Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 27

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

भस्मांबु चंदनं मंत्री मंत्रेणानेन मंत्रितम् । भक्ष्यादियोजितं यस्मै ददाति स तु दासवत् ॥ २७ ॥

Transliteration

bhasmāṃbu caṃdanaṃ maṃtrī maṃtreṇānena maṃtritam | bhakṣyādiyojitaṃ yasmai dadāti sa tu dāsavat || 27 ||

Translation

ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଭସ୍ମ, ଜଳ ଓ ଚନ୍ଦନକୁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ଭକ୍ଷ୍ୟାଦି ସହ କାହାକୁ ଯେ ଦେଇଦିଏ, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାସବତ୍ ମାତ୍ର; ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ନୁହେଁ।

Word by Word

• भस्म: ash
• भस्म: सम्बन्ध (within compound)
• Type: Noun
• Root: भस्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (as compound member)

• अम्बु: water
• अम्बु: कर्म (karma)
• Type: Noun
• Root: अम्बु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Neuter, Acc sg)

• चन्दनम्: sandalwood
• चन्दनम्: कर्म (karma)
• Type: Noun
• Root: चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Neuter, Acc sg)

• मन्त्री: mantra-practitioner
• मन्त्री: कर्ता (kartā)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Masculine, Nom sg)

• मन्त्रेण: with a mantra
• मन्त्रेण: करण (karaṇa)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Masculine, Instr sg)

• अनेन: with this
• अनेन: विशेषण (viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instr sg); सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• मन्त्रितम्: enchanted/consecrated
• मन्त्रितम्: विशेषण (viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग द्वितीया एकवचन (Neuter, Acc sg)

• भक्ष्य: food/edible
• भक्ष्य: सम्बन्ध (within compound)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (as compound member)

• आदि: and the like
• आदि: समुच्चय (etc.)
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: समाहारार्थक अव्यय (etc.)

• योजितम्: mixed/combined
• योजितम्: विशेषण (viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग द्वितीया एकवचन (Neuter, Acc sg)

• यस्मै: to whom
• यस्मै: सम्प्रदान (sampradāna)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (Masculine, Dat sg); सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया (kriyā)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)

• सः: he
• सः: कर्ता (kartā)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Masculine, Nom sg); सर्वनाम

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)

• दासवत्: like a servant
• दासवत्: क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: दासवत् (अव्यय/तद्धित)
• Form: वत्-प्रत्ययान्त उपमानवाचक अव्यय (adverbial: like a servant)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: hasya

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It warns that merely distributing mantra-charged substances (ash, water, sandal) with offerings can become mechanical; true mantra-siddhi requires inner discipline and right intent, not just outward ritual service.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By implying that devotion is not reduced to ritual transactions; bhakti is validated by sincerity and transformation, whereas mere giving of consecrated items without deeper realization is likened to servant-like routine.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects technical ritual practice (mantra-viniyoga and saṃskāra of substances) and the dharmic rule that mantra-use must be guided by proper procedure and purpose, not by showy or transactional distribution.