Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

विशाखोवाच । न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च । हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः

viśākhovāca | na śīlaṃ na kulaṃ yasya nāsti pāpakṛtaṃ bhayam | tasya strīhanane sādhvyo jñāyate janma karma ca | hīnasya puruṣārthena tena saṃgo nirarthakaḥ

ବିଶାଖା କହିଲେ—ଯାହାର ନ ଶୀଳ ଅଛି, ନ କୁଳମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଏବଂ ପାପକୃତ୍ୟର ଭୟ ନାହିଁ; ତାହାର ସ୍ତ୍ରୀ-ହନନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ତାହାର ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏମିତି ହୀନ, ସ୍ୱାର୍ଥସାଧକ ପୁରୁଷ ସହ ସଙ୍ଗ ନିରର୍ଥକ।

विशाखःViśākha
विशाखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśākha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
शीलम्good conduct
शीलम्:
Karta (as predicate nominal)
TypeNoun
Rootशील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
nor
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
कुलम्family/lineage
कुलम्:
Karta (as predicate nominal)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्धवाचक
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पापकृतम्caused by sin / sinful
पापकृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप + कृत (प्रातिपदिक); तत्पुरुष-समास
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
भयम्fear
भयम्:
Karta (as predicate nominal)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्त्रीहननेin the killing of a woman
स्त्रीहनने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री + हनन (प्रातिपदिक); षष्ठी-तत्पुरुष-समास
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण
साध्व्यःO virtuous ladies
साध्व्यः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), बहुवचन
ज्ञायतेis known/ becomes evident
ज्ञायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (passive sense)
जन्मbirth/origin
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कर्मdeed/character
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
हीनस्यof the base/deficient (man)
हीनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
पुरुषार्थेनby (his) human purpose/effort
पुरुषार्थेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुरुष + अर्थ (प्रातिपदिक); षष्ठी-तत्पुरुष-समास
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तेनwith him/therefore
तेन:
Karana (Instrument/association)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन
सङ्गःassociation
सङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निरर्थकःmeaningless
निरर्थकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + अर्थक (प्रातिपदिक); उपपद-तत्पुरुष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Viśākhā

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: sādhvyaḥ (virtuous women) / Uddhava as contextual addressee in the episode

Scene: A circle of anguished, virtuous women speaking with moral severity, condemning a man devoid of conduct; the sea-breeze of Dvārakā and distant temple silhouettes frame their lament.

V
Viśākhā

FAQs

The verse uses dharma categories (śīla, kula, fear of sin) to voice the pain of abandonment; it shows how moral language can be invoked amid intense devotion and grief.

Dvārakā-māhātmya provides the sacred frame, linking the dialogue to the holiness of Dvārakā even when the verse is primarily ethical.

None; it is moral evaluation within a narrative exchange.