
Sukta 10.133
Indra
ਇਹ ਸੱਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ-ਸੂਕਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਇੱਕ ਯੁੱਧ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ: ਗਾਇਕ ਲੋਕ-ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਿਕਟ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦੇਵੇ। ਧੁਨ-ਵਾਂਗ ਦੁਹਰਾਈ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਤੰਦਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ—ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਵੱਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਦੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹੇ।
Mantra 1
प्रो ष्वस्मै पुरोरथमिन्द्राय शूषमर्चत । अभीके चिदु लोककृत्संगे समत्सु वृत्रहास्माकं बोधि चोदिता नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਉਸ ਲਈ ਪੁਰੋਰਥ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ੂਸ਼ (ਵੀਰਯ) ਦਾ ਗਾਨ ਕਰੋ। ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਵੀ, ਲੋਕਕ੍ਰਿਤ—ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ—ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ-ਹੰਤਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਜਾਗ—ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ। ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਆਕਾਂ (ਡੋਰਾਂ) ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 2
त्वं सिन्धूँरवासृजोऽधराचो अहन्नहिम् । अशत्रुरिन्द्र जज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं त्वा परि ष्वजामहे नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਤੂੰ ਸਿੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿਣ ਲਈ ਛੱਡਿਆ; ਤੂੰ ਅਹਿ (ਸੱਪ) ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਅਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਚੁਣੀ ਹੋਈ, ਇੱਛਿਤ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰ ਕੇ ਅਲਿੰਗਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਆਕਾਂ (ਡੋਰਾਂ) ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 3
वि षु विश्वा अरातयोऽर्यो नशन्त नो धियः । अस्तासि शत्रवे वधं यो न इन्द्र जिघांसति या ते रातिर्ददिर्वसु नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਾਡੀ ਧੀ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬੁੱਧੀ) ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਅਰਾਤਯੋ—ਦੁਰਭਾਵ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ—ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇ। ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਸਾਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਸੰਹਾਰਕ ਬਾਣ ਦਾ ਧਨੁਰਧਰ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਰਾਤਿ—ਵਸੁ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਦਾਨ—ਸਾਡਾ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਹੋਰ ਦਾਵੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਕਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 4
यो न इन्द्राभितो जनो वृकायुरादिदेशति । अधस्पदं तमीं कृधि विबाधो असि सासहिर्नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵ੍ਰਕਾਯੁ—ਭੇੜੀਏ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲਾ, ਲੁੱਟੇਰਾ ਸੁਭਾਉ—ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਉਂਗਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਸਪਦ ਵਿੱਚ ਡਿਗਾ ਦੇ, ਹੇਠਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਾ ਦੇ। ਤੂੰ ਵਿਬਾਧ—ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਸਹਿ—ਅਜਿੱਤ ਦਮਨਕਾਰ ਹੈਂ; ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਕਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 5
यो न इन्द्राभिदासति सनाभिर्यश्च निष्ट्यः । अव तस्य बलं तिर महीव द्यौरध त्मना नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਅਭਿਦਾਸਤੀ—ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਨਾਭਿਃ (ਸਗਾ) ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਟ੍ਯਃ (ਪਰਾਇਆ/ਅਜਾਣਾ), ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਉਲਟਾ ਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਦੇ। ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਕਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 6
वयमिन्द्र त्वायवः सखित्वमा रभामहे । ऋतस्य नः पथा नयाति विश्वानि दुरिता नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਖਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਖ਼ੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਤ ਦੇ ਪਥ ਉੱਤੇ ਚਲਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਰਿਤ ਅਤੇ ਔਖੇ ਮੋੜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਧਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਵਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 7
अस्मभ्यं सु त्वमिन्द्र तां शिक्ष या दोहते प्रति वरं जरित्रे । अच्छिद्रोध्नी पीपयद्यथा नः सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਵਰ ਤੂੰ ਸਿਖਾ ਅਤੇ ਬਖ਼ਸ਼, ਜੋ ਜਰਿਤ੍ਰੇ (ਗਾਇਕ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੀਂਦੀ ਧਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਛਿਦ੍ਰ-ਥਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਂ—ਸਹਸ੍ਰ-ਧਾਰਾ—ਪੋਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਭਰ ਦੇਵੇ।
It is a prayer to Indra for protection and victory—asking him to stand with the worshippers in conflict, repel attackers, and weaken the enemy’s power.
It is a vivid Vedic way of praying that hostile weapons and resolve fail—so opponents cannot effectively strike, and danger is neutralized.
It ends by asking Indra for a boon of abundance. The ‘thousand-streaming cow’ symbolizes overflowing nourishment, prosperity, and sustaining life-force granted to the singer and community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.