Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे योगिप्रशंसा नाम चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच कथं जघान राजानं क्षुपं पादेन सुव्रत दधीचः समरे जित्वा देवदेवं जनार्दनम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲਿੰਗ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘ਯੋਗੀ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ’ ਨਾਮਕ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਦਧੀਚਿ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕ్షੁਪ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ?

Verse 2

वज्रास्थित्वं कथं लेभे महादेवान्महातपाः वक्तुमर्हसि शैलादे जितो मृत्युस्त्वया यथा

ਹੇ ਸ਼ੈਲਾਦ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ! ਤੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਤੋਂ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਅਡੋਲ ਥਿਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਜੋਗਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

Verse 3

शैलादिरुवाच ब्रह्मपुत्रो महातेजा राजा क्षुप इति स्मृतः अभून्मित्रो दधीचस्य मुनीन्द्रस्य जनेश्वरः

ਸ਼ੈਲਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਖ਼ਸ਼ੁਪ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਧੀਚੀ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣਿਆ।

Verse 4

चिरात्तयोः प्रसंगाद्वै वादः क्षुपदधीचयोः अभवत् क्षत्रियश्रेष्ठो विप्र एवेति विश्रुतः

ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਾਰਨ ਖ਼ਸ਼ੁਪ ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਵਿਚ ਵਾਦ ਉੱਠਿਆ—“ਇਹ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ” ਜਾਂ “ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਪ੍ਰ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਹੈ।” ਇਹ ਝਗੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 5

अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः तस्मादिन्द्रो ह्ययं वह्निर् यमश् च निरृतिस् तथा

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨ੍ਰਿਪ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅੱਠ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀ ਤেজਸਵੀ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਯਮ ਅਤੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕਰਤੱਬ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 6

वरुणश्चैव वायुश् च सोमो धनद एव च ईश्वरो ऽहं न संदेहो नावमन्तव्य एव च

“ਮੈਂ ਵਰੁਣ ਵੀ ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਵੀ, ਸੋਮ ਵੀ ਅਤੇ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਵੀ। ਮੈਂ ਈਸ਼ਵਰ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਅਵਮਾਨਨਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।”

Verse 7

महती देवता या सा महतश्चापि सुव्रत तस्मात्त्वया महाभाग च्यावनेय सदा ह्यहम्

ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ‘ਮਹਾਨ’ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਮਹੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਚ੍ਯਾਵਨੇਯ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ—ਉਪਾਯ ਰੂਪ—ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 8

नावमन्तव्य एवेह पूजनीयश् च सर्वथा श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुपस्य मुनिसत्तमः

ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ; ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ। ਤਪਸਵੀ ਖ਼ਸ਼ੁਪ ਦਾ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ।

Verse 9

दधीचश् च्यावनिश् चोग्रो गौरवादात्मनो द्विजः अताडयत्क्षुपं मूर्ध्नि दधीचो वाममुष्टिना चिछेद वज्रेण च तं दधीचं बलवान् क्षुपः

ਚ੍ਯਾਵਨ ਦਾ ਉਗਰ ਪੁੱਤਰ ਦਧੀਚੀ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੱਤ ਹੋ ਕੇ ਖ਼ਸ਼ੁਪ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਫਿਰ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਖੱਬੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਪਰ ਬਲਵਾਨ ਖ਼ਸ਼ੁਪ ਨੇ ਵਜ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਡਾਲਿਆ।

Verse 10

ब्रह्मलोके पुरासौ हि ब्रह्मणः क्षुतसंभवः लब्धं वज्रं च कार्यार्थं वज्रिणा चोदितः प्रभुः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ, ਵਜ੍ਰੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 11

स्वेच्छयैव नरो भूत्वा नरपालो बभूव सः तस्माद्राजा स विप्रेन्द्रम् अजयद्वै महाबलः

ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ—ਰਾਜਾ—ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।

Verse 12

यथा वज्रधरः श्रीमान् बलवांस्तमसान्वितः पपात भूमौ निहतो वज्रेण द्विजपुङ्गवः

ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਮਸ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 13

सस्मार च तदा तत्र दुःखाद्वै भार्गवं मुनिम् शुक्रो ऽपि संधयामास ताडितं कुलिशेन तम्

ਤਦੋਂ ਉਸੇ ਥਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਤਾਡਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 14

योगादेत्य दधीचस्य देहं देहभृतांवरः संधाय पूर्ववद्देहं दधीचस्याह भार्गवः

ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਗਵ ਦਧੀਚੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਦੇ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋੜ ਕੇ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 15

भो दधीच महाभाग देवदेवमुमापतिम् सम्पूज्य पूज्यं ब्रह्माद्यैर् देवदेवं निरञ्जनम्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਦਧੀਚੀ! ਉਮਾ-ਪਤੀ ਦੇਵਦੇਵ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਅਤੇ ਨਿਰੰਜਨ ਹੈ।

Verse 16

अवध्यो भव विप्रर्षे प्रसादात्त्र्यम्बकस्य तु मृतसंजीवनं तस्माल् लब्धमेतन्मया द्विज

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ! ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਵਧ੍ਯ ਹੋ ਜਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ—ਜੀਵਨ-ਦਾਇਨੀ ਵਿਦਿਆ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਦਵਿਜ।

Verse 17

नास्ति मृत्युभयं शंभोर् भक्तानामिह सर्वतः मृतसंजीवनं चापि शैवमद्य वदामि ते

ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ‘ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ੈਵ ਗੁਹ੍ਯ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ।

Verse 18

त्रियंबकं यजामहे त्रैलोक्यपितरं प्रभुम् त्रिमण्डलस्य पितरं त्रिगुणस्य महेश्वरम्

ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ—ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਮੰਡਲ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।

Verse 19

त्रितत्त्वस्य त्रिवह्नेश् च त्रिधाभूतस्य सर्वतः त्रिवेदस्य महादेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्

ਮੈਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਤ੍ਰਿਤੱਤਵ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗਾਂ ਦਾ ਅਧੀਸ਼, ਅਤੇ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਅਾਪਕ ਤ੍ਰਿਧਾ-ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਵੇਦ-ਸਾਰ, ਮੰਗਲ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।

Verse 20

सर्वभूतेषु सर्वत्र त्रिगुणे प्रकृतौ तथा इन्द्रियेषु तथान्येषु देवेषु च गणेषु च

ਉਹ ਸਰਬਤ੍ਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਗੁਣਮਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ।

Verse 21

पुष्पेषु गन्धवत्सूक्ष्मः सुगन्धिः परमेश्वरः पुष्टिश् च प्रकृतिर्यस्मात् पुरुषस्य द्विजोत्तम

ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮ! ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਵਾਂਗ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੁਗੰਧੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਸਾਰ ਬਣ ਕੇ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।

Verse 22

महदादिविशेषान्तविकल्पस्यापि सुव्रत विष्णोः पितामहस्यापि मुनीनां च महामुने

ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ! ਮਹਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਕਲਪ-ਪ੍ਰਪੰਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੇ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਮ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।

Verse 23

इन्द्रस्यापि च देवानां तस्माद्वै पुष्टिवर्धनः तं देवममृतं रुद्रं कर्मणा तपसा तथा

ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਮਰ ਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 24

स्वाध्यायेन च योगेन ध्यानेन च यजामहे सत्येनानेन मुक्षीयान् मृत्युपाशाद् भवः स्वयम्

ਸਵਾਧਿਆਇ, ਯੋਗ-ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਸਾਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਪਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ।

Verse 25

बन्धमोक्षकरो यस्माद् उर्वारुकमिव प्रभुः मृतसंजीवनो मन्त्रो मया लब्धस्तु शङ्करात्

ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਪੱਕੀ ਕੱਕੜੀ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਮੰਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 26

जप्त्वा हुत्वाभिमन्त्र्यैवं जलं पीत्वा दिवानिशम् लिङ्गस्य संनिधौ ध्यात्वा नास्ति मृत्युभयं द्विज

ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦਵਿਜ! ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਾਨ্নਿਧ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 27

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तपसाराध्य शङ्करम् वज्रास्थित्वम् अवध्यत्वम् अदीनत्वं च लब्धवान्

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ; ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਰੀਰ, ਅਵਧ੍ਯਤਾ ਅਤੇ ਅਦੀਨ—ਅਡੋਲ ਧੀਰਜ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 28

एवमाराध्य देवेशं दधीचो मुनिसत्तमः प्राप्यावध्यत्वमन्यैश् च वज्रास्थित्वं प्रयत्नतः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਵਧ੍ਯ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 29

अताडयच्च राजेन्द्रं पादमूलेन मूर्धनि क्षुपो दधीचं वज्रेण जघानोरसि च प्रभुः

ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲਵੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ (ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ) ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 30

नाभून्नाशाय तद्वज्रं दधीचस्य महात्मनः प्रभावात्परमेशस्य वज्रबद्धशरीरिणः

ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਜ੍ਰ-ਬੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਧੀਚੀ ਲਈ ਉਹ ਵਜ੍ਰ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣਿਆ।

Verse 31

दृष्ट्वाप्यवध्यत्वमदीनतां च क्षुपो दधीचस्य तदा प्रभावम् आराधयामास हरिं मुकुन्दम् इन्द्रानुजं प्रेक्ष्य तदांबुजाक्षम्

ਦਧੀਚੀ ਦੀ ਅਵਧ੍ਯਤਾ, ਅਦੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਪ ਨੇ ਤਦੋਂ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਇੰਦਰਾਨੁਜ, ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਮੁਕੁੰਦ ਹਰੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।