Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथोच्यंते हनुमतो मंत्राः सर्वेष्टदायकाः । यान्समाराध्य विप्रेंद्र तत्तुल्याचरणा नराः ॥ १ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏବେ ହନୁମାନଙ୍କ ସର୍ବ ଇଷ୍ଟଦାୟକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କୁହାଯାଉଛି। ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଯାହାଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଚରଣ ଲାଭ କରନ୍ତି॥ १ ॥

Verse 2

मनुः स्वरेंदुसंयुक्तं गगनं च भगान्विताः । हसफाग्निनिशाधीशाःद्वितीयं बीजमीरितम् ॥ २ ॥

‘ମନୁ’କୁ ‘ସ୍ୱର’ ଓ ‘ଇନ୍ଦୁ’ ସହ ଯୋଗ କର; ‘ଗଗନ’କୁ ‘ଭଗ’ ସହ ଯୁକ୍ତ କର; ଏବଂ ‘ହ-ସ-ଫ’କୁ ‘ଅଗ୍ନି’ ଓ ‘ନିଶାଧୀଶ’ (ଚନ୍ଦ୍ର) ସହ—ଏହାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି॥ २ ॥

Verse 3

स्वफाग्नयो भगेंद्वाढ्यास्तृतीयं बीजमीरितम् । वियद्भृग्वग्निमन्विंदुयुक्तं स्याञ्च चतुर्थकम् ॥ ३ ॥

‘ସ୍ୱ’, ‘ଫା’ ଓ ‘ଅଗ୍ନି’—ଏହାଙ୍କ ସହ ‘ଭଗ’ ଏବଂ ‘ଇନ୍ଦୁ’ (ଚନ୍ଦ୍ରତତ୍ତ୍ୱ) ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ତୃତୀୟ ବୀଜ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଚତୁର୍ଥ ବୀଜ ‘ବିୟତ୍’ ପରେ ‘ଭୃଗୁ’ ଓ ‘ଅଗ୍ନି’ ଆସି ବିନ୍ଦୁ-ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 4

पंचमं भगचंद्राढ्यावियद्भृगुस्वकाग्नयः । मन्विंद्वाढ्यौ हसौ षष्टं ङेंतः स्याद्धनुमांस्ततः ॥ ४ ॥

ପଞ୍ଚମ ସମୂହ—‘ଭଗ’ ‘ଚନ୍ଦ୍ର’ଯୁକ୍ତ, ପରେ ‘ବିୟତ୍’, ‘ଭୃଗୁ’, ‘ସ୍ୱ’ ଓ ‘ଅଗ୍ନି’। ଷଷ୍ଠ—‘ମନ୍ୱିନ୍’, ‘ଦ୍ୱାଢ୍ୟ’ ଓ ‘ହସୁ’। ତାପରେ ‘ଙେମ୍’ ଅନ୍ତ ଯାହା, ସେହିଟି ହନୁମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 5

हृदयांतो महामंत्रराजोऽयं द्वादशाक्षरः । रामचन्द्रो मुनिश्चास्य जगतीछंद ईरितम् ॥ ५ ॥

ଏହି ‘ମହାମନ୍ତ୍ରରାଜ’ ‘ହୃଦୟ’ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର। ଏହାର ଋଷି ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଛନ୍ଦ ‘ଜଗତୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 6

देवता हनुमान्बीजं षष्टं शक्तिर्द्वतीयकम् । षड्बीजैश्च षडंगानि शिरोभाले दृशोर्मुखे ॥ ६ ॥

ଦେବତା ହନୁମାନ; ଷଷ୍ଠଟି ବୀଜ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଶକ୍ତି। ଛଅ ବୀଜରେ ଛଅ ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ—ଶିର, ଭାଲ, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଖରେ—ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 7

गलबाहुद्वये चैव हृदि कुक्षौ च नाभितः । ध्वजे जानुद्वये पादद्वये वर्णान्क्रमान्न्यसेत् ॥ ७ ॥

ଗଳାରେ ଓ ଦୁଇ ଭୁଜାରେ, ହୃଦୟରେ, କୁକ୍ଷିରେ ଓ ନାଭିରେ; ଧ୍ୱଜସ୍ଥାନରେ, ଦୁଇ ଜାନୁରେ ଓ ଦୁଇ ପାଦରେ—ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 8

षड्बीजानि पदद्वंद्वं मूर्ध्नि भाले मुखे हृदि । नाभावूर्वोर्जंघयोश्च पादयोर्विन्यसेत्क्रमात् ॥ ८ ॥

ଛଅଟି ବୀଜମନ୍ତ୍ରକୁ ଯୁଗଳ-ଯୁଗଳ କରି କ୍ରମେ ଶିରୋମୂର୍ଧ୍ନି, ଭାଳ, ମୁଖ ଓ ହୃଦୟରେ ନ୍ୟାସ କର; ପରେ ନାଭି, ଊରୁ, ଜଂଘା ଏବଂ ଶେଷରେ ପାଦରେ କ୍ରମଶଃ ବିନ୍ୟାସ କର।

Verse 9

अंजनीगर्भसंभूतं ततो ध्यायेत्कपीश्वरम् । उद्यत्कोट्यर्कसंकाशं जगत्प्रक्षोभकारकम् ॥ ९ ॥

ତାପରେ ଅଞ୍ଜନୀଗର୍ଭସମ୍ଭୂତ କପୀଶ୍ୱର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର; ଉଦୟମାନ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଜଗତକୁ କମ୍ପିତ କରିବାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

Verse 10

श्रीरामांघ्रिध्याननिष्टं सुग्रीवप्रमुखार्चितम् । वित्रासयंतं नादेन राक्षसान्मारुतिं भजेत् ॥ १० ॥

ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଦଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସୁଗ୍ରୀବ ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚିତ, ଏବଂ ନିଜ ଗର୍ଜନ-ନାଦରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ମାରୁତିଙ୍କୁ ଭଜନ-ପୂଜନ କର।

Verse 11

ध्यात्वैवं प्रजपेद्भानुसहस्रं विजितैंद्रियः । दशांशं जुहुयाद्बीहीन्पयोदध्याज्यमिश्रितान् ॥ ११ ॥

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ଭାନୁସହସ୍ର ଜପ କର। ପରେ ଜପସଂଖ୍ୟାର ଦଶମାଂଶ ପରିମାଣରେ କ୍ଷୀର-ଦଧି-ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଚାଉଳ ଦାଣାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେ।

Verse 12

पूर्वोक्ते वैष्णवे पीठे मूर्त्तिं संकल्प्य मूलतः । आवाह्य तत्र संपूज्य पाद्यादिभिरुपायनैः ॥ १२ ॥

ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ପୀଠରେ ପ୍ରଥମେ ଦେବମୂର୍ତ୍ତିର ସଂକଳ୍ପ କରି, ସେଠାରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆବାହନ କର; ଏବଂ ପାଦ୍ୟ ଆଦି ଉପହାର-ଉପଚାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କର।

Verse 13

केशरेष्वंगपूजा स्यात्पत्रेषु च ततोऽर्चयेत् । रामभक्तो महातेजाः कपिराजो महाबलः ॥ १३ ॥

ପୁଷ୍ପର କେଶରରେ ଦେବାଙ୍ଗପୂଜା କରି, ପରେ ପତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଶ୍ରୀରାମଭକ୍ତ, ମହାତେଜସ୍ବୀ, କପିରାଜ ଓ ମହାବଳୀ।

Verse 14

द्रोणाद्रिहारको मेरुपीठकार्चनकारकः । दक्षिणाशाभास्करश्च सर्वविघ्नविनाशकः ॥ १४ ॥

ସେ ଦ୍ରୋଣାଦ୍ରି ପର୍ବତ ହରଣକାରୀ, ମେରୁ-ପୀଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଇବାଳା, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନବିନାଶକ।

Verse 15

इत्थं सम्पूज्य नामानि दलाग्रेषु ततोऽर्चयेत् । सुग्रीवमंगद नीलं जांबवंतं नलं तथा ॥ १५ ॥

ଏଭଳି ପତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପବିତ୍ର ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜି, ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଙ୍ଗଦ, ନୀଳ, ଜାମ୍ବବାନ ଏବଂ ନଳଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 16

सुषेणं द्विविदं मैंदं लोकपालस्ततोऽर्चयेत् । वज्राद्यानपि संपूज्य सिद्धश्चैवं मनुर्भवेत् ॥ १६ ॥

ତାପରେ ସୁଷେଣ, ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ବଜ୍ର ଆଦିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜିଲେ, ଏଭଳି ସାଧକ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ମନୁ-ପଦ ପାଏ।

Verse 17

मंत्रं नवशतं रात्रौ जपेद्दशदिनावधि । यो नरस्तस्य नश्यंति राजशत्रूत्थभीतयः ॥ १७ ॥

ଯେ ପୁରୁଷ ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ନଅଶେଥର ଜପ କରେ, ତାହାର ରାଜା ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 18

मातुलिंगाम्रकदलीफलैर्हुत्वा सहस्रकम् । द्वाविंशतिब्रह्मचारि विप्रान्संभोजयेच्छुचीन् ॥ १८ ॥

ମାତୁଲିଙ୍ଗ, ଆମ୍ବ ଓ କଦଳୀ ଫଳଦ୍ୱାରା ସହସ୍ର ଆହୁତି ଦେଇ, ପରେ ଶୁଚି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବାଇଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବ।

Verse 19

एवंकृते भूतविषग्रहरोगाद्युपद्रवाः । नश्यंति तत्क्षणादेव विद्वेषिग्रहदानवाः ॥ १९ ॥

ଏଭଳି କଲେ ଭୂତବାଧା, ବିଷ, ଗ୍ରହପୀଡା, ରୋଗ ଆଦି ଉପଦ୍ରବ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନଶିଯାଏ; ବିଦ୍ୱେଷୀ ଗ୍ରହ ଓ ଦାନବଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ବିନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 20

अष्टोत्तरशतेनांबु मंत्रितं विषनाशनम् । भूतापस्मारकृत्योत्थज्वरे तन्मंत्रमंत्रितैः ॥ २० ॥

ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକଶେ ଆଠଥର ଜପ କରି ମନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇଥିବା ଜଳ ବିଷନାଶକ ହୁଏ; ଭୂତବାଧା, ଅପସ୍ମାର କିମ୍ବା କୃତ୍ୟାଜନିତ ଜ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରିତ ଜଳ ଔଷଧ ହୁଏ।

Verse 21

भस्मभिः सलिलैर्वापि ताडयेज्ज्वरिणं क्रुधा । त्रिदिनाज्ज्वरमुक्तोऽसौ सुखं च लभते नरः ॥ २१ ॥

ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ଜଳଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧସହିତ ଜ୍ୱରାକ୍ରାନ୍ତକୁ ତାଡ଼ିବ; ତିନି ଦିନରେ ସେ ନର ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖ ଲାଭ କରେ।

Verse 22

औषधं वा जलं वापि भुक्त्वा तन्मंत्रमंत्रितम् । सर्वान्रोगान्पराभूय सुखी भवति तत्क्षणात् ॥ २२ ॥

ସେଇ ମନ୍ତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରିତ ଔଷଧ କିମ୍ବା ଜଳ ପାନ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ପରାଜିତ କରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସୁଖୀ ହୁଏ।

Verse 23

तज्जप्तभस्मलिप्तांगो भुक्त्वा तन्मंत्रितं पयः । योद्धुं गच्छेच्च यो मंत्री शस्त्रसंघैंर्न बाध्यते ॥ २३ ॥

ସେହି ଜପରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଭସ୍ମ ଅଙ୍ଗେ ଲେପି, ସେହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତ ଦୁଧ ପିଇ ଯେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଏ, ସେ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 24

शस्क्षतं व्रणस्फोटो लूतास्फोटोऽपि भस्मना । त्रिर्जप्तेन च संस्पृष्टाः शुष्यंत्येव न संशयः ॥ २४ ॥

କ୍ଷତ, ଫୋଟା ହୋଇଥିବା ଘାଉ ଏବଂ ଲୁତାକାମୁଡ଼ାର ସ୍ଫୋଟ ମଧ୍ୟ—ତ୍ରିବାର ଜପିତ ଭସ୍ମର ସ୍ପର୍ଶରେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 25

जपेदर्कास्तमारभ्य यावदर्कोदयो भवेत् । मन्त्रं सप्तदिनं यावञ्चादाय भस्मकीलकौ ॥ २५ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧିର ଅଙ୍ଗରୂପେ ଭସ୍ମ ଓ କୀଲକକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 26

निखनेदभिमन्त्र्याशुशत्रूणां द्वार्यलक्षितः । विद्वेषं मिथ आपन्नाः पलायंतेऽरयोऽचिरात् ॥ २६ ॥

ଶୀଘ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ଅଲକ୍ଷିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରେ ତାହା ପୋତିଦେବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପରସ୍ପର ବିଦ୍ୱେଷରେ ପଡ଼ି ଶୀଘ୍ରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି।

Verse 27

भस्मांबु चंदनं मंत्री मंत्रेणानेन मंत्रितम् । भक्ष्यादियोजितं यस्मै ददाति स तु दासवत् ॥ २७ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଭସ୍ମ, ଜଳ ଓ ଚନ୍ଦନକୁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ଭକ୍ଷ୍ୟାଦି ସହ କାହାକୁ ଯେ ଦେଇଦିଏ, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାସବତ୍ ମାତ୍ର; ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ନୁହେଁ।

Verse 28

क्रूराश्च जंतवोऽप्येवं भवंति वशवर्तिनः । गृहीत्वेशनदिस्कंस्थं करंजतरुमूलकम् ॥ २८ ॥

ଏହିପରି ଈଶାନ-ଚକ୍ର-ନ୍ୟାସରେ ସ୍ଥାପିତ କରଞ୍ଜ ବୃକ୍ଷର ମୂଳ ଗ୍ରହଣ କଲେ କ୍ରୂର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ଅନୁଗତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 29

कृत्वा तेनांगुष्टमात्रां प्रतिमां च हनूमतः । कृत्वा प्राणप्रतिष्टां च सिंदूराद्यैः प्रपूज्य च ॥ २९ ॥

ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠା-ମାତ୍ର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ପ୍ରାଣ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ସିନ୍ଦୂର ଆଦି ଉପଚାରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବ।

Verse 30

गृहस्याभिमुखी द्वारे निखनेन्मंत्रमुञ्चरन् । ग्रहाभिचाररोगाग्निविषचौरनृपोद्भवाः ॥ ३० ॥

ଘର ଦ୍ୱାରକୁ ମୁହଁ କରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିକରି ତାହାକୁ ପୋତିଦେବ। ତାହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହପୀଡା, ଅଭିଚାର, ରୋଗ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ, ଚୋର ଓ ରାଜ-ଉତ୍ପନ୍ନ ଉପଦ୍ରବରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ।

Verse 31

न जायंते गृहे तस्मिन् कदाचिदप्युपद्रवाः । तद्गृहं धनपुत्राद्यैरेधते प्रत्यहं चिरम् ॥ ३१ ॥

ସେହି ଘରେ କେବେବି ଉପଦ୍ରବ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ସେ ଗୃହ ଧନ, ପୁତ୍ର ଆଦି ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପ୍ରତିଦିନ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 32

निशि यत्र वने भस्म मृत्स्नया वापि यत्नतः । शत्रोः प्रतिकृतिं कृत्वा हृदि नाम समालिखेत् ॥ ३२ ॥

ରାତିରେ ବନରେ ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଶତ୍ରୁର ପ୍ରତିକୃତି ତିଆରି କରି, ତାହାର ହୃଦୟସ୍ଥାନରେ (ଶତ୍ରୁର) ନାମ ଲେଖିବ।

Verse 33

कृत्वा प्राणप्रतिष्टांतं भिंद्याच्छस्त्रैर्मनुं जपन् । मंत्रांते प्रोञ्चरेच्छत्रोर्नाम छिंधि च भिंधि च ॥ ३३ ॥

ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ସହିତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଉଚିତ୍ | ମନ୍ତ୍ର ଶେଷରେ ଶତ୍ରୁର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି 'ଛିନ୍ଧି' ଏବଂ 'ଭିନ୍ଧି' ବୋଲି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ |

Verse 34

मारयेति च तस्यांते दंतैरोष्टं निपूड्य च । पाण्योस्तले प्रपीड्याथ त्यक्त्वा तं स्वगृहं व्रजेत् ॥ ३४ ॥

ଏବଂ ଶେଷରେ 'ମାରୟ' (ମାରିବି) ବୋଲି କହି ଦାନ୍ତରେ ଓଠକୁ ଚାପି ଧରିବ ଏବଂ ପାପୁଲିକୁ ଘଷିବ; ତା’ପରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ଛାଡି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯିବ |

Verse 35

कुर्वन्सप्तदिनं चैवं हन्याच्छत्रुं न संशयः । राजिकालवणैर्मुक्तचिकुरः पितृकानने ॥ ३५ ॥

ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହିପରି କଲେ ଶତ୍ରୁର ନାଶ ହୁଏ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ | ମୁକ୍ତ କେଶରେ, ସୋରିଷ ଏବଂ ଲୁଣ ସହିତ ପିତୃବନରେ (ଶ୍ମଶାନରେ) ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ |

Verse 36

धत्तूरफलपुष्पैश्च नखरोमविषैरपि । द्विक कौशिकगृध्राणां पक्षैः श्लेष्मांतकाक्षजैः ॥ ३६ ॥

ଧୁତୁରା ଫଳ ଏବଂ ଫୁଲ, ନଖ, କେଶ ଏବଂ ବିଷ, ପେଚା ଏବଂ ଶାଗୁଣାର ଡେଣା ଏବଂ ଶ୍ଲେଷ୍ମାନ୍ତକ (ଲସଡା) ରସ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍ |

Verse 37

समिद्धिस्त्रिशतं यामयदिङ्मुखो जुहुयान्निशि । एवं सप्तदिनं कुर्वन्मारयेदुद्धतं रिपुन् ॥ ३७ ॥

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରାତିରେ ତିନିଶହ ସମିଧ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍ | ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହିପରି କଲେ ଅହଂକାରୀ ଶତ୍ରୁର ନାଶ ହୁଏ |

Verse 38

वित्रासस्त्रिदिनं रात्रौ श्मशाने षट्शतं जपेत् । ततो वेताल उत्थाय वदेद्भावि शुभाशुभम् ॥ ३८ ॥

ଶ୍ମଶାନରେ ରାତିବେଳେ ‘ବିତ୍ରାସ’ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନି ରାତି ଧରି ଛଅଶେଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ବେତାଳ ଉଠି ଭାବୀ ଶୁଭାଶୁଭ କହିବ।

Verse 39

किंकरीभूय वर्त्तेत कुरुते साधकोदितम् । भास्मांबुमंत्रितं रात्रौ सहस्रावृत्तिकं पुनः ॥ ३९ ॥

ଦାସଭାବେ ଚଳି, ସାଧକଙ୍କୁ ଯାହା ବିଧି କୁହାଯାଇଛି ତାହା ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୁନଃ ରାତିରେ ଭସ୍ମ ଓ ଜଳକୁ ମନ୍ତ୍ରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ହଜାରଥର ଜପ କରିବା।

Verse 40

दिनत्रयं च तत्पश्चात्प्रक्षिपेत्प्रतिमासु च । यासु कासु च स्थूलासु लघुष्वपि विशेषतः ॥ ४० ॥

ତାପରେ ତିନି ଦିନ ପରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିମାମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରାଇବା ଉଚିତ—ଯେକୌଣସି ବଡ଼ ପ୍ରତିମାରେ, ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଛୋଟ ପ୍ରତିମାରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 41

मंत्रप्रभावाञ्चलनं भवत्येव न संशयः । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां कुजे वा रविवासरे ॥ ४१ ॥

ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟକର ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ମଙ୍ଗଳବାର କିମ୍ବା ରବିବାରେ।

Verse 42

हनुमत्प्रतिमां पट्टे माषैः स्नेहपरिप्लुतैः । कुर्याद्रम्यां विशुद्धात्मा सर्वलक्षणलक्षिताम् ॥ ४२ ॥

ବିଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତରେ ପଟ୍ଟରେ ହନୁମାନଙ୍କ ରମ୍ୟ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ—ଘିଅ/ତେଲରେ ସିକ୍ତ ମାଷ (ଉଡ଼ଦ) ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷିତ ଭାବେ।

Verse 43

तैलदीपं वामभागे घृतदीपं तु दक्षिणे । संस्थाप्यावाहयेत्पश्चान्मूलमंत्रेण मंत्रवित् ॥ ४३ ॥

ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତେଲଦୀପ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘୃତଦୀପ ସ୍ଥାପନ କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ମୂଳମନ୍ତ୍ରେ ଆବାହନ କରୁ।

Verse 44

प्राणप्रतिष्टां कृत्वा च पाद्यादीनि समर्पयेत् । रक्तचंदनपुष्पैश्च सिंदूराद्यैः समर्चयेत् ॥ ४४ ॥

ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ପାଦ୍ୟାଦି ଉପଚାର ସମର୍ପଣ କର; ରକ୍ତଚନ୍ଦନ, ପୁଷ୍ପ ଓ ସିନ୍ଦୂରାଦିରେ ସମର୍ଚ୍ଚନ କର।

Verse 45

धूपं दीपं प्रदायाथ नैवेद्यं च समर्पयेत् । अपूपमोदनं शाकमोदकान्वटकादिकम् ॥ ४५ ॥

ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦେଇ ପରେ ନୈବେଦ୍ୟ ସମର୍ପଣ କର—ଅପୂପ, ମୋଦନ (ପକା ଅନ୍ନ), ଶାକ, ମୋଦକ ଓ ବଟକାଦି।

Verse 46

साज्यं च तत्समर्प्याथ मूलमंत्रेण मंत्रवित् । अखंडितान्यहिलतादलानि सप्तविंशतिम् ॥ ४६ ॥

ତାପରେ ଘୃତ ସହିତ ମୂଳମନ୍ତ୍ରେ ତାହା ସମର୍ପଣ କର; ଏବଂ ଅହିଲତା ଲତାର ଅଖଣ୍ଡ ସତାଇଶଟି ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଉ।

Verse 47

त्रिधा कृत्वा सपूगानि मूलेनैव समर्पयेत् । एवं संपूज्य मंत्रज्ञो जपेद्दशशंत मनुम् ॥ ४७ ॥

ସୁପାରିକୁ ତିନି ଭାଗ କରି ସେହି ମୂଳରେ ହିଁ ସମର୍ପଣ କର; ଏଭଳି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରି ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ଜପ କରୁ।

Verse 48

कर्पूरारार्तिकं कृत्वा स्तुत्वा च बहुधा सुधीः । निजेप्सितं निवेद्याथ विधिवद्विसृजेत्ततः ॥ ४८ ॥

କର୍ପୂର ଆରତି କରି ଏବଂ ବହୁପ୍ରକାରେ ସ୍ତୁତି କରି, ସୁଧୀ ଭକ୍ତ ନିଜ ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରାର୍ଥନା ନିବେଦନ କରୁ; ପରେ ବିଧିମତେ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରୁ।

Verse 49

नैवेद्यान्नेन संभोज्य ब्राह्मणान्सप्तसंख्यया । निवेदितानि पर्णानि तेभ्यो दद्याद्विभज्य च ॥ ४९ ॥

ନୈବେଦ୍ୟ ଅନ୍ନରେ ସାତଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ଅର୍ପଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାରୀତି ବିଭାଜନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 50

दक्षिणां च यथा शक्ति दत्त्वा तान् विसृजेत्सुधीः । तत इष्टगणैः सार्द्धं स्वयं भुंजीत वाग्यतः ॥ ५० ॥

ଯଥାଶକ୍ତି ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସୁଧୀ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ବିଦାୟ କରୁ; ପରେ ନିଜ ଇଷ୍ଟ ସହଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜେ ଭୋଜନ କରୁ ଏବଂ ବାକ୍‌ସଂଯମ ରଖୁ।

Verse 51

तद्दिने भूमिशय्यां च ब्रह्मचर्य्यं समाचरेत् । एवं यः कुरुते मर्त्यः सोऽचिरादेव निश्चितम् ॥ ५१ ॥

ସେହି ଦିନ ଭୂମିରେ ଶୟନ କରି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଶୀଘ୍ର ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ପାଏ।

Verse 52

प्राप्नुयात्सकलान्कामान्कपीशस्य प्रसादतः । हनुमत्प्रतिमां भूमौ विलिखेत्तत्पुरो मनुम् ॥ ५२ ॥

କପୀଶ (ହନୁମାନ)ଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଭୂମିରେ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଅଙ୍କନ କରି, ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବା ଉଚିତ।

Verse 53

साध्यनाम द्वितीयांतं विमोचय विमोचय । तत्पूर्वं मार्जयेद्वामपाणिनाथ पुनर्लिखेत् । एवमष्टोत्तरशतं लिखित्वा मार्जयेत्पुनः ॥ ५३ ॥

ସାଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିର ନାମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟା ବିଭକ୍ତିରେ ଲେଖି, ତା’ପରେ “ବିମୋଚୟ, ବିମୋଚୟ” ଲେଖିବ। ପଛେ ବାମ ହାତରେ ପୁଛି ପୁଣି ଲେଖିବ। ଏଭଳି ୧୦୮ ଥର ଲେଖି ଶେଷରେ ପୁଣି ପୁଛିଦେବ।

Verse 54

एवं कृते महाकारागृहाच्छीघ्रं विमुच्यते । एवमन्यानि कर्माणि कुर्य्यांत्पल्लवमुल्लिखन् ॥ ५४ ॥

ଏଭଳି କଲେ ମହା କାରାଗୃହ ସଦୃଶ ବନ୍ଧନରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହିପରି ପଲ୍ଲବ (ଅଙ୍କୁର) ଅଙ୍କନ କରି କରି ଅନ୍ୟ କର୍ମମାନେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 55

सर्षपैर्वश्यकृद्धोमो विद्वेषे हयमारजैः । कुंकुमैरिध्मकाष्ठैर्वा मरीचैर्जीरकैरपि ॥ ५५ ॥

ସର୍ଷପ ଦ୍ୱାରା କୃତ ହୋମ ବଶ୍ୟକର୍ମ ଫଳଦାୟକ। ବିଦ୍ୱେଷ ପାଇଁ ହୟମାରଜ ଦ୍ୱାରା (ହୋମ) କରାଯାଏ। ଏହିପରି କୁଙ୍କୁମ, ସମିଧା-କାଠ, ଏବଂ ଗୋଲମରିଚ ଓ ଜିରା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ (ହୋମ) କରିହେବ।

Verse 56

ज्वरे दूर्वागुडूचीभिर्दध्ना क्षीरेण वा घृतैः । शूले करंजवातारिसमिद्भिस्तैललोलितैः ॥ ५६ ॥

ଜ୍ୱରରେ ଦୂର୍ବା ଓ ଗୁଡୂଚୀ ସହ ଦହି, କିମ୍ବା ଦୁଧ, କିମ୍ବା ଘିଅ ଦ୍ୱାରା (ଔଷଧ/ପ୍ରୟୋଗ) କରିବା ଉଚିତ। ଶୂଳ (ଉଦରବେଦନା)ରେ କରଞ୍ଜ ଓ ବାତାରୀ ସମିଧାକୁ ତେଲରେ ଭଲଭାବେ ଲେପି/ମଥି ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 57

तैलाक्ताभिश्च निर्गुंडीसमिद्भिर्वा प्रयत्नतः । सौभाग्ये चंदनैश्चेंद्रलोचनैर्वा लवंगकैः ॥ ५७ ॥

ପ୍ରୟାସ ସହିତ ତେଲ ଲେପିତ ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ ସମିଧା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ (କର୍ମ) କରିବା ଉଚିତ। ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ରଲୋଚନ, କିମ୍ବା ଲବଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା (ପ୍ରୟୋଗ) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 58

सुगंधपुष्पैर्वस्त्राप्त्यै तत्तद्धान्यैस्तदाप्तये । रिपुपादरजोभिश्च राजीलवणमिश्रितैः ॥ ५८ ॥

ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଦାନରେ ବସ୍ତ୍ରଲାଭ ହୁଏ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧାନ୍ୟ ଦାନରେ ସେହି-ସେହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଶତ୍ରୁର ପାଦରଜକୁ ରାଜୀ (କଳା ସୋରିଷ) ଓ ଲୁଣ ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଇଚ୍ଛିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 59

होमयेत्सप्तरात्रं च रिपुर्याति यमालयम् । धान्यैः संप्राप्यते धान्यमन्नैरन्नसमुच्छ्रयः ॥ ५९ ॥

ସାତ ରାତି ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ଯମାଳୟକୁ ଯାଏ। ଧାନ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଲେ ଧାନ୍ୟଲାଭ ହୁଏ, ଅନ୍ନ ଆହୁତି ଦେଲେ ଅନ୍ନସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼େ।

Verse 60

तिलाज्यक्षीरमधुभिर्महिषीगोसमृद्धये । किं बहूक्तैर्विषे व्याधौ शांतौ मोहे च मारणे ॥ ६० ॥

ତିଳ, ଘିଅ, କ୍ଷୀର ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ମହିଷୀ ଓ ଗୋସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଅଧିକ କହିବାକୁ କଣ? ବିଷରେ, ବ୍ୟାଧିରେ, ଶାନ୍ତିକର୍ମରେ, ମୋହନରେ ଓ ମାରଣକର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ।

Verse 61

विवादे स्तंभने द्यूते भूतभीतौ च संकटे । वश्ये युद्धे क्षते दिव्ये बंधमोक्षे महावने ॥ ६१ ॥

ବିବାଦରେ, ସ୍ତମ୍ଭନକର୍ମରେ, ଦ୍ୟୂତରେ (ଜୁଆରେ), ଭୂତଭୟ ଓ ସଙ୍କଟରେ; ବଶୀକରଣରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ, ଆଘାତରେ, ଦିବ୍ୟପରୀକ୍ଷାରେ, ବନ୍ଧନମୋକ୍ଷରେ ଓ ମହାବନରେ—ଏ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 62

साधितोऽयं नृणां दद्यान्मंत्रः श्रेयः सुनिश्चितम् । वक्ष्येऽथ हनुमद्यंत्रं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ६२ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଯଥାବିଧି ସାଧିତ ହେଲେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେୟ (କଲ୍ୟାଣ) ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ସର୍ବସିଦ୍ଧିପ୍ରଦ ହନୁମାନ-ଯନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 63

लांगूलाकारसंयुक्तं वलयत्रितयं लिखेत् । साध्यनाम लिखेन्मध्ये पाशिबीज प्रवेष्टितम् ॥ ६३ ॥

ଲାଙ୍ଗୁଳାକାର ପ୍ରସାର ସହିତ ତିନିଟି ବଳୟ ଅଙ୍କନ କରିବ। ମଧ୍ୟରେ ସାଧ୍ୟର ନାମ ଲେଖି, ତାହାକୁ ପାଶୀ-ବୀଜରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିବ॥

Verse 64

उपर्यष्टच्छदं कृत्वा पत्रेषु कवचं लिखेत् । तद्बहिर्दंहमालिख्य तद्बहिश्चतुरस्रकम् ॥ ६४ ॥

ଉପରେ ଅଷ୍ଟଛଦ ଆବରଣ କରି ପତ୍ରରେ ‘କବଚ’ ଲେଖିବ। ତାହାର ବାହାରେ ଏକ ବଳୟ ଅଙ୍କନ କରି, ତାହାର ବାହାରେ ପୁଣି ଏକ ଚତୁରସ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବ॥

Verse 65

चतुरसस्रस्य रेखाग्रे त्रिशूलानि समालिखेत् । सौं बीजं भूपुरस्याष्टवज्रेषु विलिखेत्ततः ॥ ६५ ॥

ଚତୁରସ୍ରର ରେଖାଗ୍ରରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଅଙ୍କନ କରିବ। ତାପରେ ଭୂପୁରର ଅଷ୍ଟ ବଜ୍ରାକାର ପ୍ରକ୍ଷେପରେ ‘ସୌଁ’ ବୀଜ ଲେଖିବ॥

Verse 66

कोणेष्वकुंशमालिख्य मालामंत्रेण वेष्टयेत् । तत्सर्वं वेष्टयेद्यंत्रवलयत्रितयेन च ॥ ६६ ॥

କୋଣଗୁଡ଼ିକରେ ହୁକ୍-ବିହୀନ ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କନ କରି, ମାଳା-ମନ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ବେଷ୍ଟନ କରିବ। ପରେ ସମସ୍ତକୁ ଯନ୍ତ୍ରର ତିନି ବଳୟରେ ଆବୃତ କରିବ॥

Verse 67

शिलायां फलके वस्त्रे ताम्रपत्रेऽथ कुड्यके । ताडपत्रेऽथ भूर्जे वा रोचनानाभिकुंकुभैः ॥ ६७ ॥

ଶିଳାରେ, ଫଳକରେ, ବସ୍ତ୍ରରେ, ତାମ୍ରପତ୍ରରେ କିମ୍ବା କୁଡ୍ୟକେ (ଦେଵାଳରେ); ତାଡପତ୍ର କିମ୍ବା ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ—ରୋଚନା, କସ୍ତୁରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ଲେଖିବ॥

Verse 68

यंत्रमेतत्समालिख्य निराहारो जितेंद्रियः । कपेः प्राणान्प्रतिष्टाप्य पूजयेत्तद्यथाविधि ॥ ६८ ॥

ଏହି ପବିତ୍ର ଯନ୍ତ୍ରକୁ ସାବଧାନରେ ଲେଖି, ଉପବାସୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ନିଗ୍ରହୀ ହୋଇ, କପି (ହନୁମାନ)ଙ୍କ ପ୍ରାଣ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ବିଧିମତେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 69

अशेषदुःखशान्त्यर्थः यंत्रं संधारयेद् बुधः । मारीज्वराभिचारादिसर्वोपद्रवनाशनम् ॥ ६९ ॥

ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଧାରଣ/ସଂଧାରଣ କରିବ; ଏହା ମାରୀ-ଜ୍ୱର, ଅଭିଚାର ଆଦି ସମସ୍ତ ଉପଦ୍ରବ ନାଶ କରେ।

Verse 70

योषितामपि बालानां धृतं जनमनोहरम् । भूतकृत्यापिशाचानां दर्शनादेव नाशनम् ॥ ७० ॥

ନାରୀମାନେ ଓ ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିପାରିବେ; ଏହା ଲୋକମନ ମୋହିତ କରେ। ଏହାର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଭୂତ, କୃତ୍ୟା ଓ ପିଶାଚ ଆଦି ନାଶ ପାଉଥାଏ।

Verse 71

मालामंत्रमथो वक्ष्ये तारो वाग्विष्णुगेहिनी । दीर्घत्रयान्विता माया प्रागुक्तं कूटपञ्चकम् ॥ ७१ ॥

ଏବେ ମୁଁ ମାଳା-ମନ୍ତ୍ର କହୁଛି—ପ୍ରଥମେ ‘ତାର’ ଅକ୍ଷର, ପରେ ‘ବାକ୍’, ପରେ ‘ବିଷ୍ଣୁ-ଗେହିନୀ’ ପଦ; ତା’ପରେ ତିନି ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ‘ମାୟା’—ଏହିଏ ପୂର୍ବୋକ୍ତ କୂଟ-ପଞ୍ଚକ।

Verse 72

ध्रुवो हृद्धनुमान्ङेंतोऽथ प्रकटपराक्रमः । आक्रांतदिग्मंडलांते यशोवितानसंवदेत् ॥ ७२ ॥

ତା’ପରେ ଧ୍ରୁବ—ହୃଦୟେ ଅଚଳ, ଧନୁଷ୍ୟଧାରୀ ଓ ପ୍ରକଟ ପରାକ୍ରମୀ—ଦିଗ୍ମଣ୍ଡଳର ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଯଶର ବିତାନକୁ ସର୍ବତ୍ର ଗୁଞ୍ଜାଇ ଦିଏ।

Verse 73

धवलीकृतवर्णांते जगत्त्रितयवज्र च । देहज्वलदग्निसूर्य कोट्यंते च समप्रभ ॥ ७३ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣାନ୍ତେ ସମସ୍ତ ଧବଳ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିଜଗତ ବଜ୍ରାଘାତରେ ଭଙ୍ଗିତ ହେଲା ପରି ପ୍ରତୀତ ହୁଏ—ସେଠାରେ ସେଇ ତେଜ ଦେହାନ୍ତର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ସମପ୍ରଭା ପରି ସମଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 74

तनूरुहपदांते तु रुद्रावतार संवदेत् । लंकापुरी ततः पश्चाद्दहनोदधिलंघन ॥ ७४ ॥

‘ତନୂରୁହପଦ’ ଶେଷରେ ରୁଦ୍ରାବତାର-ବିଷୟକ ସଂବାଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଲଙ୍କାପୁରୀ, ପରେ ଲଙ୍କାଦହନ, ଏବଂ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରଲଂଘନ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

Verse 75

दशग्रीवशिरः पश्चात्कृतांतकपदं वदेत् । सीतांते श्वसनपदं वाय्वंते सुतमीरयेत् ॥ ७५ ॥

‘ଦଶଗ୍ରୀବଶିରଃ’ କହିବା ପରେ ‘କୃତାନ୍ତକ’ ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ‘ସୀତା’ ଶେଷରେ ‘ଶ୍ୱସନ’ ପଦ, ଏବଂ ‘ବାୟୁ’ ଶେଷରେ ‘ସୁତ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

अंजनागर्भसंभूतः श्रीरामलक्ष्मणान्वितः । नंदंति कर वर्णांते सैन्यप्राकार ईरयेत् ॥ ७६ ॥

ଅଞ୍ଜନାଗର୍ଭସମ୍ଭୂତ, ଶ୍ରୀରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ—ଏହାକୁ ‘ସୈନ୍ୟପ୍ରାକାର’ (ସେନାର ରକ୍ଷା-ପ୍ରାଚୀର) ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ତେ ଏହା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।

Verse 77

सुग्रीवसख्यकादूर्णाद्रणवालिनिवर्हण । कारणद्रोणशब्दांते पर्वतोत्पाटनेति च ॥ ७७ ॥

ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ସଖ୍ୟ କରିଥିବା କାରଣରୁ; ସୂତ୍ର ପରି ବିସ୍ତାର କରିଥିବା କାରଣରୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଲିଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିଥିବା କାରଣରୁ; କାରଣ-ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ; ‘ଦ୍ରୋଣ’ ଶବ୍ଦ ସମ୍ବନ୍ଧରୁ; ଏବଂ ପର୍ବତ ଉତ୍ପାଟନ କରିଥିବା କାରଣରୁ—ଏଭଳି ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ନାମର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି।

Verse 78

अशोकवनवीथ्यंते दारुणाक्षकुमारक । छेदनांते वनरक्षाकरांते तु समूह च ॥ ७८ ॥

ହେ ଦାରୁଣାକ୍ଷ-କୁମାରକ! ଅଶୋକବନର ପଥର ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ ଖୋଲା ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଏବଂ କାଠ କାଟିବା ସ୍ଥାନର ଶେଷ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବନରକ୍ଷକମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକ ସମାଗମ-ସ୍ଥାନ ଅଛି।

Verse 79

विभञ्जनांते ब्रह्मास्त्रब्रह्मशक्ति ग्रसेति च । लक्ष्मणांते शक्तिभेदनिवारणपदं वदेत् ॥ ७९ ॥

‘ବିଭଞ୍ଜନା’ ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ—“ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତି ଗ୍ରସିତ ହେଉ” ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ‘ଲକ୍ଷ୍ମଣା’ର ଶେଷରେ ଶକ୍ତି-ଭେଦନ ନିବାରକ ପ୍ରତିମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 80

विशल्योषधिशब्दांते समानयन संपठेत् । बालोदित ततो भानुमंडलग्रसनेति च ॥ ८० ॥

‘ବିଶଲ୍ୟା’ ଓ ‘ଔଷଧି’ ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରି ‘ସମାନୟନ’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ‘ଭାନୁମଣ୍ଡଳଗ୍ରସନ’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 81

मेघनादहोमपदाद्विध्वंसनपदं वदेत् । इंद्रजिदूधकारांते णसीतासक्षकेति च ॥ ८१ ॥

‘ମେଘନାଦ-ହୋମ’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ରଖଣ୍ଡରୁ ‘ବିଧ୍ୱଂସନ’ ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ‘ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍’ ଖଣ୍ଡର ଊଧକାର-ଶେଷରେ ‘ଣ-ସୀତା-ସକ୍ଷକେ’ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 82

राक्षसीसंघशब्दांते विदारणपदं वदेत् । कुंभकर्णादिसंकीर्त्यवधांते च परायण ॥ ८२ ॥

‘ରାକ୍ଷସୀ-ସଂଘ’ ଶବ୍ଦର ଶେଷରେ ‘ବିଦାରଣ’ ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଦିଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ କରି, ବଧାନ୍ତରେ ପରାୟଣ ଭାବେ ସମାପନ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 83

श्रीरामभक्तिवर्णांते तत्परेति समुद्र च । व्योमद्रुमलंघनेति महासामर्थ्य संवदेत् ॥ ८३ ॥

ଶ୍ରୀରାମଭକ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶେଷରେ—“ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମପରାୟଣ” ବୋଲି ଘୋଷଣା କର; ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ତରଣ ଓ ଆକାଶସମ ବୃକ୍ଷ ଲଂଘନ କଥା କହି ତାହାର ମହା-ଅଦ୍ଭୁତ ସାମର୍ଥ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତନ କର।

Verse 84

महातेजःपुंजशब्दाद्विराजमानवोञ्चरेत् । स्वामिवचनसंपादितार्जुनांते च संयुग ॥ ८४ ॥

ମହାତେଜର ପୁଞ୍ଜ-ନାଦରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଉଞ୍ଛବୃତ୍ତି ଆଚରଣ କର; ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସମ୍ପାଦନ କରି ଅର୍ଜୁନ ପରି ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ରୁହ।

Verse 85

सहायांते कुमारेति ब्रह्मचारिन्पदंवदेत् । गंभीरशब्दोदयांते दक्षिणापथ संवदेत् । मार्त्ताण्डमेरु शब्दांते वदेत्पर्वतपीटिका ॥ ८५ ॥

ଯେଉଁ ଶବ୍ଦର ଶେଷ “ସହାୟା” ରେ ହୁଏ, ସେଠାରେ “କୁମାର” କହ; “ବ୍ରହ୍ମଚାରିନ୍” ଶେଷେ “ପଦ” ଉଚ୍ଚାର। “ଗମ୍ଭୀର” ଶବ୍ଦୋଦୟ ଶେଷେ “ଦକ୍ଷିଣାପଥ” କହ; ଏବଂ “ମାର୍ତ୍ତାଣ୍ଡ” ଓ “ମେରୁ” ଶବ୍ଦ ଶେଷେ “ପର୍ବତ-ପୀଠିକା” ଉଚ୍ଚାର।

Verse 86

अर्चनांते तु सकलमंत्रांते मपदं वदेत् । आचार्यमम शब्दांते सर्वग्रहविनाशन ॥ ८६ ॥

ଅର୍ଚ୍ଚନା ଶେଷରେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଶେଷରେ “ମ” ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାର କର। “ଆଚାର୍ୟ” ଶବ୍ଦ ଶେଷେ “ମମ” ଯୋଗ କର—ଏହା ସର୍ବ ଗ୍ରହଦୋଷ ବିନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 87

सर्वज्वरोञ्चाटनांते सर्वविषविनाशन । सर्वापत्तिनिवारण सर्वदुष्टनिबर्हण ॥ ८७ ॥

ହେ (ଦେବ/ମନ୍ତ୍ର)! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ହଟାଇବାର ଶେଷ ଔଷଧ; ତୁମେ ସର୍ବ ବିଷ ବିନାଶ କର; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆପତ୍ତି ନିବାରଣ କର; ଏବଂ ସର୍ବ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିକୁ ସମୂଳ ଦମନ କର।

Verse 88

सर्वव्याध्यादि सम्प्रोच्य भयांते च निवारण ॥ ८८ ॥

ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଧି ଆଦିର ଉପାୟ ଯଥାବିଧି କହି, ଶେଷରେ ଭୟ-ନିବାରକ ପ୍ରତିକାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

Verse 89

सर्वशत्रुच्छेदनेति ततो मम परस्य च ॥ ८९ ॥

ଏହିପରି (ଏହି ନାମ/ମନ୍ତ୍ର) ‘ସର୍ବଶତ୍ରୁଚ୍ଛେଦନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଫଳଦାୟକ।

Verse 90

ततस्त्रिभुवनांते तु पुंस्त्रीनपुंसकात्मकम् । सर्वजीवपदांते तु जातं वशययुग्मकम् ॥ ९० ॥

ତାପରେ ‘ତ୍ରିଭୁବନ’ ପଦାନ୍ତେ ରୂପ ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ଓ ନପୁଂସକଲିଙ୍ଗ ହୁଏ; ‘ସର୍ବଜୀବ’ ପଦାନ୍ତେ ‘ବଶୟ’ ଧ୍ୱନିର ଯୁଗ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 91

ममाज्ञाकारकं पश्चात्संपादय युगं पुनः । ततो नानानामधेयान्सर्वान् राज्ञः स संपठेत् ॥ ९१ ॥

ତାପରେ ମୋ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଯୁଗ-ବିଭାଗକୁ ପୁନଃ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିବ; ତଦନନ୍ତରେ ରାଜାମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ନାମ-ଉପାଧି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପଢ଼ିବ।

Verse 92

परिवारान्ममेत्यंते सेवकान् कुरु युग्मकम् । सर्वशस्त्रवीत्यंते षाणि विध्वंसय द्वयम् ॥ ९२ ॥

ଶେଷରେ ‘ମମ’ ଯୋଗେ ପରିବାରରୁ ସେବକଙ୍କ ଯୁଗ୍ମ ଗଢ଼; ଏବଂ ‘ସର୍ବଶସ୍ତ୍ରବୀତି’ ପଦାନ୍ତେ ‘ଷାଣି’ କହି ସେଇ ଦୁଇକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କର—ଏଭଳି ଛଅର ବିଧାନ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 93

लज्जादीर्घत्रयोपेता होत्रयं चैहि युग्मकम् । विलोमं पंचकूटानि सर्वशत्रून्हनद्वयम् ॥ ९३ ॥

“ଲଜ୍ଜା”ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସହ ଯୋଗ କରି, ପରେ “ହୋତ୍ରୟଂ” ତ୍ରୟ ଓ “ଚୈହି” ଯୁଗ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର। ତାପରେ ବିଲୋମ କ୍ରମରେ ପଞ୍ଚକୂଟ ରଚି, ସର୍ବଶତ୍ରୁନାଶକ “ହନ” ଦ୍ୱୟ ଯୋଗ କର॥୯୩॥

Verse 94

परबलानि परांते सैन्यानि क्षोभयद्वयम् ॥ ९४ ॥

ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ବିରୋଧୀ ସେନାମାନଙ୍କୁ “କ୍ଷୋଭୟ” ଦ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କ୍ଷୁବ୍ଧ କରି ଭ୍ରମିତ କରାଗଲା॥୯୪॥

Verse 95

मम सर्वं कार्यजातं साधयेति द्वयं ततः ॥ ९५ ॥

ତାପରେ “ମମ ସର୍ବଂ କାର୍ଯ୍ୟଜାତଂ ସାଧୟ” — ଏହି ଦ୍ୱୟ ବାକ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କର॥୯୫॥

Verse 96

सर्वदुष्टदुर्जनांते मुखानि कीलयद्वयम् । धेत्रयं वर्मत्रितयं फट्त्रयं हांत्रयं ततः ॥ ९६ ॥

ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁର୍ଜନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ମୁଖକୁ “କୀଲୟ” ଦ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା କୀଳିତ କର। ପରେ “ଧେ” ତ୍ରୟ, “ବର୍ମ” ତ୍ରିତୟ, “ଫଟ୍” ତ୍ରୟ ଏବଂ ତାପରେ “ହାଂ” ତ୍ରୟ ଯୋଗ କର॥୯୬॥

Verse 97

वह्निप्रियांतो मंत्रोऽयं मालासंज्ञोऽखिलेष्टदः ॥ ९७ ॥

“ବହ୍ନିପ୍ରିୟା” ପଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଏହି ମନ୍ତ୍ର “ମାଳା” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହା ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟଫଳ ପ୍ରଦାନକାରୀ॥୯୭॥

Verse 98

वस्वष्टबाणवर्णोऽयं मंत्रः सर्वेष्टसाधकः ॥ ९८ ॥

ଏହି ଅଷ୍ଟବର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ସର୍ବ ଇଷ୍ଟସାଧକ; ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧ କରେ।

Verse 99

महाभये महोत्पाते स्मृतोऽयं दुःखनाशनः । द्वादशार्णस्य षट्कूटं त्यक्त्वा बीजं तथादिमम् ॥ ९९ ॥

ମହାଭୟ ଓ ମହୋତ୍ପାତରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ ଦୁଃଖନାଶକ। ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀର ଷଟ୍କୂଟ ଛାଡ଼ି, ଆଦିବୀଜକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କର।

Verse 100

पंचकूटात्मको मंत्रः सर्वकामप्रदायकः । रामचंद्रो मुनिश्चास्य गायत्री छंद ईरितम् ॥ १०० ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଞ୍ଚକୂଟାତ୍ମକ ଏବଂ ସର୍ବକାମପ୍ରଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହାର ଋଷି ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ।

Verse 101

हनुमान्देवता प्रोक्तो विनियोगोऽखिलाप्तये । पंचबीजैः समस्तेन षडंगानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

ହନୁମାନ ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହାର ବିନିଯୋଗ ଅଖିଳପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ। ପଞ୍ଚବୀଜ ସହିତ ଷଡ଼ଙ୍ଗ କ୍ରିୟା ବିଧିପୂର୍ବକ କର।

Verse 102

रामदूतो लक्ष्मणांते प्राणदाताञ्जनीसुतः । सीताशोकविनाशोऽयं लंकाप्रासादभंजनः ॥ १०२ ॥

ସେ ରାମଦୂତ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅନ୍ତସମୟରେ ପ୍ରାଣଦାତା; ଅଞ୍ଜନୀସୁତ। ସେ ସୀତାଶୋକବିନାଶକ ଏବଂ ଲଙ୍କାପ୍ରାସାଦଭଞ୍ଜନକାରୀ।

Verse 103

हनुमदाद्याः पंचैते बीजाद्या ङेयुताः पुनः । षडंगमनवो ह्येते ध्यानपूजादि पूर्ववत् ॥ १०३ ॥

‘ହନୁମତ୍’ ଆଦି ଏହି ପାଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ପୁନଃ ବୀଜାକ୍ଷର ଆଦି ସହ ଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଜ୍ଞେୟ। ଏହେ ଷଡ଼ଙ୍ଗ ମନ୍ତ୍ର; ଧ୍ୟାନ-ପୂଜାଦି ପୂର୍ବବତ୍ କରଣୀୟ।

Verse 104

प्रणवो वाग्भवं पद्मा माया दीर्घत्रयान्विता । पंचकूटानि मंत्रोऽयं रुद्रार्णः सर्वसिद्धिदः ॥ १०४ ॥

ପ୍ରଣବ (ଓଁ), ବାଗ୍ଭବ ବୀଜ, ପଦ୍ମା ବୀଜ ଓ ମାୟା ବୀଜ—ଏମାନେ ତିନି ଦୀର୍ଘସ୍ୱର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପଞ୍ଚକୂଟ ହୁଅନ୍ତି। ରୁଦ୍ରାର୍ଣମୟ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସର୍ବସିଦ୍ଧିଦାୟକ।

Verse 105

ध्यानपूजादिकं सर्वमस्यापि पूर्ववन्मतम् । अयमाराधितो मंत्रः सर्वाभीष्टप्रदायकः ॥ १०५ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ-ପୂଜାଦି ସମସ୍ତ ବିଧି ପୂର୍ବବତ୍ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧିତ ହେଲେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସର୍ବାଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଏ।

Verse 106

नमो भगवते पश्चादनंतश्चंद्रशेखरां । जनेयाय महांते तु बलायांतेऽग्निवल्लभा ॥ १०६ ॥

ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ଯିଏ ଅନନ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର; ଯିଏ ‘ଜନେୟ’ (ପ୍ରଜାପତି) ଭାବେ ପରିଚିତ; ଯିଏ ମହାନ୍ତ-ଅନ୍ତ, ଅନ୍ତେ ବଳସ୍ୱରୂପ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିବଲ୍ଲଭ।

Verse 107

अष्टादशार्णो मंत्रोऽयं सुनिरीश्वरसंज्ञकः । छंदोऽनुष्टुप्देवता तु हनुमान्पवनात्मजः ॥ १०७ ॥

ଏହା ଅଷ୍ଟାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର, ‘ସୁନିରୀଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହାର ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଏବଂ ଦେବତା ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ।

Verse 108

हं बीजं वह्निवनिता शक्तिः प्रोक्ता मनीषिभिः । आंजनेयाय हृदयं शिरश्च रुद्रमूर्तये ॥ १०८ ॥

‘ହଂ’ ଅକ୍ଷରକୁ ମୁନିମାନେ ବୀଜ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ‘ବହ୍ନିବନିତା’ ତାହାର ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉପଦେଶିତ। ନ୍ୟାସରେ ହୃଦୟ ଆଞ୍ଜନେୟଙ୍କୁ, ଶିର ରୁଦ୍ରମୂର୍ତ୍ତି ଦେବଙ୍କୁ ନିୟୋଜନ କର।

Verse 109

शिखायां वायुपुत्रायाग्निगर्भाय वर्मणि । रामदूताय नेत्रं स्याद्बह्यास्त्रायास्त्रमीरितम् ॥ १०९ ॥

ଶିଖାରେ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ନ୍ୟାସ କର; ବର୍ମ (କବଚ)ରେ ଅଗ୍ନିଗର୍ଭଙ୍କ ଶକ୍ତି। ନେତ୍ରରେ ରାମଦୂତଙ୍କ ନ୍ୟାସ କୁହାଯାଇଛି—ଏହିଏ ବାହ୍ୟାସ୍ତ୍ର, ତାହାର ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 110

तप्तचामीकरनिभं भीघ्नसंविहिताञ्जलिम् । चलत्कुंडलदीप्तास्यं पद्मक्षं मारुतिं स्मरेत् ॥ ११० ॥

ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ କାନ୍ତିମାନ, ବିଘ୍ନନାଶକ, ଯୋଡ଼ା ଅଞ୍ଜଳିରେ ନମ୍ର; ଚଳିତ କୁଣ୍ଡଳରେ ମୁଖ ଦୀପ୍ତ, ପଦ୍ମନେତ୍ର ମାରୁତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର।

Verse 111

ध्यात्वैवमयुतं जप्त्वा दशांशं जुहुयात्तिलैः । वैष्णवे पूजयेत्पीठे प्रागुद्दिष्टेन वर्त्मना ॥ १११ ॥

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ଦଶହଜାର ଜପ କର; ପରେ ତାହାର ଦଶମାଂଶ ତିଳ ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କର। ତାପରେ ବୈଷ୍ଣବ ପୀଠରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପଥାନୁସାରେ ପୂଜା କର।

Verse 112

अष्टोत्तरशतं नित्यं नक्तभोजी जितेंद्रियः । जपित्वा क्षुद्ररोगेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ ११२ ॥

ଯେ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ, ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ୧୦୮ ଥର ଜପ କରେ, ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର ରୋଗମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 113

महारोगनिवृत्त्यै तु सहस्रं प्रत्यहं जपेत् । राक्षसौघं विनिघ्नंतं कपिं ध्यात्वाधनाशनम् ॥ ११३ ॥

ମହାରୋଗ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ସହସ୍ରବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ରାକ୍ଷସଦଳ ବିନାଶକ ଓ ଧନହାନି ହରଣକାରୀ କପି (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଜପ କର॥

Verse 114

अयुतं प्रजपेन्नित्यमचिराज्ज यति द्विषम् । सुग्रीवेण समं रामं संदधानं कपिं स्मरन् ॥ ११४ ॥

ଯେ ନିତ୍ୟ ଦଶହଜାର ବାର ଜପ କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଶତ୍ରୁକୁ ଜୟ କରେ—ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ସନ୍ଧି ସାଧିଥିବା କପି (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ସ୍ମରି॥

Verse 115

प्रजपेदयुतं यस्तु संधिं कुर्याद्द्विपद्वयोः । ध्यात्वा लंकां दहंतं तमयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ११५ ॥

ଯେ ଦୁଇ ପାଦର ସନ୍ଧି କରେ, ସେ ଦଶହଜାର ବାର ମନ୍ତ୍ରଜପ କରୁ। ଲଙ୍କା ଦହନକାରୀ ସେହି ପ୍ରଭୁ (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପୁଣି ଦଶହଜାର ବାର ଜପ କରୁ॥

Verse 116

अचिरादेव शत्रूणां ग्रामान्संप्रदहेत्सुधीः । ध्यात्वा प्रयाणसमये हनुमन्तं जपेन्मनुम् ॥ ११६ ॥

ସୁଧୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଚିରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମକୁ ଦହନ କରିପାରେ; ପ୍ରୟାଣ ସମୟରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମନ୍ତ୍ରଜପ କର॥

Verse 117

यो याति सोऽचिरात्स्वेष्टं साधयित्वा गृहे व्रजेत् । हनुमंतं सदा गेहे योऽर्चयेज्जपतत्परः ॥ ११७ ॥

ଯେ ଯାତ୍ରାକୁ ଯାଏ, ସେ ଅଚିରେ ନିଜ ଇଷ୍ଟ ସାଧି ଗୃହକୁ ଫେରେ। ଯେ ଘରେ ସଦା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ ଓ ଜପରେ ତତ୍ପର ରହେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ॥

Verse 118

आरोग्यं च श्रियं कांतिं लभते निरुपद्रवम् । कानने व्याघ्रचौरेभ्यो रक्षेन्मनुरयं स्मृतः ॥ ११८ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆରୋଗ୍ୟ, ଶ୍ରୀ ଓ କାନ୍ତି ନିରୁପଦ୍ରବ ଭାବେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଜଙ୍ଗଲରେ ଏହା ବାଘ ଓ ଚୋରଠାରୁ ରକ୍ଷା କରେ—ଏହିପରି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 119

प्रस्वापकाले शय्यायां स्मरेन्मंत्रमनन्यधीः । तस्य दुःस्वप्नचौरादिभयं नैव भवेत्क्वचित् ॥ ११९ ॥

ଶୋଇବା ସମୟରେ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାହା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ, ଚୋର ଆଦିର ଭୟ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 120

वियत्सेंदुर्हनुमते ततो रुद्रात्मकाय च । वर्मास्त्रांतो महामंत्रो द्वादशार्णोऽष्टसिद्धिकृत् ॥ १२० ॥

ତାପରେ ଆକାଶରେ ସିନ୍ଦୂରସଦୃଶ ତେଜ ଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ପରେ ରୁଦ୍ରାତ୍ମକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ‘ବର୍ମ’ ଓ ‘ଅସ୍ତ୍ର’ ସମାପ୍ତିଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମହାମନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ଅଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦାୟକ।

Verse 121

रामचन्द्रो मुनिश्चास्य जगती छन्द ईरितम् । हनुमान्देवतां बीजमाद्यं शक्तिर्हुमीरिता ॥ १२१ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଛନ୍ଦ ଜଗତୀ, ଦେବତା ହନୁମାନ। ଆଦ୍ୟ ବୀଜାକ୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ‘ହୁଁ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 122

षड्दीर्घभाजा बीजेन षडंगानि समाचरेत् । महाशैलं समुत्पाट्य धावंतं रावणं प्रति ॥ १२२ ॥

ଛଅ ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ବୀଜାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଷଡଅଙ୍ଗ-ନ୍ୟାସ ଆଦି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମହାଶୈଳକୁ ଉପାଡ଼ି ସେ ରାବଣ ଦିଗକୁ ଧାଇଲା।

Verse 123

लाक्षारक्तारुणं रौद्रं कालांतकयमोपमम् । ज्वलदग्निसमं जैत्रं सूर्यकोटिसमप्रभम् ॥ १२३ ॥

ଲାକ୍ଷା ଓ ରକ୍ତ ସଦୃଶ ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ, ରୌଦ୍ର ରୂପ, ପ୍ରଳୟାନ୍ତକ ଯମ ସମ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମ, ବିଜୟୀ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାମୟ।

Verse 124

अंगदाद्यैर्महावीरैर्वेष्टितं रुद्ररूपिणम् । तिष्ठ तिष्ठ रणे दुष्ट सृजंतं घोरनिः स्वनम् ॥ १२४ ॥

ଅଙ୍ଗଦ ଆଦି ମହାବୀରମାନେ ଘେରି ରହିଥିବାବେଳେ ସେ ରୁଦ୍ରସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। “ଠିଆ ହେ! ଠିଆ ହେ! ରଣରେ, ଦୁଷ୍ଟ!” ବୋଲି ଘୋର ଗର୍ଜନ ନାଦ ଛାଡ଼ିଲେ।

Verse 125

शैवरूपिणमभ्यर्च्य ध्यात्वा लक्ष जपेन्मनुम् । दशांशं जुहुयाद्वीहीन्पयोदध्याज्यमिश्रितान् ॥ १२५ ॥

ଶୈବରୂପରେ ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ଧ୍ୟାନ କରି, ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିବ; ପରେ ତାହାର ଦଶାଂଶ ଭାବେ କ୍ଷୀର, ଦଧି ଓ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଚାଉଳ ହୋମାଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବ।

Verse 126

पूर्वोक्ते वैष्णवे पीठे विमलादिसमन्विते । मूर्तिं संकल्प्य मूलेन पूजा कार्या हनूमतः ॥ १२६ ॥

ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ପୀଠରେ—ବିମଳା ଆଦି ପରିକର ସହିତ—ମୂର୍ତ୍ତି ସଂକଳ୍ପ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 127

ध्यानैकमात्रोऽपि नृणां सिद्धिरेव न संशयः । अथास्य साधनं वक्ष्ये लोकानां हितकाम्यया ॥ १२७ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଧ୍ୟାନମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବେ ଲୋକହିତ କାମନାରେ ମୁଁ ଏହାର ସାଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହୁଛି।

Verse 128

हनुमत्साधनं पुण्यं महापातकनाशनम् । एतद्गुह्यतमं लोके शीघ्रसिद्धिकरं परम् ॥ १२८ ॥

ହନୁମତ୍ ସାଧନା ପରମ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ମହାପାତକନାଶିନୀ। ଏହା ଲୋକରେ ଅତିଗୁହ୍ୟ, ପରମ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧିଦାୟକ।

Verse 129

मंत्री यस्य प्रसादेन त्रैलोक्यविजयी भवेत् । प्रातः स्नात्वा नदीतीरे उपविश्य कुशासने ॥ १२९ ॥

ଯାହାର ମନ୍ତ୍ର (ମନ୍ତ୍ରୀ) ପ୍ରସାଦରେ ସାଧକ ତ୍ରିଲୋକବିଜୟୀ ହୁଏ—ସେ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ କରି ନଦୀତୀରେ କୁଶାସନରେ ବସୁ।

Verse 130

प्राणायामषडंगे च मूलेन सकलं चरेत् । पुष्पांजल्यष्टकं दत्वा ध्यात्वा रामं ससीतकम् ॥ १३० ॥

ତାପରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହ ଷଡ଼ଙ୍ଗ ପ୍ରାଣାୟାମ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି ଆଚରଣ କରୁ। ଆଠ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସୀତାସହିତ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 131

ताम्रपात्रे ततः पद्ममष्टपत्रं सकेशरम् । कुचंदनेन घृष्टेन संलिखेत्तच्छलाकया ॥ १३१ ॥

ତାପରେ ତାମ୍ରପାତ୍ରରେ କେଶରସହିତ ଅଷ୍ଟପତ୍ର ପଦ୍ମକୁ, ଘସା ଶ୍ୱେତଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଶଲାକାଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦରଭାବେ ଲେଖିବ।

Verse 132

कर्मिकायां लिखेन्मंत्रं तत्रावाह्य कपीश्वरम् । मूर्तिं मूलेन संकल्प्य ध्यात्वा पाद्यादिकं चरेत् ॥ १३२ ॥

କର୍ମିକାରେ ମନ୍ତ୍ର ଲେଖି ସେଠାରେ କପୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆବାହନ କରୁ। ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତି ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ଧ୍ୟାନ କରି, ପାଦ୍ୟାଦି ଉପଚାର ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 133

गंधपुष्पादिकं सर्वं निवेद्य मूलमंत्रतः । केसरेषु षडंगानि दलेषु च ततोऽर्चयेत् ॥ १३३ ॥

ଚନ୍ଦନ, ପୁଷ୍ପ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ନିବେଦନ କରି, ପରେ କେସରରେ ଷଡ଼ଙ୍ଗ-ନ୍ୟାସ ସ୍ଥାପନ କରି, ତାପରେ ଦଳରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 134

सुग्रीवं लक्ष्मणं चैव ह्यंगदं नलनीलकौ । जांबवंतं च कुमुदं केसरीशं दलेऽर्चयेत् ॥ १३४ ॥

(ପବିତ୍ର) ପତ୍ର ଉପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗଦ, ନଳ-ନୀଳ, ଜାମ୍ବବାନ, କୁମୁଦ ଓ ବାନରାଧୀଶ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 135

दिक्पालांश्चापि वज्रादीन्पूजयेत्तदनंतरम् । एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेत्स्वेष्टमात्मनि ॥ १३५ ॥

ତାପରେ ଦିକ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ଓ ବଜ୍ର ଆଦି ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧ-ଚିହ୍ନ ସହିତ ପୂଜା କରିବ। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ ସାଧକ ନିଜ ମନେ ଇଷ୍ଟଫଳ ସାଧନ କରିବ।

Verse 136

नदीतीरे कानने वा पर्वते विजनेऽथवा । साधयेत्साधक श्रेष्टो भूमिग्रहणपूर्वकम् ॥ १३६ ॥

ନଦୀତଟରେ, ବନରେ, ପର୍ବତରେ କିମ୍ବା ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ—ପ୍ରଥମେ ଭୂମିଗ୍ରହଣ (ସ୍ଥଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ଶୁଦ୍ଧି) କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ସାଧନା କରିବ।

Verse 137

जिताहारो जितश्वासो जितवाक्च जितेंद्रियः । दिग्बन्ध नादिकं कृत्वा न्यासध्यानादिपूर्वकम् ॥ १३७ ॥

ଆହାର, ଶ୍ୱାସ, ବାକ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜିତି, ପ୍ରଥମେ ଦିଗ୍ବନ୍ଧ ଓ ନାଡିକା-ବିଧି କରି; ପରେ ନ୍ୟାସ, ଧ୍ୟାନ ଆଦି ପୂର୍ବକ ଅଗ୍ରସର ହେବ।

Verse 138

लक्षं जपेन्मंत्रराजं पूजयित्वा तु पूर्ववत् । लक्षांति दिवसं प्राप्य कुर्य्याञ्च पूजनं महत् ॥ १३८ ॥

ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିରେ ପୂଜା କରି ମନ୍ତ୍ରରାଜକୁ ଏକ ଲକ୍ଷଥର ଜପ କରିବ। ଲକ୍ଷପୂର୍ତ୍ତି ଦିନ ଆସିଲେ ମହାନ (ବିଶେଷ) ପୂଜା କରିବ।

Verse 139

एकाग्रमनसा सम्यग्ध्यात्वा पवननंदनम् । दिवारात्रौ जपं कुर्याद्यावत्संदर्शनं भवेत् ॥ १३९ ॥

ଏକାଗ୍ର ମନରେ ପବନନନ୍ଦନ (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଧ୍ୟାନ କରି, ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନରାତି ଜପ କରିବ।

Verse 140

सुदृढं साधकं मत्वा निशीथे पवनात्मजः । सुप्रसन्नस्ततो भूत्वा प्रयाति साधकाग्रतः ॥ १४० ॥

ସାଧକକୁ ସୁଦୃଢ଼ ବୋଲି ଜାଣି, ନିଶୀଥେ (ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ) ପବନାତ୍ମଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ପରେ କୃପାକରି ସାଧକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

Verse 141

यथेप्सितं वरं दत्वा साधकाय कपीश्वरः । वरं लब्ध्वा साधकंद्रो विहरेदात्मनः सुखैः ॥ १४१ ॥

କପୀଶ୍ୱର ସାଧକକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦାନ କରନ୍ତି; ସେ ବର ପାଇ ସାଧକଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଆତ୍ମସୁଖରେ ବିହାର କରେ।

Verse 142

एतद्धि साधनं पुण्यं लोकानां हितकाम्यया । प्रकाशितं रहस्यं वै देवानामपि दुर्लभम् ॥ १४२ ॥

ଏହି ସାଧନ ପୁଣ୍ୟମୟ; ଲୋକହିତ କାମନାରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଏହା ଏକ ରହସ୍ୟ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 143

अन्यानपिप्रयोगांश्च साधयेदात्मनो हितान् । वियदिंदुयुतं पश्चान्ङेंतं पवननंदनम् ॥ १४३ ॥

ନିଜ ହିତାର୍ଥେ ଅନ୍ୟ ଉପକାରକ ପ୍ରୟୋଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ। ତଦନନ୍ତରେ ଆକାଶସ୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରଯୁକ୍ତ ପବନନନ୍ଦନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 144

वह्निप्रियांतो मंत्रोऽयं दशार्णः सर्वकामदः । मुन्यादिकं च पूर्वोक्तं षडंगान्यपि पूर्ववत् ॥ १४४ ॥

ଏହା ‘ବହ୍ନିପ୍ରିୟା’ ପଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର; ଏହା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ଋଷ୍ୟାଦି ପୂର୍ବୋକ୍ତ; ଷଡ଼ଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 145

ध्यायेद्रणे हनूमंतं सूर्यकोटिसमप्रभम् । धावंतं रावणं जेतुं दृष्ट्वा सत्वरमुत्थितम् ॥ १४५ ॥

ରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୋଟିସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖି ସତ୍ୱର ଉଠି ରାବଣଜୟାର୍ଥେ ଧାଇଯାଉଥିବା ରୂପେ।

Verse 146

लक्ष्मणं च महावीरं पतितं रणभूतले । गुरुं च क्रोधमुत्पाद्य ग्रहोतुं गुरुपर्वतम् ॥ १४६ ॥

ମହାବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଣଭୂମିରେ ପତିତ ଥିଲେ। ତେବେ (ହନୁମାନ) ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଔଷଧିପର୍ବତକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 147

हाहाकारैः सदर्पैश्च कंपयंतं जगत्त्रयम् । आब्रह्मांडं समाख्याप्य कृत्वा भीमं कलेवरम् ॥ १४७ ॥

ଭୟଙ୍କର ହାହାକାର ଓ ଦର୍ପଭରା ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ସେ ତ୍ରିଜଗତକୁ କମ୍ପିତ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଘୋଷଣା କରି ଭୀମ କଲେବର ଧାରଣ କଲେ।

Verse 148

लक्षं जपेद्दशांशेन जुहुयात्पूर्ववत्सुधीः । पूर्ववत्पूजनं प्रोक्तं मंत्र स्यास्य विधानतः ॥ १४८ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ସାଧକ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବ; ତାପରେ ତାହାର ଦଶମାଂଶ ପରିମାଣରେ ପୂର୍ବବତ୍ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବ। ଏହିପରି ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ବିଧିତ—ଏହାହିଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ବିଧାନ।

Verse 149

एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदात्मनो हितम् । अस्यापि मंत्रवर्यस्य रहस्यं साधनं तु वै ॥ १४९ ॥

ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ ସାଧକ ନିଜ ହିତକୁ ସାଧନ କରିବ। ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରର ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ସାଧନ-ରହସ୍ୟ ଅଛି।

Verse 150

सुगोप्यं सर्वतंत्रेषु न देयं यस्य कस्यचित् । ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय कृतनित्यक्रियः शुचिः ॥ १५० ॥

ଏହା ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ରମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ; ଯେକାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ନିତ୍ୟକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରି, ଶୁଚି ହୋଇ (ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ୍)।

Verse 151

गत्वा नदीं तः स्नात्वा तीर्थमावाह्य चाष्टधा । मूलमंत्रं ततो जप्त्वा सिंचेदादित्यसंख्यया ॥ १५१ ॥

ନଦୀକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କରିବ; ଅଷ୍ଟଧା ବିଧିରେ ତୀର୍ଥକୁ ଆବାହନ କରିବ। ପରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ (ଜଳ) ସିଞ୍ଚନ/ଅଭିଷେକ କରିବ।

Verse 152

एवं स्नानादिकं कृत्वा गंगातीरेऽथवा पुनः । पर्वते वा वने वापि भूमिग्रहणपूर्वकम् ॥ १५२ ॥

ଏଭଳି ସ୍ନାନ ଆଦି କରି, ପରେ ଗଙ୍ଗାତୀରେ—କିମ୍ବା ପର୍ବତରେ ଅଥବା ବନରେ—ଭୂମିଗ୍ରହଣ (ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ/ଆସନ ସ୍ଥାପନ) ପୂର୍ବକ ଆରମ୍ଭ କରିବ।

Verse 153

आद्यवर्णैः पूरकं स्यात्पञ्चवर्गैश्च कुम्भकम् । रेचकं च पुनर्याद्यैरेवं प्राणान्नियन्य च ॥ १५३ ॥

ଆଦ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱାରା ପୂରକ କରିବ, ପଞ୍ଚବର୍ଗଦ୍ୱାରା କୁମ୍ଭକ; ପୁନଃ ଆଦ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱାରା ରେଚକ—ଏଭଳି ପ୍ରାଣକୁ ନିୟମ କରିବ।

Verse 154

विधाय भूतशुद्ध्यादि पीठन्यासावधि पुनः । ध्यात्वा पूर्वोक्तविधिना संपूज्य च कपीश्वरम् ॥ १५४ ॥

ଭୂତଶୁଦ୍ଧି ଆଦି କରି ପୁନଃ ପୀଠନ୍ୟାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧି ସମ୍ପାଦନ କରି, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପ୍ରକାରେ ଧ୍ୟାନ କରି କପୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରିବ।

Verse 155

तदग्रे प्रजपेन्नित्यं साधकोऽयुतमादरात् । सप्तमे दिवसे प्राप्ते कुर्याञ्च पूजनं महत् ॥ १५५ ॥

ତଦନନ୍ତର ସାଧକ ନିତ୍ୟ ଆଦରସହିତ ଦଶହଜାର ଜପ କରିବ। ସପ୍ତମ ଦିନ ଆସିଲେ ମହାପୂଜା କରିବ।

Verse 156

एकाग्रमनसा मन्त्री दिवारात्रं जपेन्मनुम् । महाभयं प्रदत्वा त्रिभागशेषासु निश्चितम् ॥ १५६ ॥

ଏକାଗ୍ର ମନରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦିନରାତି ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ‘ମହାଭୟ’ ଦାନ କରି ଶେଷକୁ ତ୍ରିଭାଗ ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

Verse 157

यामिनीषु समायाति नियतं पवनात्मजः । यथेप्सितं वरं दद्यात्साधकाय कपीश्वरः ॥ १५७ ॥

ରାତ୍ରିଗୁଡ଼ିକରେ ପବନପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ଆସନ୍ତି; ଏବଂ କପୀଶ୍ୱର ସାଧକଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତି।

Verse 158

विद्यां वापि धनं वापि राज्यं वा शत्रुनिग्रहम् । तत्क्षणादेव चाप्नोति सत्यं सत्यं न संशयः ॥ १५८ ॥

ସେଇ କ୍ଷଣେ ମଣିଷ ବିଦ୍ୟା, ଧନ, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରହ ପାଏ। ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟই; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 159

इह लोकेऽखिलान्कामान्भुक्त्वांते मुक्तिमाप्नुयात् । सद्याचितं वायुयुग्मं हनूमंतेति चोद्धरेत् ॥ १५९ ॥

ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ଭୋଗ କରି ଶେଷେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ। ଏହାସହ ତତ୍କ୍ଷଣ ଫଳଦାୟୀ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଯୁଗ୍ମନାମ ‘ହନୂମାନ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 160

फलांते फक्रियानेत्रयुक्ता च कामिका ततः । धग्गंते धगितेत्युक्त्वा आयुरास्व पदं ततः ॥ १६० ॥

‘ଫଳ’ ଭାଗର ଶେଷରେ ‘ଫ-କୃ-ୟା-ନେ-ତ୍ର’ ଅକ୍ଷରକ୍ରମକୁ ‘କାମିକା’ ନାମକ ଅଂଶ ସହ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ‘ଧଗ୍ଗ’ ଶେଷରେ ‘ଧଗିତେ’ କହି, ତାପରେ ‘ଆୟୁରାସ୍ୱ’ ପଦକୁ ଯିବା।

Verse 161

लोहितो गरुडो हेतिबाणनेत्राक्षरो मनुः । मुन्यादिकं तु पूर्वोक्तं प्लीहरोगहरो हरिः ॥ १६१ ॥

‘ଲୋହିତ’, ‘ଗରୁଡ’, ‘ହେତିବାଣ-ନେତ୍ରାକ୍ଷର’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ‘ମନୁ’—ଏମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ‘ମୁନି’ ଆଦି ଗୋଷ୍ଠୀ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ହରି ପ୍ଳୀହାରୋଗ ହରଣ କରନ୍ତି।

Verse 162

देवता च समुद्दिष्टा प्लीहयुक्तोदरे पुनः । नागवल्लीदलं स्थाप्यमुपर्याच्छादयेत्ततः ॥ १६२ ॥

ଦେବତା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପୁନଃ ପ୍ଳୀହାସଂଯୁକ୍ତ ଉଦରଶୋଥରେ ନାଗବଲ୍ଲୀ (ପାନ) ପତ୍ର ରଖି, ତା’ପରେ ଉପରୁ ଢାକିଦେବା ଉଚିତ।

Verse 163

वस्त्रं चैवाष्टगुणितं ततः साधकसत्तमः । शकलं वंशजं तस्योपरि मुंचेत्कपिं स्मरेत् ॥ १६३ ॥

ତାପରେ ସାଧକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଜନ ବସ୍ତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଭାବେ ଭାଜି; ତାହାର ଉପରେ ବାଁଶର ଖଣ୍ଡ ରଖି କପି-ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁ।

Verse 164

आरण्यसाणकोत्पन्ने वह्नौ यष्टिं प्रतापयेत् । बदरीभूरुहोत्थां तां मंत्रेणानेन सप्तधा ॥ १६४ ॥

ଆରଣି ଘର୍ଷଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିରେ ବଦରୀ ଗଛର କୁଡ଼ିଆରୁ ତିଆରି ଯଷ୍ଟିକୁ ତାପିବ; ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସାତଥର ଜପ କରି।

Verse 165

तया संताडयेद्वंशशकलं जठरस्थितम् । सप्तकृत्वः प्लीहरोगो नाशमायाति निश्चितम् ॥ १६५ ॥

ସେହି (ତାପିତ) ଯଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ଉଦର ଉପରେ ରଖା ବାଁଶ ଖଣ୍ଡକୁ ପ୍ରହାର କରୁ; ସାତଥର କଲେ ପ୍ଳୀହାରୋଗ ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 166

तारो नमो भगवते आंजनेयाय चोञ्चरेत् । अमुकस्य श्रृंखलां त्रोटयद्वितयमीरयेत् ॥ १६६ ॥

ପ୍ରଥମେ ‘ତାର’ (ଓଁ) ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ‘ଭଗବତେ ଆଞ୍ଜନେୟାୟ ନମଃ’ ଜପ କରୁ; ପରେ ‘ଅମୁକର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭାଙ୍ଗ’ ବୋଲି (ନାମ ଦେଇ) ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ।

Verse 167

बंधमोक्षं कुरुयुगं स्वाहांतोऽयं मनुर्मतः । ईश्वरोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप्च देवता पुनः ॥ १६७ ॥

ମନ୍ତ୍ରଟି ଏହିପରି ମନ୍ୟ—‘ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଂ କୁରୁୟୁଗଂ’, ଶେଷରେ ‘ସ୍ୱାହା’। ଏହାର ଋଷି ଈଶ୍ୱର, ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଏବଂ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଈଶ୍ୱର ହିଁ।

Verse 168

श्रृंखलामोचरः श्रीमान्हनूमान्पवनात्मजः । हं बीजं ठद्वयं शक्तिर्बंधमोक्षे नियोगता ॥ १६८ ॥

ପବନପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ହନୁମାନ ‘ଶୃଙ୍ଖଳା-ମୋଚକ’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ବୀଜ ‘ହଂ’; ଶକ୍ତି ‘ଠ’ର ଦ୍ୱୟ; ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହିଁରେ ନିଯୁକ୍ତ।

Verse 169

षड्दीर्घवह्रियुक्तेन बीजेनांगानि कल्पयेत् । वामे शैलं वैरिभिदं विशुद्धं टंकमन्यतः ॥ १६९ ॥

ଛଅ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ଓ ଅଗ୍ନି-ବର୍ଣ୍ଣ ଯୁକ୍ତ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ-ନ୍ୟାସ ବିନ୍ୟାସ କରିବ। ବାମପଟେ ‘ଶୈଲ’ ଓ ‘ବୈରିଭିଦ୍’ ସ୍ଥାପନ କରି, ଅନ୍ୟପଟେ ବିଶୁଦ୍ଧ ‘ଟଙ୍କ’ ରଖିବ।

Verse 170

दधानं स्वर्णवर्णं च ध्यायेत्कुंडलिनं हरिम् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षदशांशं चूतपल्लवैः ॥ १७० ॥

କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, କୋମଳ ଆମ୍ବ ପଲ୍ଲବରେ ଲକ୍ଷର ଦଶାଂଶ (ଦଶହଜାର) ଜପ କରିବ।

Verse 171

जुहुयात्पूर्ववत्प्रोक्तं यजनं वास्य सूरिभिः । महाकारागृहे प्राप्तो ह्ययुतं प्रजपेन्नरः ॥ १७१ ॥

ପୂର୍ବବତ୍ କହିଥିବା ବିଧିଅନୁସାରେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯେପରି ଶିଖାଇଛନ୍ତି ସେହିପରି ଯଜନରେ ହୋମ କରିବ। ଯଦି କେହି ମହା କାରାଗୃହରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶହଜାର ଥର ଜପ କରିବ।

Verse 172

शीघ्रं कारागृहान्मुक्तः सुखी भवति निश्चितम् । यंत्रं चास्य प्रवक्ष्यामि बन्धमोक्षकरं शुभम् ॥ १७२ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର କାରାଗୃହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସୁଖୀ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଯନ୍ତ୍ର କହୁଛି, ଯାହା ବନ୍ଧନ-ମୋକ୍ଷ କରେ।

Verse 173

अष्टच्छदांतः षट्कोणं साध्यनामसमन्वितम् । षट्कोणेषु ध्रुवं ङेंतमांजनेयपदं लिखेत् ॥ १७३ ॥

ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ-ଆବରଣର ଭିତରେ ଷଟ୍କୋଣ ଅଙ୍କନ କରି, ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ସାଧ୍ୟ (ଇଷ୍ଟକାର୍ଯ୍ୟ)ର ନାମ ଲେଖିବ। ଷଟ୍କୋଣର ଛଅ କୋଣରେ ଧ୍ରୁବାକ୍ଷର ‘ଙେଂ’ ଓ ‘ଆଞ୍ଜନେୟ’ ପଦ ସହିତ ଲେଖିବ।

Verse 174

अष्टच्छदेषु विलिखेत्प्रणवो वातुवात्विति । गोरोचनाकुंकुमेन लिखित्वा यंत्रमुत्तमम् ॥ १७४ ॥

ଅଷ୍ଟଦଳରେ ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ କୁ ‘ବାତୁ-ବାତୁ’ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲେଖିବ। ଗୋରୋଚନା ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ଲେଖିଲେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ର ଉତ୍ତମ ହୁଏ।

Verse 175

धृत्वा मूर्ध्नि जपेन्मंत्रमयुतं बन्धमुक्तये । यन्त्रमेतल्लिखित्वा तु मृत्तिकोपरि मार्जयेत् ॥ १७५ ॥

ଏହି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରି ବନ୍ଧନମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶହଜାର ଥର ଜପ କରିବ। ଯନ୍ତ୍ର ଲେଖି ସାରିଲେ ମାଟି/ଭୂମି ଉପରେ ଘସି (ଲେପି) ପ୍ରୟୋଗ କରିବ।

Verse 176

दक्षहस्तेन मन्त्रज्ञः प्रत्यहं मंडला वधि । एवं कृते महाकारागृहान्मंत्री विमुच्यते ॥ १७६ ॥

ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସାଧକ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ପ୍ରତିଦିନ ମଣ୍ଡଳ-କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କର୍ମ କରିବ। ଏପରି କଲେ ମହା କାରାଗୃହର ବନ୍ଦୀ ପରି ବନ୍ଧିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 177

गगनं ज्वलनः साक्षी मर्कटेति द्वयं ततः । तोयं शशेषे मकरे परिमुंचति मुंचति ॥ १७७ ॥

‘ଗଗନ’, ‘ଜ୍ୱଲନ’, ‘ସାକ୍ଷୀ’, ‘ମର୍କଟ’—ଏଗୁଡ଼ିକ ପରେ ଯୁଗ୍ମରୂପେ (ଦୁଇ ରୂପରେ) ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି ‘ତୋୟ’ ଶବ୍ଦ ‘ଶ’ ଶେଷ ରହିଲେ ଓ ‘ମକର’ ସଂଯୋଗ ହେଲେ ‘ପରିମୁଞ୍ଚତି’ ଏବଂ ‘ମୁଞ୍ଚତି’ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

Verse 178

ततः श्रृंखलिकां चेति वेदनेत्राक्षरो मनुः । इमं मंत्रं दक्षकरे लिखित्वा वामहस्ततः ॥ १७८ ॥

ତତ୍ପରେ ‘ଶୃଂଖଲିକା’ ବୋଲି କହି, ବେଦର ‘ନେତ୍ର’ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଡାହାଣ ହାତର ତଳୁରେ ଲେଖି, ପଛେ ବାମ ହାତରୁ ବିଧିମତେ ଆଗେ ବଢ଼ିବ।

Verse 179

दूरिकृत्य जपेन्मंत्रमष्टोत्तरशतं बुधः । त्रिसप्ताहात्प्रबद्धोऽसौ मुच्यते नात्र संशयः ॥ १७९ ॥

ବିକ୍ଷେପ ସବୁ ଦୂର କରି ଏକାନ୍ତରେ ରହି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ୧୦୮ ଥର ଜପ କରୁ। ତିନି ସପ୍ତାହରେ ବନ୍ଧିତ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 180

मुन्याद्यर्चादिकं सर्वमस्य पूर्ववदाचरेत् । लक्षं जपो दशांशेन शुभैर्द्रव्यैश्च होमयेत् ॥ १८० ॥

ମୁନିପୂଜା ଆଦି ସମସ୍ତ ଆଚାର ପୂର୍ବବତ୍ କରିବ। ମନ୍ତ୍ରର ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ ସମାପ୍ତ କରି, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ପରିମାଣରେ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବ।

Verse 181

पुच्छाकारे सुवस्त्रे च लेखन्या क्षुरकोत्थया । गन्धाष्टकैर्लिखेद्वूपं कपिराजस्य सुन्दरम् ॥ १८१ ॥

ପୁଛ ଆକାରର ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ରରେ, କ୍ଷୁର ଉଦ୍ଭିଦଜ ଲେଖନୀ ଦ୍ୱାରା, ଅଷ୍ଟ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ କପିରାଜଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଅଙ୍କନ କରିବ।

Verse 182

तन्मध्येऽष्टदशार्णं तु शत्रुनामान्वितं लिखेत् । तेन मन्त्राभिजप्तेन शिरोबद्ध्वेन भूमिपः ॥ १८२ ॥

ତାହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶତ୍ରୁର ନାମ ଯୋଗ କରି ଅଷ୍ଟାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଲେଖିବ। ସେହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ମୁଣ୍ଡରେ ବାନ୍ଧିଲେ ରାଜା ରକ୍ଷା ଓ ବିଜୟ ପାଏ।

Verse 183

जयत्यरिगणं सर्वं दर्शनादेव निश्चितम् । चन्द्रसूर्यो परागादौ पूर्वोक्तं लेखयेद्ध्वजे ॥ १८३ ॥

ତାହାର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଗଣ ଉପରେ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ତେଣୁ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଭାବେ ଧ୍ୱଜର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲେଖିବା ଉଚିତ॥୧୮୩॥

Verse 184

ध्वजमादाय मन्त्रज्ञः संस्पर्शान्मोक्षणावधि । मातृकां जापयेत्पश्चाद्दशांशेन च होमयेत् ॥ १८४ ॥

ଧ୍ୱଜକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାର ସଂସ୍କାର-ସ୍ପର୍ଶରୁ ମୋକ୍ଷଣ (ବିସର୍ଜନ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବ। ପରେ ମାତୃକା-ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଜପସଂଖ୍ୟାର ଦଶମାଂଶରେ ହୋମ କରିବ॥୧୮୪॥

Verse 185

तिलैः सर्षपसंमिश्रैः संस्कृते हव्यवाहने । गजे ध्वजं समारोप्य गच्छेद्युद्ध्वाय भूपतिः ॥ १८५ ॥

ସଂସ୍କୃତ ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନିରେ ସରିଷା-ମିଶ୍ରିତ ତିଳ ଆହୁତି ଦେଇ, ରାଜା ହାତୀ ଉପରେ ଧ୍ୱଜ ଆରୋପଣ କରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବ॥୧୮୫॥

Verse 186

गजस्थं तं ध्वजं दृष्ट्वा पलायन्तेऽरयो ध्रुवम् । महारक्षाकरं यन्त्रं वक्ष्ये सम्यग्धनूमतः ॥ १८६ ॥

ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ସେଇ ଧ୍ୱଜକୁ ଦେଖି ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପଳାୟନ କରନ୍ତି। ଏବେ ଧନୂମତଙ୍କ ଉପଦେଶିତ ମହାରକ୍ଷାକର ଯନ୍ତ୍ରକୁ ମୁଁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କହିବି॥୧୮୬॥

Verse 187

लिखेद्वसुदलं पद्मं साध्याख्यायुतकर्णिकम् । दलेऽष्टकोणमालिख्य मालामन्त्रेण वेष्टयेत् ॥ १८७ ॥

ଆଠ ଦଳଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମ ଲେଖି, ତାହାର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ସାଧ୍ୟ (ଇଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ) ର ନାମ ଲେଖିବ। ଦଳରେ ଅଷ୍ଟକୋଣ ଅଙ୍କନ କରି, ମାଳା-ମନ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ପରିବେଷ୍ଟନ କରିବ॥୧୮୭॥

Verse 188

तद्बहिर्माययावेष्ट्य प्राणस्थापनमाचरेत् । लिखितं स्वर्णलेखन्या भूर्जपत्रे सुशोभने ॥ १८८ ॥

ତାପରେ ବାହ୍ୟରେ ମାୟାରୂପ ରକ୍ଷାବରଣରେ ଆବୃତ କରି ପ୍ରାଣ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ଆଚରଣ କରିବ। ସୁନ୍ଦର ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲେଖନୀରେ ଲେଖିବ।

Verse 189

काश्मीररोचनाभ्यां तु त्रिलोहेन च वेष्टितम् । सम्पातसाधितं यंत्रं भुजे वा मूर्ध्नि धारयेत् ॥ १८९ ॥

କାଶ୍ମୀର କେଶର ଓ ରୋଚନାରେ ସିદ્ધ କରି, ତ୍ରିଲୋହ ବନ୍ଧନରେ ବେଷ୍ଟିତ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ‘ସମ୍ପାତ’ ବିଧିରେ ସାଧିତ କରି ଭୁଜାରେ କିମ୍ବା ମୂର୍ଧ୍ନିରେ ଧାରଣ କରିବ।

Verse 190

रणे दुरोदरे वादे व्यवहारे जयं लभेत् । ग्रहैर्विघ्नैर्विषैः शस्त्रैश्चौरैर्नैवाभिभूयते ॥ १९० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦୁର୍ଗମ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବାଦରେ ଓ ନ୍ୟାୟ-ବ୍ୟବହାରରେ ଜୟ ଲଭେ; ଏବଂ ଗ୍ରହ, ବିଘ୍ନ, ବିଷ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଚୋର ଦ୍ୱାରା କେବେ ଅଭିଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 191

सर्वान्रो गानपाकृत्य चिरं जीवेच्छतं समाः । षड्दीर्घयुक्तं गगन वह्न्याख्यं तारसंपुटम् ॥ १९१ ॥

ମନ୍ତ୍ରବିଧି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରି ଦୀର୍ଘକାଳ—ଅର୍ଥାତ୍ ଶତବର୍ଷ—ଜୀବନ ଲଭେ। ଏହିପାଇଁ ‘ତାର-ସମ୍ପୁଟ’ କଥିତ; ଯାହା ‘ଗଗନ’ ଓ ‘ବହ୍ନି’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଷଡ୍ ଦୀର୍ଘସ୍ୱରଯୁକ୍ତ।

Verse 192

अष्टार्णोऽयं महामंत्रो मालामंत्रोऽथ कथ्यते । प्रणवो वज्रकायेति वज्रतुंडेति संपठेत् ॥ १९२ ॥

ଏହା ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମହାମନ୍ତ୍ର; ଏହାକୁ ମାଳା-ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ପୂର୍ବକ ‘ବଜ୍ରକାୟ’ ଓ ‘ବଜ୍ରତୁଣ୍ଡ’ ଭାବେ ଜପ କରିବ।

Verse 193

कपिलांते पिंगलेति उर्द्ध्वकेशमहापदम् । बलरक्तमुखांते तु तडिज्जिह्व महा ततः ॥ १९३ ॥

ଶେଷରେ ‘କପିଲା’ ରୂପ, ତାପରେ ‘ପିଙ୍ଗଲା’; ତାହାପରେ ‘ଊର୍ଧ୍ୱକେଶ’ ନାମକ ମହାପଦ। ଏବଂ ଶେଷେ ରକ୍ତିମ ମୁଖାନ୍ତ ଥିବା ‘ତଡିଜ୍ଜିହ୍ୱା’ (ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଜିହ୍ୱା) ମହାଶକ୍ତି ଅଛି।

Verse 194

रौद्रदंष्ट्रोत्कटं पश्चात्कहद्वंद्वं करालिति । महदृढप्रहारेण लंकेश्वरवधात्ततः ॥ १९४ ॥

ତାପରେ ‘ରୌଦ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟ’, ପଛେ ‘କହଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ’ ଏବଂ ‘କରାଳ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ। ମହାନ ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରହାରରେ ତେବେ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କ ବଧ ଘଟେ।

Verse 195

वायुर्महासेतुपदं बंधांते च महा पुनः । शैलप्रवाह गगनेचर एह्येहि संवदेत् ॥ १९५ ॥

‘ହେ ବାୟୁ! ମହାସେତୁପଦେ ସ୍ଥିତ; ହେ ମହାବଳ! ବନ୍ଧନାନ୍ତକର; ଶୈଳପ୍ରବାହ ସମ ବେଗବାନ; ହେ ଗଗନଚର—ଏହି, ଏହି!’—ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବ।

Verse 196

भगवन्महाबलांते पराक्रमपदं वदेत् । भैरवाज्ञापयैह्येहि महारौद्रपदं ततः ॥ १९६ ॥

‘ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ମହାବଳ’—ଏହାର ଶେଷରେ ‘ପରାକ୍ରମ’ ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ। ପରେ ଭୈରବାଜ୍ଞାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ‘ଏହି ଏହି’ (ଆସ, ଆସ) କହି, ତାପରେ ‘ମହାରୌଦ୍ର’ ପଦ ଜପିବ।

Verse 197

दीर्घपुच्छेन वर्णांते वदेद्वेष्टय वैरिणम् । जंभयद्वयमाभाष्य वर्मास्त्रांतो मनुर्मतः ॥ १९७ ॥

ଦୀର୍ଘପୁଚ୍ଛ ଥିବା ବର୍ଣ୍ଣକୁ ଶେଷରେ ରଖି, ଶତ୍ରୁକୁ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ‘ବେଷ୍ଟୟ’ କହିବ। ‘ଜମ୍ଭୟ’ ଦୁଇଟି ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ‘ବର୍ମାସ୍ତ୍ର’ (ରକ୍ଷାକବଚ-ଅସ୍ତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ମନାଯାଏ।

Verse 198

मालाह्वयो द्विजश्रेष्ट शरनेत्रधराक्षरः । मालामंत्राष्टार्णयोश्च मुन्याद्यर्चा तु पूर्ववत् ॥ १९८ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ‘ମାଳା’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ଶର‑ନେତ୍ର ସୂଚକ ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା ଗଠିତ; ଏବଂ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମାଳା‑ମନ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମୁନି‑ଆଦି ଅର୍ଚ୍ଚା ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଭାବେ ହିଁ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 199

जप्तो युद्धे जयं दद्याद्व्याधौ व्याधिविनाशनः । एवं यो भजते मंत्री वायुपुत्रं कपीश्वरम् ॥ १९९ ॥

ଏହି (ମନ୍ତ୍ର) ଜପ କଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଦିଏ; ରୋଗରେ ରୋଗନାଶକ ହୁଏ। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତିରେ ବାୟୁପୁତ୍ର, କପୀଶ୍ୱର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଭଜେ।

Verse 200

सर्वान्स लभते कामान्दे वैरपि सुदुर्लभान् । धनं धान्यं सुतान्पौत्रान्सौभाग्यमतुलं यशः ॥ २०० ॥

ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ—ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ: ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପୁତ୍ର‑ପୌତ୍ର, ଅତୁଲ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଯଶ।