Adhyaya 59

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कीर्त्तिधर्मं परं शुभम् । सेतुबंधफलं पुण्यं ब्रह्मणा भाषितं यथा

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏହା ପରେ ମୁଁ ପରମ ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତିଧର୍ମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଅର୍ଥାତ୍ ସେତୁବନ୍ଧନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଣ୍ୟଫଳ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି।

Verse 2

कांतारे दुस्तरे पंके पुरुशंकुसमाकुलं । आलिं कृत्वा भवेत्पूतो देवत्वं याति मानवः

ଦୁର୍ଗମ କାନ୍ତାରରେ, ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ କଷ୍ଟକର କାଦୁଆରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅବରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ‘ଆଲି’ ରଚି ରକ୍ଷାରେଖା କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଦେବତ୍ୱ ପାଏ।

Verse 3

वितस्तौ तु लभेत्स्वर्गं दिव्यं वर्षशतं समम् । एवं संख्याविधानेन नरः स्वर्गान्न हीयते

କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ‘ବିତସ୍ତି’ ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ କଲେ ଦିବ୍ୟ ଶତବର୍ଷ ସମାନ ସ୍ୱର୍ଗ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଏହି ସଂଖ୍ୟାବିଧାନରେ ନର ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 4

कदाचित्पंकयोगाच्च स्वर्गाद्भुवि विजायते । तदा भट्टारकः श्रीमान्रोगशोकविवर्जितः

କେବେ କେବେ କର୍ମସଂଯୋଗରୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଏ; ସେତେବେଳେ ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଭଟ୍ଟାରକ ରୋଗ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ଥାଏ।

Verse 5

पंकादौ संक्रमांश्चैव कृत्वा स्वर्गान्न हीयते । सर्वपापं क्षयं तस्य संप्रयाति दिनेदिने

କାଦୁଆ ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସଂକ୍ରମଣ (ପାରଗମନ) କଲେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ; ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ଷୟ ପାଏ।

Verse 6

तथालिसंक्रमाणां च फलं तुल्यं प्रकीर्तितम् । धनप्राणाव्ययेनैव धीमता क्रियते सदा

ସେହିପରି ‘ଆଲି-ସଂକ୍ରମଣ’ ଆଚାରର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସମାନ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ; ଜ୍ଞାନୀ ଧନତ୍ୟାଗ ଓ ପ୍ରାଣଶ୍ରମ-ବ୍ୟୟ ଅର୍ପଣ କରି ସଦା ଏହା କରେ।

Verse 7

श्रूयतां यत्पुरावृत्तमाख्यानं वृद्धसंमतं । कश्चिच्चोरो महाभीष्मे स्तेयकर्मणि चोद्यतः

ଶୁଣ, ଏହା ପୁରାତନ ଆଖ୍ୟାନ, ଯାହାକୁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମ୍ମତ କରିଛନ୍ତି। ହେ ମହାଭୀଷ୍ମ! ଜଣେ ଚୋର ଚୋରିକର୍ମରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଅପରାଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା।

Verse 8

कांतारे गोशिरः स्थाप्य क्रांत्वा स्तेयं गतो ह्यसौ । धनापहरणं कृत्वा गृहस्थस्य च तेन हि

ଅରଣ୍ୟରେ ସେ ଗୋ-ଶିର ରଖି ଚୋରି କରି ଚାଲିଗଲା। ସେହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଗୃହସ୍ଥର ଧନ ମଧ୍ୟ ସେ ଅପହରଣ କଲା।

Verse 9

गतः स्वमंदिरं तत्र जना गच्छंति वर्त्मनि । सर्वेषामेकपादस्य सुखं भवति निश्चितं

ସେଠାରେ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି ଲୋକେ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି; ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଏକପାଦ’ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସୁଖ ପାଏ।

Verse 10

एकपादे ह्रदे दुर्गे तारकं गोशिरः परम् । चांद्रायणं च तत्तस्य कांतारे संस्थितं शिरः

ଦୁର୍ଗମ ପ୍ରଦେଶର ‘ଏକପାଦ’ ହ୍ରଦରେ ‘ତାରକ’ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏବଂ ‘ଗୋଶିର’ ନାମକ ପରମ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସେଠାରେ ‘ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ’ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ତାହାର ପ୍ରଧାନ ସ୍ଥାନ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 11

ततश्चोरस्य निधने चित्रगुप्तप्रणीतके । धर्मस्य फलमात्रं तु एतस्य च न विद्यते

ତାପରେ ସେଇ ଚୋରର ମୃତ୍ୟୁକାଳେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଲେଖାନୁସାରେ, ତାହା ପାଇଁ ଧର୍ମଫଳର ଲେଶମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 12

न दैवं पैतृकं कार्यं तीर्थं स्नानं द्विजार्चनं । दानं गुरुजने मानं ज्ञानं परहितं शुभम्

ନ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ, ନ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ; ନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ନ ସ୍ନାନ, ନ ଦ୍ୱିଜାର୍ଚ୍ଚନ। ନ ଦାନ, ନ ଗୁରୁଜନମାନ, ନ ଜ୍ଞାନ, ନ ପରହିତର ଶୁଭକର୍ମ।

Verse 13

मनसा न कृतं तेन क्रियया च कथं पुनः । कृतं साहसिकं स्तेयं परदाराभिमर्शनम्

ଯିଏ ମନରେ ମଧ୍ୟ ତାହା କରିନାହିଁ, ସେ କ୍ରିୟାରେ ପୁଣି କିପରି କରିବ? ତଥାପି ତୁମେ କହୁଛ—ସେ ଦୁସ୍ସାହସିକ ଚୋରି କଲା ଓ ପରଦାରାକୁ ଲଂଘନ କଲା।

Verse 14

भूतमिथ्यापवादं च साधुनिंदा परं तथा । एवं शतसहस्रं तु तथा गोहरणं कृतम्

ନିର୍ଦୋଷଙ୍କ ଉପରେ ମିଥ୍ୟା ଅପବାଦ ଓ ସାଧୁନିନ୍ଦା—ଏପରି ପାପ ଶତସହସ୍ର ଗଣା, ଗୋହରଣକାରୀ ଯେନେ କରିଥାଏ।

Verse 15

तत्राह धर्मराजस्तु कालानलसमप्रभः । नयतैनं फलं शूरा दुर्गतिं चापुनर्भवम्

ତେବେ କାଳାଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ—“ହେ ଶୂରମାନେ, ଏହାକୁ ତାହାର କର୍ମଫଳକୁ ନେଇଯାଅ; ଦୁର୍ଗତିକୁ, ଅପୁନର୍ଭବ ଅବସ୍ଥାକୁ।”

Verse 16

एतस्मिन्नंतरेऽवोचच्चित्रगुप्तोनुकंपकः । अस्त्यस्य गोशिरः पुण्यं किचिन्नाथ क्षमाधुना

ଏହି ମଧ୍ୟରେ କରୁଣାମୟ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ—“ନାଥ, କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, କିଛିକ୍ଷଣ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରନ୍ତୁ; ଏହାର କିଛି ପୁଣ୍ୟ ଅଛି—ଗୋଶିରଃ (ଗାଈର ଶିର ଦାନ)ର ପବିତ୍ର ପୁଣ୍ୟ।”

Verse 17

नृपो द्वादशवार्षिक्यं लभेत्पुण्योदयं क्षितौ । तथाह धर्मराजस्तं गच्छ मर्त्यं दुरात्मक

ପୃଥିବୀରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ପୁଣ୍ୟୋଦୟ ମିଳେ। ଏହିପରି କହି ଧର୍ମରାଜ ତାକୁ କହିଲେ—“ହେ ଦୁରାତ୍ମା, ମର୍ତ୍ୟଲୋକକୁ ଯା।”

Verse 18

अकंटकं च राज्यं च भुंक्ष्व द्वादशवत्सरम् । यद्धृतं गोशिरो मार्गे मुक्तस्तस्यैव कारणात्

ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଣ୍ଟକରହିତ (ଶତ୍ରୁ-ବାଧା ଶୂନ୍ୟ) ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର। ମାର୍ଗରେ ପଡ଼ିଥିବା ଗୋଶିର ଉଠାଇଥିବାରୁ ହିଁ ତୁମେ ମୁକ୍ତ—ସେଇ କାରଣରୁ।

Verse 19

पुनरत्र समागम्य संगंता चापुनर्भवम् । ततः कृतांजलिर्देवमुवाच दुःखपीडितः

ତାପରେ ପୁନର୍ବାର ଏଠାକୁ ଆସି, ଅପୁନର୍ଭବ (ପୁନର୍ଜନ୍ମ-ନିବୃତ୍ତି) ଦେଇଥିବା ସଙ୍ଗତି ଲାଭ କରି, ଦୁଃଖପୀଡିତ ହୋଇ କରଯୋଡ଼ି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 20

धर्मराजानुकंपा च मय्येवं पापकारिणि । कुरु नाथ त्वनाथे च जानामि प्रीतिपूर्वकम्

ହେ ନାଥ! ମୁଁ ଏପରି ପାପକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପରି ମୋପରେ ଅନୁକମ୍ପା କର। ଅନାଥ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ଏହା ପ୍ରୀତିପୂର୍ବକ କରୁଛ, ମୁଁ ଜାଣେ।

Verse 21

धर्मराजस्तु तं चाह बाढमेवमितो व्रज । स्मरिष्यसि स्ववृत्तांतं मत्प्रसादात्सुदुःखितः

ତେବେ ଧର୍ମରାଜ ତାକୁ କହିଲେ—“ବାଢ଼ମ୍, ଏମିତି ହେଉ; ଏଠାରୁ ଯା। ମୋ ପ୍ରସାଦରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସ୍ମରଣ କରିବ।”

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे चैव मोचितः किंकरेण हि । तस्य जन्माभवत्कौ च दुर्विधे चातिवाणिके

ସେହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ସେବକ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେଲା; ତାପରେ ତାହାରେ ଏମିତି ଏକ ଅବସ୍ଥା ଜନ୍ମିଲା, ଯାହା କ୍ଲେଶକର ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ବାଣିଜ୍ୟସ୍ୱଭାବୀ ଥିଲା।

Verse 23

आजन्मविविधं दुःखं भुक्तं पूर्वविकर्मतः । भुक्त्वा क्लेशं महांतं च एकविंशतिहायनम्

ଜନ୍ମରୁ ପୂର୍ବକର୍ମର ଦୁଷ୍ଫଳରେ ମୁଁ ନାନାପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଛି; ମହା କ୍ଲେଶ ସହି ଏଭଳି ଏକୋଇଶି ବର୍ଷ କାଟିଛି।

Verse 24

तस्मिन्राष्ट्रे मृतो भूपः स्वकर्मपरिपीडितः । एतस्मिन्नंतरेऽमात्यैः समालोक्य सुमंत्रिभिः

ସେହି ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ ସହ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ବିଚାର କଲେ।

Verse 25

अनेक परिमर्शैस्तु पृथिव्यां भ्रमणं कृतम् । तमावृण्वंश्च ते सद्यः सर्वेषां पुरतो दृढम्

ବହୁ ପରାମର୍ଶ ପରେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଖୋଜି ଭ୍ରମଣ କଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢଭାବେ ସହସା ତାକୁ ଘେରି ନେଲେ।

Verse 26

ततो राज्याभिषेकश्च कृतस्तैस्तु विमत्सरैः । स च राज्यं च संश्रित्य धर्मराजवरेण च

ତାପରେ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ସେମାନେ ତାହାର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ; ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଶାସନ କଲା।

Verse 27

अकरोदालिकं कर्म शिलाबद्धं च मृण्मयम् । संक्रमं जलदुर्गे च तरणिं च तथापरे

ସେ କୃତ୍ରିମ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କଲେ ଏବଂ ପଥରରେ ବାନ୍ଧା ମାଟିର ଗଠନ ମଧ୍ୟ କରାଇଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଜଳଦୁର୍ଗରେ ପାରାପାର ଘାଟ କରି ନୌକାମାନେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।

Verse 28

वापीकूपतटाकानि प्रपाराम महीरुहं । कृतवान्विविधं यज्ञं दानपुण्यमतः परम्

ସେ ବାପୀ, କୂପ, ତଟାକ ଓ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ; ପଥିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରପା (ଜଳଦାନ ଶାଳା) ସ୍ଥାପନ କଲେ ଏବଂ ମହାବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି, ପରେ ଦାନପୁଣ୍ୟର ପରମ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଅর্জନ କଲେ।

Verse 29

स्मरंश्च पूर्वकर्म्माणि सर्वपापक्षयाय वै । कृतं बहुविधं धर्मं व्रतानि विविधानि च

ପୂର୍ବକର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପାପକ୍ଷୟ ପାଇଁ ସେ ବହୁବିଧ ଧର୍ମାଚରଣ କଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କଲେ।

Verse 30

सुराणां ब्राह्मणानां च गुरूणां चैव तर्पणात् । पापात्पूतो ययौ गेहं धर्मराजस्य धीमतः

ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଅର୍ପଣ କରି ସେ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ଧୀମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 31

सयानस्थं ततो दृष्ट्वा क्रोधरक्तेक्षणोऽभवत् । स च तं प्रांजलिं प्राह भो धर्म कुरु तारणम्

ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ଯେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା, ତାହାକୁ ସେ କହିଲା— “ହେ ଧର୍ମ! ମୋତେ ତାରଣ କର, ଉଦ୍ଧାର ଦିଅ।”

Verse 32

चित्रगुप्तोऽब्रवीद्वाक्यं धर्मराजसमीपतः । कर्मणा मनसा पूतो विष्णुलोकं स गच्छतु

ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସମୀପରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ— କର୍ମ ଓ ମନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଉ।

Verse 33

स तच्छ्रुत्वा पुनश्चाह तस्य विज्ञाय कारणम् । स्मितः प्रीत्या प्रसन्नात्मा गच्छ गच्छाच्युतालयम्

ତାହା ଶୁଣି କାରଣ ଜାଣି ସେ ପୁନର୍ବାର କହିଲା; ପ୍ରୀତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟ, ସ୍ମିତ କରି— ଯାଅ, ଯାଅ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଧାମକୁ।

Verse 34

विमानं सुरलोकाच्च स्वागतं वर्णकर्बुरम् । समारुह्य गतः स्वर्गं पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ଦେବଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣବିଚିତ୍ର ସ୍ୱାଗତ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି, ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସେ ଗଲା।

Verse 35

तस्मात्किष्कुप्रमाणं हि दत्तं येनालिकं पुरा । स तु राज्यान्वयं स्वर्गं महांतं चानुगच्छति

ଏହିହେତୁ ପୂର୍ବେ ଯିଏ କିଷ୍କୁ ପ୍ରମାଣରେ ମିଥ୍ୟା ମାପ ଦେଇଥିଲା, ସେ ନିଜ ରାଜବଂଶର ପରମ୍ପରା ସହିତ ମହାନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 36

तथैव गोप्रचारं तु दत्वा स्वर्गान्न हीयते । या गतिर्गोप्रदस्यैव ध्रुवं तस्य भविष्यति

ସେହିପରି ଗୋଚର ଭୂମି ଦାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ହ୍ରାସ ହୁଏ ନାହିଁ; ଗୋଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ଗତି ନିଶ୍ଚିତ, ସେଇ ଗତି ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ହେବ।

Verse 37

व्यामैकं गोप्रचारं तु मुक्तं येन सुधीमता । तस्य स्वर्गं भवेदिष्टं किमन्यैः पुरुभाषितैः

ଯେ ସୁଧୀମାନ୍ ପୁରୁଷ ଗାଈମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାମ ପରିମାଣର ଚରଣଭୂମି ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରେ, ତାହାର ଇଷ୍ଟ ସ୍ୱର୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ; ତେବେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କଥା ଓ ବିସ୍ତୃତ ଘୋଷଣା କାହିଁକି?

Verse 38

गोप्रचारं यथाशक्ति यो वै त्यजति हेतुना । दिनेदिने ब्रह्मभोज्यं पुण्यं तस्य शताधिकम्

ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ହେତୁ ଦେଖାଇ ଗାଈମାନଙ୍କ ଚରଣଭୂମି ଓ ଯଥୋଚିତ ପାଳନକୁ ଅବହେଳା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ହାରାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନର ପୁଣ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ (କ୍ଷୟକର) ହୁଏ।

Verse 39

तस्माद्गवां प्रचारं तु मुक्त्वा स्वर्गान्न हीयते । यश्छिनत्ति द्रुमं पुण्यं गोप्रचारं छिनत्यपि

ଏହିପରି ଗାଈମାନଙ୍କ ଚରଣଭୂମିକୁ ମୁକ୍ତ ରଖିଲେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତନ ହୁଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟବୃକ୍ଷ କାଟେ, ସେ ଗୋଚରଣଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦେଇଥାଏ।

Verse 40

तस्यैकविंशपुरुषाः पच्यंते रौरवेषु च । गोचारघ्नं ग्रामगोपः शक्तो ज्ञात्वा तु दण्डयेत्

ତାହାର ଏକୋଇଶ ଜଣ ପୁରୁଷ ରୌରବ ନରକରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ଗ୍ରାମର ଗୋପାଳ (ପଶୁରକ୍ଷକ) ସମର୍ଥ ହୋଇ ଗୋହନ୍ତା କିମ୍ବା ଚରଣଭୂମି-ନାଶକକୁ ଜାଣିଲେ ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 41

छेत्तारं धर्मवृक्षाणां विशेषाद्गोप्रचारघम् । तस्य दंडे सुखं तस्य तस्मात्तं दंडयेत्तु सः

ଧର୍ମବୃକ୍ଷ କାଟୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—ବିଶେଷକରି ଗାଈମାନଙ୍କ ଚରଣଭୂମି ନଷ୍ଟକାରୀ—ଦଣ୍ଡ ପାଇବାରେ ହିଁ ନିଜ ହିତ ଓ କଲ୍ୟାଣ ପାଏ; ତେଣୁ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 42

प्रासादं कुरुते यस्तु विष्णुलिंगस्य मानवः । त्रिकांडं पंचकाडं च सुशोभं सुघटान्वितम्

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ-ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରେ—ତିନି ତଳ ହେଉ କି ପାଞ୍ଚ ତଳ—ସେ ଶୁଭଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ସୁଗଠିତ ଓ ସମ୍ୟକ୍ ନିର୍ମିତ ହୁଏ।

Verse 43

इतोऽधिकं तु यो दद्यान्मृन्मयं वा दृषन्मयम् । वसुवृत्तिसुपूर्णं च सुरम्यं दिव्यभूतलम्

କିନ୍ତୁ ଯେ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦାନ କରେ—ମାଟିର କିମ୍ବା ପଥରର ଗୃହ—ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ଜୀବିକାର ସାଧନରେ ସୁପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ସୁରମ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ସ୍ଥାପିତ।

Verse 44

प्रतिष्ठाकर्मसंपन्नं किङ्करादिभिरावृतम् । सुलिंगमिष्टदेवस्य विष्णोरेव विशेषतः

ଯାହା ପ୍ରତିଷ୍ଠାକର୍ମରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଓ କିଙ୍କର ଆଦି ସେବକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ—ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ, ବିଶେଷତଃ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର।

Verse 45

कृत्वा च विष्णुसायुज्यं समाप्नोति नरोत्तमः । तथैव प्रतिमां कृत्वा हरेरन्यतरस्य च

ହେ ନରୋତ୍ତମ! ଏପରି କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ-ସାୟୁଜ୍ୟ (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିପରି ହରିଙ୍କ—କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଯେକୌଣସି ରୂପର—ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 46

कृत्वा देवकुलं रम्यं यत्फलं लभते नरः । न तन्मखसहस्रैस्तु दानैर्भुवि व्रतादिभिः

ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରମ୍ୟ ଦେବକୁଳ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଯେ ଫଳ ପାଏ, ସେ ଫଳ ହଜାର ଯଜ୍ଞରେ, ପୃଥିବୀର ଦାନରେ, କିମ୍ବା ବ୍ରତାଦି ଆଚରଣରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 47

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । प्रासादे रत्नसंयुक्ते संपूर्णद्रव्यसंकुले

ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପ ଓ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ରତ୍ନସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରାସାଦରେ ବସନ୍ତି; ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରଚୁର ଧନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 48

स वसेत्कामगे याने सर्वलोकमनोहरे । स्वर्गाच्च्युतो भवेद्राजा सार्वभौमो गुणैर्वशी

ସେ ସର୍ବଲୋକମନୋହର କାମଗାମୀ ବିମାନରେ ବସେ। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣବଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଶ କରୁଥିବା ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ହୁଏ।

Verse 49

शिवलिंगे तु प्रासादं कारयित्वा स्वशक्तितः । यदुक्तं विष्णुलिंगे तु तज्ज्ञेयं शिववेश्मनि

ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରାଇ, ବିଷ୍ଣୁଲିଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ତାହା ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 50

भुंक्ते भोगं महाभागो मनःशर्मकरं परम् । रामाभिरामसंपूर्णं सर्वतः सुखदं दिवि

ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଦିବିରେ ପରମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ, ଯାହା ମନକୁ ଗଭୀର ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ—ରାମର ରମଣୀୟତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସର୍ବତଃ ସୁଖଦ।

Verse 51

उर्व्यामक्षयभोग्यानि नृपो वाथ महाधनी । हरस्य प्रतिमां यश्च कृत्वा देवगृहे नरः

ଏହି ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ହେଉ କି ମହାଧନୀ, ଯେ ଅକ୍ଷୟ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଦାନ କରେ; ଏବଂ ଯେ ନର ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି ଦେବଗୃହ (ମନ୍ଦିର)ରେ ସ୍ଥାପନ କରେ—

Verse 52

सुलिंगां वा सुरूपां वा कल्पकोटिं वसेद्दिवि । स्वर्गाद्भ्रष्टो भवेद्राजा धनी पूज्यतमोपि वा

ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରି କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ—ରାଜା, ଧନୀ, କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ହୋଇ।

Verse 53

देवीलिंगेषु सर्वेषु कृत्वा देवगृहं नरः । सुरत्वं प्राप्नुयाल्लोके देव्यास्सर्वसुखोद्भवे

ଯେ ନର ସମସ୍ତ ଦେବୀ-ଲିଙ୍ଗରେ ଦେବଗୃହ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରେ, ସର୍ବସୁଖର ଉଦ୍ଭବା ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଲୋକରେ ଦେବତ୍ୱ ପାଏ।

Verse 54

भृशमच्युततामेति सुखमेति निरामयम् । रत्नसंसृष्टप्रासादे मणिकर्बुरभूतले

ସେ ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ) ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ପାଏ, ନିରାମୟ ସୁଖ ଲାଭ କରେ; ରତ୍ନଖଚିତ ପ୍ରାସାଦରେ, ମଣିବର୍ଣ୍ଣ ବିଚିତ୍ର ଭୂତଳ ଉପରେ ବସେ।

Verse 55

रामायुतप्रसंभोग्ये देवीसंसृष्टनिर्भये । नृत्यगीतपरे रम्ये सर्वेंद्रियमनोरमे

ସେ ରମ୍ୟ ଲୋକ ଅସଂଖ୍ୟ ରାମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ଭୋଗ୍ୟ; ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ନିର୍ଭୟ; ନୃତ୍ୟ-ଗୀତରେ ପରାୟଣ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ମନୋହର।

Verse 56

रत्नमर्द्दलतालाढ्ये सर्वदा स्त्रीजनेरिते । निर्मले सुखदे रम्ये रत्नानां सुशुभे गृहे

ସେ ଗୃହ ରତ୍ନମୟ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ତାଳରେ ଶୋଭିତ, ସଦା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଗୀତଧ୍ୱନିରେ ମୁଖର; ନିର୍ମଳ, ସୁଖଦ, ରମ୍ୟ, ଏବଂ ରତ୍ନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଶୋଭିତ।

Verse 57

तथैव प्रतिमायाश्च देव्याः प्रासादमुत्तमम् । नियुतं कल्पकोटीनां स्वर्लोकमेति मानवः

ସେହିପରି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରେ, ସେ ନିୟୁତ କଳ୍ପକୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେଠାରେ ବାସ କରେ।

Verse 58

स्वर्गाद्भ्रष्टो भवेद्भूपो देवीभक्तिपरायणः । एवं च जन्मसाहस्रं स्मर एव भवेद्भुवि

ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଏକନିଷ୍ଠ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଏ; ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ପୃଥିବୀରେ ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମଦେବ ରୂପେ ରହେ।

Verse 59

प्रासादं गाणपत्यं च देव्या वा प्रीतिमान्नरः । कृत्वा सुरगणानां च पूजितो दिवि जायते

ଯେ ନର ଭକ୍ତିସହିତ ଗଣପତିଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରେ—କିମ୍ବା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଏହା କରେ—ସେ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜନ୍ମ ନେଏ।

Verse 60

तथैव राजतामेति भोग्यान्देवीपुरे तथा । अविघ्नं सर्वकार्येषु सदैव गणपो यथा

ସେହିପରି ସେ ରାଜସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ଦେବୀପୁରରେ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ବିଘ୍ନ ନିବାରିତ ହୁଏ—ଗଣପ (ଗଣେଶ) କୃପା ପରି।

Verse 61

आज्ञानस्खलिता तस्य सुरासुरनरेषु च । तथैव सौरप्रासादे फलमेति नरोत्तमः

ଯଦିଓ ତାହାର ଆଜ୍ଞା ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଲଂଘିତ ହୁଏ, ତଥାପି, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର)ରେ ସେହି ଦୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

Verse 62

अरोगी सुप्रसन्नात्मा कामदेवसमप्रभः । वरदः सर्वलोकेषु यथा ब्रध्नस्तथा हि सः

ସେ ନିରୋଗୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା, କାମଦେବ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ସର୍ବଲୋକରେ ବରଦାତା—ନିଶ୍ଚୟ ସେ ବ୍ରଧ୍ନ ସଦୃଶ।

Verse 63

सुरस्य प्रतिमायां च गृहं कृत्वा शिलामयम् । कल्पकोटिशतं भुक्त्वा स्वर्गमुर्वीश्वरो भवेत्

ଦେବପ୍ରତିମା ସମୀପେ ଶିଳାମୟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଭୋଗ କରି, ପରେ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ହୁଏ।

Verse 64

विष्ण्वादि सर्वदेवानामर्चनं यत्पृथक्पृथक् । प्रत्येकं संप्रवक्ष्यामि नराणां हित हेतवे

ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନାବିଧି ମୁଁ ଏକେକ କରି କହିବି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହିତ ଓ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ।

Verse 65

घृतप्रदीपं यो दद्यात्मासमेकमहर्निशम् । दिव्यं वर्षायुतं स्वर्गे पूजितो देवसत्तमैः

ଯେ ଜଣେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସ ଦିନରାତି ନିରନ୍ତର ଘୃତପ୍ରଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦଶହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ।

Verse 66

घृतस्नानं तथा लिंगे यः कुर्याद्भुवि मानवः । कल्पकोटिसहस्राणि मासैके लभते नरः

ପୃଥିବୀରେ ବସି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଘୃତସ୍ନାନ (ଅଭିଷେକ) କରେ, ସେ ମାତ୍ର ଏକ ମାସରେ ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପର ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 67

तिलतैलप्रदीपस्य तथान्यस्यार्द्धकं फलम् । मासैकं जलदानस्य फलेनेश्वरतां व्रजेत्

ତିଳତେଲର ଦୀପଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଅନ୍ୟ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ) ଦାନଫଳର ଅର୍ଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏକ ମାସ ଜଳଦାନର ଫଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ଈଶ୍ୱରତୁଲ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପାଏ।

Verse 68

धूपदानेन गंधर्वं चंदने द्विगुणं भवेत् । मृगमदागरुसत्वस्य दाने बहुफलं भवेत्

ଧୂପଦାନରେ ଗନ୍ଧର୍ବତ୍ୱର ଫଳ ମିଳେ; ଚନ୍ଦନଦାନରେ ସେହି ଫଳ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ। କସ୍ତୁରୀ ଓ ଅଗରୁ-ସାର ଦାନରେ ବହୁ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ।

Verse 69

मालापुष्पप्रदानेन नरः स्यात्त्रिदशेश्वरः । शीते तूलपटीं दत्वा सर्वदुःखात्प्रमुच्यते

ମାଳା ଓ ପୁଷ୍ପ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହୁଏ। ଏବଂ ଶୀତକାଳରେ ସୁତି ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 70

जन्मजन्मसु लभ्येत उष्णे च शीतलां पटीम् । दत्वा च नैवसीदेत शक्त्या वस्त्रं ददाति यः

ଉଷ୍ଣକାଳରେ ଶୀତଳ ବସ୍ତ୍ର ସେ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରେ ପାଏ। ଯେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବସ୍ତ୍ରଦାନ କରେ, ସେ ଦାନ କରି କେବେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।

Verse 71

चतुर्हस्तप्रमाणं च वर्ष्मवेष्टं सुशोभनम् । पिधानं चरणानां च दत्वा स्वर्गान्न हीयते

ଚାରି ହାତ ପରିମାଣର ସୁଶୋଭନ ଆବରଣ, ଉତ୍ତମ ଦେହବେଷ୍ଟନ ଏବଂ ପାଦ ପାଇଁ ପାଦତ୍ରାଣ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ କେବେ ହ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 72

शक्त्या स्वर्णप्रदानेन स्वर्गे पूज्यो भवेन्नरः । दशयोजनविस्तीर्णे मंडपे रूपभाग्भवेत्

ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ; ଏବଂ ଦଶ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ମଣ୍ଡପରେ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ପାଏ।

Verse 73

सुवर्णं रत्नसंयुक्तं दत्त्वा दशगुणं लभेत् । वज्रवैडूर्यगारुत्म माणिक्यादीननर्घतः

ରତ୍ନଯୁକ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କଲେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ—ବଜ୍ର (ହୀରା), ବୈଡୂର୍ୟ (ଲହସୁନିଆ), ଗାରୁତ୍ମ (ପନ୍ନା), ମାଣିକ୍ୟ ଆଦି ଅନର୍ଘ୍ୟ ରତ୍ନମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 74

दत्वा लिंगे विधानाच्च ब्राह्मणे वा यशस्विनि । शतयोजनविस्तीर्णमंडलेधिपतिर्भवेत्

ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ! ବିଧିପୂର୍ବକ ଲିଙ୍ଗରେ—କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ—ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶତ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି ହୁଏ।

Verse 75

तथैव भुवि जातोपि सर्वलोकप्ररंजनः । सुरभिद्रव्यदानेन वावदूकश्च सुंदरः

ସେହିପରି, ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା; ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନରେ ସେ ବାକ୍ପଟୁ ଓ ସୁନ୍ଦର ହେଲା।

Verse 76

रक्तामृतसुकंठश्च पूगदानान्नरो भवेत् । वरदासीप्रदानेन नरः कल्पं वसेद्दिवि

ପୂଗ (ସୁପାରି) ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟର କଣ୍ଠ ଅମୃତସମ ମଧୁର ହୁଏ; ଏବଂ ବରଦାୟିନୀ ଦାସୀ ଦାନ କଲେ ସେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।

Verse 77

वरदासी प्रदानेन उर्व्यां जातो धनेश्वरः । तथैव भृत्यदानेन बहुभृत्यो भवेद्दिवि

ବରଦାତ୍ରୀ ଦାସୀକୁ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଧନାଧିପତି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଏବଂ ଭୃତ୍ୟ ଦାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅନେକ ପରିଚାରକସହିତ ହୁଏ।

Verse 78

धरायामक्षयाऋद्धिर्जन्मजन्मसु जायते । सर्वतूर्यप्रदानेन गुणवान्लोकसंमतः

ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଅକ୍ଷୟ ସମୃଦ୍ଧି ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ତୂର୍ୟ-ବାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଗୁଣବାନ ଓ ଲୋକସମ୍ମତ ହୁଏ।

Verse 79

नृत्यगीतादिशास्त्रेण गंधर्वाणां पतिर्भवेत् । दासीदासयुतः स्वर्गे धनैः स्त्रीभिर्वरैर्युतः

ନୃତ୍ୟ-ଗୀତାଦି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶୀ ହେଲେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ପତି ହୁଏ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦାସ-ଦାସୀସହିତ, ଧନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 80

तथैव गोप्रदानेन तावत्कालं वसेद्दिवि । लिंगे दुग्धप्रदानाच्च नरः कल्पं वसेद्दिवि

ଏହିପରି ଗୋଦାନ କଲେ ସେତେକାଳ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ ହୁଏ; ଏବଂ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଦୁଧ ଅର୍ପଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ।

Verse 81

दध्ना स्नानेन द्विगुणं घृतेन तु शताधिकम् । अन्नं षड्रससंयुक्तं दत्वा क्षितिपतिर्भवेत्

ଦଧିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ, ଘୃତରେ (ସ୍ନାନ କଲେ) ଶତାଧିକ ହୁଏ; ଏବଂ ଷଡ୍ରସଯୁକ୍ତ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କ୍ଷିତିପତି (ରାଜା) ହୁଏ।

Verse 82

तथैव पायसं दत्वा मुनीनां प्रवरो भुवि । हविष्यान्नं मुदा दत्वा वेदशास्त्रार्थपारगः

ସେହିପରି ପୃଥିବୀରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ପାୟସ ଅର୍ପଣ କରି, ବେଦ‑ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଦାନ କଲେ।

Verse 83

निरामिषप्रदानाच्च ब्रह्मचारी व्रती भवेत् । मधुदानाच्च सौभाग्यं गुडेन लवणेन च

ନିରାମିଷ (ଶୁଦ୍ଧ) ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ବ୍ରତୀ ହୁଏ; ମଧୁ ଦାନରୁ, ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଓ ଲବଣ ଦାନରୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 84

शर्करादिभिर्लावण्यं सर्वलोकेषु गीयते । देवानां शंभुलिंगानामर्चां कृत्वा विधानतः

ଶର୍କରା ଆଦି ଅର୍ପଣ କଲେ ଲାବଣ୍ୟ (ରୂପ‑ମାଧୁର୍ୟ) ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଗୀତ ହୁଏ; ଏବଂ ବିଧିମତେ ଦେବମାନଙ୍କ—ବିଶେଷତଃ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ—ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ (ଏହି ଫଳ ମିଳେ)।

Verse 85

अनुक्रमेण स्वर्गादौ लोकानां स पतिर्भवेत् । लोकानां च हितार्थाय देवास्तिष्ठंति संमुखाः

କ୍ରମକ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଦି ଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପତି ହୁଏ; ଏବଂ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

Verse 86

सकृत्प्रदक्षिणां कृत्वा शंभुलिंगेषु पंडितः । दिव्यं वर्षशतं पूर्णं स्वर्गमेति नरोत्तमः

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଏକଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ସେ ପଣ୍ଡିତ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ—ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 87

एवमेव क्रमेणैव नमस्कारैः स्वयंभुवः । लोकवंद्यो व्रजेत्स्वर्गं तस्मान्नित्यं समाचरेत्

ଏହିପରି କ୍ରମକ୍ରମେ ନମସ୍କାର କରିଲେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ମଧ୍ୟ ଲୋକବନ୍ଦ୍ୟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 88

लिंगरूपस्य देवस्य यो धनं हरते नरः । स च रौरवमासाद्य हरणात्कीटतां व्रजेत्

ଲିଙ୍ଗରୂପ ଦେବଙ୍କ ଧନ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ହରଣ କରେ, ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ପାଇ ଏହି ହରଣଫଳରେ କୀଟ-ଯୋନିକୁ ଯାଏ।

Verse 89

दातुः पूजां च लिंगार्थे हरेश्चाप्याददाति यः । कुलकोटिसहस्रेण नरकान्न निवर्तते

ଦାତାଙ୍କ ପୂଜାର୍ଥେ ଅର୍ପିତ—ଲିଙ୍ଗ (ଶିବ) କିମ୍ବା ହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ପାଇଁ—ଅର୍ପଣକୁ ଯେ ଅପହରଣ କରେ, ସେ ସହସ୍ର କୋଟି କୁଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ଫେରେ ନାହିଁ।

Verse 90

जलपुष्पादिदीपार्थे वसु चान्यद्गृहीतवान् । पश्चान्न दीयते लोभादक्षयं नरकं व्रजेत्

ଜଳ, ପୁଷ୍ପ, ଦୀପ ଆଦି ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ନେଇ, ପରେ ଲୋଭରୁ ନ ଦେଲେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 91

दासीं हृत्वा तु लिंगस्य नरकान्न निवर्तते । कामार्तो मातरं गच्छेन्न गच्छेच्छिवचेटिकाम्

ଲିଙ୍ଗର ଦାସୀକୁ ଅପହରଣ କରିଲେ ସେ ନରକରୁ ଫେରେ ନାହିଁ। କାମାର୍ତ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଶିବଙ୍କ ସେବିକା ପାଖକୁ ନୁହେଁ।

Verse 92

शिवदासीं ततो गत्वा शिवस्व हरणे तथा । भक्षणादन्नपानानान्नरो दुर्गतिमाप्नुयात्

ଯେ ପୁରୁଷ ଶିବଙ୍କ ଦାସୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଲଂଘନ/ଅପମାନ କରେ, ଶିବସ୍ୱ ହରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଶିବସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନ୍ନପାନକୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଭୋଗ କରେ—ସେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 93

अतो देवलविप्रो यो नरकान्न निवर्तते । तस्माद्वेश्याजनानां च दौष्ट्यमेव हितं भवेत्

ଏହେତୁ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବାଳୟ-ଦେବତାଙ୍କ ସେବାରେ ଜୀବିକା ଚାଲାଏ, ସେ ନରକରୁ ଫେରେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବେଶ୍ୟାଜନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୌଷ୍ଟ୍ୟ ହିଁ ହିତକର ବୋଲି ଧରାଯାଏ।

Verse 94

अतस्तु गणिकां स्पृष्ट्वा नरः स्नानाद्विशुध्यति । मलिनां दुर्गतिं याति बहुपूरुषसंश्रयात्

ଏହେତୁ ଗଣିକାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ପୁରୁଷ ସ୍ନାନଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ସେ (ଗଣିକା) ବହୁ ପୁରୁଷଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରୁ ମଲିନ ହୋଇ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଏ।

Verse 95

वेश्या तपस्विनी या च देवार्चनरता सदा । पतिव्रतपरा शुद्धा स्वर्गं चाक्षयमश्नुते

ବେଶ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେ ତପସ୍ୱିନୀ ହୁଏ, ସଦା ଦେବାର୍ଚ୍ଚନରେ ରତ ରହେ, ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ—ତେବେ ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 96

गणिकां मातृवद्यस्तु सदासन्नां प्रपश्यति । देववत्सुरलोकेषु निखिलं भोगमश्नुते

ଯେ ଗଣିକାକୁ ମାତୃସମ ଭାବେ ମାନି, ତାଙ୍କୁ ସଦା ସମୀପସ୍ଥ (ସଂୟମ ଓ ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ) ଭାବେ ଦେଖେ—ସେ ଦେବଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।

Verse 97

सुरासुरनराणां च वंदनीयो यथा हरिः । तथार्होयं सर्वलोके सर्वभूतैकपावनः

ଯେପରି ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି, ସେପରି ଏହିଜନ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜ୍ୟ—ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପାବନକର୍ତ୍ତା।

Verse 98

देवदासः सदा यस्तु देवकृत्येषु लोलुपः । स च गच्छति लोकेशो देवलोके महीयते

ଯେ ନିତ୍ୟ ଦେବଦାସ ହୋଇ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହୀ ରହେ, ସେ ଲୋକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 99

एतेषामेव लिंगानि कारयित्वा च मंडपम् । शक्त्या यं लभते नाकं कालस्य निश्चयं शृणु

ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କରାଇ ଏବଂ ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟ କରାଇଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ; ଏବେ କାଳର ନିଶ୍ଚିତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶୁଣ।

Verse 100

हायनैकं तृणेनैव शरकांडेन तच्छतम् । अयुतं त्वन्यकाष्ठेन लक्षं खादिरदारुणा

କେବଳ ତୃଣରେ ଏକ ବର୍ଷ, ଶରକାଣ୍ଡରେ ଶତ ବର୍ଷ; ଅନ୍ୟ କାଠରେ ଦଶ ହଜାର, ଖଦିର କାଠରେ ଏକ ଲକ୍ଷ (ବର୍ଷ) ଟିକେ।

Verse 101

कोटिकोटि च पाषाणैः सुदृढैर्यत्नसंयुतैः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मंडपं कारयेद्बुधः

ଅସଂଖ୍ୟ ଦୃଢ଼ ପାଷାଣକୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସଜାଇ (ମଣ୍ଡପ ଦୃଢ଼ ହୁଏ); ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କରାଉ।

Verse 102

यावत्कालं वसेत्स्वर्गे नरो मंडपकारकः । तावत्कालं च हरणे नरो दुर्गतिमाप्नुयात्

ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣକାରୀ ନର ଯେତେକାଳ ସ୍ୱର୍ଗେ ବସେ, ସେତେକାଳ ତାହା କିମ୍ବା ତାହାର ସାମଗ୍ରୀ ହରଣକାରୀ ନର ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 103

जनानां निचये रम्ये वस्तूनां क्रयविक्रये । आश्रये चाध्वगानां च नदीनद समागमे

ଲୋକମାନଙ୍କର ରମ୍ୟ ସମାବେଶସ୍ଥଳରେ—ଯେଉଁଠି ବସ୍ତୁର କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ ହୁଏ—ପଥିକମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥାନରେ, ଏବଂ ନଦୀ-ନଦ ସଙ୍ଗମରେ।

Verse 104

देवानां मंडपं कृत्वा यत्फलं लभते नरः । तत्फलं समवाप्नोति द्विगुणं विप्रमंदिरे

ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଣ୍ଡପ କରି ନର ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେହି ଫଳ ବିପ୍ରମନ୍ଦିରେ କଲେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 105

अनाथस्य च दीनस्य श्रोत्रियस्य विशेषतः । कारयित्वा गृहं रम्यं नरः स्वर्गान्न हीयते

ଅନାଥ ଓ ଦୀନଙ୍କ ପାଇଁ—ବିଶେଷତଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ (ବେଦଜ୍ଞ) ପାଇଁ—ରମ୍ୟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ ନର ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 106

य इदं शृणुयान्नित्यं पुण्याख्यानमनुत्तमम् । अक्षयं लभते स्वर्गं प्रासादादेः फलं लभेत्

ଯେ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟାଖ୍ୟାନକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ ଏବଂ ପ୍ରାସାଦାଦି ନିର୍ମାଣର ଫଳ ସମାନ ଫଳ ଲଭେ।

Verse 107

धनिनां चेश्वराणां च तथा पुण्यवतां पुनः । पाठयित्वा पठित्वा तु नरः स्वर्गान्न हीयते

ଧନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ପଢ଼ାଇ ଓ ନିଜେ ପାଠ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ କେବେ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 108

देवानां दासदासीनां सदा देवालयेषु च । पठेद्यस्तु सदा विप्रो मोक्षमार्गं स गच्छति

ଦେବାଳୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଦାସ-ଦାସୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ପାଠ କରେ, ସେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୁ ଗମନ କରେ।

Verse 109

नृपाणामीश्वराणां च धनिनां गुणिनां पुरः । पठित्वा मोक्षमाप्नोति श्रवणात्तत्फलं लभेत्

ରାଜା, ଶାସକ, ଧନୀ ଓ ଗୁଣୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ପାଠ କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; କେବଳ ଶ୍ରବଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 110

द्विजा ऊचुः । सामान्येकः परः पुण्यो मर्त्यलोके द्विजोत्तम । सुलभो मर्त्यपूज्यस्तु मुनीनां च तपस्विनाम्

ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ— ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଏକ ପରମ ପବିତ୍ର ଉପାୟ ଅଛି। ତାହା ସୁଲଭ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁନି ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 111

चातुर्वर्ण्याश्रमाणां च पापपुण्यवतां नृणाम् । गुणागुणवतां चैव वर्णावर्णवतां तथा

ଏହା ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚାରି ଆଶ୍ରମର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ— ପାପ-ପୁଣ୍ୟଯୁକ୍ତ, ଗୁଣ-ଦୋଷଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣବାନ ଓ ବର୍ଣ୍ଣହୀନ— ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।

Verse 112

व्यास उवाच । सर्वेषामेव भूतानां रुद्राक्षेण युतो वरः । दर्शनाद्यस्य लोकानां पापराशिः प्रलीयते

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ଭୂତଜାତିମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରୀ ପୁରୁଷ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାପରାଶି ଲୟ ହୁଏ।

Verse 113

स्पर्शनाद्दिवमश्नाति धाराणाद्रौद्रतां व्रजेत् । शिरस्युरसि बाहौ च रुद्राक्षं धारयेत्तु यः

ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେ ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ହୁଏ; ଧାରଣ କଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉଗ୍ର ଦିବ୍ୟ ତେଜର ଭାଗୀ ହୁଏ। ଯେ ଶିର, ବକ୍ଷ କିମ୍ବା ବାହୁରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ।

Verse 114

स चेशानसमो लोके मखे सर्वत्र गोचरः । यत्र तिष्ठत्यसौ विप्रस्स देशः पुण्यवान्भवेत्

ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଈଶାନଙ୍କ ସମାନ; ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ସେ ସର୍ବତ୍ର ନିର୍ବାଧେ ଗୋଚର କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହେ, ସେ ଦେଶ ପୁଣ୍ୟବାନ ହୁଏ।

Verse 115

तं दृष्ट्वाप्यथवा स्पृष्ट्वा नरः पूयेत कल्मषात् । यज्जप्यं तर्पणं दानं स्नानमर्चा प्रदक्षिणम्

ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଣିଷ କଲ୍ମଷରୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ। (ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା) ଜପ, ତର୍ପଣ, ଦାନ, ସ୍ନାନ, ଅର୍ଚ୍ଚନା ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଆଦି କର୍ମ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।

Verse 116

यत्किंचित्कुरुते पुण्यं निखिलं तदनंतकम् । तीर्थानां च महत्तीर्थं रुद्राक्षस्य फलं द्विजाः

ଯେ କିଛି ଛୋଟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରାଯାଉ, ତାହାର ଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଫଳ ହିଁ ମହାତୀର୍ଥ।

Verse 117

अस्यैव धारणाद्देही पापात्पूतोऽति पुण्यभाक् । गृहीत्वा चाक्षमालां च ब्रह्मग्रंथियुतां शिवाम्

ଏହାକୁ କେବଳ ଧାରଣ କରିଲେ ଦେହଧାରୀ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ ପୁଣ୍ୟଭାଗୀ ହୁଏ। ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ-ଗ୍ରନ୍ଥିଯୁକ୍ତ, ଶିବମୟ ଶୁଭ ଅକ୍ଷମାଳାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି…

Verse 118

यज्जप्तं च कृतं दानं स्तोत्रं मंत्रं सुरार्चनम् । सर्वं चाक्षयतामेति पापं च क्षयमाव्रजेत्

ଯେ ଜପ କରାଯାଏ, ଯେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଯେ ସ୍ତୋତ୍ର କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ, ଯେ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନ କରାଯାଏ—ସେ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳକୁ ପାଏ; ପାପ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ପାଏ।

Verse 119

मालाया लक्षणं ब्रूमः श्रूयतां द्विजसत्तमाः । तस्यास्तु लक्षणं ज्ञात्वा शैवमार्गं प्रलप्स्यथ

ଏବେ ଆମେ ମାଳାର ଲକ୍ଷଣ କହୁଛୁ; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶୁଣ। ତାହାର ଚିହ୍ନ ଜାଣିଲେ ତୁମେ ଶୈବମାର୍ଗକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ।

Verse 120

निर्योनिकीटविद्धं च भग्नलिगं यथाक्रमम् । अन्योन्यं बीजलग्नं च मालायां परिवर्जयेत्

ମାଳାରେ ଭିତରୁ ଖାଲି, କୀଟବିଦ୍ଧ, ଭଙ୍ଗା କିମ୍ବା ବିକୃତ ଆକାରର, ପରସ୍ପର ଲଗିଥିବା, ଅଥବା ବୀଜ-ଲେପରେ ମଲିନ ମଣିଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 121

स्वयं च ग्रथिता या च श्लथान्योन्य प्रसज्जिता । शूद्रादिग्रथिताऽशुद्धा दूरात्तां परिवर्जयेत्

ଯେ ମାଳା ସ୍ୱୟଂ ଗୁଁଥାଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଢିଲା ହୋଇ ପରସ୍ପର ଜଡି ଯାଇଛି, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁଁଥା ମାଳା—ଏହା ଅଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ଦୂରରୁ ହିଁ ତାହାକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 122

मध्यमालग्नकं बीजं जप्तव्यं च यथाक्रमम् । हस्तसंभ्रमणेनैव मेर्वामर्शं पुनः पुनः

ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ନିଶ୍ଚିତ ବୀଜମନ୍ତ୍ରକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ହାତର ତ୍ୱରିତ ଚଳନରେ ମେରୁ (ମୁଖ୍ୟ ମଣି)କୁ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 123

संख्यातं यज्जपेन्मंत्रमसंख्यातं च निष्फलम् । सर्वेषामेव देवानां जपेन्मंत्रं स्वमालया

ଗଣନା ସହିତ ଯେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରାଯାଏ ସେ ଫଳଦାୟକ; ଗଣନା ବିନା ଜପ ନିଷ୍ଫଳ। ତେଣୁ ନିଜ ମାଳାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 124

प्रयतः सकले तीर्थे कोटिकोटिगुणं भवेत् । शुद्धायामेव भूम्यां तु मेध्यके वृक्षमूलके

ସଂୟମ ଓ ଶୁଚିତା ସହିତ ଯେକୌଣସି ତୀର୍ଥରେ (ଜପାଦି) ପୁଣ୍ୟ କୋଟିକୋଟି ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ; ସେପରି ଶୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷମୂଳରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 125

गोष्ठे चतुष्पथागारे विष्णोर्मंत्रं शिवस्य च । गणपतेश्च सूरस्य लिंगेनंतफलं लभेत्

ଗୋଷ୍ଠରେ ଓ ଚତୁଷ୍ପଥର ବିଶ୍ରାମଗୃହରେ ଯେ ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଗଣପତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚିହ୍ନ (ଲିଙ୍ଗ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରଜପର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 126

शून्यागारे शवस्याग्रे श्मशाने च चतुष्पथे । देवीमंत्रं जपेद्यस्तु सद्यस्सिध्यति साधकः

ଶୂନ୍ୟ ଘରେ, ଶବର ସମ୍ମୁଖରେ, ଶ୍ମଶାନରେ କିମ୍ବା ଚତୁଷ୍ପଥରେ ଯେ ସାଧକ ଦେବୀମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ, ସେ ସତ୍ୱରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

Verse 127

यावच्चावैदिकं मंत्रं पौराणं चागमोद्भवम् । सर्वं रुद्राक्षमालायामीप्सितेष्टार्थदायकम्

ଯେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଅବୈଦିକ ହେଉ, ପୌରାଣିକ ହେଉ କିମ୍ବା ଆଗମଜନ୍ୟ ହେଉ—ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳାରେ ଜପ କଲେ ସବୁ ଇଷ୍ଟ ଓ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 128

रुद्राक्षस्रवजं शुद्धं जलं शिरसि धारयेत् । सर्वस्मात्कल्मषात्पूतः पुण्यं भवति चाक्षयम्

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧୋଇବାରୁ ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ସ୍ରବେ, ତାହା ଶିର ଉପରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 129

रुद्राक्षस्य च प्रत्येकं बीजं प्रत्येक निर्जरं । धारयेद्यस्तनौ मर्त्यः सुराणां सत्तमो भवेत्

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାଣା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସତ୍ତା। ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଏହାକୁ ଦେହରେ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ।

Verse 130

द्विजा ऊचुः । रुद्राक्षस्तु कुतो जातः कुतो वा मेध्यतां गतः । किमर्थं स्थावरो भूमौ केनैव च प्रचारितः

ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ—“ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମିଲା? ଏବଂ ଏହା କିପରି ପବିତ୍ରକାରକ ବୋଲି ମନାଗଲା? ଏହି ସ୍ଥାବର ବସ୍ତୁ ପୃଥିବୀରେ କାହିଁକି ଅଛି, ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଚାର କିଏ କଲେ?”

Verse 131

व्यास उवाच । पुरा कृतयुगे विप्रास्त्रिपुरो नाम दानवः । सुराणां च वधं कृत्वा अंतरिक्षपुरे हि सः

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ପୁରାତନ କୃତଯୁଗରେ ତ୍ରିପୁର ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଥିଲା। ଦେବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେ ଆକାଶପୁରୀରେ ନିବାସ କରୁଥିଲା।

Verse 132

प्रणाशे सर्वलोकानां स्थिरो ब्रह्मवरेण च । शुश्राव शंकरो भीमं देवैरीशो निवेदितम्

ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପ୍ରଳୟ ସମୀପ ହେଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରଦାନରେ ଧୃଢ଼ ହୋଇଥିବା ଶଙ୍କର ଦେବମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିବେଦିତ କରିଥିବା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବିଷୟ ଶୁଣିଲେ।

Verse 133

ततोऽजगवमासज्य बाणमंतकसन्निभम् । धृत्वा तं च जघानाथ दृष्टं दिव्येन चक्षुषा

ତାପରେ ସେ ଧନୁଷରେ ଜ୍ୟା ଲଗାଇ, ଯମ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ସଂଧାନ କଲେ; ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ତାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପ୍ରହାର କରି ନିପାତ କଲେ।

Verse 134

स पपात महीपृष्ठे महोल्केव च्युतो दिवः । घटनव्याकुलाद्रुद्रात्पतिताः स्वेदबिंदवः

ସେ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ମହା ଉଲ୍କା; ଘଟଣାର କଳକଳାହଳରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଠାରୁ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଥିବା ଘାମବିନ୍ଦୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 135

तत्राश्रुबिंदुतो जातो महारुद्राक्षकः क्षितौ । अस्यैव च फलं जीवा न जानंत्यतिगुह्यतः

ସେଇ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁରୁ ପୃଥିବୀରେ ମହାରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲା; କିନ୍ତୁ ତାହାର ଫଳର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଭାବ ଅତିଗୁହ୍ୟ ଥିବାରୁ ଜୀବମାନେ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 136

ततः कैलासशिखरे देवदेवं महेश्वरम् । प्रणम्य शिरसा भूमौ स्कंदो वचनमब्रवीत्

ତାପରେ କୈଲାସ ଶିଖରରେ ସ୍କନ୍ଦ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ରଖି ପ୍ରଣାମ କରି, ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 137

रुद्राक्षस्य फलं नाथ ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः । जप्येथ धारणे चैव दर्शने स्पर्शनेपि वा

ହେ ନାଥ! ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ସତ୍ୟ ଫଳ ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି—ଜପରେ, ଧାରଣରେ, ଏବଂ କେବଳ ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 138

ईश्वर उवाच । लक्षं तु दर्शनात्पुण्यं कोटिर्वै स्पर्शनेन च । दशकोटिफलं पुण्यं धारणाल्लभते नरः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ଲକ୍ଷ ପୁଣ୍ୟ, ସ୍ପର୍ଶରେ ନିଶ୍ଚୟ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ। ଧାରଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦଶକୋଟି ଫଳଦାୟକ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 139

लक्षकोटिसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च । जप्त्वास्य लभते पुण्यं नात्र कार्या विचारणा

ଲକ୍ଷକୋଟିର ସହସ୍ର, ଏବଂ ଲକ୍ଷକୋଟିର ଶତ—ଏପରି ଜପ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 140

उच्छिष्टो वा विकर्मस्थो युक्तो वा सर्वपातकैः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्राक्षधारणेन वै

ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ/ଅଶୌଚ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଉ, ବିକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ହେଉ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ମହାପାତକରେ ଯୁକ୍ତ ହେଉ—ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 141

कंठे रुद्राक्षमादाय श्वापदो म्रियते यदि । सोपि रुद्रत्वमाप्नोति किं पुनर्मानुषादयः

ଯଦି କୌଣସି ଶ୍ୱାପଦ (ପଶୁ) କଣ୍ଠରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରି ମରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପାଏ; ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ଆଦିଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିବା!

Verse 142

ध्यानधारणहीनोपि रुद्राक्षं यदि धारयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्

ଧ୍ୟାନଧାରଣାହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 143

कार्तिकेय उवाच । एकवक्त्रं द्वित्रिचतुःपंचषड्वक्त्रमेव च । सप्ताष्टनववक्त्रं च दशैकादशवक्त्रकम्

କାର୍ତ୍ତିକେୟ କହିଲେ—ଏକମୁଖୀ, ଏବଂ ଦ୍ୱି-, ତ୍ରି-, ଚତୁଃ-, ପଞ୍ଚ-, ଷଡ୍ମୁଖୀ; ତଥା ସପ୍ତ-, ଅଷ୍ଟ-, ନବମୁଖୀ, ଏବଂ ଦଶ- ଓ ଏକାଦଶମୁଖୀ (ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ) ଅଛି।

Verse 144

रुद्राक्षं द्वादशास्यं च त्रयोदशमुखं तथा । चतुर्दशास्यसंयुक्तं स्वयमुक्तं च शंकरम्

ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ତଥା ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ ମଧ୍ୟ; ଚତୁର୍ଦଶମୁଖ-ଯୁକ୍ତ ମଧ୍ୟ—ଏହା ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ରୂପ, ଶଙ୍କରସ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

Verse 145

तेषां च तन्मुखानां च देवताः काश्च तद्वद । गुणो वा कीदृशस्तेषां दोषो वा जगदीश्वर

ସେମାନଙ୍କର ଓ ସେମାନଙ୍କ-ସେମାନଙ୍କ ମୁଖର ଅଧିଷ୍ଠାତୃ ଦେବତା କେଉଁମାନେ? ତଥା ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ କିପରି, କିମ୍ବା କୌଣସି ଦୋଷ ଥାକିଲେ ସେ କ’ଣ, ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର?

Verse 146

यदि मेनुग्रहोवास्ति कथयस्व यथार्थतः । ईश्वर उवाच । एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ଯଦି ମୋପରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଥାଏ, ତେବେ ଯଥାର୍ଥ କହନ୍ତୁ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏକମୁଖୀ ଶିବ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।

Verse 147

तस्मात्तु धारयेद्देहे सर्वपापक्षयाय च । शिवलोकं स गच्छेच्च शिवेन सह मोदते

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପାପକ୍ଷୟ ପାଇଁ ତାହାକୁ ଦେହରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଇ ଶିବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 148

महतापुण्ययोगेन हरानुग्रहकारणात् । एकवक्त्रं लभेन्मर्त्यो कैलासं च षडानन

ହେ ଷଡାନନ! ମହାପୁଣ୍ୟଯୋଗରେ ଏବଂ ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହକାରଣରୁ ମର୍ତ୍ୟ ‘ଏକବକ୍ତ୍ର’ ଅବସ୍ଥା ପାଏ ଓ କୈଲାସକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 149

देवदेवो द्विवक्त्रं च यस्तु धारयते नरः । सर्वपापक्षयं याति यद्गुह्यंगोवधादिकम्

ଯେ ନର ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱିବକ୍ତ୍ର ରୂପକୁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପକ୍ଷୟ ପାଏ—ଗୋବଧ ଆଦି ପରି ଗୁହ୍ୟ ପାପମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 150

स्वर्गं चाक्षयमाप्नोति द्विवक्त्रधारणात्ततः । त्रिवक्त्रमनलस्साक्षाद्यस्यदेहे प्रतिष्ठति

ଦ୍ୱିବକ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବାରୁ ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ; କାରଣ ତାହାର ଦେହରେ ତ୍ରିବକ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

Verse 151

तस्य जन्मार्जितं पापं दहत्यग्निरिवेंधनम् । स्त्रीहत्या ब्रह्महत्याभ्यां बहूनां चैव हत्यया

ତାହାର ଜନ୍ମାର୍ଜିତ ପାପ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଇନ୍ଧନକୁ ଦହେ, ସେପରି ଦଗ୍ଧ ହୁଏ—ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଓ ଅନେକଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରି ମହାପାପ ମଧ୍ୟ।

Verse 152

यत्पापं लभते मर्त्यः सर्वं नश्यति तत्क्षणात् । यत्फलं वह्निपूजायामग्निकार्ये घृताहुतौ

ମର୍ତ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ପାପ ଅର୍ଜନ କରେ, ସେ ସବୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନଶିଯାଏ। ଅଗ୍ନିପୂଜା, ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଘୃତାହୁତିରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ହୁଏ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ମିଳେ।

Verse 153

तत्फलं लभते धीरः स्वर्गं चानंतमश्नुते । त्रिवक्त्रं धारयेद्यस्तु स च ब्रह्मसमो भुवि

ଧୀର ପୁରୁଷ ସେଇ ଫଳ ପାଏ ଓ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଭୋଗ କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେ ତ୍ରିବକ୍ତ୍ର (ତ୍ରିମୁଖ) ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଭୂମିରେ ବ୍ରହ୍ମାସମ ହୁଏ।

Verse 154

निचितं दुष्कृतं सर्वं दहेज्जन्मनि जन्मनि । न चोदरे भवेद्रोगो न चैवापटुतां व्रजेत्

ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ଉଦରରେ ରୋଗ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଅସମର୍ଥତା ଆସେନାହିଁ।

Verse 155

पराजयं न लभते नाग्निना दह्यते गृहम् । एतान्यन्यानि सर्वाणि वज्रादेश्च निवारणम्

ସେ ପରାଜୟ ପାଏନାହିଁ, ଏବଂ ତାହାର ଘର ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଏନାହିଁ। ଏହି ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆପଦା—ବଜ୍ରାଦି—ମଧ୍ୟ ନିବାରିତ ହୁଏ।

Verse 156

नाशुभं विद्यते किंचित्त्रिवक्त्रस्य तु धारणात् । चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा यस्य देहे प्रतिष्ठति

ତ୍ରିବକ୍ତ୍ର (ତ୍ରିମୁଖ) ଧାରଣ କଲେ କିଛିମାତ୍ର ଅଶୁଭ ରହେନାହିଁ; କାରଣ ଯାହାର ଦେହରେ ସ୍ୱୟଂ ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 157

स भवेत्सर्वशास्त्रज्ञो द्विजो वेदविदां वरः । सर्वधर्मार्थतत्त्वज्ञः स्मार्तः पौराणिको भवेत्

ଏପରି ଦ୍ୱିଜ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ହୁଏ, ବେଦବିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ; ସେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ସ୍ମୃତିନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପୁରାଣର ପଣ୍ଡିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟାତା ହୁଏ।

Verse 158

यत्पापं नरहत्यायां बहुसत्त्वेषु वेश्मसु । तत्सर्वं दहते शीघ्रं चतुर्वक्त्रस्य धारणात्

ନରହତ୍ୟାରୁ ଯେ ପାପ ହୁଏ ଓ ବହୁଜୀବ ସମାକୀର୍ଣ୍ଣ ଗୃହରେ ବାସ କରିବାରୁ ଯେ ଦୋଷ ହୁଏ—ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ର (ଚାରିମୁଖୀ ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କ ଧାରଣ/ସ୍ମରଣ ତାହା ସବୁକୁ ଶୀଘ୍ର ଦହିଦିଏ।

Verse 159

महेशस्तुष्यते नित्यं भूतानामधिपो भवेत् । सद्योजातस्तथेशानस्तत्पुरुषोऽघोर एव च

ମହେଶ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; (ଏପରି ସାଧକ) ଭୂତମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହୁଏ। ସେ ସଦ୍ୟୋଜାତ, ଈଶାନ, ତତ୍ପୁରୁଷ ଏବଂ ଅଘୋର—ଏହି ରୂପମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 160

वामदेव इमे देवा वक्त्रैः पंचभिराश्रिताः । अतः सर्वत्र भूयिष्ठाः पंचवक्त्रो धरातले

ହେ ବାମଦେବ! ଏହି ଦେବମାନେ ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ରର ଆଶ୍ରୟରେ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଧରାତଳରେ ସର୍ବତ୍ର ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ର (ପାଞ୍ଚମୁଖୀ) ରୂପ ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପାଇଛି।

Verse 161

रुद्रस्यात्मजरूपोयं तस्मात्तं धारयेद्बुधः । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

ଏହା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମଜ-ରୂପ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରୁ—ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପ ଓ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ।

Verse 162

तावत्कालं शिवस्याग्रे पूजनीयः सुरासुरैः । सार्वभौमो भवेद्भूमौ शर्वतेजाः शिवालये

ସେଇ ସମଗ୍ର କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଉଭୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ। ପୃଥିବୀରେ ଶର୍ବତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିପତି ହୁଏ, ଶିବାଳୟରେ।

Verse 163

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पंचवक्त्रं तु धारयेत् । षड्वक्त्रं कार्तिकेयं तु धारयन्दक्षिणे भुजे

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ର (ଶିବ)ଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଷଡ୍ବକ୍ତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି ତାହାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭୁଜାରେ ଧରିବା।

Verse 164

ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । स्कंदस्य सदृशः शूरः कल्पांते समुपस्थिते

ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରୁ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କଳ୍ପାନ୍ତ ସମୀପ ହେଲେ ସ୍କନ୍ଦ ସଦୃଶ ଏକ ଶୂର ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୁଏ।

Verse 165

नात्र पराजयं चैति गुणानामाकरो भुवि । कुमारत्वमवाप्नोति यथा गौरीशनंदनः

ଏଠାରେ ସେ ପରାଜୟ ପାଉନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ଗୁଣମାନଙ୍କର ଆକର ହୁଏ। ଗୌରୀ-ଈଶଙ୍କ ନନ୍ଦନ କୁମାର ପରି ସେ କୁମାରତ୍ୱ (ଯୌବନ-ତେଜ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 166

ब्राह्मणो भूपपूज्यश्च क्षत्रियो लभते जयम् । वैश्याः शूद्रादयो वर्णाः सदैश्वर्यप्रपूरिताः । तस्यैव वरदा गौरी मातेव सुलभा भवेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ; କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜୟ ଲାଭ କରେ। ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣ ସଦା ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଏମିତି ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ବରଦାୟିନୀ ଗୌରୀ ମାତୃସମ ସୁଲଭ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 167

ततो भुजबलादेव विश्वतेजा भवेन्नरः । वाग्मी धीरस्सभायां च नृपवेश्मनि संसदि

ତତଃ କେବଳ ନିଜ ଭୁଜବଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଶ୍ୱତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ସଭାରେ, ରାଜଭବନରେ ଓ ପରିଷଦରେ ସେ ବାକ୍ପଟୁ ଓ ଧୀରମନା ହୁଏ।

Verse 168

न च कातरतामेति नैव भंगो भवेद्ध्रुवम्

ଏବଂ ସେ କାତରତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର କୌଣସି ପତନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 169

एतान्यन्यानि सर्वाणि षड्वक्त्रस्यैव धारणात् । सप्तवक्त्रो महासेनस्त्वनंतो नाम नागराट्

ଏସବୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଷଡ୍ବକ୍ତ୍ର (ସ୍କନ୍ଦ) ଧାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ମହାସେନ ସପ୍ତବକ୍ତ୍ର—ସେ ‘ଅନନ୍ତ’ ନାମକ ନାଗରାଟ୍।

Verse 170

अस्य प्रत्येक वक्त्रे तु प्रतिनागा व्यवस्थिताः । अनंतः कर्कटश्चैव पुंडरीकोथ तक्षकः

ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖରେ ପ୍ରତିନାଗ ନିୟୋଜିତ—ଅନନ୍ତ, କର୍କଟ, ପୁଣ୍ଡରୀକ ଏବଂ ତକ୍ଷକ।

Verse 171

विषोल्बणश्च कारीषः शंखचूडश्च सप्तमः । एते नागा महावीर्याः सप्तवक्त्रे व्यवस्थिताः

ବିଷୋଲ୍ବଣ, କାରୀଷ ଏବଂ ସପ୍ତମ ଶଙ୍ଖଚୂଡ—ଏହି ମହାବୀର୍ୟ ନାଗମାନେ ସପ୍ତବକ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 172

अस्य धारणमात्रे तु विषं न क्रमते तनौ । हरश्च परमप्रीतो भवेन्नागेश्वरे यथा

ଏହାକୁ କେବଳ ଧାରଣ କଲେ ଦେହରେ ବିଷ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ହର (ଶିବ) ନାଗେଶ୍ୱରରେ ଯେପରି ପରମ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେପରି ହୁଅନ୍ତି।

Verse 173

प्रीत्यास्या सर्वपापानि क्षयं यांति दिनेदिने । ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयादि गुरुतल्पजम्

ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ଷୟ ପାଏ—ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ସୁରାପାନ, ଚୋରି ଇତ୍ୟାଦି, ଏବଂ ଗୁରୁତଳ୍ପଭଙ୍ଗଜ ପାପ ମଧ୍ୟ।

Verse 174

यत्पापं लभते मर्त्यः सर्वं नश्यति तत्क्षणात् । देवस्य सदृशं भोज्यं त्रैलोक्ये निश्चितं लभेत्

ମର୍ତ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ପାପ ଅର୍ଜନ କରିଥାଉ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ସେଇ କ୍ଷଣରେ ନଶିଯାଏ; ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକରେ ଦେବାର୍ପଣଯୋଗ୍ୟ ଭୋଜ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଲଭେ।

Verse 175

अष्टवक्त्रो महासेनः साक्षाद्देवो विनायकः । अस्यैव धारणादेव यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे

ଅଷ୍ଟବକ୍ତ୍ର ମହାସେନାଧିପତି ବିନାୟକ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେବ ଅଟନ୍ତି। ଏବେ କେବଳ ଏହା ଧାରଣ କରିଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ତାହା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 176

जन्मजन्म न मूर्खः स्यान्नातुरो न च नष्टधीः । अविघ्नं सर्वकार्येषु तस्यैव सततं भवेत्

ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରେ ସେ ମୂର୍ଖ ହୁଏ ନାହିଁ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏବଂ ତାହାର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ଅବିଘ୍ନତା ରହେ।

Verse 177

नैपुण्यं लिपिकार्येषु महाकार्येषु कौशलम् । सर्वारंभादिकार्येषु क्षमंतस्य दिने दिने

ଯେ କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ସହନଶୀଳ, ତାହାରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଲିପିକାର୍ଯ୍ୟରେ ନୈପୁଣ୍ୟ, ମହାକାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଶଳ ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ।

Verse 178

अर्धकूटं तुलाकूटं सर्वकूटं तथैव च । शिश्नोदरकरेणैव संस्पृशेद्वा गुरुस्त्रियम्

ଅର୍ଧକପଟ, ତୁଳାରେ କପଟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଠକେଇ—ଏହାମଧ୍ୟ (ଦୋଷ); ଏବଂ ଗୁରୁ ଯଦି ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ଲିଙ୍ଗ, ଉଦର କିମ୍ବା ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେଥିଲେ ମଧ୍ୟ (ମହାଦୋଷ) ହୁଏ।

Verse 179

एवमादीनि सर्वाणि हंति पापानि सर्वथा । अक्षयं त्रिदिवं भुक्त्वा मुक्तो याति परां गतिम्

ଏପରି ସମସ୍ତ (ଉପାୟ) ସର୍ବଥା ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗ କରି, ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 180

गुणान्येतानि सर्वाणि अष्टवक्त्रस्य धारणात् । नवास्यं भैरवं प्रोक्तं धारयेद्यस्तु बाहुतः

ଅଷ୍ଟବକ୍ତ୍ର (ରୂପ) ଧାରଣ କରିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ନବାସ୍ୟ ଭୈରବ (ଉଚ୍ଚତର) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଯେ ତାହାକୁ (ବିଶେଷତଃ) ବହୁଭୁଜ ରୂପେ ଧାରଣ କରେ, ସେ (ସେହି ଫଳ) ପାଏ।

Verse 181

कपिलं मुक्तिदं धृत्वा ममतुल्य बलो भवेत् । लक्षकोटिसहस्राणि ब्रह्महत्याः करोति यः

ମୁକ୍ତିଦାୟକ କପିଲ (ରୂପ) ଧାରଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋ ସମାନ ବଳବାନ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା କରେ, ସେ ଲକ୍ଷ-କୋଟି-ସହସ୍ର (ଗୁଣ) ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 182

ताः सर्वा दहते शीघ्रं नववक्त्रस्य धारणात् । सुरलोके सदा देवैः पूजितो मघवान्यथा

ନବମୁଖୀ (ଚିହ୍ନ/ତାବିଜ) ଧାରଣ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ-ବାଧା ଶୀଘ୍ର ଦଗ୍ଧ ହୁଏ। ଦେବଲୋକରେ ସେ ସଦା ମଘବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ।

Verse 183

हरवद्वरवेश्मस्थो गणेशो नात्र संशयः । पन्नगाश्च विनश्यंति दशवक्त्रस्य धारणात्

ଗଣେଶ ହର (ଶିବ) ସଦୃଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭବନରେ ବସନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦଶମୁଖ (ଦଶବକ୍ତ୍ର) ଧାରଣ କଲେ ସର୍ପମାନେ ବିନଶ୍ୟନ୍ତି।

Verse 184

वक्त्रे चैकादशे वत्स रुद्राश्चैकादश स्मृताः । शिखायां धारयेन्नित्यं तस्य पुण्यफलं शृणु

ବତ୍ସ, ଏକାଦଶ ମୁଖରେ ଏକାଦଶ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି; ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାଦଶ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି। ଶିଖାରେ ନିତ୍ୟ ଧାରଣ କର; ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 185

अश्वमेधसहस्राणि यज्ञकोटिशतानि च । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्

ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ କୋଟି-ଶତ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଯେ ଫଳ, ସେ ଫଳ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦାନ କଲେ ମିଳେ।

Verse 186

तत्फलं शीघ्रमाप्नोति वक्त्रैकादश धारणात् । हरस्य सदृशो लोके पुनर्जन्म न विद्यते

ଏକାଦଶମୁଖ ଧାରଣ କଲେ ସେଇ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଲୋକରେ ସେ ହର (ଶିବ) ସଦୃଶ ହୁଏ, ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

Verse 187

रुद्राक्षं द्वादशास्यं यः कंठदेशे तु धारयेत् । आदित्यस्तुष्यते नित्यं द्वादशास्ये व्यवस्थितः

ଯେ କଣ୍ଠଦେଶରେ ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେହି ଦ୍ୱାଦଶମୁଖରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ) ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 188

गोमेधं नरमेधं च कृत्वा यत्फलमश्नुते । तत्फलं शीघ्रमाप्नोति वज्रादेश्च निवारणम्

ଗୋମେଧ ଓ ନରମେଧ କରିଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହି ଫଳ ସେ ଶୀଘ୍ର ପାଏ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରପ୍ରହାର ଆଦିରୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ମିଳେ।

Verse 189

नैव वह्नेर्भयं चैव न च व्याधिः प्रवर्तते । अर्थलाभं सुखं भुंक्त ईश्वरो न दरिद्रता

ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିର ଭୟ ନାହିଁ, ରୋଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେ ସୁଖ ଓ ଧନଲାଭ ଭୋଗ କରେ; ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ନାହିଁ।

Verse 190

हस्त्यश्वनरमार्जार मूषकाञ्छशकांस्तथा । व्यालदंष्ट्रि सृगालादीन्हत्वा व्याघातयत्यपि

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମଣିଷ, ବିଲେଇ, ମୂଷା ଓ ପକ୍ଷୀ, ଏବଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁକ୍ତ ସର୍ପ, ଶିଆଳ ଆଦିକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତଥାପି (କର୍ମଫଳରେ) କ୍ଲେଶ ଭୋଗ କରେ।

Verse 191

मुच्यते नात्र संदेहो वक्त्रद्वादश धारणात् । वक्त्र त्रयोदशो रुद्रो रुद्राक्षः प्राप्यते यदि

ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ (ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ) ଧାରଣ କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଳେ, ସେ ତ ସାକ୍ଷାତ୍ ରୁଦ୍ର ହିଁ।

Verse 192

शंतमः स तु विज्ञेयः सर्वकामफलप्रदः । सुधारसायनं चैव धातुवादश्च पादुका

ତାଙ୍କୁ ପରମ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଓ ଅତି ମଙ୍ଗଳମୟ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସେ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ଅମୃତସଦୃଶ ରସାୟନ, ଧାତୁବାଦ ଓ ପୂଜ୍ୟ ପାଦୁକା-ଯୁଗଳ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।

Verse 193

सिध्यंति तस्य वै सर्वे भाग्ययुक्तस्य षण्मुख । मातृपितृ स्वसृ भ्रातृ गुरून्वाथ निहत्य च

ହେ ଷଣ୍ମୁଖ! ସେହି ଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ କିଛି ନିଶ୍ଚୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ—ମାତା, ପିତା, ଭଉଣୀ, ଭାଇ ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା।

Verse 194

मुच्यते सर्वपापेभ्यो त्रयोदशास्य धारणात् । अक्षयं लभते स्वर्गं यथा देवो महेश्वरः

ତ୍ରୟୋଦଶ-ମୁଖୀ (ରୂପ) ଧାରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ) ପରି ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 195

चतुर्दशमुखं वत्स रुद्राक्षं यदि धारयेत् । सततं मूर्ध्नि बाहौ वा शक्तिपिंडं शिवस्य च

ହେ ବତ୍ସ! ଯଦି କେହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ-ମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ସତତ—ମୁଣ୍ଡରେ କିମ୍ବା ବାହୁରେ—ଧାରଣ କରେ, ତେବେ ତାହା ଶିବଶକ୍ତିର ସଂଘନ ପିଣ୍ଡ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

Verse 196

किं पुनर्बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनः पुनः । पूज्यते सततं देवैः प्राप्यते पुण्यगौरवात्

ଆଉ କ’ଣ କହିବି, ପୁନଃ ପୁନଃ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କ’ଣ ଲାଭ? ପୁଣ୍ୟର ଗୌରବରୁ ଏହା ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତତ ପୂଜିତ, ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 197

कार्तिकेय उवाच । भगवन्श्रोतुमिच्छामि वक्त्रे वक्त्रे यथाविधि । न्यसनं केन मंत्रेण धारणं वा कथं वद

କାର୍ତ୍ତିକେୟ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍! ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଓ ଧାରଣ କିପରି କରିବା—ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।

Verse 198

ईश्वर उवाच । शृणु षण्मुख तत्त्वेन वक्त्रे वक्त्रे यथाविधि । अमंत्रोच्चारणादेव गुणा ह्येते प्रकीर्तिताः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଷଣ୍ମୁଖ! ତତ୍ତ୍ୱସହିତ ବିଧିଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖର କଥା ଶୁଣ। ଅମନ୍ତ୍ର (ଦୀକ୍ଷାବିହୀନ ଉଚ୍ଚାରଣ) ମାତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରୁ ଏହି ଗୁଣମାନେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 199

यः पुनर्मंत्रसंयुक्तं धारयेद्भुवि मानवः । गुणास्तस्य महत्त्वं च कथितुं नैव शक्यते

କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରସଂଯୁକ୍ତ (ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ) ବସ୍ତୁ ଧାରଣ କରେ, ତାହାର ଗୁଣ ଓ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସତ୍ୟରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 200

इदानीं मंत्रा दिश्यंते ॐ रुद्र एकवक्त्रस्य । ॐ खं द्विवक्त्रस्य ॐ वुं त्रिवक्त्रस्य । ॐ ह्रीं चतुर्वक्त्रस्य ॐ ह्रां पंचवक्त्रस्य । ॐ ह्रूं षड्वक्त्रस्य ॐ ह्रः सप्तवक्त्रस्य । ॐ कं अष्टवक्त्रस्य ॐ जूं नववक्त्रस्य । ॐ क्षं दशवक्त्रस्य ॐ श्रीं एकादशवक्त्रस्य । ॐ ह्रीं द्वादशवक्त्रस्य ॐ क्षौं त्रयोदशवक्त्रस्य । ॐ न्रां चतुर्दशवक्त्रस्य । एवं मंत्रा यथाक्रमं न्यस्तव्याः । शिरस्युरसि मालां च गृहीत्वा यो व्रजेन्नरः । पदेपदेश्वमेधस्य फलमाप्नोति नान्यथा

ଏବେ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଉପଦେଶ ହେଉଛନ୍ତି—ଏକମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ରୁଦ୍ର”, ଦ୍ୱିମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ଖଂ”, ତ୍ରିମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ଭୁଂ/ବୁଂ”, ଚତୁର୍ମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ହ୍ରୀଂ”, ପଞ୍ଚମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ହ୍ରାଂ”, ଷଣ୍ମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ହ୍ରୂଂ”, ସପ୍ତମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ହ୍ରଃ”, ଅଷ୍ଟମୁଖ ପାଇଁ “ॐ କଂ”, ନବମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ଜୂଂ”, ଦଶମୁଖ ପାଇଁ “ॐ କ୍ଷଂ”, ଏକାଦଶମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ଶ୍ରୀଂ”, ଦ୍ୱାଦଶମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ହ୍ରୀଂ”, ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖ ପାଇଁ “ॐ କ୍ଷୌଂ”, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶମୁଖ ପାଇଁ “ॐ ନ୍ରାଂ”। ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ କ୍ରମାନୁସାରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ପୁରୁଷ ମାଳାକୁ ଶିର ଓ ବକ୍ଷରେ ଧାରଣ କରି ଅଗ୍ରସର ହୁଏ, ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ—ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।