Adhyaya 21

Verse 1

सूत उवाच ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा ततः स गरुडध्वजः अतीतैश् च भविष्यैश् च वर्तमानैस्तथैव च

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਫਿਰ ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ—ਕਾਲ ਦੀ ਡੋਰ ਨੂੰ ਜੋੜਦਿਆਂ।

Verse 2

नामभिश्छान्दसैश्चैव इदं स्तोत्रमुदीरयत् विष्णुरुवाच नमस्तुभ्यं भगवते सुव्रतानन्ततेजसे

ਵੇਦਿਕ ਛੰਦਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਸ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮ ਪਤੀ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਅਨੰਤ ਹੈ।

Verse 3

नमः क्षेत्राधिपतये बीजिने शूलिने नमः सुमेढ्रायार्च्यमेढ्राय दण्डिने रूक्षरेतसे

ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਬੀਜਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੁੱਧ ਸ੍ਰਿਜਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਵੀਰਯ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਡੰਡਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤਪਸਵੀ ਅਖੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 4

नमो ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय पूर्वाय प्रथमाय च नमो मान्याय पूज्याय सद्योजाताय वै नमः

ਜ੍ਯੇਠੇ ਪਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਆਦਿ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਾਨਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ—ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ।

Verse 5

गह्वराय घटेशाय व्योमचीरांबराय च नमस्ते ह्यस्मदादीनां भूतानां प्रभवे नमः

ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 6

वेदानां प्रभवे चैव स्मृतीनां प्रभवे नमः प्रभवे कर्मदानानां द्रव्याणां प्रभवे नमः

ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਿਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਭ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਤੇ ਅਰਪਣ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 7

नमो योगस्य प्रभवे सांख्यस्य प्रभवे नमः नमो ध्रुवनिबद्धानाम् ऋषीणां प्रभवे नमः

ਯੋਗ ਦੇ ਆਦਿ-ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਾਂਖ੍ਯ ਦੇ ਆਦਿ-ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧ੍ਰੁਵ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ॥

Verse 8

ऋक्षाणां प्रभवे तुभ्यं ग्रहाणां प्रभवे नमः वैद्युताशनिमेघानां गर्जितप्रभवे नमः

ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬਿਜਲੀ, ਵਜ੍ਰ, ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ॥

Verse 9

महोदधीनां प्रभवे द्वीपानां प्रभवे नमः अद्रीणां प्रभवे चैव वर्षाणां प्रभवे नमः

ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੀਪਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਰ্ষ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ॥

Verse 10

नमो नदीनां प्रभवे नदानां प्रभवे नमः महौषधीनां प्रभवे वृक्षाणां प्रभवे नमः

ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹੌਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ॥

Verse 11

धर्मवृक्षाय धर्माय स्थितीनां प्रभवे नमः प्रभवे च परार्धस्य परस्य प्रभवे नमः

ਧਰਮ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਰੂਪ, ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਸਥਿਤੀਆਂ/ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਰਾਰਧ ਲੋਕ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੋਂ ਪਰ ਉਹ ਪਰਮ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ॥

Verse 12

नमो रसानां प्रभवे रत्नानां प्रभवे नमः क्षणानां प्रभवे चैव लवानां प्रभवे नमः

ਸਾਰੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖ਼ਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਲਵ-ਲਵ ਸੁਖਮ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 13

अहोरात्रार्धमासानां मासानां प्रभवे नमः ऋतूनां प्रभवे तुभ्यं संख्यायाः प्रभवे नमः

ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਪੱਖ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਮਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 14

प्रभवे चापरार्धस्य परार्धप्रभवे नमः नमः पुराणप्रभवे सर्गाणां प्रभवे नमः

ਅਪਰਾਰਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪਰਾਰਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੁਰਾਣਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਭ ਸ੍ਰਗਾਂ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ) ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 15

मन्वन्तराणां प्रभवे योगस्य प्रभवे नमः चतुर्विधस्य सर्गस्य प्रभवे ऽनन्तचक्षुषे

ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੌਗੁਣੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ, ਅਨੰਤ-ਨੇਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 16

कल्पोदयनिबन्धानां वातानां प्रभवे नमः नमो विश्वस्य प्रभवे ब्रह्माधिपतये नमः

ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਉਦਯ ਅਤੇ ਨਿਯਮ-ਬੰਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੀ ਅਧਿਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 17

विद्यानां प्रभवे चैव विद्याधिपतये नमः नमो व्रताधिपतये व्रतानां प्रभवे नमः

ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਵਰਤ-ਧਰਮ ਦੇ ਆਦਿ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 18

मन्त्राणां प्रभवे तुभ्यं मन्त्राधिपतये नमः पितॄणां पतये चैव पशूनां पतये नमः

ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹੋ; ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਭ ਪਸ਼ੂ/ਬੰਧ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 19

वाग्वृषाय नमस्तुभ्यं पुराणवृषभाय च नमः पशूनां पतये गोवृषेन्द्रध्वजाय च

ਹੇ ਵਾਣੀ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੰਧ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਧਵਜ ਗੋ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਭੇੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 20

प्रजापतीनां पतये सिद्धीनां पतये नमः दैत्यदानवसंघानां रक्षसां पतये नमः

ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੈਤ੍ਯ-ਦਾਨਵ ਟੋਲਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 21

गन्धर्वाणां च पतये यक्षाणां पतये नमः गरुडोरगसर्पाणां पक्षिणां पतये नमः

ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗਰੁੜ, ਉਰਗ ਅਤੇ ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਸਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 22

सर्वगुह्यपिशाचानां गुह्याधिपतये नमः गोकर्णाय च गोप्त्रे च शङ्कुकर्णाय वै नमः

ਸਭ ਗੁਪਤ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ-ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗੋਕਰਣ—ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ—ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁਕਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਹ।

Verse 23

वराहायाप्रमेयाय ऋक्षाय विरजाय च नमः सुराणां पतये गणानां पतये नमः

ਵਰਾਹ-ਰੂਪ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ, ਰਿਕਸ਼-ਰੂਪ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ (ਵਿਰਜ) ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 24

अंभसां पतये चैव ओजसां पतये नमः नमो ऽस्तु लक्ष्मीपतये श्रीपाय क्षितिपाय च

ਜਲ-ਤੱਤ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਓਜ (ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ) ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮੋਸਤੁ—ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ-ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 25

बलाबलसमूहाय अक्षोभ्यक्षोभणाय च दीप्तशृङ्गैकशृङ्गाय वृषभाय ककुद्मिने

ਬਲ ਅਤੇ ਅਬਲ ਦੇ ਸਮੂਹ-ਸਰੂਪ, ਆਪ ਅਖੋਭ੍ਯ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਖੋਭਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦਿੱਪਤ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਸਿੰਗ, ਕਕੁਦਮਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 26

नमः स्थैर्याय वपुषे तेजसानुव्रताय च अतीताय भविष्याय वर्तमानाय वै नमः

ਸਥੈਰ੍ਯ-ਸਰੂਪ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ ਦੇ ਅਨੁਵ੍ਰਤੀ (ਤੇਜੋਮਯ) ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਅਤੀਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ—ਤਿੰਨਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 27

सुवर्चसे च वीर्याय शूराय ह्यजिताय च वरदाय वरेण्याय पुरुषाय महात्मने

ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ, ਅਖੰਡ ਵੀਰਯ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੂਰ, ਅਜਿਤ; ਵਰਦਾਤਾ, ਵਰੈਣ੍ਯ, ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ—ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 28

नमो भूताय भव्याय महते प्रभवाय च जनाय च नमस्तुभ्यं तपसे वरदाय च

ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਤ ਸਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਆਦਿ ਸਰੋਤ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਕ! ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਵਰ ਵਜੋਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 29

अणवे महते चैव नमः सर्वगताय च नमो बन्धाय मोक्षाय स्वर्गाय नरकाय च

ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਮਹੱਤਮ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੂਪ; ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੋਖ਼ਸ਼, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਨਰਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 30

नमो भवाय देवाय इज्याय याजकाय च प्रत्युदीर्णाय दीप्ताय तत्त्वायातिगुणाय च

ਭਵ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਪੂਜ੍ਯ, ਯਾਜਕ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਮ ਹੈ; ਜੋ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਉਤਥਿਤ, ਦਿਪਤਿਮਾਨ, ਆਪ ਹੀ ਤੱਤਵ ਅਤੇ ਗੁਣਾਤੀਤ ਹੈ।

Verse 31

नमः पाशाय शस्त्राय नमस्त्वाभरणाय च हुताय उपहूताय प्रहुतप्राशिताय च

ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਭੂਸ਼ਣ ਰੂਪ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਤ, ਉਪਹੁਤ, ਪ੍ਰਹੁਤ-ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤ—ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਹਵਿ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਸਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 32

नमो ऽस्त्विष्टाय पूर्ताय अग्निष्टोमद्विजाय च सदस्याय नमश्चैव दक्षिणावभृथाय च

ਇਸ਼ਟ ਤੇ ਪੂਰਤ—ਯੱਗ ਕਰਮ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ—ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦ੍ਵਿਜ ਰਿਤਵਿਜ਼-ਰੂਪ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਦੱਸ-ਰੂਪ, ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਤੇ ਅਵਭ੍ਰਥ ਸਨਾਨ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 33

अहिंसायाप्रलोभाय पशुमन्त्रौषधाय च नमः पुष्टिप्रदानाय सुशीलाय सुशीलिने

ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅਲੋਭ-ਸਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦੇਹਧਾਰੀ ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵਾਂ) ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਔਖਧੀ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੀਲਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 34

अतीताय भविष्याय वर्तमानाय ते नमः सुवर्चसे च वीर्याय शूराय ह्यजिताय च

ਅਤੀਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ, ਵੀਰਯ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਅਜਿਤ—ਬੰਧਨਾਤੀਤ ਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ)—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 35

वरदाय वरेण्याय पुरुषाय महात्मने नमो भूताय भव्याय महते चाभयाय च

ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵਰੇਣ੍ਯ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭੂਤ (ਅਤੀਤ), ਭਵ੍ਯ (ਭਵਿੱਖ), ਮਹਤ (ਮਹਾਨ ਤੱਤ) ਅਤੇ ਅਭਯ-ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 36

जरासिद्ध नमस्तुभ्यम् अयसे वरदाय च अधरे महते चैव नमः सस्तुपताय च

ਹੇ ਜਰਾਸਿੱਧ! ਜਰਾ ਅਤੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਅਯਸ (ਅਡਿੱਗ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ) ਅਤੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਆਧਾਰ-ਸਰੂਪ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਅਤੇ ਹੇ ਸਸਤੁਪਤੀ/ਪਸ਼ੁਪਤੀ—ਸਦਾ ਸਤੁਤਿ-ਯੋਗ ਰੱਖਿਅਕ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 37

नमश्चेन्द्रियपत्राणां लेलिहानाय स्रग्विणे विश्वाय विश्वरूपाय विश्वतः शिरसे नमः

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਲਾ-ਧਾਰੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ਵ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਿਰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 38

सर्वतः पाणिपादाय रुद्रायाप्रतिमाय च नमो हव्याय कव्याय हव्यवाहाय वै नमः

ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਵ੍ਯ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ ਅੰਤਰ-ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 39

नमः सिद्धाय मेध्याय इष्टायेज्यापराय च सुवीराय सुघोराय अक्षोभ्यक्षोभणाय च

ਸਿੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਇੱਛਿਤ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਪਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੁਵੀਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਘੋਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 40

सुप्रजाय सुमेधाय दीप्ताय भास्कराय च नमो बुद्धाय शुद्धाय विस्तृताय मताय च

ਸੁਪ੍ਰਜਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਮੇਧਾ—ਪਰਮ ਬੁੱਧੀਮਾਨ—ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦਿੱਪਤ, ਸੂਰਜ-ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੁੱਧ—ਜਾਗਰੂਕ—ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸੁਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 41

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय दृश्यादृश्याय सर्वशः वर्षते ज्वलते चैव वायवे शिशिराय च

ਸਥੂਲ ਅਤੇ ਸੂਖਮ—ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਵਰਖਾ ਬਣ ਕੇ ਵਰ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਦੀ ਠੰਢਕ ਬਣ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 42

नमस्ते वक्रकेशाय ऊरुवक्षःशिखाय च नमो नमः सुवर्णाय तपनीयनिभाय च

ਵਕਰੀਆਂ ਜਟਾਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਵਕਸ਼ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਹ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਵਰਨਮਯ, ਤਪਤ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ।

Verse 43

विरूपाक्षाय लिङ्गाय पिङ्गलाय महौजसे वृष्टिघ्नाय नमश्चैव नमः सौम्येक्षणाय च

ਵਿਰੂਪਾਖ਼ਸ਼ ਸਰੂਪ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਅਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਕਿਰਪਾਲੂ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 44

नमो धूम्राय श्वेताय कृष्णाय लोहिताय च पिशिताय पिशङ्गाय पीताय च निषङ्गिणे

ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਾਸੀਏ ਰੰਗ, ਪਿਸ਼ੰਗ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ੰਗੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 45

नमस्ते सविशेषाय निर्विशेषाय वै नमः नम ईज्याय पूज्याय उपजीव्याय वै नमः

ਸਵਿਸ਼ੇਸ਼ (ਸਗੁਣ) ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ (ਨਿਰਗੁਣ) ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਹ। ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਰਾਧ੍ਯ, ਪੂਜ੍ਯ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ—ਉਪਜੀਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 46

नमः क्षेम्याय वृद्धाय वत्सलाय नमोनमः नमो भूताय सत्याय सत्यासत्याय वै नमः

ਖੇਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਵਾਤਸਲ੍ਯਮਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਤ੍ਯ ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ-ਅਸਤ੍ਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 47

नमो वै पद्मवर्णाय मृत्युघ्नाय च मृत्यवे नमो गौराय श्यामाय कद्रवे लोहिताय च

ਕਮਲ-ਵਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—ਅਤੇ ਆਪ ਮੌਤ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਗੌਰ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕਦ੍ਰਵ (ਤਾਂਬੀ-ਭੂਰਾ) ਅਤੇ ਲੋਹਿਤ (ਰਕਤ-ਵਰਨ) ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 48

महासंध्याभ्रवर्णाय चारुदीप्ताय दीक्षिणे नमः कमलहस्ताय दिग्वासाय कपर्दिने

ਮਹਾਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲ-ਸਮ ਵਰਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਮਲ-ਹੱਥ ਵਾਲੇ, ਦਿਗਵਾਸੀ (ਆਕਾਸ਼-ਵਸਤ੍ਰ) ਤਪਸਵੀ, ਅਤੇ ਕਪර්ਦੀ (ਜਟਾ-ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 49

अप्रमाणाय सर्वाय अव्ययायामराय च नमो रूपाय गन्धाय शाश्वतायाक्षताय च

ਪ੍ਰਮਾਣ ਤੇ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਰਬ-ਸਰੂਪ, ਅਵ੍ਯਯ ਅਤੇ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੂਪ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਗੰਧ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਅਤੇ ਅਖੰਡ-ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 50

पुरस्ताद्बृंहते चैव विभ्रान्ताय कृताय च दुर्गमाय महेशाय क्रोधाय कपिलाय च

ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਗੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਰਹੱਸਮਈ ਵਿਭ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ (ਕਿਰਿਆ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਸਿੱਧ ਫਲ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੁਰਗਮ, ਮਹੇਸ਼, ਬੰਧਨ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਕਪਿਲ-ਵਰਨ ਤਪਸਵੀ ਤੇਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 51

तर्क्यातर्क्यशरीराय बलिने रंहसाय च सिकत्याय प्रवाह्याय स्थिताय प्रसृताय च

ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੇਤ-ਤੱਟ (ਸਿਕਤਾ) ਬਣਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਵਾਹ ਬਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ੍ਰਿਤ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 52

सुमेधसे कुलालाय नमस्ते शशिखण्डिने चित्राय चित्रवेषाय चित्रवर्णाय मेधसे

ਅਤਿ-ਮੇਧਾਵੀ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਕੁਲਾਲ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ਸ਼ਿਖੰਡਧਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਦਭੁਤ, ਅਦਭੁਤ ਵੇਸ਼ਧਾਰੀ, ਨਾਨਾ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਆਪ ਹੀ ਮੇਧਾ-ਸਰੂਪ ਸ਼ਿਵ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 53

चेकितानाय तुष्टाय नमस्ते निहिताय च नमः क्षान्ताय दान्ताय वज्रसंहननाय च

ਸਦਾ ਸਚੇਤ ਤੇ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅੰਦਰੋਂ ਅਡੋਲ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖ਼ਿਮਾਸ਼ੀਲ ਤੇ ਦਾਂਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਅਟੁੱਟ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 54

रक्षोघ्नाय विषघ्नाय शितिकण्ठोर्ध्वमन्यवे

ਰਾਖਸ਼-ਘਾਤਕ, ਵਿਸ਼-ਨਾਸ਼ਕ—ਨੀਲਕੰਠ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਪਰ ਉਠਦੀ ਊਰਧ੍ਵ-ਮਨ੍ਯੁ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 55

लेलिहाय कृतान्ताय तिग्मायुधधराय च

ਪ੍ਰਲਯ ਵੇਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਲੀਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ (ਕਾਲ/ਮੌਤ) ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਦਿਪਤ ਅਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 56

प्रमोदाय संमोदाय यतिवेद्याय ते नमः अनामयाय सर्वाय महाकालाय वै नमः

ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ, ਸਾਂਝੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਦਾਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਿਰਾਮਯ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਮਹਾਕਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 57

प्रणवप्रणवेशाय भगनेत्रान्तकाय च मृगव्याधाय दक्षाय दक्षयज्ञान्तकाय च

ਪ੍ਰਣਵ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਗ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦਿਵ੍ਯ ਮ੍ਰਿਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦਕ੍ਸ਼-ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ॥

Verse 58

सर्वभूतात्मभूताय सर्वेशातिशयाय च पुरघ्नाय सुशस्त्राय धन्विने ऽथ परश्वधे

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਸਭ ਈਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਘਨ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਸੁਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਸਜ्जਿਤ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੁਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਹ॥

Verse 59

पूषदन्तविनाशाय भगनेत्रान्तकाय च कामदाय वरिष्ठाय कामाङ्गदहनाय च

ਪੂਸ਼ਾ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਭਗ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਧਰਮ-ਅਨੁਕੂਲ ਕਾਮ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ॥

Verse 60

रङ्गे करालवक्त्राय नागेन्द्रवदनाय च दैत्यानामन्तकेशाय दैत्याक्रन्दकराय च

ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਨਾਗੇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਕ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੈਲਾਪ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ॥

Verse 61

हिमघ्नाय च तीक्ष्णाय आर्द्रचर्मधराय च श्मशानरतिनित्याय नमो ऽस्तूल्मुकधारिणे

ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਠੰਢ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਬੰਧਨ ਵਿਰੁੱਧ ਤੀਖ਼ੇ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਖਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਜਲਦਾ ਉਲਮੁਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮੋਸਤੁ॥

Verse 62

नमस्ते प्राणपालाय मुण्डमालाधराय च प्रहीणशोकैर्विविधैर् भूतैः परिवृताय च

ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਮੁੰਡਮਾਲਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੋਕ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਵਿਭਿੰਨ ਭੂਤਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 63

नरनारीशरीराय देव्याः प्रियकराय च जटिने मुण्डिने चैव व्यालयज्ञोपवीतिने

ਨਰ-ਨਾਰੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਤ ਤਿਆਗੀ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਵਾਂਗ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 64

नमो ऽस्तु नृत्यशीलाय उपनृत्यप्रियाय च मन्यवे गीतशीलाय मुनिभिर् गायते नमः

ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ-ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਬਲੀ ਮਨ੍ਯੁ, ਗੀਤ-ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਗਾ ਕੇ ਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 65

कटकटाय तिग्माय अप्रियाय प्रियाय च विभीषणाय भीष्माय भगप्रमथनाय च

ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਣਾਚੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਪ੍ਰਿਯ-ਅਪ੍ਰਿਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 66

सिद्धसंघानुगीताय महाभागाय वै नमः नमो मुक्ताट्टहासाय क्ष्वेडितास्फोटिताय च

ਸਿੱਧ-ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਗਏ, ਪਰਮ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੁਕਤ ਅੱਟਹਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਘੋਰ ਗਰਜ ਅਤੇ ਤਾਲ-ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 67

नर्दते कूर्दते चैव नमः प्रमुदितात्मने नमो मृडाय श्वसते धावते ऽधिष्ठिते नमः

ਜੋ ਗੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਿਰਪਾਲੂ ਮ੍ਰਿਡ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਜੋ ਸਾਸਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਕੇ ਧਾਵਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਹੋ ਕੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ—ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਹ।

Verse 68

ध्यायते जृम्भते चैव रुदते द्रवते नमः वल्गते क्रीडते चैव लम्बोदरशरीरिणे

ਲੰਬੋਦਰ ਦੇਹਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜੋ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਪਿਘਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਉਛਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਸਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 69

नमो ऽकृत्याय कृत्याय मुण्डाय कीकटाय च नम उन्मत्तदेहाय किङ्किणीकाय वै नमः

ਨਿਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰ—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੁੰਡਧਾਰੀ ਤਿਆਗੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕੀਕਟ—ਅਵਗਣੇ ਹੋਇਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਉਨਮੱਤ ਦੇਹਧਾਰੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮਸਤ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਝੰਕਾਰਦੀਆਂ ਕਿੰਕਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਹ।

Verse 70

नमो विकृतवेषाय क्रूरायामर्षणाय च अप्रमेयाय गोप्त्रे च दीप्तायानिर्गुणाय च

ਵਿਚਿੱਤਰ ਵੇਸਧਾਰੀ, ਅਦਭੁਤ ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕ੍ਰੂਰ—ਅਧਰਮ ਨਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ-ਗੋਪਤਾ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਦੀਪਤ ਅਤੇ ਗੁਣਾਤੀਤ (ਨਿਰਗੁਣ) ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 71

वामप्रियाय वामाय चूडामणिधराय च नमस्तोकाय तनवे गुणैरप्रमिताय च

ਵਾਮਾਪ੍ਰਿਯ—ਜੋ ਵਾਮਾ (ਸ਼ਕਤੀ/ਪਾਰਵਤੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪ ਵਾਮ—ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੂੜਾਮਣੀ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਸੁਖਮ ਤਨੂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 72

नमो गुण्याय गुह्याय अगम्यगमनाय च लोकधात्री त्वियं भूमिः पादौ सज्जनसेवितौ

ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਅਗਮ੍ਯ ਨੂੰ ਗਮ੍ਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਰਗ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਤੇਰਾ ਪਾਦਪੀਠ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਸਦਾ ਸੱਜਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 73

सर्वेषां सिद्धियोगानाम् अधिष्ठानं तवोदरम् मध्ये ऽन्तरिक्षं विस्तीर्णं तारागणविभूषितम्

ਹੇ ਪਤੀ! ਸਭ ਸਿੱਧੀ-ਯੋਗਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇਰਾ ਉਦਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਫੈਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ—ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 74

स्वातेः पथ इवाभाति श्रीमान् हारस्तवोरसि दिशो दशभुजास्तुभ्यं केयूराङ्गदभूषिताः

ਤੇਰੇ ਵਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਾਰ ਸਵਾਤੀ ਦੇ ਪਥ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਦਸ ਭੁਜਾਂ ਹਨ, ਕੇਯੂਰ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

Verse 75

विस्तीर्णपरिणाहश् च नीलाञ्जनचयोपमः कण्ठस्ते शोभते श्रीमान् हेमसूत्रविभूषितः

ਤੇਰਾ ਕੰਠ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸੁਗਠਿਤ ਹੈ, ਨੀਲੇ ਅੰਜਨ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੂਤਰ (ਸੁਵਰਨ ਹਾਰ) ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

Verse 76

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्षम् अनौपम्यं मुखं तथा पद्ममालाकृतोष्णीषं शिरो द्यौः शोभते ऽधिकम्

ਤੇਰਾ ਮੁਖ ਦੰਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ, ਦੁੱਧਰਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਕਮਲ-ਮਾਲਾ ਵਰਗੇ ਉਸ਼ਨੀਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਐਸਾ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਦਿਉਲੋਕ ਵੀ ਹੋਰ ਚਮਕ ਉਠੇ।

Verse 77

दीप्तिः सूर्ये वपुश्चन्द्रे स्थैर्यं शैले ऽनिले बलम् औष्ण्यमग्नौ तथा शैत्यम् अप्सु शब्दो ऽम्बरे तथा

ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਦਿਪਤੀ, ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਰੂਪ‑ਸੌੰਦਰਯ, ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਥਿਰਤਾ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਲ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਣਤਾ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤ‑ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 78

अक्षरान्तरनिष्पन्दाद् गुणानेतान्विदुर्बुधाः जपो जप्यो महादेवो महायोगोमहेश्वरः

ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸੁਖਮ, ਅਟੁੱਟ ਸਪੰਦਨ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਇਹ ਗੁਣ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਮਹਾਦੇਵ ਹੀ ਜਪ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਹੀ ਜਪ੍ਯ ਹੈ; ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਮਹਾਯੋਗ ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 79

पुरेशयो गुहावासी खेचरो रजनीचरः तपोनिधिर्गुहगुरुर् नन्दनो नन्दवर्धनः

ਉਹ ਦੇਹ‑ਨਗਰ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਆਮ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਗੋਚਰ। ਉਹ ਤਪ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਅੰਦਰਲੀ ਗੁਫਾ ਦਾ ਗੁਰੂ, ਆਨੰਦਦਾਤਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦਵਰਧਕ ਹੈ।

Verse 80

हयशीर्षा पयोधाता विधाता भूतभावनः बोद्धव्यो बोधिता नेता दुर्धर्षो दुष्प्रकम्पनः

ਉਹ ਹਯਸ਼ੀਰਸ਼ (ਅਸ਼ਵ‑ਸ਼ਿਰ), ਜਲਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਵਿਧਾਤਾ, ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ‑ਉਤਪੱਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਸਤ੍ਯ ਵਜੋਂ ਬੋਧਯ ਹੈ; ਉਹੀ ਬੋਧਿਤਾ (ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਉਹੀ ਨੇਤਾ‑ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ। ਉਹ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਅਜੇਯ ਹੈ; ਅਤੇ ਦुष੍ਪ੍ਰਕੰਪਨ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

Verse 81

बृहद्रथो भीमकर्मा बृहत्कीर्तिर् धनञ्जयः घण्टाप्रियो ध्वजी छत्त्री पिनाकी ध्वजिनीपतिः

ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ—ਮਹਾਨ ਰਥੀ; ਭੀਮਕਰਮਾ—ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਭਯਾਨਕ ਤੇ ਮਹਾਨ; ਬ੍ਰਿਹਤਕੀਰਤੀ—ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਿਸ਼ਾਲ; ਧਨੰਜਯ—ਵਿਜਯਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਘੰਟੀ‑ਨਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ; ਧਵਜਧਾਰੀ; ਰਾਜਛਤਰ‑ਸਰੂਪ; ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ; ਅਤੇ ਧਵਜਿਨੀਪਤੀ—ਸਭ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ।

Verse 82

कवची पट्टिशी खड्गी धनुर्हस्तः परश्वधी अघस्मरो ऽनघः शूरो देवराजो ऽरिमर्दनः

ਉਹ ਕਵਚਧਾਰੀ ਹੈ, ਭਾਲਾ ਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਉਸ ਦਾ ਆਯੁਧ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਿਰਮਲ ਹੈ; ਵੀਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 83

त्वां प्रसाद्य पुरास्माभिर् द्विषन्तो निहता युधि अग्निः सदार्णवांभस्त्वं पिबन्नपि न तृप्यसे

ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਵੈਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹੇ ਅਗਨੀ! ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਜਲ ਵੀ ਪੀ ਲਏਂ ਤਾਂ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਰਮ ਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਭੱਖਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰੂਪ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

Verse 84

क्रोधाकारः प्रसन्नात्मा कामदः कामगः प्रियः ब्रह्मचारि चागाधश् च ब्रह्मण्यः शिष्टपूजितः

ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ; ਜੋ ਧਰਮਸੰਗਤ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਸੁਤੰਤਰ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਅਗਾਧ ਤੇ ਅਪਰਿਮੇਯ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।

Verse 85

देवानाम् अक्षयः कोशस् त्वया यज्ञः प्रकल्पितः हव्यं तवेदं वहति वेदोक्तं हव्यवाहनः प्रीते त्वयि महादेव वयं प्रीता भवामहे

ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਖੁੱਟ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਯਜ੍ਞ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਵਿ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਅਸੀਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

Verse 86

भवानीशो ऽनादिमांस्त्वं च सर्वलोकानां त्वं ब्रह्मकर्तादिसर्गः सांख्याः प्रकृतेः परमं त्वां विदित्वा क्षीणध्यानास्त्वाममृत्युं विशन्ति

ਤੁਸੀਂ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਈਸ਼, ਅਨਾਦਿ, ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਆਦਿ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਖ੍ਯ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ—ਅਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਸਰੂਪ—ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ।

Verse 87

योगाश् च त्वां ध्यायिनो नित्यसिद्धं ज्ञात्वा योगान् संत्यजन्ते पुनस्तान् ये चाप्यन्ये त्वां प्रसन्ना विशुद्धाः स्वकर्मभिस्ते दिव्यभोगा भवन्ति

ਜੋ ਯੋਗੀ ਨਿੱਤ੍ਯ-ਸਿੱਧ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਯੋਗ-ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁੜ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਭਗਤ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਰਮਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।

Verse 88

अप्रसंख्येयतत्त्वस्य यथा विद्मः स्वशक्तितः कीर्तितं तव माहात्म्यम् अपारस्य महात्मनः

ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰਾ ਤੱਤ ਅਗਣਨ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਸਰੂਪ ਅਪਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੀਮਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 89

शिवो नो भव सर्वत्र यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते सूत उवाच य इदं कीर्तयेद्भक्त्या ब्रह्मनारायणस्तवम्

ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਿਵ—ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ। ਤੂੰ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੈਂ, ਸੋ ਹੀ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਇਸ ਸਤਵ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਢਿੱਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਸ਼ੁ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਤੀ-ਸਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਤੱਤਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 90

श्रावयेद्वा द्विजान् विद्वान् शृणुयाद्वा समाहितः अश्वमेधायुतं कृत्वा यत्फलं तदवाप्नुयात्

ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਵੇ ਜਾਂ ਆਪ ਸਮਾਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇ; ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 91

पापाचारो ऽपि यो मर्त्यः शृणुयाच्छिवसन्निधौ जपेद्वापि विनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

ਪਾਪਾਚਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਨਿਧੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਜਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 92

श्राद्धे वा दैविके कार्ये यज्ञे वावभृथान्तिके कीर्तयेद्वा सतां मध्ये स याति ब्रह्मणो ऽन्तिकम्

ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ, ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਅਵਭ੍ਰਿਥ-ਸਨਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਾਂ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ—ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਬ੍ਰਹਮ (ਪਤੀ) ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।