Sukta 83

Mantra 1

पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः । अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तस्तत्समाशत ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ (ਵਾਣੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਤੇਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਣੀ) ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਕੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਕੇਵਲ ਜੋ ਪੱਕਿਆ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦਾ/ਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 2

तपोष्पवित्रं विततं दिवस्पदे शोचन्तो अस्य तन्तवो व्यस्थिरन् । अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवस्पृष्ठमधि तिष्ठन्ति चेतसा ॥

ਤਪਸ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰਕ (ਛਾਣਣੀ) ਦਿਵ੍ਯ ਪਦ ਵਿੱਚ ਤਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਤੰਤੂ ਵੱਖਰੇ ਕਰ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦ੍ਯੌ ਦੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉੱਚੇ ਤਲ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 3

अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा बिभर्ति भुवनानि वाजयुः । मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमा दधुः ॥

ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਚਿਤਰਲਾ (ਪૃਸ਼્નਿ) ਚਮਕ ਉਠਦਾ ਹੈ—ਅੱਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਵਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਬਲਦ (ਉક્ષા) ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਗਰਭ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਰਸ-ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 4

गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ ਆਪਣਾ ਪਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਧੀ-ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਵੈਰੀ ਬਲ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਨਿਧਿਪਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਧੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਲੁੱਟੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ।

Mantra 5

हविर्हविष्मो महि सद्म दैव्यं नभो वसानः परि यास्यध्वरम् । राजा पवित्ररथो वाजमारुहः सहस्रभृष्टिर्जयसि श्रवो बृहत् ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਹਵਿਰ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ ਹੈਂ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਭ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਅਧਵਰ ਯਜਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਦੈਵੀ ਸਦਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਪਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰਥ ਬਣਾਕੇ ਰਾਜਾ ਬਣ, ਵਾਜ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ, ਸਹਸ੍ਰ-ਭ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਹਾਰ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸ਼੍ਰਵਸ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਰਤੀ—ਵਿਜੈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।