Sukta 79
Sukta 8.79
Soma
ਇਹ ਸੂਕਤ ਸੋਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਬੰਦ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਸੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ: ਉਹ ਖੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਦੇ ਦਾਨ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੰਹਾਸਨਾਰੂੜ੍ਹ ਸੋਮ ਅੱਗੇ ਰਾਜਸੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਕਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵੱਲ ਨਿਗਾਹ ਕਰੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇਵੇ।
Mantras
Mantra 1
अयं कृत्नुरगृभीतो विश्वजिदुद्भिदित्सोमः । ऋषिर्विप्रः काव्येन ॥
ਇਹ ਸੋਮ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸੀਮਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਤੋਂ ਅਗੋਚਰ; ਸਰਵ-ਵਿਜੇਤਾ, ਜੋ ਬੰਦ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰੋਂ ਭੇਦ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ। ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਾਵ੍ਯ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗਿਆਨੀ—ਬਣਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
अभ्यूर्णोति यन्नग्नं भिषक्ति विश्वं यत्तुरम् । प्रेमन्धः ख्यन्निः श्रोणो भूत् ॥
ਉਹ ਨੰਗੇ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਜਖ਼ਮੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ। ਹਨੇਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੰਗੜਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
त्वं सोम तनूकृद्भ्यो द्वेषोभ्योऽन्यकृतेभ्यः । उरु यन्तासि वरूथम् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਤਨੂਕ੍ਰਿਤ੍ਭ੍ਯਃ—ਆਤਮਾ-ਦੇਹ ਘੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ—ਦ੍ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਰੂਥ—ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ—ਹੈ।
Mantra 4
त्वं चित्ती तव दक्षैर्दिव आ पृथिव्या ऋजीषिन् । यावीरघस्य चिद्द्वेषः ॥
ਹੇ ਜੀਸ਼ਿਨ (ਬਲ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਵਾਲੇ), ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਕ੍ਸ਼ (ਸ਼ਕਤੀ-ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ) ਨਾਲ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਪૃਥਵੀ ਤੱਕ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਵੇਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਅਘ (ਪਾਪ) ਤੋਂ ਉੱਠੇ—even ਦ੍ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ—ਤੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 5
अर्थिनो यन्ति चेदर्थं गच्छानिद्ददुषो रातिम् । ववृज्युस्तृष्यतः कामम् ॥
ਅਰਥਿਨ (ਲਕਸ਼੍ਯ-ਖੋਜੀ) ਜੇ ਆਪਣੇ ਅਰਥ ਲਈ ਚੱਲਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਤੇ ਦੀ ਰਾਤਿ (ਦਾਨ-ਭੇਟ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਘਾਟ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਸੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 6
विदद्यत्पूर्व्यं नष्टमुदीमृतायुमीरयत् । प्रेमायुस्तारीदतीर्णम् ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯ (ਪ੍ਰਾਚੀਨ) ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਤ (ਸੱਤ੍ਯ-ਵ੍ਯਵਸਥਾ) ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਆਯੁ (ਜੀਵਨ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਅਤੀਰ੍ਣ (ਅਣ-ਪਾਰ) ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 7
सुशेवो नो मृळयाकुरदृप्तक्रतुरवातः । भवा नः सोम शं हृदे ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਸ਼ੇਵ—ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾਮਯ—ਬਣ; ਅਦ੍ਰਿਪਤਕ੍ਰਤੁ, ਅਡੋਲ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਆ। ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਬਣ।
Mantra 8
मा नः सोम सं वीविजो मा वि बीभिषथा राजन् । मा नो हार्दि त्विषा वधीः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾ; ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਉ ਨਾ। ਆਪਣੀ ਦਹਕਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਨਾ ਕਰ।
Mantra 9
अव यत्स्वे सधस्थे देवानां दुर्मतीरीक्षे । राजन्नप द्विषः सेध मीढ्वो अप स्रिधः सेध ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਵਸਧਸਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਦੁರ್ಮਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਵੈਰੀ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇ ਹਟਾ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੀਢ੍ਵ (ਦਾਤਾ) ਤੋਂ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੇ ਘਾਇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੜਚਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma—the sacred, pressed offering and the divine power behind it—also addressed as “Rājan” (King).
Soma is portrayed as an unbounded force that opens what is closed, inspires true insight, leads seekers to the right gift, and protects by driving away hostile and obstructing powers.
It is suited to Soma-related worship or devotional recitation for clarity of mind, fulfillment of worthy aims, and protection—especially when one seeks to remove inner ‘crooked thoughts’ and resistance.
Ask anything about Sukta 79 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
