Prabhasa Khanda
The Section on Prabhasa
ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ବିଶାଳ ସଂଗ୍ରହରେ ପ୍ରଭାସ-ଖଣ୍ଡ ଏକ ପବିତ୍ର-ଭୂଗୋଳ (ତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ) ଓ ତତ୍ତ୍ୱ-ମାନଚିତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ୮୧,୦୦୦ ଶ୍ଳୋକ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ମହାସଂକଳନର ଭିତରେ, ଏ ଖଣ୍ଡ ଯାତ୍ରା-ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-ଚିନ୍ତନ ସହ ଏକତ୍ର କରେ। ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ରତଟ, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ବସତି ଇତ୍ୟାଦି ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିଦୃଶ୍ୟ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ କ୍ରିୟା, ତପସ୍ୟା, ବର-ଶାପ ଓ ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥବହ ହୋଇଉଠେ। ନଦୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, କ୍ଷେତ୍ର-ସ୍ଥଳର କାରଣକଥା, ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର-ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଭଳି ପୌରାଣିକ ନିଦାନକଥା ଯାତ୍ରା-ନକ୍ଷା ସହ ଗୁଞ୍ଜିତ ହୋଇ ଆସେ। ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସଂବାଦ ଓ ଶ୍ରବଣ (ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଶୁଣିବା) ନିରନ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଏ; ପୁଣ୍ୟ ଓ ଫଳଶ୍ରୁତିର ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ତୀର୍ଥସେବା, ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ମରଣର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଫଳ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୁଏ। ତୀର୍ଥସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଭୌତିକ ଅବସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ଅପିତୁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନନାମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନରୁ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି-ପ୍ରଳୟ, ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସାର୍ବଭୌମ ତତ୍ତ୍ୱବିଚାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ଏଭଳିଭାବେ ପ୍ରଭାସ-ଖଣ୍ଡ ସ୍ଥାନୀୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା-ଆଚରଣକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଧାର୍ମିକ-ତତ୍ତ୍ୱ ସଂବାଦ ସହ ଯୋଡ଼ିଦେଇ ନୀତିମାର୍ଗ, ଭକ୍ତିମୁଖୀ ଦିଗଦର୍ଶନ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ସମନ୍ୱୟକୁ ମଧ୍ୟ ସଂକେତିତ କରେ।
Sections in Prabhasa Khanda
Prabhasa Khanda contains 4 Sections.
