Prakarana 37

Verse 756 (चौपाई)

सुदिन सोधि कल कंकन छौरे। मंगल मोद बिनोद न थोरे।। नित नव सुखु सुर देखि सिहाहीं। अवध जन्म जाचहिं बिधि पाहीं।। बिस्वामित्रु चलन नित चहहीं। राम सप्रेम बिनय बस रहहीं।। दिन दिन सयगुन भूपति भाऊ। देखि सराह महामुनिराऊ।। मागत बिदा राउ अनुरागे। सुतन्ह समेत ठाढ़ भे आगे।। नाथ सकल संपदा तुम्हारी। मैं सेवकु समेत सुत नारी।। करब सदा लरिकनः पर छोहू। दरसन देत रहब मुनि मोहू।। अस कहि राउ सहित सुत रानी। परेउ चरन मुख आव न बानी।। दीन्ह असीस बिप्र बहु भाँती। चले न प्रीति रीति कहि जाती।। रामु सप्रेम संग सब भाई। आयसु पाइ फिरे पहुँचाई।।

ਦਿਨ ਚੰਗੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਘੜੀਆਂ ਪਲ ਮੰਗਲ, ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤਦੇ ਸਨ। ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਸੁਖ ਦੇਖਕੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਮ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਦਿਨ ਦਿਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਗੁਣ ਚਮਕਦੇ ਗਏ; ਵੇਖਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਾ ਦਇਆ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਆ। ਇਉਂ ਕਹਿਕੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦੀ ਵਾਣੀ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਰਿਹਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Verse 757 (दोहा/सोरठा)

राम रूपु भूपति भगति ब्याहु उछाहु अनंदु। जात सराहत मनहिं मन मुदित गाधिकुलचंदु।।360।।

ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ, ਭਗਤੀ, ਵਿਆਹ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਗਾਧੀ ਕੁਲ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 758 (चौपाई)

बामदेव रघुकुल गुर ग्यानी। बहुरि गाधिसुत कथा बखानी।। सुनि मुनि सुजसु मनहिं मन राऊ। बरनत आपन पुन्य प्रभाऊ।। बहुरे लोग रजायसु भयऊ। सुतन्ह समेत नृपति गृहँ गयऊ।। जहँ तहँ राम ब्याहु सबु गावा। सुजसु पुनीत लोक तिहुँ छावा।। आए ब्याहि रामु घर जब तें। बसइ अनंद अवध सब तब तें।। प्रभु बिबाहँ जस भयउ उछाहू। सकहिं न बरनि गिरा अहिनाहू।। कबिकुल जीवनु पावन जानी।।राम सीय जसु मंगल खानी।। तेहि ते मैं कछु कहा बखानी। करन पुनीत हेतु निज बानी।।

ਵਾਮਦੇਵ, ਰਘੂ ਕੁਲ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ, ਨੇ ਪੁਨਰ ਗਾਧਿ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹੀ। ਮੁਨੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ; ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਘਰ ਗਿਆ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਗਾਇਨ ਹੋਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਰਾਮ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਉੱਠਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਵੀ ਕੁਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਯਸ਼ ਮੰਗਲਮਈ ਖਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ।

Verse 759 (छंद)

निज गिरा पावनि करन कारन राम जसु तुलसी कह्यो। रघुबीर चरित अपार बारिधि पारु कबि कौनें लह्यो।। उपबीत ब्याह उछाह मंगल सुनि जे सादर गावहीं। बैदेहि राम प्रसाद ते जन सर्बदा सुखु पावहीं।।

ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਯਸ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕੇ। ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸਨੇ ਰਘੂ ਵੀਰ ਦੇ ਅਪਾਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਦਾ ਪਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਿਦੇਹ ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 760 (दोहा/सोरठा)

सिय रघुबीर बिबाहु जे सप्रेम गावहिं सुनहिं। तिन्ह कहुँ सदा उछाहु मंगलायतन राम जसु।।361।।

ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਘੂ ਵੀਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਦਾ ਯਸ਼, ਜੋ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇ।