Adhyaya 30

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्पावनं परमं नृणाम् । तत्र वह्निः पुरा नष्टो लब्धश्च त्रिदशैरपि

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତା’ପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରମ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିଦେବ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

Verse 2

ययातिरुवाच । किमर्थं भगवन्वह्निः पुरा नष्टो द्विजोत्तम । कथं तत्रैव लब्धस्तु कौतुकं मे महामुने

ଯଯାତି କହିଲେ: ହେ ଭଗବାନ! ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଅଗ୍ନିଦେବ କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ? ଏବଂ ସେ ସେଠାରେ ପୁନଃ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ? ହେ ମହାମୁନି, ମୋ ମନରେ ଏହି କୌତୁହଳ ଜାତ ହୋଇଛି ।

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरा वृष्टिनिरोधोऽभूद्यावद्द्वादशवत्सरान् । संशयं परमं प्राप्तः सर्वो लोकः क्षुधार्दितः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ହୋଇନଥିଲା । ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସମଗ୍ର ସଂସାର ଘୋର ସଙ୍କଟ ଏବଂ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା ।

Verse 4

प्रायो मृतो मृतप्रायः शेषोऽभूद्धरणीतले । नष्टा अरण्यजा ग्राम्याः पशवः पक्षिणो मृगाः

ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ବାକି ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ମୃତ କିମ୍ବା ମୃତତୁଲ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ବନ ଏବଂ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଥିବା ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ମୃଗ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।

Verse 5

एवं कृच्छ्रमनुप्राप्ते मर्त्यलोके नराधिपः । विश्वामित्रो मुनिवरः संदेहं परमं गतः

ହେ ରାଜନ! ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଏପରି ଘୋର କଷ୍ଟ ଆସିବାରୁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପରମ ସନ୍ଦେହ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।

Verse 6

अन्नौषधिरसाभावादस्थिशेषो व्यजायत । अन्यस्मिन्दिवसे प्राप्तः क्षुत्क्षामः पर्यटन्दिशः

ଅନ୍ନ, ଔଷଧି ଓ ପୋଷକ ରସର ଅଭାବରୁ ସେ କେବଳ ଅସ୍ଥିଶେଷ ହୋଇଗଲା। ପରେ ଅନ୍ୟ ଦିନ ଭୁଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଭ୍ରମଣ କଲା।

Verse 7

चंडालनिलयं प्राप्तः क्षुत्तृषापीडितो भृशम् । तत्रापश्यन्मृतं श्वानं शुष्कं पार्थिवसत्तम

ଭୁଖ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଚଣ୍ଡାଳର ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେଠାରେ ସେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ଏକ ମୃତ କୁକୁରକୁ ଦେଖିଲା—ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 8

तमादाय गृहं प्राप्तः प्रक्षाल्य सलिलेन तु । क्षुत्क्षामः पाचयामास ततस्तं पावकेऽजुहोत्

ତାହାକୁ ନେଇ ସେ ଘରକୁ ଫେରିଲା; ଜଳରେ ଧୋଇ, ଭୁଖରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ତାହାକୁ ରାନ୍ଧିଲା; ପରେ ସେହି ମାଂସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲା।

Verse 9

अभक्ष्यभक्षणं ज्ञात्वा हव्यवाहस्ततो नृप । शक्रस्योपरि मन्युं स्वं चक्रेऽतीव महीपते

ଅଭକ୍ଷ୍ୟର ଭକ୍ଷଣ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ହବ୍ୟବାହ ଅଗ୍ନି, ହେ ନୃପ, ହେ ଭୂମିପତି, ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧ କଲେ।

Verse 10

नष्टौषधिरसे लोके युक्तमेतद्धि सांप्रतम् । यादृगाप्तं हविस्तादृगग्निभक्षो विशिष्यते

ଯେ ଲୋକରେ ଔଷଧିରସ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଏହି କଥା ଏବେ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ—ଯେପରି ହବି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ସେପରି ଅଗ୍ନିର ଭକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତଦନୁରୂପ ବିଶେଷ ହୁଏ।

Verse 11

नाभक्ष्यं भक्षयिष्यामि त्यजिष्ये क्षितिमंडलम् । येन शक्रादयो देवा यांति कष्टतरां दशाम्

ମୁଁ କେବେ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କରିବି ନାହିଁ; ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଭୂମିମଣ୍ଡଳକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶକ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ଅଧିକ କଷ୍ଟକର ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ।

Verse 12

एवं संचिंत्य मनसा सकोपो हव्यवाहनः । प्रणष्टः सकलं हित्वा मर्त्यलोकं चराचरम्

ଏପରି ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ସମସ୍ତ ଚରାଚର ସହିତ ମର୍ତ୍ୟଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସହସା ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 13

प्रणष्टे सहसा वह्नावग्निष्टोमादिकाः क्रियाः । प्रणष्टास्तु जनाः सर्वे विशेषात्संशयं गताः

ଅଗ୍ନି ସହସା ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବାରୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି କ୍ରିୟାମାନେ ଥମ୍କିଗଲା; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ବିଶେଷତଃ, ଗଭୀର ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 14

ततो देवगणाः सर्वे संदेहं परमं गताः । यज्ञभागविहीनत्वान्मंत्रं चक्रुस्ततो मिथः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ପରମ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଲେ; ଯଜ୍ଞଭାଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।

Verse 15

त्यक्तस्तु वह्निना मर्त्यस्ततो नाशं गता नराः । शेषनाशाद्वयं सर्वे विनंक्ष्यामो न संशयः

ଅଗ୍ନି ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନାଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶେଷଟି ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ—ଆମେ ସମସ୍ତେ—ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯିବୁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 16

तस्मादन्वेष्यतां वह्निर्यत्र तिष्ठति सांप्रतम् । यथा चरति मर्त्ये च तथा नीतिर्विधीयताम्

ଏହେତୁ ଅଗ୍ନି ଏବେ ଯେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଉ। ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସେ ଯେପରି ଆଚରଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେହିଅନୁସାରେ ଯଥୋଚିତ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉ।

Verse 17

पुलस्त्य उवाच । एवं ते निश्चयं कृत्वा सर्वे देवाः सवासवाः । अन्वैषयंस्तथाग्निं ते समंतात्क्षितिमंडले

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୃଥିବୀମଣ୍ଡଳର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 18

ततस्ते पुरतो दृष्ट्वा शुकं श्रांता दिवौकसः । पप्रच्छुः श्रद्धया वह्निर्यदि दृष्टः प्रकथ्यताम्

ତାପରେ କ୍ଳାନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଶୁକଙ୍କୁ ଦେଖି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପଚାରିଲେ—“ଆପଣ ଯଦି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି, ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।”

Verse 19

शुक उवाच । योऽयं वंशो महानग्रे प्रदग्धो वह्निसंगतः । प्रणष्टो हव्यवाहोत्र मया दृष्टो महाद्युतिः

ଶୁକ କହିଲେ—“ଯେ ଏହି ମହାନ ବଂଶ (ବାଁଶ ଦଣ୍ଡ) ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନିସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ସେଠାରେ ହିଁ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିବା ହବ୍ୟବାହ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ମହାଦ୍ୟୁତିରେ ଦେଖିଛି।”

Verse 20

शुकेनावेदितो वह्निः शप्त्वा तं मन्युना वृतः । गद्गदा भावि ते वाणी प्रोक्त्वेदं प्रस्थितो द्रुतम्

ଶୁକ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ସହିତ, କ୍ରୋଧାବୃତ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—“ତୋର ବାଣୀ ଗଦ୍ଗଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ତଡ଼ବଡ଼ିଆ ହେବ।” ଏହା କହି ସେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 21

प्रविवेश शमीगर्भमश्वत्थं तरुसत्तमम् । तत्रस्थो द्विपराज्ञा स कथितो विबुधान्प्रति

ସେ ଶମୀବୃକ୍ଷର ଗର୍ଭରେ—ବୃକ୍ଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱତ୍ଥରେ—ପ୍ରବେଶ କଲା। ସେଠାରେ ଥିବା ତାହାକୁ ଗଜରାଜ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲା।

Verse 22

स तं प्रोवाच ते जिह्वा विपरीता भविष्यति । ततो जलाशयं गत्वा पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके

ସେ ତାହାକୁ କହିଲା—“ତୋର ଜିଭ ବିକୃତ ହେବ।” ତାପରେ ‘ଅର୍ବୁଦ’ ନାମକ ପର୍ବତର ଜଳାଶୟକୁ ଯାଇ,

Verse 23

प्रविष्टो भगवान्वह्निर्यथा देवैर्न लक्ष्यते । तत्रोत्थेन दर्दुरेण तेषां प्रोक्तो हुताशनः

ଭଗବାନ୍ ବହ୍ନି ଦେବମାନେ ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିପାରିବେନି, ସେପରି ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଉଠିଆସିଥିବା ଏକ ବେଙ୍ଗ ହୁତାଶନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲା।

Verse 24

अत्राऽसौ तिष्ठते वह्निर्निर्झरे पर्वतस्य च । दग्धाश्च जलजाः सर्वे सुतप्तेनैव वारिणा

“ଏଠାରେ ହିଁ ବହ୍ନି ପର୍ବତର ନିର୍ଝର ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ଅତ୍ୟଧିକ ତପ୍ତ ଜଳରେ ଜଳଜ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି।”

Verse 25

कृच्छ्रादहं विनिष्क्रांतस्तस्मान्मृत्युमुखात्सुराः । तच्छ्रुत्वा यत्नमास्थाय प्रविष्टो हव्यवाहनः

“ହେ ସୁରମାନେ! ସେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ବାହାରିଲି।” ଏହା ଶୁଣି ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ଯତ୍ନ କରି ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 26

भविष्यसि विजिह्वस्त्वं शप्त्वा तं दर्दुरं नृपः

“ତୁମେ ଜିହ୍ୱାହୀନ (କିମ୍ବା ଜିହ୍ୱାବିକୃତ) ହେବ”—ଏମିତି କହି ରାଜା ଅଗ୍ନି ସେଇ ବେଙ୍ଗକୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 27

ततो देवगणाः सर्वे निष्क्रांताः सलिलाश्रयात् । संवेष्ट्य तुष्टुवुः सर्वे स्तवैर्वेदोद्भवैर्नृप

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସଲିଳାଶ୍ରୟରୁ ବାହାରିଲେ; ହେ ରାଜନ, ସବୁଦିଗରୁ ଘେରି ଭେଦୋଦ୍ଭବ ସ୍ତବଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 28

देवा ऊचुः । त्वमग्ने सर्वभूतानामंतश्चरसि पावक । त्वया हीनं जगत्सर्वं नाशं यास्यति सत्वरम्

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଅଗ୍ନେ, ହେ ପାବକ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ବିଚର କର; ତୁମ ବିନା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଶୀଘ୍ର ନାଶକୁ ଯିବ।

Verse 29

त्वं मुखं सर्वदेवानां त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः । भूलोके च त्वया त्यक्ते वयं सर्वे सवासवाः । विनाशमेव यास्यामस्तस्मात्त्वं त्रातुमर्हसि

ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ‘ମୁଖ’; ତୁମ ଉପରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତୁମେ ଯଦି ଭୂଲୋକ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ—ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ—ବିନାଶକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବୁ; ତେଣୁ ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Verse 30

त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस्त्वं विष्णुस्त्वं दिवाकरः । त्वं चंद्रस्त्वं च धनदो मरुत्त्वं च सुरेश्वरः

ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ମହାଦେବ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)। ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଧନଦ (କୁବେର); ତୁମେ ମରୁତ ଏବଂ ତୁମେ ସୁରେଶ୍ୱର।

Verse 31

इंद्राद्या विबुधाः सर्वे त्वदायत्ता हुताशन । किमर्थं भगवन्मर्त्त्यं त्यक्त्वा त्वमत्र संस्थितः । किमर्थं भगवन्नस्माननागांस्त्यक्तुमिच्छसि

ହେ ହୁତାଶନ! ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ହେ ଭଗବାନ, ମର୍ତ୍ୟଲୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଏଠାରେ କାହିଁକି ଅବସ୍ଥିତ? ହେ ପ୍ରଭୁ, ନିର୍ଦୋଷ ଆମକୁ କାହିଁକି ତ୍ୟାଗିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?

Verse 32

पुलस्त्य उवाच । वेष्टितो भगवान्वह्निर्देवैः स्तुतिपरायणैः । तस्यैव निर्झरस्याथ तटस्थो वाक्यमब्रवीत्

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ— ସ୍ତୁତିପରାୟଣ ଦେବଗଣ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନିଦେବ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ନିର୍ଝରର ତଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ପରେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 33

वह्निरुवाच । अभक्ष्यभक्षणे शक्रो मामिच्छति नियोजितुम् । तेनैव न करोत्येष वृष्टिं मर्त्त्ये सुरेश्वरः

ଅଗ୍ନି କହିଲେ— ଶକ୍ର ମୋତେ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେହି କାରଣରୁ ଏହି ସୁରେଶ୍ୱର ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ବୃଷ୍ଟି କରୁନାହାନ୍ତି।

Verse 34

अतोऽहं भूतलं त्यक्त्वा प्रविष्टो निर्झरे त्विह । प्रणष्टान्नरसे लोके न चाहं स्थातुमुत्सहे

ଏହିହେତୁ ମୁଁ ଭୂତଳ ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାରେ ଏହି ନିର୍ଝରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଯେ ଲୋକରେ ମାନବତା ଓ ଧର୍ମାଚାରର ସାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ମୋର ମନ ହୁଏନାହିଁ।

Verse 35

शक्र उवाच । शृणु यस्मान्मया रोधः कृतो वृष्टेर्हुताशन । देवापिर्नाम धर्मज्ञः क्षत्रियाणां यशस्करः

ଶକ୍ର କହିଲେ— ହେ ହୁତାଶନ, ମୁଁ ବୃଷ୍ଟିକୁ କାହିଁକି ରୋକିଲି ଶୁଣ। ଦେବାପି ନାମରେ ଜଣେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାନ୍ତି।

Verse 36

प्रतीपस्तत्सुतः साधुः सर्वशीलवतां वरः । देवापौ च गते स्वर्गं ज्येष्ठभ्रातरमग्रजम् । संत्यक्त्वा जगृहे राज्यं शंतनुस्तत्सुतोऽवरः

ତାହାର ପୁତ୍ର ପ୍ରତୀପ ସାଧୁ, ସଦାଚାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଦେବାପି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତୀପଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଶନ୍ତନୁ ଅଗ୍ରଜଙ୍କୁ ଅଲଗା କରି ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 37

एतस्मात्कारणाद्राज्ये तस्य वृष्टिर्निराकृता । तवादेशात्करिष्यामि निवर्तस्व हुताशन

ଏହି କାରଣରୁ ତାହାର ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ଷା ରୋକାଯାଇଛି। ତୁମ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ଏହା ସଠିକ୍ କରିଦେବି; ତେଣୁ ନିବୃତ୍ତ ହେଅ, ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)!

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः पुष्करावर्तकान्घनान् । द्रुतमाज्ञापयामास वृष्ट्यर्थं जगतीतले

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ— ଏପରି କହି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ‘ପୁଷ୍କରାବର୍ତ୍ତକ’ ନାମକ ବର୍ଷାବାହୀ ମେଘମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀତଳରେ ବର୍ଷା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।

Verse 39

अथ शक्रसमादिष्टा विद्युत्वन्तो बलाहकाः । गम्भीरराविणः सर्वं भूतलं प्रचुरैर्जलैः । पूरयामासुरत्युग्रा द्युतिमन्तो महीपते

ତାପରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଯୁକ୍ତ, ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନକାରୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ଓ ଦ୍ୟୁତିମାନ ମେଘମାନେ—ହେ ମହୀପତେ—ସମଗ୍ର ଭୂତଳକୁ ପ୍ରଚୁର ଜଳରେ ପୂରଣ କରିଦେଲେ।

Verse 40

ततोऽगमत्परां तुष्टिं भगवान्हव्यवाहनः । रोचयामास भूपृष्ठे वसतिं देवकारणात्

ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ପରମ ସନ୍ତୋଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ବାସ କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

Verse 41

देवा ऊचुः । तवाऽदेशात्कृता वृष्टिरन्यत्कार्यं हुताशन । यत्ते प्रियं तदस्माकं सुशीघ्रं हि निवेदय

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ହୁତାଶନ! ତୁମ ଆଦେଶରେ ବର୍ଷା ହେଲା। ଏବେ ଆଉ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ? ଯାହା ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ, ତାହା ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ଜଣାଅ।

Verse 42

अग्निरुवाच । एतज्जलाशयं पुण्यं मन्नाम्ना तीर्थमुत्तमम् । ख्यातिं यातु धरापृष्ठे युष्माकं हि प्रसादतः

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଜଳାଶୟ ମୋ ନାମରେ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ହେଉ; ତୁମମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତି ପାଉ।

Verse 43

देवा ऊचुः । अग्नितीर्थमिदं लोके प्रख्यातिं संप्रयास्यति । अत्र स्नातो नरः सम्यगग्निलोकं प्रयास्यति

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ଏହା ଲୋକେ ‘ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଏଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ନର ଅଗ୍ନିଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 44

यस्तिलान्दास्यति नरस्तीर्थेऽस्मिन्सुसमाहितः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्य भविष्यति

ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସୁସମାହିତ ଭାବେ ଯେ ନର ତିଳଦାନ କରିବ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବ।

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे स्वस्वस्थानं ययुस्ततः । वह्निश्च भगवान्राजन्यथापूर्वमवर्तत

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ। ହେ ରାଜନ୍! ଭଗବାନ୍ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ପୂର୍ବବତ୍ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 46

यश्चैत्पठते नित्यं प्रातरुत्थाय चोत्तमम् अग्नितीर्थस्य माहात्म्यं मुच्यते सर्वपातकैः

ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥର ଏହି ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 47

अहोरात्रकृतात्पापात्स शृण्वन्नपि मुच्यते

ସେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଦିନ-ରାତିରେ କରା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।