Sukta 159
Sukta 10.159
Sūrya; Bhaga; and the speaking feminine power (often read as a bride/wife-voice hymn)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ-ਪੁਰਖੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ—ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਵਧੂ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਭਗ (ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਵਿਆਹੀ ਏਕਤਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਬੋਚਤਾ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ‘ਸਪਤਨੀ’ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਦਵੰਦਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਖਲੀਆਂ/ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ-ਮੰਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਭਾਗ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤੂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
उदसौ सूर्यो अगादुदयं मामको भगः । अहं तद्विद्वला पतिमभ्यसाक्षि विषासहिः ॥
ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸੂਰਜ; ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਮੇਰਾ ਇਹ ਭਗ—ਆਨੰਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ—ਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ—ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ, ਸੰਯੋਗ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਜੇਤਾ ਹੋ ਕੇ।
Mantra 2
अहं केतुरहं मूर्धाहमुग्रा विवाचनी । ममेदनु क्रतुं पतिः सेहानाया उपाचरेत् ॥
ਮੈਂ ਕੇਤੁ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਖਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਉਗ੍ਰਾ ਹਾਂ, ਸਪਸ਼ਟ ਬਾਣੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ। ਮੇਰੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਇੱਛਾ) ਅਨੁਸਾਰ ਪਤੀ ਚਲੇ; ਅਡੋਲ ਮੈਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਪਾਸੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯੋਗ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ।
Mantra 3
मम पुत्राः शत्रुहणोऽथो मे दुहिता विराट् । उताहमस्मि संजया पत्यौ मे श्लोक उत्तमः ॥
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਣ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਧੀ ਵਿਰਾਟ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲੀ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੰਜਯੀ ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਤੂ; ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸ਼ਲੋਕ (ਵਚਨ) ਉੱਤਮ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਦਾ ਸੱਚ ਟਿਕਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
येनेन्द्रो हविषा कृत्व्यभवद्द्युम्न्युत्तमः । इदं तदक्रि देवा असपत्ना किलाभुवम् ॥
ਜਿਸ ਹਵਿਸ਼ਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨੀ, ਜਿੱਤਦੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੋਇਆ—ਉਸੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹਾਂ: ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਅਸਪਤਨਾ, ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
Mantra 5
असपत्ना सपत्नघ्नी जयन्त्यभिभूवरी । आवृक्षमन्यासां वर्चो राधो अस्थेयसामिव ॥
ਅਸਪਤਨਾ—ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ, ਸਪਤਨਘਨੀ—ਵੈਰੀਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਭੂਵਰੀ—ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜ (ਵਰਚਸ) ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਾਧਸ) ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੇ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵਾ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
Mantra 6
समजैषमिमा अहं सपत्नीरभिभूवरी । यथाहमस्य वीरस्य विराजानि जनस्य च ॥
ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਪਤਨੀਾਂ—ਪ੍ਰਤਿਸਪਰਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਭਿਭੂਵਰੀ ਬਣ ਕੇ; ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਵੀਰ ਦੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਰਾਜਾ—ਸਰਵੋਚ ਤੇਜ ਵਜੋਂ ਚਮਕਾਂ।
Frequently Asked Questions
It is a short hymn in a feminine voice that links sunrise (Sūrya) and fortune (Bhaga) with securing marriage, prosperity, and victory over rivalry or opposition.
Sūrya (the rising Sun) and Bhaga (giver of one’s share and good fortune) are explicit, and Indra’s victorious radiance is invoked as the model power that removes obstacles.
Sapatnī means a rival (often in a domestic sense), and asapatnā means ‘without rival.’ The hymn uses these terms as a spiritual-ritual declaration of overcoming jealousy, hostility, and any force that disrupts harmony.
Ask anything about Sukta 159 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.