Sukta 58
Sukta 9.58
Soma Pavamāna
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਭਜਨ ਸੋਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਛਾਣਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ “ਲੰਘ ਕੇ ਤੇ ਜਿੱਤ ਕੇ” ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਦੇ ਤੇਜ਼, ਜਿੱਤੂ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ—“ਹਜ਼ਾਰਾਂ” ਲਾਭਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ—ਜੋ ਦੋ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਮ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
तरत्स मन्दी धावति धारा सुतस्यान्धसः । तरत्स मन्दी धावति ॥
ਤਰਤ੍ਸ—ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ—ਮੰਦੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਧਾਰ ਦੌੜਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਤ ਅੰਧਸ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ) ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੈ। ਤਰਤ੍ਸ—ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ—ਇਹ ਦੌੜਦੀ ਹੈ।
Mantra 2
उस्रा वेद वसूनां मर्तस्य देव्यवसः । तरत्स मन्दी धावति ॥
ਉਸ੍ਰਾ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ—ਦੇਵ੍ਯ ਅਵਸ (ਦਿਵ੍ਯ ਸਹਾਇਤਾ) ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਰਤ੍ਯ ਲਈ ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਤਰਤ੍ਸ—ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ—ਮੰਦੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਧਾਰ ਦੌੜਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
ध्वस्रयोः पुरुषन्त्योरा सहस्राणि दद्महे । तरत्स मन्दी धावति ॥
ਦੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਤੋਂ, ਸਦਾ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ ਸੋਮ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
आ ययोस्त्रिंशतं तना सहस्राणि च दद्महे । तरत्स मन्दी धावति ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋ (ਧਾਰਾਂ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਹ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ; ਉਹ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ ਸੋਮ ਪਾਰ ਲੰਘ ਕੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as it is purified while flowing through the filter, pictured as a swift and victorious stream.
It means that the gladdening Soma “crosses beyond and runs,” emphasizing unstoppable movement that overcomes obstacles during purification.
In Pavamāna poetry, they commonly indicate the paired channels of Soma’s flowing purification (often understood as two shining currents/powers in the rite), from which abundant gains are said to come.
Ask anything about Sukta 58 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.