Sukta 17
Rishi: Traditionally Atharvanic/Angirasa attribution for kṣetra-hymns (varies by anukramaṇī).
Devata: Sītā (Furrow), with Maruts and Viśve Devāḥ as sanctioning powers
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and length; common in agrarian invocations)
ਇਹ ਖੇਤਰ-ਸੂਕਤ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ (ਹਲ ਦੀ ਲਕੀਰ/ਨਾਲੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਖੇਤ ਪੋਸ਼ਣ, ਵਰਖਾ ਦੀ ਨਮੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਵਾਧੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੇ। ਅਭਿਸੇਕ ਅਤੇ ‘ਮਨਜ਼ੂਰੀ’ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ (ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ, ਮਰੁਤ) ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ-ਅਨੁਮੋਦਿਤ ਰੀਤ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਧ-ਵਾਂਗ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਪਯਸ), ਘਿਉ-ਭਰੀ ਤਾਕਤ (ਘ੍ਰਿਤ) ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
Mantras
Mantra 1
कृषिः। ३ पथ्यापङ्क्तिः, ७ विराट् पुर उष्णिक्, ८ निचृत्। सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क्। धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒यौ
ਕੁਸ਼ਲ ਕਵੀ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਜੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧੀਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह बीज॑म्। वि॒राजः॒ श्नुष्टिः॒ सभ॑रा असन्नो॒ नेदी॑य॒ इत् सृ॒ण्यः प॒क्वमा य॑वन्
ਉਹ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ; ਜੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਏ; ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਯੋਨੀ (ਖੇਤ-ਗਰਭ) ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬੀਜ ਬੋਵੇ। ਵਿਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧਾ—ਸੁਫਲ, ਭਾਰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੀ—ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਦਾਤਰਾਂ (ਸਿਕਲਾਂ) ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ।
Mantra 3
लाङ्ग॑लं पवी॒रव॑त् सु॒शीमं॑ सोम॒सत्स॑रु । उदिद् व॑पतु॒ गामविं॑ प्र॒स्थाव॑द् रथ॒वाह॑नं॒ पीब॑रीं च प्रफ॒र्व्यऽम्
ਲੋਹੇ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ-ਵੇਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੱਲ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਉਲਟ ਕੇ ਚੁੱਕੇ, ਗੋ-ਲਾਭ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਰਥ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲੀ ਹੋਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਚਾਸਾਂ (ਸੁ-ਫਰੋ) ਵਾਲੀ ਬਣਾਏ।
Mantra 4
इन्द्रः॒ सीतां॒ नि गृ॑ह्णातु॒ तां पू॒षाभि र॑क्षतु । सा नः॒ पय॑स्वती दुहा॒मुत्त॑रामुत्तरां॒ समा॑म्
ਇੰਦਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ (ਹਲ ਦੀ ਬੀਜਾਈ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ/ਫਾਲ) ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖੇ; ਪੂਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਉਹ ਪਯਸਵਤੀ—ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੀ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਾਲੋਂ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੋਹੇ।
Mantra 5
शु॒नं सु॑फा॒ला वि तु॑दन्तु॒ भूमिं॑ शु॒नं की॒नाशा॒ अनु॑ यन्तु वा॒हान्। शुना॑सीरा ह॒विषा॒ तोश॑माना सुपिप्प॒ला ओष॑धीः कर्तम॒स्मै
ਸ਼ੁਭ ਰੀਤ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਹਲ ਦੇ ਫਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਭੇਦਣ; ਸ਼ੁਭ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੀਨਾਸ਼ (ਹਲਵਾਹੇ ਕਿਸਾਨ) ਜੋੜਿਆਂ/ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ। ਹੇ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰੌ, ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਤੋਸ਼ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਧਣੀ ਫਲ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ/ਬੂਟੀਆਂ ਰਚੋ।
Mantra 6
शु॒नं वा॒हाः शु॒नं नरः॑ शु॒नं कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम्। शु॒नं व॑र॒त्रा ब॑ध्य॒न्तां शु॒नमष्ट्रा॒मुदि॑ङ्गय
ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ ਜੋੜੇ (ਵਾਹਾਃ), ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ ਮਨੁੱਖ; ਹਲ (ਲਾਂਗਲ) ਸ਼ੁਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋਤ ਕਰੇ। ਵਰਤ੍ਰਾ (ਜੋਤ ਦੇ ਪੱਟੇ) ਸ਼ੁਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਅਸ਼ਟ੍ਰਾ (ਅੰਕੁਸ਼/ਚਾਬੁਕ) ਸ਼ੁਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਵੇਂ।
Mantra 7
शुना॑सीरे॒ह स्म॑ मे जुषेथाम्। यद् दि॒वि च॒क्रथुः॒ पय॒स्तेने॒मामुप॑ सिञ्चतम्
ਹੇ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰੌ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਅਰਪਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਜੋ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਪੋਸ਼ਣ ਤੁਸੀਂ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ (ਖੇਤ) ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕੋ/ਸਿੰਚੋ।
Mantra 8
सीते॒ वन्दा॑महे त्वा॒र्वाची॑ सुभगे भव । यथा॑ नः सु॒मना॒ असो॒ यथा॑ नः सुफ॒ला भुवः॑
ਹੇ ਸੀਤੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆ, ਸੁਭਾਗਣੀ ਹੋ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾਲੂ ਮਨ) ਰਹੀਂ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਫਲ ਵਾਲੀ ਬਣੀਂ।
Mantra 9
घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै॑र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । सा नः॑ सीते॒ पय॑सा॒भ्याव॑वृ॒त्स्वोर्ज॑स्वती घृ॒तव॒त् पिन्व॑माना
ਘਿਉ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਧੁ ਨਾਲ ਤੂੰ ਲੇਪਿਤ/ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੈਂ; ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਨੁਮੋਦਿਤ, ਮਰੁਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਤ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਦੁੱਧ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ; ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈ—ਪੋਸ਼ਕ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਘਿਉ-ਭਰੀ, ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਫੁਲਾਉਂਦੀ।
Frequently Asked Questions
Sītā is the personified furrow—the life-bearing line opened by the plough. She represents the field’s capacity to receive moisture, hold seed, and yield food.
They are prosperity-substances: ghee and honey signify sweetness and strength, while payas is the fertility-fluid (milk/rain/sap) that moistens and nourishes the crop.
It is recited at the start of ploughing or sowing, often with sprinkling the first furrow using milk-water and dedicating a small offering, to seek rain, good furrows, and abundant harvests.
Ask anything about Sukta 17 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.