Nirvana Upanishad: Verse 46
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलानन्दक्रिया। पाण्डरगगनम्। महासिद्धान्तः। शमदमादिदिव्यशक्त्याचरणे क्षेत्रपात्रपटुता। परावरसंयोगः। तारकोपदेशाः। अद्वैतसदानन्दो देवता॥
मनः-निरोधिनी । कन्था । योगेन । सदा-आनन्द-स्वरूप-दर्शनम् । आनन्द-भिक्ष-आशी । महा-श्मशाने अपि । आनन्द-वने । वासः । एकान्त-स्थानम् । आनन्द-मठम् । उन्मनी-अवस्था । शारदा । चेष्टा । उन्मनी । गतिः । निर्मल-गात्रम् । निरालम्ब-पीठम् । अमृत-कल्लोल-आनन्द-क्रिया । पाण्डर-गगनम् । महा-सिद्धान्तः । शम-दम-आदि-दिव्य-शक्ति-आचरणे । क्षेत्र-पात्र-पटुता । पर-अवर-संयोगः । तारक-उपदेशाः । अद्वैत-सदा-आनन्दः । देवता ।
mano-nirodhinī kanthā | yogena sadānandasvarūpadarśanam | ānanda-bhikṣāśī | mahāśmaśāne 'py ānandavane vāsaḥ | ekāntasthānam | ānandamaṭham | unmanyavasthā | śāradā ceṣṭā | unmanī gatiḥ | nirmalagātram | nirālambapīṭham | amṛtakallolānandakriyā | pāṇḍaragaganam | mahāsiddhāntaḥ | śama-damādi-divyaśakty-ācaraṇe kṣetra-pātra-paṭutā | parāvara-saṃyogaḥ | tārakopadeśāḥ | advaita-sadānando devatā ||
ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰੋਧਣ ਵਾਲੀ ਕਨਥਾ। ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ-ਆਨੰਦ ਸਵਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਆਨੰਦ ਦੀ ਭਿੱਖ ਨੂੰ ਆਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਧਕ। ਮਹਾ-ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਨੰਦ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ। ਏਕਾਂਤ ਸਥਾਨ। ਆਨੰਦ ਮਠ। ਉਨਮਨੀ (ਮਨਾਤੀਤ) ਅਵਸਥਾ। ਸ਼ਾਰਦਾ (ਪ੍ਰਜ്ഞਾ) ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ। ਉਨਮਨੀ ਵੱਲ ਗਤੀ। ਨਿਰਮਲ ਗਾਤ੍ਰ। ਨਿਰਾਲੰਬ ਪੀਠ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਕ੍ਰਿਆ। ਪਾਂਡੁਰ ਗਗਨ। ਮਹਾ-ਸਿਧਾਂਤ। ਸ਼ਮ-ਦਮ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ-ਪਾਤਰ ਦੀ ਪਟੁਤਾ। ਪਰਾਅਪਰ ਸੰਯੋਗ। ਤਾਰਕ ਉਪਦੇਸ਼। ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਵੈਤ ਸਦਾ-ਆਨੰਦ ਹੈ।
A cloak that restrains the mind. By yoga, the vision of the ever-blissful essential nature. One who eats alms of bliss. Dwelling, even in the great cremation-ground, in the grove of bliss. A solitary place. A monastery of bliss. The state of unmanī (mind-transcendence). The activity of Śāradā (wisdom). The movement into unmanī. A purified body. A seat without support. The blissful activity of waves of nectar. The pale/white sky. The great doctrine. Skill in the field and vessel—i.e., in the practice of divine powers such as tranquility and self-control. The conjunction of the higher and the lower. The tāraka instructions. The deity is non-dual ever-bliss.
- महाश्मशानेऽपि = महाश्मशाने + अपि (ए + अ → ’)
- समास-विग्रहः: मनोनिरोधिनी = मनः + निरोधिनी
- सदानन्दस्वरूपदर्शनम् = सदा + आनन्द + स्वरूप + दर्शनम्
- आनन्दभिक्षाशी = आनन्द + भिक्षा + आशी(न्)
- शमदमादिदिव्यशक्त्याचरणे = शम + दम + आदि + दिव्य + शक्ति + आचरणे
- तारकोपदेशाः = तारक + उपदेशाः
- अद्वैतसदानन्दो = अद्वैतसदानन्दः (ओ = अः before voiced consonant)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
