The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras (Kālī and Tārā Vidyās)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । वाग्देवता वतारोऽन्यः कालिकेति प्रकीर्तिता । तस्या मन्त्रं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम् ॥ १ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ବାଗ୍ଦେବୀଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବତାର ‘କାଲିକା’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର କହିବି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ଦେଇଥାଏ।

Verse 2

सृष्टिक्रियान्विता शांतिर्बिद्वाढ्या च त्रिधा पुनः । अरुणाक्ष्यादीपिका च बिंदुयुक्ता द्विधा ततः ॥ २ ॥

‘ସୃଷ୍ଟିକ୍ରିୟାସହିତ’ ଶାନ୍ତି-ପ୍ରକାର କୁହାଯାଇଛି; ‘ବିଦ୍ୱାଢ୍ୟା’ ନାମକ ରୂପ ପୁନଃ ତିନି ପ୍ରକାର। ଏହିପରି ‘ଅରୁଣାକ୍ଷୀ’ ଓ ‘ଦୀପିକା’ ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ; ଶେଷରେ ‘ବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତା’ ପ୍ରକାର ଦୁଇ ଭେଦର।

Verse 3

मायाद्वयं ततः पश्चाद्दक्षिणे कालिके पदम् । पुनश्च सप्तबीजानि स्वाहांतोऽयं मनूत्तमः ॥ ३ ॥

ତାପରେ ‘ମାୟା’ର ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର; ତାହା ପରେ ଦକ୍ଷିଣେ ‘କାଲିକା’ ପଦ ସ୍ଥାପନ କର। ପୁନଃ ସାତ ବୀଜାକ୍ଷର ଯୋଗ କର—ଏହି ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ‘ସ୍ୱାହା’ରେ ସମାପ୍ତ।

Verse 4

भैरवोऽस्य ऋषिश्छन्द उष्णिक्काली तु देवता । बीजं मायादीर्घवर्त्म शक्तिरुक्ता मुनीश्वर ॥ ४ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ଭୈରବ, ଛନ୍ଦ ଉଷ୍ଣିକ, ଏବଂ ଦେବତା କାଳୀ। ବୀଜ ‘ମାୟା’ ଓ ଶକ୍ତି ‘ଦୀର୍ଘବର୍ତ୍ମା’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର।

Verse 5

षड्दीर्धाढ्ये बीजेन विद्याया अंगमीरितम् । मातृकार्णान्दश दश हृदये भुजयोः पदोः ॥ ५ ॥

ଛଅ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ବୀଜଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାର ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ମାତୃକା ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦଶ-ଦଶ କରି ହୃଦୟ, ଭୁଜା ଓ ପଦରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 6

विन्यस्य व्यापकं कुर्यान्मूलमंत्रेण साधकः । शिरः कृपाणमभयं वरं हस्तैश्च बिभ्रतीम् ॥ ६ ॥

ଏପରି ନ୍ୟାସ କରି ସାଧକ ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରକ୍ଷାକର୍ମ କରୁ; ଏବଂ ଛିନ୍ନମସ୍ତକା, କୃପାଣ, ଅଭୟ ଓ ବରମୁଦ୍ରାଧାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 7

मुंडस्रङ्मस्तकां मुक्तकेशां पितृवनस्तिताम् । सर्वालंकृतवर्णां च श्यामांगीं कालिकां स्मरेत् ॥ ७ ॥

କାଲିକାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର—ଯାହାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ମୁଣ୍ଡମାଳା, କେଶ ମୁକ୍ତ, ପିତୃବନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସର୍ବ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଏବଂ ଶ୍ୟାମାଙ୍ଗୀ।

Verse 8

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं जुहुयादयुतं ततः । प्रसूनैः करवीरोत्थैः पूजायंत्रमथोच्यते ॥ ८ ॥

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷଥର ଜପ କରିବ; ତାପରେ ଅଗ୍ନିରେ ଦଶ ହଜାର ଆହୁତି ଦେବ। ପରେ କରବୀର ଫୁଲରେ ଯନ୍ତ୍ରପୂଜାର ବିଧି କୁହାଯାଏ।

Verse 9

विलिख्य पूर्वं षट्कोणं त्रिकोणत्रितयं ततः । पद्ममष्टदलं बाह्ये भूपुरं तत्र पूजयेत् ॥ ९ ॥

ପ୍ରଥମେ ଷଟ୍କୋଣ ଅଙ୍କନ କର; ପରେ ତିନିଟି ତ୍ରିକୋଣର ସମୁଚ୍ଚୟ ଅଙ୍କନ କର। ତାହାର ବାହାରେ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ, ତାପରେ ଭୂପୁର (ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆବରଣ) କରି ସେଠି ପୂଜା କର।

Verse 10

जया च विजया चापि अजिता चापराजिता । नित्या विलासिनी वापि दोग्ध्यघोरा च मंगला ॥ १० ॥

ଜୟା ଓ ବିଜୟା, ଅଜିତା ଓ ଅପରାଜିତା; ନିତ୍ୟା ଓ ବିଲାସିନୀ; ଦୋଗ୍ଧ୍ରୀ, ଅଘୋରା, ମଙ୍ଗଳା—ଏହି ଦିବ୍ୟ ନାମରୂପଗୁଡ଼ିକ।

Verse 11

पीठस्य शक्तयो मायात्मने हृत्पीठमंत्रकः । शिवरूपशवश्थां च शिवाभिर्दिक्षु वेष्टिताम् ॥ ११ ॥

ପୀଠର ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମାୟାତ୍ମ ସ୍ୱରୂପଙ୍କ ପାଇଁ; ହୃତ୍ପୀଠର ନିଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଥିବା ଶିବାମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବତଃ ଘେରିଛନ୍ତି, ସେହି ଶିବରୂପ ଶବସ୍ଥିତିକୁ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 12

महाकालरतासक्तां ध्यात्वांगान्यर्चयेत्पुरा । कालीं कपालिनीं कुल्लां कुरुकुल्लां विरोधिनीम् ॥ १२ ॥

ପ୍ରଥମେ ମହାକାଳରେ ରତାସକ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଚ୍ଚନା କର। କାଳୀ, କପାଲିନୀ, କୁଲ୍ଲା, କୁରୁକୁଲ୍ଲା ଓ ବିରୋଧିନୀ—ଏହି ରୂପରେ ପୂଜା କର।

Verse 13

विप्रचित्तां च षट्कोणे नवकोणे ततोऽर्चयेत् । उग्रामुष्णप्रभां दीप्तां नीलाधानां बलाकिकाम् ॥ १३ ॥

ଷଟ୍କୋଣରେ ବିପ୍ରଚିତ୍ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ତାପରେ ନବକୋଣରେ ବଲାକିକାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କର—ସେ ଉଗ୍ରା, ଉଷ୍ଣ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣଧାରିଣୀ।

Verse 14

मात्रां मुद्रां तथा मित्रां पूज्याः पत्रेषु मातरः । पद्मस्यास्य सुयत्नेन ब्राह्मी नारायणीत्यपि ॥ १४ ॥

ଏହି ପଦ୍ମର ପତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ମାତୃଦେବୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କର—ମାତ୍ରା, ମୁଦ୍ରା ଓ ମିତ୍ରା; ଏବଂ ସୁଯତ୍ନରେ ଏହି ପଦ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ନାରାୟଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କର।

Verse 15

माहेश्वरी च चामुंडा कौमारी चापराजिता । वाराही नारसिंहा च पुनरेतास्तु भूपुरे ॥ १५ ॥

ମାହେଶ୍ୱରୀ, ଚାମୁଣ୍ଡା, କୌମାରୀ, ଅପରାଜିତା, ବାରାହୀ ଓ ନାରସିଂହୀ—ଏମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଭୂପୁରରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ବାହ୍ୟ ଭୂମିମୟ ଆବରଣରେ, ସ୍ଥାପନ/ପୂଜା କର।

Verse 16

भैरवीं महदाद्यां तां सिंहाद्यां धूम्रपूर्विकाम् । भीमोन्मत्तादिकां चापि वशीकरणभैरवीम् ॥ १६ ॥

ଭୈରବୀଙ୍କ ଅନେକ ରୂପ କଥିତ—ମହଦାଦ୍ୟା, ସିଂହାଦ୍ୟା, ଧୂମ୍ରପୂର୍ବିକା; ଏବଂ ଭୀମା, ଉନ୍ମତ୍ତା ଆଦି; ସହିତ ବଶୀକରଣ କ୍ରିୟାସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବଶୀକରଣ-ଭୈରବୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 17

मोहनाद्यां समाराध्य शक्रादीन्यायुधान्यपि । एवमाराधिता काली सिद्धा भवति मंत्रिणाम् ॥ १७ ॥

ମୋହନାଦ୍ୟା ଶକ୍ତିକୁ ଏବଂ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଆଦିଙ୍କ ଆୟୁଧମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରି—ଏଭଳି ଆରାଧିତ କାଳୀ ମନ୍ତ୍ରସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧା ହୁଅନ୍ତି।

Verse 18

ततः प्रयोगान्कुर्वीत महाभैरवभाषितान् । आत्मनो वा परस्यार्थं क्षिप्रसिद्धिप्रदायकान् ॥ १८ ॥

ତତଃ ପରେ ମହାଭୈରବ ଉପଦେଶିତ, ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ—ନିଜ କିମ୍ବା ପରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ—କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

स्त्रीणां प्रहारं निंदां च कौटिल्यं वाप्रियं वचः । आत्मनो हितमन्विच्छन् कालीभक्तो विवर्जयेत् ॥ १९ ॥

ନିଜ ସତ୍ୟ ହିତ ଖୋଜୁଥିବା କଳିଯୁଗର ଭକ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରହାର, ନିନ୍ଦା, କୌଟିଲ୍ୟ ଓ କଠୋର/ଅପ୍ରିୟ ବଚନ—ଏସବୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

सुदृशो मदनावासं पश्यन्यः प्रजपेन्मनुम् । अयुतं सोऽचिरादेव वाक्पपतेः समतामियात् ॥ २० ॥

ସୁନ୍ଦରୀକୁ—ମଦନର ଆବାସ ଭାବେ—ଦେଖି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଦଶହଜାର ଜପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ବାକ୍ପତି ସମତା ପାଏ।

Verse 21

दिगम्बरो मुक्तकेशः श्मशानस्थोऽधियामिनि । जपेद्योऽयुतमेतस्य भवेयुः सर्वसिद्धयः ॥ २१ ॥

ଦିଗମ୍ବର, ମୁକ୍ତକେଶ, ରାତିରେ ଶ୍ମଶାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଯେ ଏହାକୁ ଦଶହଜାର ଥର ଜପ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 22

शवस्य हृदये स्थित्वा निर्वासाः प्रेतभूमिगः । अर्कपुष्पसहस्रेणाभ्यक्तेन स्वीयरेतसा ॥ २२ ॥

ଶବର ହୃଦୟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିର୍ବସନ, ଶ୍ମଶାନଭୂମିରେ, ନିଜ ରେତସା ଲେପିତ ହଜାର ଅର୍କପୁଷ୍ପରେ (ତାହାକୁ) ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 23

देवीं यः पूजयेद्भक्त्या जपन्नेकैकशो मनुम् । सोऽचरेणैव कालेन धरणीप्रभुतां व्रजेत् ॥ २३ ॥

ଯେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକେକ ଅକ୍ଷର କରି ଜପ କରେ, ସେ ଅଳ୍ପକାଳରେ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତ୍ୟ ପାଏ।

Verse 24

रजः कीर्णं भगं नार्या ध्यायन्यो ह्ययुतं जपेत् । सकवित्वेन रम्येण जनान्मोहयति ध्रुवम् ॥ २४ ॥

ଯେ ରଜଃଲିପ୍ତ ନାରୀର ଯୋନିକୁ ଧ୍ୟାନ କରି (ମନ୍ତ୍ର) ଦଶହଜାର ଥର ଜପ କରେ, ସେ ରମ୍ୟ କବିତାମୟ ବାଣୀରେ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୋହିତ କରେ।

Verse 25

त्रिपञ्चारे महापीठे शिवस्य हृदि संस्थिताम् । महाकालेन देवेन मारयुद्धं प्रकुर्वतीम् ॥ २५ ॥

ତ୍ରିପଞ୍ଚାର ମହାପୀଠରେ ସେ ଶିବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଦେବ ମହାକାଳଙ୍କ ସହ ପ୍ରାଣାନ୍ତକ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।

Verse 26

तां ध्यायन्स्मेरवदनां विदधत्सुरतं स्वयम् । जपेत्सहस्रमपि यः स शंकरसमो भवेत् ॥ २६ ॥

ମନ୍ଦହାସ ମୁଖବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜେ ସୁରତକ୍ରିୟାର ବିଧାନ କରୁଥିବାଭାବେ (ମନ୍ତ୍ର) ହଜାର ଥର ଜପ କରେ ଯେ, ସେ ଶଙ୍କର ସମ ହୁଏ।

Verse 27

अस्थिलोमत्वचायुक्तं मांसं मार्जारमेषयोः । उष्ट्रस्य महिषस्यापि बलिं यस्तु समर्पयेत् ॥ २७ ॥

ଅସ୍ଥି, ଲୋମ ଓ ଚର୍ମ ସହିତ ବିଲେଇ କିମ୍ବା ମେଷର ମାଂସ—ଏବଂ ଉଷ୍ଟ୍ର ଓ ମହିଷର ମାଂସ ମଧ୍ୟ—ବଳିରୂପେ ଯେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିର ବିରୋଧରେ ଆଚରଣ କରେ।

Verse 28

भूताष्टम्योर्मध्यरात्रे वश्याः स्युस्तस्य जन्तवः । विद्यालक्ष्मीयशःपुत्रैः स चिरं सुखमेधते ॥ २८ ॥

ଭୂତାଷ୍ଟମୀର ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଶୀଭୂତ ହୁଅନ୍ତି। ବିଦ୍ୟା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଯଶ ଓ ପୁତ୍ରସମ୍ପଦ ସହ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ସୁଖେ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ॥

Verse 29

यो हविष्याशनरतो दिवा देवीं स्मरन् जपेत् । नक्तं निधुवनासक्तो लक्षं स स्याद्धरापतिः ॥ २९ ॥

ଯେ ହବିଷ୍ୟଭୋଜନରେ ରତ ହୋଇ ଦିନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରି ଜପ କରେ, ଏବଂ ରାତିରେ ରତିକ୍ରୀଡାରେ ଆସକ୍ତ ରହେ—ସେ ଲକ୍ଷସମ୍ପଦ ସହ ଧରାପତି ହୁଏ॥

Verse 30

रक्तांभोजैर्हुनेन्मंत्री धनैर्जयति वित्तपम् । बिल्वपत्रैर्भवेद्राज्यं रक्तपुष्पैर्वशीकृतिः ॥ ३० ॥

ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସାଧକ ରକ୍ତପଦ୍ମରେ ହୋମ କରୁ; ଧନ ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ସେ ଧନାଧିପତିଙ୍କୁ ଜୟ କରେ। ବିଲ୍ୱପତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟସିଦ୍ଧି, ରକ୍ତପୁଷ୍ପରେ ବଶୀକରଣ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ॥

Verse 31

असृजी महिषादीनां कालिकां यस्तु तर्पयेत् । तस्य स्युरचिरादेव करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥ ३१ ॥

ଯେ ମହିଷ ଆଦିର ରକ୍ତଦ୍ୱାରା କାଳିକାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ରେ ହାତରେ ଆସି ଥାଏ॥

Verse 32

यो लक्षं प्रजपेन्मन्त्रं शवमारुह्य मन्त्रवित् । तस्य सिद्धो मनुः सद्यः सर्वेप्सितफलप्रदः ॥ ३२ ॥

ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଯେ ଶବ ଉପରେ ଆସୀନ ହୋଇ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରେ, ତାହାର ମନ୍ତ୍ର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ॥

Verse 33

तेनाश्वमेधप्रमुखैर्यागौरिष्टं सुजन्मना । दत्तं दानं तपस्तप्तं उपास्ते यस्तु कालिकाम् ॥ ३३ ॥

ସେ ସୁଜନ୍ମା ପୁରୁଷ ଅଶ୍ୱମେଧାଦି ଯାଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ କରି, ଦାନ ଦେଇ, ତପ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ଭକ୍ତିରେ କାଳିକାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ସେ ସବୁର ଫଳ ପାଏ।

Verse 34

ब्रह्मा विष्णुः शिवो गौरी लक्ष्मीर्गणपती रविः । पूजिताः सकला देवा यः कालीं पूजयेत्सदा ॥ ३४ ॥

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଗୌରୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଣପତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ—ଅର୍ଥାତ ସମସ୍ତ ଦେବତା—ଯେ ସଦା କାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜେ, ତାହାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ମନାଯାନ୍ତି।

Verse 35

अथापरः सरस्वत्या ह्यवतारो निगद्यते । यां निषेव्य नरा लोके कृतार्थाः स्युर्न संशयः ॥ ३५ ॥

ଏବେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବତାର କୁହାଯାଉଛି; ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେବନ କଲେ ଏହି ଲୋକରେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତାର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 36

आप्यायिनी चन्द्रयुक्ता माया च वदनांतरे । सकामिका क्रुधा शांतिश्चन्द्रालंकृतमस्तका ॥ ३६ ॥

ଆପ୍ୟାୟିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରଯୁକ୍ତ, ମାୟା ବଦନାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ସକାମିକା, କ୍ରୁଧା, ଶାନ୍ତି—ଏମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଚନ୍ଦ୍ରାଲଙ୍କୃତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 37

दीपिका सासना चन्द्रयुगस्त्रं मनुरीरितः । मुनिरक्षोभ्य उद्दिष्टश्छन्दस्तु बृहती मतम् ॥ ३७ ॥

ଦୀପିକା (ବିଦ୍ୟା/ମନ୍ତ୍ର)ର ବିଧାନ ‘ଚନ୍ଦ୍ରୟୁଗାସ୍ତ୍ର’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଋଷି ମନୁ, ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁନି ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ; ଛନ୍ଦ ବୃହତୀ ବୋଲି ମତ।

Verse 38

ताराख्या देवता बीजं द्वितीयञ्च चतुर्थकम् । शक्तिः षड्दीर्घयुक्तेन द्वितीयेनांगकल्पनम् ॥ ३८ ॥

ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବତା ‘ତାରା’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ବୀଜ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱର ଓ ଚତୁର୍ଥ ବ୍ୟଞ୍ଜନ-ତତ୍ତ୍ୱର ସଂଯୋଗରୁ ହୁଏ। ଶକ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟକୁ ଷଷ୍ଠ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସହ ଯୋଗ କରି ପ୍ରାପ୍ତ; ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟକୁ ଆଧାର କରି ବିନ୍ୟସ୍ତ କର।

Verse 39

षोढा न्यासं ततः कुर्यात्तारायाः सर्वसिद्धिम् । श्रीकण्ठादीन्न्यसेद्रुद्रान्मातृकावर्णपूर्वकान् ॥ ३९ ॥

ତାପରେ ତାରାଦେବୀଙ୍କ ଷୋଡଶବିଧ ନ୍ୟାସ କର; ଏହା ସର୍ବସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ମାତୃକା-ବର୍ଣ୍ଣକୁ ପୂର୍ବରୁ ରଖି ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଆଦି ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ନ୍ୟସ କର।

Verse 40

मातृकोक्तस्थले माया तृतीयक्रोधपूर्वकान् । चतुर्थीनमसायुक्तान्प्रथमो न्यास ईरितः ॥ ४० ॥

ମାତୃକା କହିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ‘ମାୟା’କୁ ନ୍ୟସ କର; ଏବଂ ତୃତୀୟ କ୍ରମରେ ‘କ୍ରୋଧ’ରୁ ଆରମ୍ଭ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତି ଓ ‘ନମଃ’ ସହ ଯୋଗ କରି ସ୍ଥାପନ କର। ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ନ୍ୟାସ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 41

शवपीठसमासीनां नीलकांतिं त्रिलोचनाम् । अर्द्धेन्दुशेखरां नानाभूषणाढ्यां स्मरन्न्यसेत् ॥ ४१ ॥

ନ୍ୟାସ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର—ଶବପୀଠରେ ଆସୀନା, ନୀଳକାନ୍ତି, ତ୍ରିଲୋଚନା, ଅର୍ଧେନ୍ଦୁ-ଶେଖରା, ନାନା ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତା—ଏଭଳି ସ୍ମରି ମନ୍ତ୍ର ନ୍ୟାସ କର।

Verse 42

द्वितीये तु ग्रहन्यासं कुर्यात्तां समनुस्मरन् । त्रिबीजस्वरपूर्वं तु रक्तसूर्यं हृदि न्यसेत् ॥ ४२ ॥

ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦକ୍ରମରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରି ଗ୍ରହ-ନ୍ୟାସ କର। ପରେ ତ୍ରି-ବୀଜ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ସହ ପୂର୍ବକ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ହୃଦୟରେ ନ୍ୟସ କର।

Verse 43

तथा पवर्गपूर्वं तु शुक्लं सोमं भ्रुवोर्द्वये । कवर्गपूर्वं रक्ताभं मंगलं लोचनत्रयम् ॥ ४३ ॥

ଏହିପରି ପ-ବର୍ଗାଦି ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ଚନ୍ଦ୍ରରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି ଉଭୟ ଭୃକୁଟିରେ ନ୍ୟାସ କରିବ। କ-ବର୍ଗାଦି ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତାଭ ମଙ୍ଗଳରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି ତ୍ରିନେତ୍ରରେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 44

चवर्गाद्यं बुधं श्यामं न्यसेद्वक्षस्थले बुधः । ढवर्गाद्यं पीतवर्णं कण्ठकूपे बृहस्पतिम् ॥ ४४ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ସାଧକ ଚ-ବର୍ଗାଦି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ବୁଧଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ନ୍ୟାସ କରିବ। ଏବଂ ଢ-ବର୍ଗାଦି ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି କଣ୍ଠକୂପରେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 45

तवर्गाद्यं श्वेतवर्णं घटिकायां तु भार्गवम् । नीलवर्णं पवर्गाद्यं नाभिदेशे शनैश्चरम् ॥ ४५ ॥

ତ-ବର୍ଗାଦି ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କୁ ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର) ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି ଘଟିକାୟାଂ (କଳାଇ-ସନ୍ଧି) ନ୍ୟାସ କରିବ। ପ-ବର୍ଗାଦି ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କୁ ଶନୈଶ୍ଚର (ଶନି) ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି ନାଭିଦେଶରେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 46

शवर्गाद्यं धूम्रवर्णं ध्यात्वा राहुं मुखे न्यसेत् । त्रिबीजपूर्वकश्चैवं ग्रहन्यासः समीरितः ॥ ४६ ॥

ଶ-ବର୍ଗାଦି ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ରାହୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମୁଖରେ ନ୍ୟାସ କରିବ। ଏହିପରି ତ୍ରିବୀଜପୂର୍ବକ ଗ୍ରହନ୍ୟାସ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା।

Verse 47

तृतीयं लोकपालानां न्यासं कुर्यात्प्रयत्नतः । मायादिबीजत्रितयपूर्वकं सर्वसिद्धये ॥ ४७ ॥

ତୃତୀୟତଃ, ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ମାୟାଦି ବୀଜତ୍ରୟ ପୂର୍ବକ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କର ନ୍ୟାସ ପ୍ରୟତ୍ନସହ କରିବ।

Verse 48

स्वमस्तके ललाटादि दिक्ष्वष्टस्वधउर्द्ध्वतः । ह्रस्वदीर्घकादिकाष्टवर्गपूर्वान्दिशाधिपान् ॥ ४८ ॥

ନିଜ ମସ୍ତକରେ—ଲଲାଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—ଅଷ୍ଟଦିଗରେ ଏବଂ ଊର୍ଧ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ, ହ୍ରସ୍ୱ‑ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ଓ ‘କ’ ଆଦି ଅଷ୍ଟବର୍ଗର କ୍ରମାନୁସାରେ, ଦିଗଧିପତି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମନସା ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 49

शिवशक्त्यभिधे न्यासं चतुर्थे तु समाचरेत् । त्रिबीजपूर्वकान्न्यस्येत्षट्शिवाञ्छक्तिसंयुतान् ॥ ४९ ॥

ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ‘ଶିବ‑ଶକ୍ତି’ ନାମକ ନ୍ୟାସ କରିବ। ତିନି ବୀଜାକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ପରେ ଶକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତ ଷଟ୍‌ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 50

आधारादिषु चक्रेषु स्वचक्रवर्णपूर्वकान् । ब्रह्माणं डाकिनीयुक्तं वादिसांतार्णपूर्वकम् ॥ ५० ॥

ଆଧାର ଆଦି ଚକ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ରର ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଥମେ ଯଥାକ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କରିବ। ପରେ ‘ବ’ ଠାରୁ ‘ସ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ବୀଜକ୍ରମରେ ପୂର୍ବିତ, ଡାକିନୀ‑ଯୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ/ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 51

मूलाधारे विन्यसेच्च चतुर्द्दलसमन्वितम् । श्रीविष्णुं राकिणीयुक्तबादिलांतार्णपूर्वकम् ॥ ५१ ॥

ମୂଳାଧାରର ଚତୁର୍ଦଳ ପଦ୍ମରେ, ‘ବ’ ଠାରୁ ‘ଲ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ବୀଜକ୍ରମରେ ପୂର୍ବିତ, ରାକିଣୀ‑ଯୁକ୍ତ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 52

स्वाधिष्ठनाभिधे चक्रे लिंगस्थे षड्दले न्यसेत् । रुद्रं तु डाकिनीयुक्तं डादिफांतार्णपूर्वकम् ॥ ५२ ॥

ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ ନାମକ ଚକ୍ରରେ, ଲିଙ୍ଗସ୍ଥ ଷଡ୍ଦଳ ପଦ୍ମରେ ନ୍ୟାସ କରିବ। ସେଠାରେ ‘ଡ’ ଠାରୁ ‘ଫ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ବୀଜକ୍ରମରେ ପୂର୍ବିତ, ଡାକିଣୀ‑ଯୁକ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 53

चक्रे दशदले न्यस्येन्नाभिस्थे मणिपूरके । ईश्वरं कादिठान्तार्णपूर्वकं शाकिनीयुतम् ॥ ५३ ॥

ନାଭିସ୍ଥ ମଣିପୂରକର ଦଶଦଳ ଚକ୍ରରେ ନ୍ୟାସ କରି, କ ଠାରୁ ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷରପୂର୍ବକ ଶାକିନୀସହିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତତ୍ର ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 54

विन्यसेद्द्वादशदलेहृदयस्थे त्वनाहते । सदाशिवं शाकिनीं च षोडशस्वरपूर्वकम् ॥ ५४ ॥

ହୃଦୟସ୍ଥ ଦ୍ୱାଦଶଦଳ ଅନାହତ ପଦ୍ମରେ ନ୍ୟାସ କରି, ଷୋଡଶ ସ୍ୱରପୂର୍ବକ ସଦାଶିବ ଓ ଶାକିନୀଙ୍କୁ ତତ୍ର ବିନ୍ୟସ କରିବ।

Verse 55

कण्ठस्थे षोडशदले विशुद्धाख्ये प्रविन्यसेत् । आज्ञाचक्रे परशिवं हाकिनीसंयुतं न्यसेत् ॥ ५५ ॥

କଣ୍ଠସ୍ଥ ଷୋଡଶଦଳ ‘ବିଶୁଦ୍ଧା’ ପଦ୍ମରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିବ; ଏବଂ ଆଜ୍ଞାଚକ୍ରରେ ହାକିନୀସଂଯୁକ୍ତ ପରଶିବଙ୍କୁ ନ୍ୟସ କରିବ।

Verse 56

लक्षार्णपूवं भ्रूमध्यसंस्थितेऽतिमनोहरे । तारादिपंचमं न्यासं कुर्यात्सर्वेष्टसिद्धये ॥ ५६ ॥

ଭ୍ରୂମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅତିମନୋହର ସ୍ଥାନରେ ‘ଲକ୍ଷ’ ଅକ୍ଷରପୂର୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟସ କରି, ‘ତାରା’ ଆଦି ପଞ୍ଚମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟାସ କରିବ; ଏହାରେ ସର୍ବ ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 57

अष्टौ वर्गान्स्वरद्वंद्वपूर्वकान् बीजसंयुतान् । ताराद्या न्यासपूर्वाश्च प्रयोज्या अष्टशक्तयः ॥ ५७ ॥

ସ୍ୱରଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱପୂର୍ବକ ଓ ବୀଜସଂଯୁକ୍ତ ଅଷ୍ଟ ବର୍ଗକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ; ‘ତାରା’ ଆଦି କରି ପ୍ରଥମେ ନ୍ୟାସ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିକୁ ସାଧନାରେ ନିୟୋଜିତ କରିବ।

Verse 58

ताराथोग्रा महोग्रापि वज्रा काली सरस्वती । कामेश्वरी च चामुंडा इत्यष्टौ तारिकाः स्मृताः ॥ ५८ ॥

ତାରା, ଅଥୋଗ୍ରା, ମହୋଗ୍ରା, ବଜ୍ରା, କାଳୀ, ସରସ୍ୱତୀ, କାମେଶ୍ୱରୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା—ଏହି ଆଠଜଣ ‘ତାରିକା’ ବୋଲି ପରମ୍ପରାରେ ସ୍ମରଣୀୟ।

Verse 59

ब्रह्मरंध्रे ललाटे च भ्रूमध्ये कण्ठदेशतः । हृदि नाभौ फले मूलाधारे चेताः क्रमान्न्यसेत् ॥ ५९ ॥

ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର, ଲଲାଟ, ଭ୍ରୂମଧ୍ୟ, କଣ୍ଠଦେଶ, ହୃଦୟ, ନାଭି, ଉପସ୍ଥ ଓ ମୂଳାଧାର—ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଚେତନାକୁ କ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କର।

Verse 60

अङ्गन्यासं ततः कुर्यात्पीठाख्यं सर्वसिद्धिदम् । आधारे कामरूपाख्यं बीजं ह्रस्वार्णपूर्वकम् ॥ ६० ॥

ତାପରେ ‘ପୀଠ’ ନାମକ ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କର; ଏହା ସର୍ବସିଦ୍ଧିଦାୟକ। ଆଧାରେ ହ୍ରସ୍ୱସ୍ୱର-ପୂର୍ବକ ‘କାମରୂପ’ ନାମକ ବୀଜର ନ୍ୟାସ କର।

Verse 61

हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥ ६१ ॥

ହୃଦୟରେ ଦୀର୍ଘସ୍ୱର-ପୂର୍ବକ ‘ଜାଲନ୍ଧର’ ବୀଜକୁ ସାବଧାନରେ ନ୍ୟାସ କର। ଲଲାଟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣଗିରି’ ନାମକ, କବର୍ଗାଦି-ଆରମ୍ଭ ବୀଜ ନ୍ୟାସ କର।

Verse 62

उड्डीयानं चवर्गाद्यं केशसन्धौ प्रविन्यसेत् । कण्ठे तु मथुरापीठं दशम यादिकं न्यसेत् ॥ ६२ ॥

କେଶସନ୍ଧିରେ ଚବର୍ଗାଦି-ଆରମ୍ଭ ‘ଉଡ୍ଡୀୟାନ’କୁ ସାବଧାନରେ ନ୍ୟାସ କର। କଣ୍ଠରେ ‘ମଥୁରା-ପୀଠ’ ଏବଂ ‘ୟ’ ଆଦି-ଆରମ୍ଭ ଦଶମ ନ୍ୟାସକୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 63

षोढा न्यासस्तु तारायाः प्रोक्तोऽभीष्टप्रदायकः । हृदि श्रीमदेकजटां तारिणीं शिरसि न्यसेत् ॥ ६३ ॥

ତାରାଙ୍କ ଷୋଡଶବିଧ ନ୍ୟାସ ଇଷ୍ଟଫଳଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ହୃଦୟେ ଶ୍ରୀ-ଏକଜଟା, ଶିରେ ତାରିଣୀକୁ ନ୍ୟସିବ।

Verse 64

वज्रोदके शिखां पातु उग्रतारां तु वर्मणि । महोग्रा वत्सरे नेत्रे पिंगाग्रैकजटास्त्रके ॥ ६४ ॥

ବଜ୍ରୋଦକା ମୋର ଶିଖାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଉଗ୍ରତାରା ମୋର ବର୍ମକୁ। ମହୋଗ୍ରା ମୋର ପିଣ୍ଡଳିକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ପିଙ୍ଗାଗ୍ରା-ଏକଜଟା ମୋର ନେତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 65

षड्रदीर्गयुक्तमायाया एतान्यष्टौ षडंगके । अंगुष्ठादिष्वंगुलीषु पूर्वं विन्यस्य यत्नतः ॥ ६५ ॥

ଷଡଅଙ୍ଗ କ୍ରିୟାରେ, ଛଅ ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ମାୟାମନ୍ତ୍ରର ଏହି ଆଠ ଅକ୍ଷରକୁ ପ୍ରଥମେ ଅଙ୍ଗୁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଙ୍ଗୁଳିମାନଙ୍କରେ ଯତ୍ନରେ ନ୍ୟସିବ।

Verse 66

तर्जनीमध्यमाभ्यां तु कृत्वा तालत्रयं ततः । छोटिकामुद्राया कुर्याद्दिग्बन्धं देवतां स्मरन् ॥ ६६ ॥

ତର୍ଜନୀ ଓ ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ତିନିଥର ତାଳି ଦେଇ, ପରେ ଛୋଟିକା ମୁଦ୍ରା କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଦିଗ୍ବନ୍ଧ କରିବ।

Verse 67

विद्यया तारपुटया व्यापकं सप्तधा चरेत् । उग्रतारां ततो ध्यायेत्सद्यो वादेऽतिसिद्धिदाम् ॥ ६७ ॥

ତାରପୁଟ ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସପ୍ତବିଧ ଭାବେ ବ୍ୟାପକ ଆବରଣ/ନ୍ୟାସ କରିବ। ପରେ ବାଦରେ ସଦ୍ୟ ଅତିସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଉଗ୍ରତାରାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 68

लयाब्धावंबुजन्मस्थां नीलाभां दिव्यभूषणाम् । कम्बुं खङ्गं कपालं च नीलाब्जं दधतीं करैः ॥ ६८ ॥

ପ୍ରଳୟ-ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣା ଓ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ବିଭୂଷିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର; ତାଙ୍କ କରରେ ଶଙ୍ଖ, ଖଡ୍ଗ, କପାଳପାତ୍ର ଓ ନୀଳ ପଦ୍ମ ଅଛି।

Verse 69

नागश्रेष्ठालंकृतांगीं रक्तनेत्रत्रयां स्मरेत् । जपेल्लक्षचतुष्कं हि दशांशं रक्तपद्मकैः ॥ ६९ ॥

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରରେ ଅଙ୍ଗ ବିଭୂଷିତ ଓ ତିନିଟି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନଧାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର। ମନ୍ତ୍ରର ଚାରି ଲକ୍ଷ ଜପ କରି, ତାହାର ଦଶାଂଶ ରକ୍ତ ପଦ୍ମରେ ଅର୍ପଣ କର।

Verse 70

हुनेत्क्षीराज्यसंमिश्रैः शंखं संस्थाप्य संजपेत् । नारीं पश्यन्स्पृशन्गच्छन्महानिशि बलिं चरेत् ॥ ७० ॥

କ୍ଷୀର ଓ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଆହୁତି ଦେଉ; ଶଙ୍ଖ ସ୍ଥାପନ କରି ଜପ କରୁ। ମହାନିଶା (ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ବିଧି)ରେ ନାରୀକୁ ଦେଖି, ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ବଳି ଅର୍ପଣ କରୁ।

Verse 71

श्मशाने शून्यसदने देवागारेऽथ निर्जने । पर्वते वनमध्ये वा शवमारुह्य मंत्रवित् ॥ ७१ ॥

ଶ୍ମଶାନରେ, ଶୂନ୍ୟ ଘରେ, ଦେବାଳୟରେ କିମ୍ବା ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ—ପର୍ବତ ଉପରେ ଅଥବା ବନମଧ୍ୟରେ—ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ସାଧକ ଶବ ଉପରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସାଧନା କରିପାରେ।

Verse 72

समरे शत्रुनिहतं यद्वा षाण्यासिकं शिशुम् । विद्यां साधयतः शीघ्रं साधितैवं प्रसिद्ध्यति ॥ ७२ ॥

ବିଦ୍ୟା-ସାଧନା କରୁଥିବାବେଳେ ଯଦି ସମରରେ ଶତ୍ରୁ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବର୍ଗର ଏକ ଶିଶୁ ଦର୍ଶନ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ବିଦ୍ୟା ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧ ହୁଏ—ଏହିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 73

मेधा प्रज्ञा प्रभा विद्या धीवृत्तिस्मृतिबुद्धयः । विश्वेश्वरीति संप्रोक्ताः पीठस्य नव शक्तयः ॥ ७३ ॥

ମେଧା, ପ୍ରଜ୍ଞା, ପ୍ରଭା, ବିଦ୍ୟା, ଧୀ, ବୃତ୍ତି, ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି—ଏହିମାନେ ପବିତ୍ର ପୀଠର ନବ ଶକ୍ତି; ସମୁଦାୟରେ ‘ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 74

भृगुमन्विंदुसंयुक्तं मेघवर्त्म सरस्वती । योगपीठात्मने हार्द्दं पीठस्य मनुरीरितः ॥ ७४ ॥

ପୀଠର ମନ୍ତ୍ର ଏପରି ଘୋଷିତ—ଏହା ଭୃଗୁ, ମନୁ ଓ ଇନ୍ଦୁ (ଚନ୍ଦ୍ର) ସହ ଯୁକ୍ତ; ମେଘମାର୍ଗରେ ପ୍ରବାହିତ; ସରସ୍ୱତୀ-ସ୍ୱରୂପ; ଯୋଗପୀଠାତ୍ମାଙ୍କୁ ହୃଦୟଜ ଅର୍ଘ୍ୟରୂପ ଅର୍ପିତ।

Verse 75

दत्त्वानेनासनं मूर्तिं मूलमंत्रेण कल्पयेत् । पूजयेद्विधिवद्देवीं तद्विधानमथोच्यते ॥ ७५ ॥

ଦେବୀଙ୍କୁ ଆସନ ଅର୍ପଣ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିର ସ୍ଥାପନା (କଳ୍ପନା) କରିବ। ପରେ ବିଧିମତେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବ; ଏବେ ସେହି ବିଧାନ କୁହାଯାଏ।

Verse 76

तारो माया भगं ब्रह्मा जटे सूर्यः सदीर्घकम् । यक्षाधिपतये तंद्रीसोपनीतं बलिं ततः ॥ ७६ ॥

ତାପରେ ‘ତାର’, ‘ମାୟା’, ‘ଭଗଂ’, ‘ବ୍ରହ୍ମା’, ‘ସୂର୍ୟଃ’—ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଦୀର୍ଘସ୍ୱରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଟାଧାରଣ କରି, ଯକ୍ଷାଧିପତିଙ୍କୁ ବିଧିକ୍ରମେ ଉପନୀତ ବଳି-ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 77

गृहयुग्मं शिवा स्वाहा बलिमंत्रोऽयमीरितः । दद्यान्नित्यं बलिं तेन मध्यरात्रे चतुष्पथे ॥ ७७ ॥

‘ଗୃହଯୁଗ୍ମଂ, ହେ ଶିବା, ସ୍ୱାହା’—ଏହାକୁ ବଳିମନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତିଦିନ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଚତୁଷ୍ପଥ (ଚଉମୁହାଣି) ଠାରେ ବଳି ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 78

जलदानादिकं मंत्रैर्विदध्याद्दशभिस्ततः । ध्रुवो वज्रोदके वर्म फट्सप्तार्णो जलग्रहे ॥ ७८ ॥

ତତ୍ପରେ ଦଶଟି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଜଳଦାନ ଆଦି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଧ୍ରୁବ, ବଜ୍ରୋଦକ, ବର୍ମ (ରକ୍ଷା) ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଜଳ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ‘ଫଟ୍’ ଶେଷ ସପ୍ତାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା।

Verse 79

ताराद्या वह्निजायांता माया हि क्षालने मता । तारो मायाः भृगुः कर्णोविशुद्धं धर्मवर्मतः ॥ ७९ ॥

ତାରାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବହ୍ନିଜାୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମୁହ କ୍ଷାଳନ-ଶୋଧନରେ ‘ମାୟା’ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ତାରା ‘ମାୟା’, ଭୃଗୁ ‘କର୍ଣ୍ଣ’, ଏବଂ ବିଶୁଦ୍ଧ ରୂପ ‘ଧର୍ମବର୍ମ’ ନାମରେ ପରିଚିତ।

Verse 80

सर्वपापानि शाम्यंते छेतो नेत्रयुतं जलम् । कल्पान्तनयनस्वाहा मंत्र आचमने मतः ॥ ८० ॥

ଚେତନା ସହିତ ଏବଂ ନେତ୍ରନିୟମ ପାଳନ କରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଜଳ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶାନ୍ତ କରେ। ଆଚମନ ପାଇଁ ‘କଳ୍ପାନ୍ତ-ନୟନ-ସ୍ୱାହା’ ମନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 81

ध्रुवो मणिधरीत्यंते वज्रिण्यक्षियुता मृतिः । खरिविद्यायुग्रिजश्व सर्ववांते बकोऽब्जवान् ॥ ८१ ॥

ଧ୍ରୁବ ‘ମଣିଧର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ‘ମୃତି’କୁ ‘ବଜ୍ରିଣୀ’—ଅକ୍ଷୟ ନେତ୍ରଯୁକ୍ତ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ‘ଖରୀ-ବିଦ୍ୟା’ ‘ଉଗ୍ରିଜାଶ୍ୱ’ ନାମରେ ଜଣା; ଏବଂ ସବୁର ଶେଷରେ ‘ବକ’—ପଦ୍ମଜ—ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 82

कारिण्यंते दीर्घवर्म अस्त्रं वह्निप्रियांतिमः । त्रयोविंशतिवर्णात्मा शिखाया बंधने मनुः ॥ ८२ ॥

‘କାରିଣ୍ୟନ୍ତେ’ ଓ ‘ଦୀର୍ଘବର୍ମ’—ଏହା ଅସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ର; ଏହାର ଶେଷ ଅଂଶ ‘ବହ୍ନିପ୍ରିୟାନ୍ତିମଃ’। ତେଇଶି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଗଠିତ ଏହି ମନୁ ଶିଖା-ବନ୍ଧନ (ଶିଖାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା) ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ୍ୟ।

Verse 83

प्रणवो रक्षयुगलं दीर्घवर्मास्त्रठद्वयम् । नवार्णेनामुना मंत्री कुर्याद्भूमिविशोधनम् ॥ ८३ ॥

ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ସହ ରକ୍ଷା-ମନ୍ତ୍ରଯୁଗଳ, ଦୀର୍ଘ ବର୍ମ-ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ‘ଠ’ ଅନ୍ତ ଦୁଇ ଅସ୍ତ୍ର-ବୀଜ ସହିତ, ଏହି ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପୁରୋହିତ ଭୂମି-ଶୋଧନ କରୁ।

Verse 84

नारांते सर्वविघ्नानुत्सारयेति पदं ततः । हुं फट् स्वाहा गुणेंद्वर्णो मनुर्विघ्ननिवारणम् ॥ ८४ ॥

‘ନାରାୟଣ’ ନାମର ଶେଷରେ ‘ସର୍ବ ବିଘ୍ନକୁ ଉତ୍ସାରଣ କର’ ଏହି ପଦ ଯୋଗ କର। ପରେ ‘ହୁଂ, ଫଟ୍, ସ୍ୱାହା’—ଗୁଣ ଓ ଇନ୍ଦୁ ବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବିଘ୍ନନିବାରକ।

Verse 85

मायाबीजं जपापुष्पनिभं नाभौ विचिंयेत् । तदुत्थेनाग्निना देहं दहेत्साद्धस्वपाप्मना ॥ ८५ ॥

ଜପାପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ ମାୟାବୀଜକୁ ନାଭିରେ ଧ୍ୟାନ କର। ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ନିଜ ପାପ ସହିତ ଦେହକୁ ଦହିଦେ।

Verse 86

ताराबीजं सुवर्णाभं चिंतयेद्धृदि मंत्रवित् । पवनेन तदुत्थेन पापभस्म क्षिपेद्भुवि ॥ ८६ ॥

ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ହୃଦୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭ ତାରାବୀଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ। ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପବନଦ୍ୱାରା ପାପଭସ୍ମକୁ ଭୂମିରେ ଛିଟାଇଦେଉ।

Verse 87

तुरीयं चंद्रकुंदाभं बीजं ध्यात्वाललाटतः । तदुत्थसुधयादे हं स्वयं वै देवतानिभम् ॥ ८७ ॥

ଲଲାଟରୁ ଚନ୍ଦ୍ର-କୁନ୍ଦ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ ତୁରୀୟ ବୀଜକୁ ଧ୍ୟାନ କର। ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୁଧାରସରେ ଦେହ ସ୍ୱୟଂ ଦେବତାସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Verse 88

अनया भूतशुद्ध्या तु देवीसादृश्यमाप्नुयात् । तारोऽनंतो भगुः कर्णो पद्मनाभयुतो बली ॥ ८८ ॥

ଏହି ଭୂତଶୁଦ୍ଧି ସାଧନାଦ୍ୱାରା ସାଧକ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବୀସାଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେ ତାର, ଅନନ୍ତ, ଭଗୁ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପଦ୍ମନାଭଯୁକ୍ତ ମହାବଳୀ ହୁଏ।

Verse 89

खे वज्ररेखे क्रोधाख्यं बीजं पावकल्लभा । अमुना द्वादशार्णेन रचयेन्मंडलं शुभम् ॥ ८९ ॥

ହେ ଅଗ୍ନିପ୍ରିୟେ! ଆକାଶସଦୃଶ ସ୍ଥାନରେ ବଜ୍ରରେଖାମାନଙ୍କ ଉପରେ ‘କ୍ରୋଧ’ ନାମକ ବୀଜକୁ ବିନ୍ୟାସ କର। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ମଣ୍ଡଳ ରଚନା କର।

Verse 90

तारो यथागता निद्रा सदृक्षेकभृगुर्विषम् । सदीर्घस्मृतिरौ साक्षौ महाकालो भगान्वितः ॥ ९० ॥

ତାର, ଯଥାଗତା, ନିଦ୍ରା, ସଦୃକ୍ଷ, ଏକଭୃଗୁ, ବିଷ, ସଦୀର୍ଘସ୍ମୃତି, ରୌ, ସାକ୍ଷ, ମହାକାଳ ଓ ଭଗାନ୍ୱିତ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 91

क्रोधोऽस्त्रं मनुवर्णोऽयं मनुः पुष्पादिशोधने । तारः पाशः परा स्वाहा पंचार्णस्चित्तशोधने ॥ ९१ ॥

‘କ୍ରୋଧ’ ହେଉଛି ଅସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ର। ମନୁବର୍ଣ୍ଣସମନ୍ୱିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପାଦି ଶୋଧନରେ ବ୍ୟବହୃତ। ‘ତାର’, ‘ପାଶ’, ‘ପରା’, ‘ସ୍ୱାହା’ ଓ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର—ଚିତ୍ତଶୋଧନ ପାଇଁ।

Verse 92

मनवो दश संप्रोक्ता अर्ध्यस्थापनमुच्यते । सेंदुभ्यां मासतो माया भुवं संसृज्य भूगृहम् ॥ ९२ ॥

ଦଶ ମନୁ ଘୋଷିତ; ଏହାକୁ ଅର୍ଘ୍ୟସ୍ଥାପନ କୁହାଯାଏ। ଦୁଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ ସହିତ ମାୟା ମାସେମାସେ ଭୁବନ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଭୂଗୃହକୁ ନିବାସସ୍ଥାନ ରୂପେ ଗଢ଼େ।

Verse 93

वृतं त्रिकोणसंयुक्तं कुर्यान्मंडलमंत्रतः । यजेत्तत्राधारशक्तिं वह्निमंडलमध्यगाम् । वह्निमंडलमभ्यर्च्य महाशंखं निधापयेत् ॥ ९३ ॥

ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତ୍ରିକୋଣସଂଯୁକ୍ତ ବୃତ୍ତାକାର ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରିବ। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଆଧାର-ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସେଠାରେ ମହାଶଙ୍ଖ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 94

वामकर्णेन्दुयुक्तेन फडंतेन विहायसा । प्रक्षालितं भृगुर्दंडी त्रिमूर्तींतुयुतं पठेत् ॥ ९४ ॥

‘ବାମକର୍ଣ୍ଣ-ଚନ୍ଦ୍ର’ଯୁକ୍ତ ଅକ୍ଷରକୁ ‘ଫଟ୍’ ଅନ୍ତସହ ଏବଂ ‘ବିହାୟସ’ (ଆକାଶତତ୍ତ୍ୱ) ସହିତ ଯୋଗ କରି ପାଠ କରିବ। ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୃଗୁ-ଦଣ୍ଡୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି-ଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଜପ କରିବ।

Verse 95

ततोऽर्चयेन्महाशंखं जपन्मंत्रचतुष्टयम् । दीर्घत्रयान्विता माया काली सृष्टिः सदीर्घसः ॥ ९५ ॥

ତାପରେ ମନ୍ତ୍ରଚତୁଷ୍ଟୟ ଜପ କରିକରି ମହାଶଙ୍ଖର ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ—ତିନି ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ‘ମାୟା’, ‘କାଳୀ’, ‘ସୃଷ୍ଟି’ ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ‘ସ’।

Verse 96

प्रतिमासंयुतं मासं यवनं हृदयं ततः । एकाधशार्णः प्रथमो महाशंखार्चने मनुः ॥ ९६ ॥

ତାପରେ ‘ପ୍ରତିମାସ’ ସଂଯୁକ୍ତ ‘ମାସ’, ପରେ ‘ଯବନ’, ତାପରେ ‘ହୃଦୟ’—ଏହା ମହାଶଙ୍ଖାର୍ଚ୍ଚନର ପ୍ରଥମ ଏକାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର।

Verse 97

हंसो हरिभुजंगेशयुक्तो दीर्घंत्रयेंदुयुक् । तारिण्यंते कपालाय नमोंतो द्वादशाक्षरः ॥ ९७ ॥

‘ହଂସ’କୁ ‘ହରିଭୁଜଙ୍ଗେଶ’ ସହ ଯୋଗ କରି, ଦୀର୍ଘସ୍ୱର ଓ ତିନି ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ-ଯୁକ୍ତ କରି; ଶେଷରେ ‘ତାରିଣୀ’ ଓ ‘କପାଲାୟ’ ଯୋଗ କରି ‘ନମୋ’ ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ—ଏହା ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର।

Verse 98

स्वं दीर्घत्रयमन्वाढ्यमेषो वामदगन्वितः । लोकपालाय हृदयं तृतीयोऽयं शिवाक्षरः ॥ ९८ ॥

‘ସ୍ୱଂ’ ଏହି ବୀଜ ତିନି ଦୀର୍ଘସ୍ୱରସହିତ ଯୁକ୍ତ ଓ ବାମାଙ୍ଗ-ତତ୍ତ୍ୱସଂଯୁକ୍ତ; ଏହା ଲୋକପାଳଙ୍କ ହୃଦୟମନ୍ତ୍ର—ତୃତୀୟ ଶିବାକ୍ଷର।

Verse 99

मायास्त्रीबीजमर्द्धैदुयुतं स्वं स्वर्गखादिमः । पालाय सर्वाधाराय सर्वः सर्वोद्भवस्तथा ॥ ९९ ॥

ସେ ମାୟାଶକ୍ତିର ସ୍ତ୍ରୀବୀଜସ୍ୱରୂପ; ତାଙ୍କର ସ୍ୱଚିହ୍ନ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଯୁକ୍ତ; ସେ ସ୍ୱର୍ଗାଦିର ଭକ୍ଷକ; ସେଇ ପାଳକ, ସର୍ବାଧାର, ସର୍ବ ଏବଂ ସର୍ବୋଦ୍ଭବ।

Verse 100

सर्वशुद्धिमयश्चेति ङेंताः सर्वासुरांतिकम् । रुधिरा रतिदीर्घा च वायुः शुभ्रानिलः सुरा ॥ १०० ॥

‘ସର୍ବଶୁଦ୍ଧିମୟ’, ‘ସର୍ବାସୁରାନ୍ତକ’, ‘ରୁଧିର’, ‘ରତିଦୀର୍ଘ’, ‘ବାୟୁ’, ‘ଶୁଭ୍ରାନିଳ’, ‘ସୁରା’—ଏହିମାନେ ‘ଙେଂତା’ ଶବ୍ଦ।

Verse 101

भाजनाय भगी सत्या विकपालाय हृन्मनुः । तुर्यो रसेषु वर्णोऽयं महाशंखप्रपूजने ॥ १०१ ॥

ଭାଜନ ପାଇଁ ‘ଭଗୀ ସତ୍ୟା’ ନାମକ ବର୍ଣ୍ଣରୂପ ଉପଦେଶିତ; କପାଳ ପାଇଁ ‘ହୃନ୍ମନୁଃ’। ମହାଶଙ୍ଖର ମହାପୂଜାରେ ରସସହିତ ବିନିଯୋଗ୍ୟ ଏହା ଚତୁର୍ଥ (ତୁର୍ୟ) ବର୍ଣ୍ଣ/ବର୍ଗ।

Verse 102

नवार्कमंडलं चेष्ट्वा सलिलं मूलमंत्रतः । प्रपूरयेत्सुधाबुद्ध्या गंधपुष्पाक्षतादिभिः ॥ १०२ ॥

ନବ ଅର୍କମଣ୍ଡଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ସଂସ୍କାର କରିବ; ପରେ ତାହାକୁ ଅମୃତବୁଦ୍ଧିରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଆଦିଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରିବ।

Verse 103

मुद्रां त्रिखंडां संदर्श्य पूजयेच्चंद्रमंडलम् । वाक्सत्यपद्मागगने रेफानुग्रहबिंदुयुक् ॥ १०३ ॥

ତ୍ରିଖଣ୍ଡା ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ପୂଜା କରିବ। “ବାକ୍–ସତ୍ୟ–ପଦ୍ମା–ଗଗନେ” ଏହି ବୀଜମନ୍ତ୍ରକୁ ରେଫ (ର) ସହ, ଅନୁଗ୍ରହ-ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତ କରି ଜପ କରିବ।

Verse 104

मूलमंत्रो विपद्ध्वंसमनुसर्गसमन्वितम् । अष्टकृत्वोऽमुना मंत्री मंत्रयेत्प्रयतो जलम् ॥ १०४ ॥

ବିପଦ୍-ଧ୍ୱଂସ ଉପାଙ୍ଗ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁସର୍ଗ ସହିତ ମୂଳମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଠଥର ଜପ କରି, ସଂୟମୀ ସାଧକ ଜଳକୁ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କାର କରିବ।

Verse 105

मायया मदिशं क्षिप्त्वा खं योनिं च प्रदर्शयेत् । तत्र वृत्ताष्टषट्कोणं ध्यात्वा देवीं विचिंतयेत् ॥ १०५ ॥

ମାୟାଦ୍ୱାରା ବିଧି-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ‘ମ’ ବୀଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ପରେ ‘ଖ’ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଯୋନିକୁ ଦର୍ଶାଇ ଅଙ୍କନ କରିବ। ସେଠାରେ ବୃତ୍ତ, ଅଷ୍ଟକୋଣ ଓ ଷଟ୍କୋଣ ଧ୍ୟାନ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବ॥୧୦୫॥

Verse 106

पूर्वोक्तां पूजयेत्त्वेनां मूलेनाथ प्रतर्पयेत् । तर्जनूमध्यमानामाकनिष्ठाभिर्महेश्वरीम् ॥ १०६ ॥

ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବିଧିରେ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ; ପରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ତର୍ପଣ-ଅର୍ପଣ କରି ତୃପ୍ତ କରିବ। ତର୍ଜନୀ, ମଧ୍ୟମା, ଅନାମିକା ଓ କନିଷ୍ଠା ଆଙ୍ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ନ୍ୟାସ/ପୂଜା କରିବ॥୧୦୬॥

Verse 107

सांगुष्ठानिश्चुतुर्वारं महाशंखस्थिते जले । खंरेफमनुबिंद्वाढ्यां भृगुमन्विंदुयुक्तया ॥ १०७ ॥

ଅଙ୍ଗୁଠାଦ୍ୱାରା ଚାରିଥର ମହାଶଙ୍ଖରେ ଥିବା ଜଳକୁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ/ସ୍ପର୍ଶ କରି ପବିତ୍ର କରିବ। ପରେ ‘ଖ’ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ରେଫ (ର) ସହ, ଅନୁସ୍ୱାର ଓ ବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତ କରିବ; ଏବଂ ‘ଭୃଗୁ’ (ଭ) ଅକ୍ଷରକୁ ବିନ୍ଦୁ ସହ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ॥୧୦୭॥

Verse 108

ध्रुवाद्येन नमोंतेन तर्प्यादानंदभैरवम् । ततस्तेनार्धतोयेन प्रोक्षेत्पूजनसाधनम् ॥ १०८ ॥

“ଧ୍ରୁବ” ଆରମ୍ଭ ଓ “ନମଃ” ଶେଷ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦଭୈରବଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବ; ପରେ ସେହି ଜଳର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅର୍ଧଦ୍ୱାରା ପୂଜାସାମଗ୍ରୀକୁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବ।

Verse 109

योमिमुद्रां प्रदर्श्यापि प्रणमेद्भवतारिणीम् । विधानमर्घे संप्रोक्तं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ १०९ ॥

ଯୋନି-ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଭବତାରିଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବ। ଅର୍ଘ୍ୟ-ବିଧାନରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାୟକ ବୋଲି ଘୋଷିତ॥୧୦୯॥

Verse 110

पूर्वोक्ते पूजयेत्पीठे पद्मे षट्कोणकर्णिके । धरागृहावृते रम्ये देवीं रम्योपचारकैः ॥ ११० ॥

ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପୀଠରେ—ଷଟ୍କୋଣ କର୍ଣ୍ଣିକାଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମରେ, ଭୂପୁର ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦରଭାବେ ଆବୃତ—ଦେବୀଙ୍କୁ ରମ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 111

महीगृहे चतुर्दिक्षु गणेशादीन्प्रपूजयेत् । पाशांकुशौ कपालं च त्रिशूलं दधतं करैः ॥ १११ ॥

ମହୀଗୃହରେ ଚାରି ଦିଗରେ ଗଣେଶ ଆଦି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବ—ଯେମାନେ ହାତରେ ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ, କପାଳ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି॥୧୧୧॥

Verse 112

अलंकारचयोपेतं गणेशं प्राक्तमर्चयेत् । कपालशूले हस्ताभ्यां दधतं सर्पभूषणम् ॥ ११२ ॥

ପ୍ରଥମେ ଅଳଙ୍କାରସମୂହରେ ଭୂଷିତ, ପୂର୍ବମୁଖ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଦୁଇହାତରେ କପାଳ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ସର୍ପକୁ ଭୂଷଣରୂପେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।

Verse 113

स्वयूथवेष्टितं रम्यं बटुकं दक्षिणेऽर्चयेत् । असिशूलकपालानि डमरुं दधतं करैः ॥ ११३ ॥

ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ନିଜ ଗଣଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ରମ୍ୟ ବଟୁକଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ; ସେ ହସ୍ତରେ ଖଡ୍ଗ, ତ୍ରିଶୂଳ, କପାଳ ଓ ଡମରୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 114

कृष्णं दिगंबरं क्रूरं क्षेत्रपालं च पश्चिमे । कपालं डमरुं पाशं लिंगं शंबिभ्रतीं करैः ॥ ११४ ॥

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ଦିଗମ୍ବର, କ୍ରୂର କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ/ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ହାତରେ କପାଳ, ଡମରୁ, ପାଶ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 115

अध्याकन्या रक्तवस्त्रा योगिनीरुत्तरे यजेत् । अक्षोभ्यं प्रयजेन्मूर्ध्नि देव्या मंत्रऋषिं शुभम् ॥ ११५ ॥

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ କନ୍ୟାରୂପା ଯୋଗିନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ (ନ୍ୟାସରେ) ମସ୍ତକରେ ଦେବୀମନ୍ତ୍ରର ଶୁଭ ଋଷି ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆହ୍ୱାନ/ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 116

अक्षोभ्यं वस्त्रपुष्पं च प्रतीच्छानवल्लभा । अक्षोभ्यपूजने मंत्रः षट्कोगकम् ॥ ११६ ॥

ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ପୂଜାରେ ସ୍ଥିର (ଅଚଳ) ବସ୍ତ୍ର ଓ ପୁଷ୍ପ—ଅର୍ପଣକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଯାହା—ଗ୍ରହଣ/ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ପୂଜାର ମନ୍ତ୍ର ଷଟାକ୍ଷରୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ଛଅ ଅକ୍ଷରର ସୂତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 117

वैराचनं चामिताभं पद्मनाभिभिधं तथा । शंखं पांडुरसंज्ञं च दिग्दलेषु प्रपूजयेत् ॥ ११७ ॥

ଦିଗ୍ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକରେ ବୈରାଚନ, ଅମିତାଭ, ପଦ୍ମନାଭ ନାମକ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁର-ସଂଜ୍ଞକ ଶଙ୍ଖ—ଏମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 118

लाभकां मानकां चैव पांडुरां तारकां तथा । विदिग्गताब्जपत्रेषु पूजयेदिष्टसिद्धये ॥ ११८ ॥

ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦିଗନୁସାରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ପଦ୍ମପତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲାଭକା, ମାନକା, ପାଣ୍ଡୁରା ଓ ତାରକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ।

Verse 119

बिंदुनामादिवर्णाद्याः संबुद्ध्यंतास्तथाभिधाः । व्रजपुष्पं प्रतीच्छाग्निप्रियांताः प्रणवादिकाः ॥ ११९ ॥

‘ବିନ୍ଦୁ’ ନାମକ ଅକ୍ଷର ଓ ଆଦିବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଯେପରି ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ ସେପରି ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବ; ‘ବ୍ରଜ’, ‘ପୁଷ୍ପ’, ‘ପ୍ରତୀଚ୍ଛ’, ‘ଅଗ୍ନି’ ଏବଂ ‘ପ୍ରିୟା’ନ୍ତ ରୂପ—ସବୁ ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ।

Verse 120

वैराचनादि पूजायां मनवः परिकीर्तिताः । भूधरश्च चतुर्द्वार्षु पद्मांतकयमांतकौ ॥ १२० ॥

ବୈରାଚନ ଆଦି ପୂଜାରେ (ଯୋଗ୍ୟ) ମନୁମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବଂ ଚାରି ଦ୍ୱାରରେ ଭୂଧର, ପଦ୍ମାନ୍ତକ ଓ ଯମାନ୍ତକ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 121

विद्यांतकाभिधः पश्चान्नरांतक इमान्यजेत् । शक्रादींश्चैव वज्रादीन्प्रजपेत्तदनंतरम् ॥ १२१ ॥

ତାପରେ ‘ବିଦ୍ୟାନ୍ତକ’ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି କ୍ରିୟାମାନ କରିବ; ପରେ ‘ନରାନ୍ତକ’ କରିବ। ତଦନନ୍ତରେ କ୍ରମେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଆଦି ଦେବତା ଓ ବଜ୍ର ଆଦି ଦିବ୍ୟାୟୁଧମାନଙ୍କୁ ଜପ କରିବ।

Verse 122

एवं संपूजयन्देवीं पांडित्यं धनमद्भुतम् । पुत्रान्पौत्राञ्छुभां कीर्तिं लभते जनवश्यताम् ॥ १२२ ॥

ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ଧନ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର, ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଜନବଶ୍ୟତା ଲାଭ ହୁଏ।

Verse 123

तारो माया श्रीमदकजटे नीलसरस्वती । महोप्रतारे देवासः सनेत्रो गदियुग्मकम् ॥ १२३ ॥

ତାରା, ମାୟା, ଶ୍ରୀମଦ୍-ଜଟାଧରା, ନୀଳ-ସରସ୍ୱତୀ, ମହା-ପ୍ରତାରା, ଦେବଗଣ, ସନେତ୍ର (ନେତ୍ରଯୁକ୍ତ) ଏବଂ ଗଦାଧାରୀ ଯୁଗଳ—ଏହି ନାମରୂପଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ କ୍ରମେ ଗଣାଯାଉଛି।

Verse 124

सर्वदेवपिशाकर्मो दीर्घोग्रिर्मरुसान्मस । अभ्रगुमम जाड्यं च छेदयद्वितयं रमा ॥ १२४ ॥

ସର୍ବଦେବ-ପିଶାଚ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ କର୍ମରୁ ଜନିତ, ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଗ୍ର ଦାହରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ମରୁତମାନଙ୍କ ଶୋଷକ ପ୍ରଭାବରୁ ହୋଇଥିବା ଜାଡ୍ୟ ଆଦି ଦୁଇ ଦୋଷକୁ ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଛେଦ କରନ୍ତି।

Verse 125

मायास्त्राग्निप्रियांतोऽयं द्विपंचाशल्लिपिर्मनुः । अनेन नित्यं पूजतिऽन्वहं देव्यै बलिं हरेत् ॥ १२५ ॥

“ମାୟା”ରୁ ଆରମ୍ଭ ଏବଂ “ଅଗ୍ନିପ୍ରିୟା”ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଏହା ଦ୍ୱିପଞ୍ଚାଶଲ୍ଲିପି-ମନ୍ତ୍ର। ଏହାଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ବଳି (ନୈବେଦ୍ୟ-ଆହୁତି) ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 126

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगान्विदधाति च । जातमात्रस्य बालस्य दिवसत्रितयादधः ॥ १२६ ॥

ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀ (ପୁରୋହିତ) ତାହାର ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଧାନ କରନ୍ତି—ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ତିନି ଦିନର ମଧ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି।

Verse 127

जिह्वायां विलिखेन्मंत्रं मध्वाज्याभ्यां शलाकया । सुवर्ण कृतया यद्वा मंत्री धवलदूर्वया ॥ १२७ ॥

ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ଭିଜାଇଥିବା ଶଳାକାଦ୍ୱାରା ଜିଭାରେ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବ; କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ନିର୍ମିତ ଲେଖନୀଦ୍ୱାରା, ଅଥବା ଧଳା ଦୂର୍ବା ଘାସଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଲେଖିପାରିବ।

Verse 128

गतेऽष्टमेऽब्दे बालोऽपि जायते कविरद्बुतम् । तथापरैरजेयोऽपि भूपसंघैर्द्धनार्चितः ॥ १२८ ॥

ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ କବି ହୁଏ। ସେପରି ଅନ୍ୟଥା ଅଜେୟ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରାଜସଂଘ ଓ ଧନ-ସମ୍ମାନରେ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ।

Verse 129

उपरागे दतानीव नरदारुसरोजले । निर्माय कीलकं तेन तैलमध्वमृतैर्लिखेत् ॥ १२९ ॥

ଗ୍ରହଣକାଳେ ନରଦାରୁ ଓ ସରୋଜମିଶ୍ରିତ ଜଳରେ ଦାନ୍ତ ପରି ଏକ ଛୋଟ କୀଳକ ତିଆରି କରି, ସେହି କୀଳକଦ୍ୱାରା ତେଲ, ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ (ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର/ଯନ୍ତ୍ର) ଲେଖିବ।

Verse 130

सरोजिनीदले मंत्रं वेष्टयेन्मातृकाक्षरैः । निखाय तदलं कुंडे चतुरस्रे समेखले ॥ १३० ॥

ସରୋଜ ପତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମାତୃକା ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା ଘେରିବ। ପରେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ପତ୍ରକୁ ମେଖଲାଯୁକ୍ତ ଚତୁରସ୍ର କୁଣ୍ଡରେ ରଖି ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 131

संस्थाप्य पावकं तत्र जुहुयान्मनुनामुना । सहस्रं रक्तपद्मानां धेनुदुग्धजलाप्लुतम् ॥ १३१ ॥

ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦେବ। ଗୋଦୁଗ୍ଧ ଓ ଜଳମିଶ୍ରଣରେ ସିକ୍ତ ଏକ ସହସ୍ର ରକ୍ତପଦ୍ମ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 132

होमांते विवधै रत्नैः पलैरपि बलिं हरेत् । बलिं मंत्रेण विधिवद्बलिमंत्रः प्रकाश्यते ॥ १३२ ॥

ହୋମ ଶେଷରେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ଫଳଦ୍ୱାରା, ବଳି-ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ। ମନ୍ତ୍ରସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ବଳି ଦିଆଯାଏ; ତେଣୁ ଏବେ ବଳି-ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି।

Verse 133

तारः पद्मे युग तंद्री वियद्दीर्घं च लोहितः । अत्रिर्विषभगारूढो वदत्पद्मावतीपदम् ॥ १३३ ॥

‘ତାର’ (ବୃହସ୍ପତି) ପଦ୍ମ-ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଯୁଗ ଓ ତନ୍ଦ୍ରୀ, ଏବଂ ବିୟଦ୍-ଦୀର୍ଘ ଓ ଲୋହିତ ମଧ୍ୟ। ବୃଷଭାରୂଢ ଅତ୍ରି ‘ପଦ୍ମାବତୀ’ ପଦ ଉଚ୍ଚାରେ॥୧୩୩॥

Verse 134

झिंटीशाढ्योनिलस्वाहा षोडशार्णो बलेर्मनुः । ततो निशीथे च बलिं पूर्वोक्तमनुना हरेत् ॥ १३४ ॥

‘ଝିଂଟୀଶାଢ୍ୟୋନିଲସ୍ୱାହା’—ଏହି ଷୋଳଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବଳି-ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ବିହିତ। ତାପରେ ନିଶୀଥେ, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ବଳି ଅର୍ପଣ କର॥୧୩୪॥

Verse 135

एवं कृते पंडितानां स जयी कविराड् भवेत् । निवासो भारतीलक्ष्म्योर्जनतारञ्जनक्षमः ॥ १३५ ॥

ଏଭଳି କଲେ ସେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୟୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିରାଜ ହୁଏ। ସେ ଭାରତୀ (ବାଣୀ) ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିବାସ ହୋଇ ଜନତାକୁ ରଞ୍ଜିତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ॥୧୩୫॥

Verse 136

शताभिजप्त्या यो मंत्री रोचनां मस्ताके धरेत् । यं यं पश्यति तस्यासौ दासवज्जायते क्षणात् ॥ १३६ ॥

ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶତବାର ଜପ କରି ମସ୍ତକରେ ରୋଚନା ଧାରଣ କଲେ—ସେ ଯାହାକୁ ଯାହାକୁ ଦେଖେ, ସେ ଲୋକ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ତାହାର ଦାସବତ୍ ହୋଇଯାଏ॥୧୩୬॥

Verse 137

श्मशानांगारमाश्रित्य पूर्वायां कुजवासरे । तेन मत्रेण संवेष्ट्य निबद्धं रक्ततंतुभिः ॥ १३७ ॥

ଶ୍ମଶାନର ଅଙ୍ଗାର ନେଇ, ମଙ୍ଗଳବାର ପ୍ରଭାତେ, ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି କରି ତାହାକୁ ମୁଡ଼ି, ଲାଲ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ॥୧୩୭॥

Verse 138

शताभिजप्तं मूलेन निक्षिपेद्वैरिवेश्मनि । उच्चाटयति सप्ताहात्सकुंटुबान्विरोधिनः ॥ १३८ ॥

ମୂଳ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶତବାର ଜପି ତାହାକୁ ଶତ୍ରୁର ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିରୋଧୀକୁ ପରିବାରସହ ଦୂର କରେ।

Verse 139

क्षीराढ्यया निशामंत्रं लिखित्वा पौरुषेऽस्थनि । रविवारे निशीथिन्यां सहस्रमभिमंत्रयेत् ॥ १३९ ॥

କ୍ଷୀରସମୃଦ୍ଧ ଶାଇରେ ‘ନିଶା-ମନ୍ତ୍ର’କୁ ମାନବ ଅସ୍ଥିରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ। ରବିବାର ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ତାହାକୁ ସହସ୍ରବାର ଜପି ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରିବା।

Verse 140

तत्क्षिप्तं शत्रुसदने मंडलाद्भ्रंशकं भवेत् । क्षेत्रे क्षिप्तं सस्यहान्योजवहृत्तुरमालयेत् ॥ १४० ॥

ତାହା ଶତ୍ରୁର ଘରେ ପକାଇଲେ ତାଙ୍କର ପଦ-ଅଧିକାରର ପତନ ହୁଏ। କ୍ଷେତ୍ରରେ ପକାଇଲେ ଶସ୍ୟହାନି ହୁଏ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରର ଉର୍ବରତା ଶୀଘ୍ର ହରିନେଇଥାଏ।

Verse 141

षट्कोणांतर्लिखेन्मूलं साध्यार्णं केशरे स्वरैः । बाह्येऽष्टवर्गयुक्पत्रं पद्मभूमिपरावृतम् ॥ १४१ ॥

ଷଟ୍କୋଣ ଭିତରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା; କେଶରରେ ସାଧ୍ୟମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱରସହ ନ୍ୟାସ କରିବା। ବାହାରେ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଅଷ୍ଟବର୍ଗ ଅକ୍ଷର ଲେଖି, ପଦ୍ମଭୂମିଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିବା।

Verse 142

यंत्रं भूर्जे जहुरसैर्लिखेत्पूताम्बरावृतम् । पट्टसूत्रेण सन्नद्धं शिशुकंठगतं ध्रुवम् ॥ १४२ ॥

ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ଜୁହୁ ହବିଷ୍ୟର ସାରରେ ଯନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, ପଟ୍ଟସୂତ୍ର ଡୋରିରେ ବାନ୍ଧି, ଶିଶୁର କଣ୍ଠରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧାରଣ କରାଇବା।

Verse 143

भूतभीतिहरं वामवाहौ स्त्रीणां च पुत्रदम् । नृणां दक्षिणबाहुस्थं निर्धनानां धनप्रदम् ॥ १४३ ॥

ଏହା ଭୂତଭୟ ହରେ; ବାମ ବାହୁରେ ଧାରଣ କଲେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଦାନ କରେ। ପୁରୁଷଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁରେ ଥିଲେ ନିର୍ଧନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥାଏ।

Verse 144

ज्ञानदं ज्ञानमिच्छूनां राज्ञां तु विजयप्रदम् ॥ १४४ ॥

ଜ୍ଞାନ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କୁ ଏହା ଜ୍ଞାନ ଦେଏ; ରାଜାମାନଙ୍କୁ ତୁ ବିଜୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 145

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रभेदनिरूपणं नाम पञ्चाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८५ ॥

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବୃହନ୍ନାରଦୀୟ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗର ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ତୃତୀୟ ପାଦରେ ‘ଯକ୍ଷିଣୀ-ମନ୍ତ୍ର-ଭେଦ-ନିରୂପଣ’ ନାମକ ପଞ୍ଚାଶୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।