम कर्मपरायणः ॥

ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ…

Verse 24

तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुपुष्कलम् ॥

ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਨ/ਅਰਪਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—ਕਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ।

Verse 25

मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ दृष्ट्वा तु विह्वलं ह्येनं मम कर्मपरायणः ॥

ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ—ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ-ਭ੍ਰਮਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਮਝ ਕੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਹਵਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੈ।

Verse 26

मधुपर्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ।

ਉੱਤਮ ਮਧੁਪਾਰਕ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।

Verse 27

मन्त्रः— योऽसौ भवान्स्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गृहाण चैवं सुरलोकनाथ भक्तोपनीतं मधुपर्कसंज्ञम् ॥

ਮੰਤ੍ਰ: ‘ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਹਰ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ—ਨਾਰਾਇਣ, ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਤ—ਹੇ ਦੇਵਲੋਕਨਾਥ, ਭਗਤ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਇਹ ਮਧੁਪਾਰਕ ਨਾਮਕ ਅਰਪਣ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।’

Verse 28

एषा गतिर् महाभागे मधुपर्कस्य कीर्तिता ॥ एवं कश्चिन्न जानाति मधुपर्कं वसुन्धरे ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਧੁਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

Verse 29

एवं हि मधुपर्कश्च देयः सिद्धिमभीप्सुभिः ॥ अर्चित्वा देवदेवेशं सर्वसंसारनाशनम् ॥

ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਧੁਪਾਰਕ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ-ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ—ਜੋ ਸਮੂਹ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 30

ददाति मधुपर्कं यः स याति परमां गतिम् ॥ अयं पवित्रो विमलः सर्वकामविशोधनः ॥

ਜੋ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ (ਅਰਪਣ/ਵਿਧੀ) ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 31

दीक्षिताय च दातव्यो यश्च शिष्यो गुरुप्रियः ॥ न मूर्खाय प्रदातव्यमविनीताय कर्हिचित् ॥

ਇਹ ਦਾਨ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇ। ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਜਾਂ ਅਵਿਨੀਤ (ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਨ) ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 32

शृणोति मधुपर्कस्य चाख्यानं पापनाशनम् ॥ याति दिव्यां परां सिद्धिं मधुपर्कस्य कारणात् ॥

ਜੋ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

एतत्ते कथितं भद्रे मधुपर्कविभावनम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੈਨੂੰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉੱਤਮ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੇ।

Verse 34

राजद्वारे श्मशाने वा भये च व्यसने तथा ॥ ये पठन्ति त्विमां शान्तिं शीघ्रं कार्यं भविष्यति

ਰਾਜਦੁਆਰੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਡਰ ਜਾਂ ਵਿਪੱਤੀ ਵੇਲੇ ਵੀ—ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

अपुत्रो लभते पुत्रमभार्यश्च प्रियां लभेत् ॥ अपतिर्लभते कान्तं बद्धो मुच्येत बन्धनात्

ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪਤਨੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਾਂਤ ਪਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਬੱਝਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 36

एतत्ते कथितं भूमे महाशान्तिं सुखावहाम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं रहस्यं परमं महत्

ਹੇ ਭੂਮੇ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪਰਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।

Verse 37

गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीनां च गवां तथा ॥ ब्राह्मणानां च सततं शान्तिं कुरु शुभं कुरु

ਗਰਭਵਤੀਆਂ, ਵృద్ధਾਂ, ਧਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ—ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ; ਸ਼ੁਭਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰ।

Verse 38

घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् ॥ अलाभे वापि दध्नश्च क्षीरेण सह मिश्रयेत्

ਜੇ ਘੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਕਟਿ ਵਾਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਜਾਂ (ਭੁੰਨੇ ਅਨਾਜ) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਘੀ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇਵੇ।

Verse 39

अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्

ਇਸੇ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦਾ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 40

यस्त्वनेन विधानॆन कुर्याच्छान्तिमनुत्तमाम् ॥ सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁੱਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਸੰਗ ਤਿਆਗ ਕੇ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।