Adhyaya 12

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा गोप्रचारमतः परम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या लभेद्गोदानजं फलम्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତାପରେ ‘ଗୋପ୍ରଚାର’ ନାମକ ପରମ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଗୋଦାନସମ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 2

यत्र स्नातो जगन्नाथो नभस्ये दैवतैर्वृतः । कटदानं च तत्प्रोक्तं द्वादश्यां द्विजसत्तमाः

ଯେଉଁଠାରେ ନଭସ୍ୟ ମାସରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ! ସେଠାରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ‘କଟଦାନ’ (କଟିବସ୍ତ୍ରଦାନ) ବିଧି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कथं तु तत्र दैत्येन्द्राऽभवद्वै गोप्रचारकम् । तीर्थं कथय तत्त्वेन यत्र स्नातो जनार्द्दनः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର! ସେଠା ଗୋପ୍ରଚାରକ ନାମରେ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? ଯେଉଁ ତୀର୍ଥରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ସେ ତୀର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଆମକୁ ସତ୍ୟରେ କହ।

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । हते कंसे भोजराजे कृष्णेनामिततेजसा । उग्रसेने चाभिषिक्ते मधुपुर्य्यां महात्मना

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭୋଜରାଜ କଂସକୁ ବଧ କଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ମଧୁପୁରୀ (ମଥୁରା)ରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ, ତାପରେ…

Verse 5

उद्धवं प्रेषयामास गोकुले गोकुलप्रियः । सुहृदां प्रियकामार्थं गोपगोपीजनस्य च

ଗୋକୁଳପ୍ରିୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ସୁହୃଦ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ପୂରଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।

Verse 6

नमस्कृत्य च गोविदं प्रययौ नंदगोकुलम् । स तत्सदृशवेषेण वस्त्रालंकारभूषणैः

ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ସେଠାର ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁରୂପ ବେଶରେ, ବସ୍ତ୍ର-ଅଳଙ୍କାର-ଭୂଷଣରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲେ।

Verse 7

तं दृष्ट्वा दिवसस्यांते गोविंदानुचरं प्रियम् । उद्धवं पूजयामास वस्त्रालंकारभूषणैः

ଦିନର ଶେଷରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅନୁଚର ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ବସ୍ତ୍ର-ଅଳଙ୍କାର-ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା-ସମ୍ମାନ କଲେ।

Verse 8

तं भुक्तवंतं विश्रांतं यशोदा पुत्रवत्सला । आनंदबाष्पपूर्णाक्षी पप्रच्छानामयं हरेः

ସେ ଭୋଜନ କରି ବିଶ୍ରାମ କରିସାରିବା ପରେ, ପୁତ୍ରବତ୍ସଳା ଯଶୋଦା ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ହରିଙ୍କ କୁଶଳମଙ୍ଗଳ ପଚାରିଲେ।

Verse 9

कच्चिद्धि स्तः सुखं पुत्रौ रामकृष्णौ यदूत्तमौ । कच्चित्स्मरति गोविंदो वयस्यान्गोपबालकान्

ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆମ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ କୁଶଳରେ ସୁଖୀ ଅଛନ୍ତି କି? ଗୋବିନ୍ଦ କି ନିଜ ବାଲ୍ୟସଖା ଗୋପବାଳକମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି?

Verse 10

कच्चिदेष्यति गोविंदो गोकुलं मधुरेश्वरः । तारयिष्यति पुत्रोऽसौ गोकुलं वृजिनार्णवात्

ମଧୁରେଶ୍ୱର ଗୋବିନ୍ଦ କି ପୁଣି କେବେ ଗୋକୁଳକୁ ଆସିବେ? ସେଇ ଆମ ପୁତ୍ର କି ଦୁଃଖ-ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର ଏହି ସାଗରରୁ ଗୋକୁଳକୁ ତାରିବେ?

Verse 11

इत्युक्त्वा बाष्पपूर्णाक्षौ यशोदा नंद एव च । दीर्घं रुरुदतुर्दीनौ पुत्रस्नेहवशंगतौ

ଏପରି କହି ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ଯଶୋଦା ଓ ନନ୍ଦ, ପୁତ୍ରସ୍ନେହର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ଦୀନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରୁଦନ ଓ ବିଲାପ କଲେ।

Verse 12

उद्धवस्तौ ततो दृष्ट्वा प्राणसंशयमागतौ । मधुरैः कृष्णसंदेशैः स्नेहयुक्तैरजीवयत्

ତାପରେ ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଣସଂଶୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଦେଖି, ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର ସନ୍ଦେଶରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ସଞ୍ଜୀବିତ କଲେ।

Verse 13

नमस्करोति भवतीं भवंतं च सहाग्रजः । अनामयं पृष्टवांश्च तौ च क्षेमेण तिष्ठतः

ସେ ନିଜ ଅଗ୍ରଜ ସହିତ ଆପଣ ଦୁହିଁଜଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଆପଣମାନଙ୍କ ଆରୋଗ୍ୟ-କୁଶଳ ପଚାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣ ଦୁହେଁ କ୍ଷେମରେ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି କି ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।

Verse 14

क्षिप्रमेष्यति दाशार्हो रामेण सहितो विभुः । अत्रागत्य जगन्नाथो विधास्यति च वो हितम्

ଶୀଘ୍ରେ ଦାଶାର୍ହ ବିଭୁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଆସିବେ। ଏଠାକୁ ଆସି ଜଗନ୍ନାଥ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ହିତ ସାଧିବେ।

Verse 15

इत्येवं कृष्णसंदेशैः समाश्वास्योद्धवस्तदा । सुखं सुष्वाप शयने नन्दाद्यैरभिनंदितः

ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସନ୍ଦେଶରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ ଉଦ୍ଧବ ତେବେ ନନ୍ଦାଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶୟ୍ୟାରେ ସୁଖେ ଶୋଇଲେ।

Verse 16

गोप्यस्तदा रथं दृष्ट्वा द्वारे नंदस्य विस्मिताः । कोऽयं कोऽयमिति प्राहुः कृष्णागमनशंकया

ତେବେ ଗୋପୀମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରେ ରଥ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ‘ଏ କିଏ, ଏ କିଏ?’ ବୋଲି କୃଷ୍ଣ ଆସିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଶଙ୍କା କଲେ।

Verse 17

गोपालराजस्य गृहे रथेनादित्यवर्चसा । समागतो महाबाहुः कृष्णवेषानुगस्तथा

ଗୋପାଳରାଜ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ ଏକ ମହାବାହୁ ଆସିଲେ; ସେ କୃଷ୍ଣସଦୃଶ ବେଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

Verse 18

परस्परं समागम्य सर्वास्ता व्रजयोषितः । विविक्ते कृष्णदूतं तं पप्रच्छुः शोककर्षिताः

ତାପରେ ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ନାରୀ ପରସ୍ପର ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଶୋକରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସେହି କୃଷ୍ଣଦୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

Verse 19

श्रीगोप्य ऊचुः । कस्मात्त्वमिह संप्राप्तः किं ते कार्य्यमिहाद्य वै । दस्युरूपप्रतिच्छन्नो ह्यस्मान्संहर्तुमिच्छसि

ଶ୍ରୀ ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ—ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଆଜି ଏଠାରେ ତୁମର କି କାର୍ଯ୍ୟ? ଦସ୍ୟୁରୂପେ ଛଦ୍ମବେଶ ଧରି ଆମକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?

Verse 20

पूर्वमेव हतं तेन कृष्णेन हृदयादिकम् । पाययित्वाऽधरविषं योषिद्व्रातं पलायितः

ସେଇ କୃଷ୍ଣ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଆମ ହୃଦୟାଦି ସବୁକୁ ହତ କରିଦେଇଛି। ନିଜ ଅଧରର ବିଷ ପିଆଇ ନାରୀମଣ୍ଡଳକୁ ସେ ପଳାଇଗଲା।

Verse 21

इत्येवमुक्त्वा ता गोप्यो मुमुहुः शोकविह्वलाः । ईक्षंत्यः कृष्णदासं तं निपेतुर्धरणीतले

ଏପରି କହି ସେଇ ଗୋପୀମାନେ ଶୋକରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଦାସ ସେହିଜନକୁ ଦେଖୁଦେଖୁ ଧରଣୀତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ।

Verse 22

उद्धवस्तं जनं दृष्ट्वा कृष्णस्नेहहृताशयम् । आश्वासयामास तदा वाक्यैः श्रोत्रसुखावहैः

କୃଷ୍ଣସ୍ନେହରେ ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟ ହରିତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଉଦ୍ଧବ ସେତେବେଳେ କର୍ଣ୍ଣସୁଖଦ ବାକ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।

Verse 23

उद्धव उवाच । भगवानपि दाशार्हः कन्दर्पशरपीडितः । न भुंक्ते न स्वपिति च चिन्तयन्वस्त्वहर्निशम्

ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ—ଭଗବାନ ଦାଶାର୍ହ ମଧ୍ୟ କନ୍ଦର୍ପର ଶରରେ ପୀଡିତ; ସେହି ବିଷୟକୁ ଦିନରାତି ଚିନ୍ତା କରି ନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ନ ନିଦ୍ରା କରନ୍ତି।

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ललिता क्रोधमूर्छिता । उद्धवं ताम्रनयना प्रोवाच रुदती तदा

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ଲଲିତା କ୍ରୋଧେ ମୂର୍ଛିତା ହେଲା; ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇ, କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ତେବେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 25

ललितोवाच । असत्यो भिन्नमर्य्यादः क्रूरः क्रूरजनप्रियः । त्वं मा कृथा नः पुरतः कथां तस्याऽकृतात्मनः

ଲଲିତା କହିଲା—ସେ ଅସତ୍ୟବାଦୀ, ମର୍ଯ୍ୟାଦାଭଙ୍ଗକାରୀ; କ୍ରୂର ଏବଂ କ୍ରୂରଜନପ୍ରିୟ। ସେ ଅସଂୟତ ଆତ୍ମାର କଥା ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ କହିବ ନାହିଁ।

Verse 26

धिग्धिक्पापसमाचारो धिग्धिग्वै निष्ठुराशयः । हित्वा यः स्त्रीजनं मूढो गतो द्वारवतीं हरिः

ଧିକ୍ ସେଇ ପାପାଚାରୀକୁ, ଧିକ୍ ସେଇ ନିଷ୍ଠୁରହୃଦୟକୁ! ସ୍ତ୍ରୀଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି ମୂଢ ହରି ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଗଲା।

Verse 27

श्यामलोवाच । किं तस्य मन्दभाग्यस्य अल्पपुण्यस्य दुर्मतेः । मा कुरुध्वं कथाः साध्व्यः कथां कथयताऽपराम्

ଶ୍ୟାମଲା କହିଲା—ସେଇ ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟ, ଅଳ୍ପପୁଣ୍ୟ, ଦୁର୍ମତିର କଥା କହି କ’ଣ ଲାଭ? ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ତାହାର କଥା କହିବେ ନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ବିଷୟ କହ।

Verse 28

धन्योवाच । केनायं हि समानीतो दूतो दुष्टजनस्य च । यातु तेन पथा पापः पुनर्नायाति येन च

ଧନ୍ୟା କହିଲା—ସେଇ ଦୁଷ୍ଟଜନର ଏହି ଦୂତକୁ କିଏ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି? ଏହି ପାପୀ ଯେ ପଥେ ଆସିଛି, ସେହି ପଥେ ଯାଉ; ଯେଣୁ ପୁଣି କେବେ ଫେରି ନ ଆସୁ।

Verse 29

विशाखोवाच । न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च । हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः

ବିଶାଖା କହିଲେ—ଯାହାର ନ ଶୀଳ ଅଛି, ନ କୁଳମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଏବଂ ପାପକୃତ୍ୟର ଭୟ ନାହିଁ; ତାହାର ସ୍ତ୍ରୀ-ହନନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ତାହାର ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏମିତି ହୀନ, ସ୍ୱାର୍ଥସାଧକ ପୁରୁଷ ସହ ସଙ୍ଗ ନିରର୍ଥକ।

Verse 30

राधोवाच । भूतानां घातने यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यः शंका कापि न विद्यते

ରାଧା କହିଲେ—ଯେ ପ୍ରାଣୀହତ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ପାପଭୟ ରଖେନାହିଁ, ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ତାହାର ସ୍ତ୍ରୀ-ହନନ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଶଙ୍କା ନାହିଁ।

Verse 31

शैब्योवाच । सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः । संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्

ଶୈବ୍ୟା କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ, ସତ୍ୟ କୁହ; ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି? ନାଗରୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଘେରା ଥାଇ, ସେ ଆମ କଥା କାହିଁକି ସ୍ମରିବେ?

Verse 32

पद्मोवाच । कदोद्धव महाभाग नागरीजनवल्लभः । समेष्यतीह दाशार्हः पद्मपत्रायतेक्षणः

ପଦ୍ମା କହିଲେ—ହେ ଉଦ୍ଧବ ମହାଭାଗ, ନାଗରଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ପଦ୍ମପତ୍ରସଦୃଶ ନୟନବାନ ଦାଶାର୍ହ କେବେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ?

Verse 33

भद्रोवाच । हा कृष्ण हा गोपवर हा गोपीजनवल्लभ । समुद्धर महाबाहो गोपीः संसारसागरात्

ଭଦ୍ରା କହିଲେ—ହା କୃଷ୍ଣ! ହା ଗୋପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ହା ଗୋପୀଜନବଲ୍ଲଭ! ହେ ମହାବାହୋ, ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ସଂସାରସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।

Verse 34

प्रह्लाद उवाच । इति ता विविधैर्वाक्यैर्विलपंत्यो व्रजस्त्रियः । रुरुदुः सुस्वरं देव्यः स्मरंत्यः कृष्ण चेष्टितम्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଏପରି ନାନାପ୍ରକାର ବାକ୍ୟରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ବ୍ରଜର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ସେଇ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ, ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାକୁ ସ୍ମରଣ କରି।

Verse 35

तासां तद्रुदितं श्रुत्वा भक्तिस्नेहसमन्वितः । विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्विति चाब्रवीत्

ସେମାନଙ୍କ ତାହା ରୁଦନ ଶୁଣି, ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ପରମ ବିସ୍ମୟରେ ଆବୃତ ହୋଇ—“ସାଧୁ! ସାଧୁ!” ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 36

उद्धव उवाच । यं न ब्रह्मा न च हरो न देवा न महर्षयः । स्वभावमनुगच्छंति सर्वा धन्या व्रजस्त्रियः

ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ—ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବକୁ ନ ବ୍ରହ୍ମା, ନ ହର (ଶିବ), ନ ଦେବଗଣ, ନ ମହର୍ଷିମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସରଣ କରିପାରନ୍ତି; ତଥାପି ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ସ୍ୱଭାବତଃ ତାଙ୍କ ସହ ଚାଲନ୍ତି।

Verse 37

सर्वासां सफलं जन्म जीवितं यौवनं धनम् । यासां भवेद्भगवति भक्तिरव्यभिचारिणी

ଯେମାନଙ୍କ ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ (ଅଚଳ) ଭକ୍ତି ଜନ୍ମେ, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ, ଜୀବନ, ଯୌବନ ଓ ଧନ—ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳ ହୁଏ।

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । तासां तद्भाषितं श्रुत्वा तथा विलपितं बहु । बाढमित्येव ता ऊच उद्धवः स्नेहविह्वलाः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ସେମାନଙ୍କ କଥା ଓ ଅନେକ ବିଳାପ ଶୁଣି, ସ୍ନେହରେ ବିହ୍ୱଳ ଉଦ୍ଧବ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ—“ବାଢମ୍” (ହଁ, ତେଣୁ ହେଉ) ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 40

उद्धवेन समं सर्वास्ततस्ता व्रजयोषितः । अनुजग्मुर्मुदा युक्ताः कृष्णदर्शनलालसाः

ତେବେ ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦର୍ଶନର ଲାଲସା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

Verse 41

गायन्त्यः प्रियगीतानि तद्बालचरितानि च । जग्मुः सहैव शनकैरुद्धवेन व्रजांगनाः

ପ୍ରିୟ ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଇ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାଳ୍ୟଲୀଳା କଥାମାନେ ମଧ୍ୟ କହି, ବ୍ରଜାଙ୍ଗନାମାନେ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ସହ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକାସାଥି ଗଲେ।

Verse 42

यदुपुर्य्यां ततो दृष्ट्वा उद्यानविपिनावलीः । अद्य देवं प्रपश्यामः कृष्णाख्यं नंदनंदनम्

ତାପରେ ଯଦୁପୁରୀରେ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବନକୁଞ୍ଜର ଶାରୀ ଦେଖି ସେମାନେ କହିଲେ— “ଆଜି ଆମେ ଦେବ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବୁ।”

Verse 43

द्वारवत्यां तु गमनाद्ध्यानाल्लक्ष्मीपतेस्तदा । अशेषकल्मषान्मुक्ता विध्वस्ताखिलबन्धनाः

କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଯାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରିବାରୁ, ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ସମୂଳେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା।

Verse 44

संप्राप्तास्तास्ततः सर्वास्तीरे मयसरस्य च । प्रणिपत्योद्धवः प्राह गोपिकाः कृष्णदेवताः

ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୟସରସ ହ୍ରଦର ତଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ପ୍ରଣାମ କରି ଉଦ୍ଧବ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ଭାବେ ମାନୁଥିବା ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 45

स्थीयतां मातरश्चात्रात्रैवेष्यति महाभुजः । कृष्णः कमलपत्राक्षो विधास्यति च वो हितम्

ହେ ମାତୃଗଣ, ଏଠାରେଇ ରୁହ; ଏଠାକୁ ମହାବାହୁ କମଳପତ୍ରାକ୍ଷ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆସିବେ। ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ହିତ ସାଧିବେ।

Verse 46

गोप्य ऊचुः । कस्योद्धव इदं चात्र सरः सारसशोभितम् । संपूर्णं पंकजैश्चित्रैः कल्हारकुमुदोत्पलैः

ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ—ହେ ଉଦ୍ଧବ, ଏଠାରେ ହଂସମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଏହି ସରୋବର କାହାର? ଏହା ବିଚିତ୍ର ପଦ୍ମ, କଲ୍ହାର, କୁମୁଦ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 47

उद्धव उवाच । मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः । कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्

ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ—ମୟ ନାମର ଏକ ମହାଦୈତ୍ୟ ଥିଲା, ମାୟାବୀ ଭାବେ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଇ ଏହି ଶୁଭ୍ର ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ତାହାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 48

श्रीगोप्य ऊचुः । शीघ्रमानय गोविंदं साधु दर्शय चाच्युतम् । नयनानंदजननं तापत्रयविनाशनम्

ଶ୍ରୀଗୋପୀମାନେ କହିଲେ—ଶୀଘ୍ର ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଣ; ଦୟାକରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରା। ସେ ନୟନାନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ତ୍ରିତାପବିନାଶକ।

Verse 49

तच्छ्रुत्वा वचनं तासां गोपिकानां तदोद्धवः । दूतैः समानयामास श्रीकृष्णं शीघ्रयायिभिः

ସେଇ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ତେବେ ଉଦ୍ଧବ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।

Verse 50

आयांतं शीघ्रयानेन दृष्ट्वा देवकिनंदनम् । भ्राजमानं सुवपुषा वनमालाविभूषितम्

ଶୀଘ୍ର ଯାନରେ ଆସୁଥିବା ଦେବକୀନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ଦୀପ୍ତ ଓ ବନମାଳାରେ ବିଭୂଷିତ ତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ମହିମାରେ ନିହାରିଲେ।

Verse 51

ज्वलत्किरीटमुकुटं स्फुरन्मकरकुण्डलम् । श्रीवत्सांकं महाबाहुं पीतकौशेयवाससम्

ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଜ୍ୱଳନ୍ତ କିରୀଟ-ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ, ମକରାକୃତି କୁଣ୍ଡଳ ଝଲମଲ; ବକ୍ଷସ୍ଥଳେ ଶ୍ରୀବତ୍ସଚିହ୍ନ, ମହାବାହୁ, ଏବଂ ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ।

Verse 52

आतपत्रैर्वृतं मूर्ध्नि संवृतं वृष्णिपुंगवैः । संस्तुतं बंदिमुख्यैश्च गीतवादित्रनिस्वनैः

ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ରାଜଛତ୍ର ଧରାଯାଇଥିଲା; ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ; ଗୀତ-ବାଦ୍ୟର ନିନାଦ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦୀମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

Verse 53

पौरजानपदैर्लोकैर्वैष्णवैः सर्वतो वृतम् । पश्यन्तं हंसमिथुनैः सरः सारसशोभितम्

ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସବୁଦିଗରୁ ଘେରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ହଂସଯୁଗଳ ଓ ସାରସରେ ଶୋଭିତ ସରୋବରକୁ ନିହାରୁଥିଲେ।

Verse 54

तं दृष्ट्वाऽच्युतमायांतं लोककांतं मनोहरम् । प्रियं प्रियाश्चिराद्दृष्ट्वा मुमुहुस्ता व्रजांगनाः

ଅଚ୍ୟୁତ ଆସୁଥିବାକୁ—ଲୋକକାନ୍ତ ଓ ମନୋହର—ଦେଖି, ବ୍ରଜାଙ୍ଗନାମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖି ମୂର୍ଛିତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।

Verse 55

चिराय संज्ञां संप्राप्य विलेपुश्च सुदुःखिताः । हा नाथ कांत हा कृष्ण हा व्रजेश मनोहर

ବହୁଦିନ ପରେ ସଞ୍ଜ୍ଞା ଫେରି ଆସି ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କଲେ— “ହା ନାଥ! ହା କାନ୍ତ! ହା କୃଷ୍ଣ! ହା ବ୍ରଜେଶ! ମନୋହର!”

Verse 56

संवर्धितोऽसि यैर्बाल्ये क्रीडितो वत्सपालकैः । तेऽपि त्वया परित्यक्ताः कथं दुष्टोऽसि निर्घृणः

ଯେମାନେ ଶିଶୁକାଳରେ ତୁମକୁ ପାଳିଥିଲେ, ଏବଂ ବତ୍ସପାଳକ ବାଳକମାନଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଖେଳିଥିଲ— ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କି ତୁମେ ପରିତ୍ୟାଗ କଲ? ତୁମେ ଏତେ ନିର୍ଦୟ, ନିଷ୍ଠୁର କିପରି ହେଲ?

Verse 57

न ते धर्मो न सौहार्द्दं न सत्यं सख्यमेव च । पितृमातृपरित्यागी कथं यास्यसि सद्गतिम्

ତୋର ଧର୍ମ ନାହିଁ, ସ୍ନେହ ନାହିଁ, ସତ୍ୟ ନାହିଁ, ସଖ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ପିତାମାତାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ତୁ କିପରି ସଦ୍ଗତି ପାଇବୁ?

Verse 58

स्वामिन्भक्तपरित्यागः सर्वशास्त्रेषु गर्हितः । त्यजताऽस्मान्वने वीर धर्मो नावेक्षितस्त्वया

ହେ ସ୍ୱାମୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିନ୍ଦିତ। ହେ ବୀର, ବନରେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ତୁମେ ଧର୍ମକୁ କିଛିମାତ୍ର ଦେଖିଲ ନାହିଁ।

Verse 59

प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा तासां विलपितं गोपीनां नंद नंदन । अनन्यशरणाः सर्वा भावज्ञो भगवान्विभुः । सांत्वयामास वचनैर्व्रजेशस्ता व्रजांगनाः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ— ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ! ସେଇ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ବିଲାପ ଶୁଣି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ଭାବେ ଧରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଭାବଜ୍ଞ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଭଗବାନ ବ୍ରଜେଶ ବ୍ରଜାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କୁ ମୃଦୁ ବଚନରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

Verse 60

अध्यात्मशिक्षया गोपीः प्रभुस्ता अन्वशिक्षयत्

ତେବେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମଶିକ୍ଷା—ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା—ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଶିଖାଇଲେ।

Verse 61

श्रीभगवानुवाच । भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् । वसामि हृदये शश्वद्भूतानामविशेषतः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ତୁମମାନଙ୍କ ସହ ମୋର ବିୟୋଗ କେବେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଥା ହୁଏ ନାହିଁ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା, ଭେଦ ଛାଡ଼ି, ବସିଥାଏ।

Verse 62

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तो देवाः सवासवाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः

ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଉତ୍ସ; ମୋଠାରୁ ଦେବଗଣ ଉଦ୍ଭବନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ବସୁମାନେ, ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ମରୁତଗଣ।

Verse 63

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च सनकाद्या महर्षयः । इंद्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः

ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ; ସନକାଦି ମହର୍ଷିମାନେ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି; ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜଃ, ତମଃ—ଏ ସବୁ ମୋଠାରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 64

कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहोऽहंकार एव च । एतत्सर्वमशेषेण मत्तो गोप्यः प्रवर्त्तते

କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅହଂକାର ମଧ୍ୟ—ହେ ଗୋପୀମାନେ, ଏ ସବୁ ଅଶେଷରେ ମୋଠାରୁ ହିଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

Verse 65

एतज्ज्ञात्वा महाभागा मा स्म कृध्वं मनः शुचि । सर्वभूतेषु मां नित्यं भावयध्वमकल्मषाः

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, ଏହା ଜାଣି ତୁମ ପବିତ୍ର ମନକୁ ଶୋକରେ ନ ଡୁବାଅ। ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ମୋତେ ନିତ୍ୟ ଭାବ, କଲ୍ମଷରହିତ ରୁହ।

Verse 66

प्रह्लाद उवाच । ताः कृष्णवचनं श्रुत्वा गोप्यो विध्वस्तबन्धनाः । विमुक्तसंशयक्लेशा दर्शनानन्दसंप्लुताः । ऊचुश्च गोपवध्वस्ताः कृष्णं निर्मलमानसाः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଗୋପୀମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା। ସେମାନେ ସନ୍ଦେହ ଓ କ୍ଲେଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନାନନ୍ଦରେ ପ୍ଲାବିତ ହେଲେ; ନିର୍ମଳ ମନେ ଗୋପବଧୂମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 67

गोप्य ऊचुः । अद्य नः सफलं जन्म अद्य नः सफला दृशः । यत्त्वां पश्याम गोविन्द नागरीजनवल्लभम्

ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ—ଆଜି ଆମ ଜନ୍ମ ସଫଳ, ଆଜି ଆମ ଚକ୍ଷୁ ସଫଳ; କାରଣ ଆମେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ନଗରଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ, ଦେଖୁଛୁ।

Verse 68

पुण्यहीना न पश्यंति कृष्णाख्यं पुरुषं परम् । वाक्यैर्हेत्वर्थसंयुक्तैर्यदि संबोधिता वयम् । तथापि माया हृदयान्नापैति मधुसूदन

ପୁଣ୍ୟହୀନମାନେ ‘କୃଷ୍ଣ’ ନାମକ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ହେତୁ ଓ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟରେ ଆମକୁ ବୋଧ କରାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମାୟା ହୃଦୟରୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 69

श्रीकृष्ण उवाच । दर्शनात्स्पर्शनाच्चास्य विमुक्ताऽशेषबन्धनाः । स्नात्वा च सकलान्कामानवाप्स्यथ व्रजांगनाः

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ଏହାର ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଏବଂ ସ୍ନାନ କରି, ହେ ବ୍ରଜାଙ୍ଗନାମାନେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାମନାର ସିଦ୍ଧି ପାଇବ।

Verse 70

गोप्य ऊचुः । अद्भुतो हि प्रभावस्ते सरसोऽस्य उदाहृतः । विधिं ब्रूहि जगन्नाथ विस्तराद्वृष्णिनन्दन

ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ—ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଏହି ପବିତ୍ର ସରୋବରର ପ୍ରଭାବ ସତ୍ୟେ ଅଦ୍ଭୁତ। ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ହେ ବୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନ, ଏହାର ବିଧି ବିସ୍ତାରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । भवतीनां मया सार्द्धं सञ्जातमत्र दर्शनम् । तस्मान्मया सदा ह्यत्र स्नातव्यं नियमेन हि

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ଏଠାରେ ତୁମମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋର ଶୁଭ ଦର୍ଶନ-ସମାଗମ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ସଦା ଏଠି ନିୟମରେ ସ୍ନାନ କରିବି।

Verse 72

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्सन्तर्पयिष्यति । श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यां नियतः शुचिः

ଯେ କେହି ପରମ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରାବଣ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ, ନିୟମିତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବ—

Verse 73

दत्त्वा दानं स्वशक्त्या च मामुद्दिश्य तथा पितॄन् । लभते वैष्णवं लोकं पितृभिः परिवारितः

ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ, ତାହାକୁ ମୋତେ ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅର୍ପଣ କଲେ, ସେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 74

मय तीर्थं समासाद्य कृत्वा च करयोः कुशान् । फलमेकं गृहीत्वा तु मन्त्रेणार्घ्यं प्रदापयेत्

ମୟତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୁଇ ହାତରେ କୁଶ ଧାରଣ କରି, ଗୋଟିଏ ଫଳ ନେଇ, ମନ୍ତ୍ରସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 75

गृहान्धकूपे पतितं माया पाशशतैर्वृतम् । मामुद्धर महीनाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

ସଂସାରରୂପ ଅନ୍ଧକୂପରେ ପତିତ, ମାୟାର ଶତଶଃ ପାଶରେ ବନ୍ଧିତ ମୁଁ। ହେ ମହୀନାଥ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 76

अर्घ्यमन्त्रः । स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः । कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः

ଅର୍ଘ୍ୟ-ମନ୍ତ୍ର: ଯେ କେହି ସ୍ନାନ କରି ପରମ ଭକ୍ତିରେ, ଭାବପୂର୍ବକ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତର୍ପଣ କରେ, ଏବଂ ପରେ ଗଭୀର ପିତୃଭକ୍ତିସହ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—

Verse 77

दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च । विशेषतः प्रदातव्यं पायसं च सशर्करम्

ତାପରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ—ରୂପା ଓ ସୁନା ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଚିନି ସହିତ ପାୟସ (ଖିର) ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 78

नवनीतं घृतं छत्रं कंबलाजिनमेव च । भवतीभिः समं यस्मात्संजातं मम दर्शनम् । आगंतव्यं मया तस्मात्सदा ह्यस्मिञ्जलाशये

ନବନୀତ, ଘୃତ, ଛତ୍ର, କମ୍ବଳ ଓ ଅଜିନ—ଏସବୁ ଅର୍ପଣଯୋଗ୍ୟ। କାରଣ ତୁମମାନଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ମୋର ଦର୍ଶନ ଘଟିଥିଲା, ତେଣୁ ମୋତେ ସଦା ଏହି ଜଳାଶୟକୁ ଆସିବାକୁ ହୁଏ।

Verse 79

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मयस्य सरसि प्रियाः । गंगास्नानफलं तस्य विष्णुलोकस्तथाऽक्षयः

ହେ ପ୍ରିୟମାନେ, ଯେ କେହି ଏଠାରେ ମାୟାର ସରସୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; ଏବଂ ସେ ଅକ୍ଷୟ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 80

मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । यावज्जीवं सुखं भुक्त्वा चान्ते हरिपुरं व्रजेत्

ତାହାର ତ୍ରିକୁଳୋଦ୍ଭବ ପିତୃଗଣ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହିତ, ଧନ-ଧାନ୍ୟସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଯାବଜ୍ଜୀବନ ସୁଖ ଭୋଗି ଶେଷେ ହରିପୁର (ବିଷ୍ଣୁଲୋକ) କୁ ଯାଏ।