Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 103

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

मुद्रां त्रिखंडां संदर्श्य पूजयेच्चंद्रमंडलम् । वाक्सत्यपद्मागगने रेफानुग्रहबिंदुयुक् ॥ १०३ ॥

Transliteration

mudrāṃ trikhaṃḍāṃ saṃdarśya pūjayeccaṃdramaṃḍalam | vāksatyapadmāgagane rephānugrahabiṃduyuk || 103 ||

Translation

ତ୍ରିଖଣ୍ଡା ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ପୂଜା କରିବ। “ବାକ୍–ସତ୍ୟ–ପଦ୍ମା–ଗଗନେ” ଏହି ବୀଜମନ୍ତ୍ରକୁ ରେଫ (ର) ସହ, ଅନୁଗ୍ରହ-ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତ କରି ଜପ କରିବ।

Word by Word

• मुद्राम्: seal/hand-gesture (mudrā)
• मुद्राम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• त्रिखण्डाम्: three-part/three-segmented
• त्रिखण्डाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मुद्राम्)

• संदर्श्य: having shown
• संदर्श्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund); पूर्वक्रिया—‘having shown/after showing’

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• चन्द्रमण्डलम्: the lunar disc/orb
• चन्द्रमण्डलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वाक्: speech
• वाक्: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सत्य: truth
• सत्य: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पद्म: lotus
• पद्म: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गगने: in the sky/space
• गगने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गगन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• रेफ: the letter ‘ra’ (repha)
• रेफ: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: रेफ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अनुग्रह: grace/favor
• अनुग्रह: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बिन्दु: dot/point (bindu)
• बिन्दु: Adharah (आधार/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: बिन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• युक्: endowed with/connected with
• युक्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु)
• Form: क्विप्-प्रत्ययान्त (युक्) कृदन्त; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (समासे) ‘युक्तः’ = endowed/connected

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/ritual-technical sequence)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Chandra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links correct outer ritual (mudrā and pūjā of the candramaṇḍala) with precise inner power of sound (mantra-formation using repha and bindu), implying that spiritual efficacy depends on disciplined, accurate sacred speech.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent upāsanā—worship of the lunar deity through a prescribed gesture and mantra—showing devotion as attentive, rule-guided offering rather than mere emotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights mantra-śāstra/phonetics and ritual technique: how syllabic features like repha (‘ra’) and bindu (anusvāra) function as deliberate components of a mantra used in a specific worship procedure.