
Sukta 7.59
Vasiṣṭha
Viśve Devāḥ (Agni, Varuṇa, Mitra, Aryaman, Maruts)
Anuṣṭubh (probable; short pādas—traditional classification may vary by recension)
ਵਸਿਸ਼ਠ ਦਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਨੂੰ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰ੍ਯਮਨ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ—ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ “ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ” ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ (ਮਹਾਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁੰਜਯ) ਵਿੱਚ ਚਰਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ (ਮਰਨ-ਰਹਿਤ ਪੂਰਨਤਾ) ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 1
यं त्रायध्व इदमिदं देवासो यं च नयथ । तस्मा अग्ने वरुण मित्रार्यमन्मरुतः शर्म यच्छत ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵੋ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ—ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਆਰਯਮਨ ਅਤੇ ਮਰੁਤੋ, ਆਸਰਾ-ਰੂਪ ਸ਼ਰਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ) ਬਖ਼ਸ਼ੋ।
Mantra 2
युष्माकं देवा अवसाहनि प्रिय ईजानस्तरति द्विषः । प्र स क्षयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति ॥
ਹੇ ਦੇਵੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਵਸਾ (ਰੱਖਿਆ-ਸਹਾਇਤਾ) ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਯਜਮਾਨ—ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਦ੍ਵਿਸ਼ਃ (ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ਸ਼ਯ (ਨਿਵਾਸ-ਥਾਂ) ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਇਸ਼ੋ (ਬਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰ (ਚੋਣ) ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
नहि वश्चरमं चन वसिष्ठः परिमंसते । अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबत कामिनः ॥
ਵਸਿਸ਼ਠ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ—ਆਖ਼ਰੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ) ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ—ਕਾਮਿਨਃ (ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ)—ਪਾਨ ਕਰੋ।
Mantra 4
नहि व ऊतिः पृतनासु मर्धति यस्मा अराध्वं नरः । अभि व आवर्त्सुमतिर्नवीयसी तूयं यात पिपीषवः ॥
ਹੇ ਨਰਃ (ਵੀਰੋ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਕਦੇ ਕੁਚਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਨਵੀਂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਸੁਮਤੀ (ਸੁਚਿੱਤਤਾ/ਸਦਬੁੱਧੀ) ਮੁੜਦੀ ਹੈ; ਤੁਰੰਤ ਆਓ, ਹੇ ਪਿਪੀਸ਼ਵਃ—ਸਾਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਰਸਣ ਵਾਲੇ।
Mantra 5
ओ षु घृष्विराधसो यातनान्धांसि पीतये । इमा वो हव्या मरुतो ररे हि कं मो ष्वन्यत्र गन्तन ॥
ਓ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਨ ਵਾਲਿਓ, ਹੁਣ ਆਓ; ਪਾਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਓ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਹ ਹਵ੍ਯ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੋਗੇ?
Mantra 6
आ च नो बर्हिः सदताविता च नः स्पार्हाणि दातवे वसु । अस्रेधन्तो मरुतः सोम्ये मधौ स्वाहेह मादयाध्वै ॥
ਸਾਡੇ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠੋ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣੋ; ਸਾਨੂੰ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਵਸੁ (ਧਨ) ਦਿਓ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਓ, ਸੋਮ੍ਯ ਮਧੁ ਵਿੱਚ—ਸ੍ਵਾਹਾ—ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਸ ਮਾਣੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਮਦ ਵਧਾਓ।
Mantra 7
सस्वश्चिद्धि तन्वः शुम्भमाना आ हंसासो नीलपृष्ठा अपप्तन् । विश्वं शर्धो अभितो मा नि षेद नरो न रण्वाः सवने मदन्तः ॥
ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਤਨੂਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਇੱਥੇ ਉੱਡ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ—ਨੀਲ-ਪਿੱਠ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ। ਸਾਰਾ ਸ਼ਰਧ (ਦਲ) ਮੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ; ਸਵਨ (ਸੋਮ-ਪੀੜਨ) ਵੇਲੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਮਦਮੱਤ ਰਣਵ ਨਰਾਂ (ਵੀਰ ਪੁਰਖਾਂ) ਵਾਂਗ।
Mantra 8
यो नो मरुतो अभि दुर्हृणायुस्तिरश्चित्तानि वसवो जिघांसति । द्रुहः पाशान्प्रति स मुचीष्ट तपिष्ठेन हन्मना हन्तना तम् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੇ ਵਸੂਓ, ਜੋ ਕੋਈ ਟੇਢੀ ਤੇ ਵੈਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰੁਹ (ਛਲ) ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ; ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਪਤ ਪ੍ਰਹਾਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।
Mantra 9
सांतपना इदं हविर्मरुतस्तज्जुजुष्टन । युष्माकोती रिशादसः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਂਤਪਨਾ (ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ) ਦੇਵੋ, ਇਸ ਹਵਿਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲਵੋ; ਹੇ ਰਿਸ਼ਾਦਸ (ਹਾਨਿਕਾਰਕ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ।
Mantra 10
गृहमेधास आ गत मरुतो माप भूतन । युष्माकोती सुदानवः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਗ੍ਰਿਹਮੇਧਾਸ (ਘਰ-ਯਜ्ञ ਦੇ ਅਧਿਪਤਿਓ), ਇੱਥੇ ਆਓ; ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਹੇ ਸੁਦਾਨਵ (ਉਦਾਰ ਦਾਤੇ), ਤੁਹਾਡੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ।
Mantra 11
इहेह वः स्वतवसः कवयः सूर्यत्वचः । यज्ञं मरुत आ वृणे ॥
ਇੱਥੇ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ—ਸ੍ਵਤਵਸ, ਕਵੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਤ੍ਵਚਾ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 12
त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् । उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् ॥
ਅਸੀਂ ਤ੍ਰ੍ਯੰਬਕ ਨੂੰ ਯਜਦੇ ਹਾਂ—ਸੁਗੰਧੀਮਾਨ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਉਰਵਾਰੁਕ (ਖੀਰਾ/ਕੱਦੂ) ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ; ਪਰ ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
Because it prays to Tryambaka (Rudra) for victory over death: “May I be released from the bond of death, not from immortality.” It became the best-known Vedic healing and protection verse in later tradition.
They are the “All Gods” invoked as a unified divine assembly—here especially Agni, Varuṇa, Mitra, Aryaman, and the Maruts—called to protect, guide, and grant sheltering peace.
Ask the divine powers to guard you at every step, gather strength and support around you, and free you from fear and bondage—ultimately even the bondage of death—while keeping you rooted in life’s deeper, deathless reality.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.