Devi Upanishad: Verse 25

Sanskrit (Devanagari)

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥

नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥२४–२५॥

Padapatha (Word Split)

हृत्-पुण्डरीक-मध्य-स्थाम् । प्रातः-सूर्य-सम-प्रभाम् । पाश-अङ्कुश-धराम् । सौम्याम् । वरद-अभय-हस्त-काम् । त्रि-नेत्राम् । रक्त-वसनाम् । भक्त-काम-दुघाम् । भजे ।

नमामि । त्वाम् । अहम् । देवीम् । महा-भय-विनाशिनीम् । महा-दुर्ग-प्रशमनीम् । महा-कारुण्य-रूपिणीम् ।

Recitation with translationDevi Upanishad 25

IAST Transliteration

hṛtpuṇḍarīkamadhyasthāṃ prātaḥsūryasamaprabhām | pāśāṅkuśadharāṃ saumyāṃ varadābhayahastakām | trinetrāṃ raktavasanāṃ bhaktakāmadughāṃ bhaje ||

namāmi tvāmahaṃ devīṃ mahābhayavināśinīm | mahādurgapraśamanīṃ mahākāruṇyarūpiṇīm ||24–25||

Translation

နှလုံးပန်းကြာအလယ်၌ ကိန်းဝပ်တော်မူ၍ မနက်ခင်းနေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော အရှင်မယ်တော်ကို ကျွန်ုပ် ပူဇော်ပါ၏။ ပာရှ (ကြိုး) နှင့် အင်္ကူရှ (ချွန်တံ) ကို ကိုင်ဆောင်၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့ကာ၊ လက်တော်တို့ဖြင့် ကောင်းချီးပေးခြင်းနှင့် အဘယ (မကြောက်မရွံ့) ကို ပေးတော်မူ၏။ မျက်စိသုံးပါးရှိ၍ အနီရောင်ဝတ်စုံတော်ကို ဆင်မြန်းကာ၊ ဘက္တတို့၏ ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးတော်မူ၏။ အို မယ်တော်—ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖျက်ဆီးသူ၊ ကြီးမားသော ဒုက္ခကို သက်သာစေသူ၊ မဟာကရုဏာ၏ ရုပ်သဘောတော်ဖြစ်သူကို ကျွန်ုပ် နမස්ကာရ ပြုပါ၏။

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

I worship her who abides in the middle of the heart-lotus, whose radiance is like the morning sun; who bears the noose and the goad, who is gentle, whose hands grant boons and fearlessness; who is three-eyed, clad in red garments, and who yields the desired objects of devotees. I bow to you, the Goddess, the destroyer of great fear, the pacifier of great distress, whose very form is great compassion.

Word by Word

• hṛt: of the heart
• Type: Noun
• Root: hṛd (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (समासपूर्वपद)

• puṇḍarīka: lotus
• Type: Noun
• Root: puṇḍarīka (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (समासपूर्वपद)

• madhya: in the middle
• Type: Noun
• Root: madhya (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (समासपूर्वपद)

• sthām: seated/abiding
• Type: Adjective
• Root: sthā (धातु) + ktā (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (madhyasthā = मध्यस्थ)

• prātaḥ: in the morning
• Type: Indeclinable
• Root: prātaḥ (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• sūrya: sun
• Type: Noun
• Root: sūrya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (समासपूर्वपद)

• sama: equal to
• Type: Adjective
• Root: sama (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव/समासपूर्वपद (सम = समान)

• prabhām: radiance/splendour
• Type: Noun
• Root: prabhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (prātaḥsūryasamaprabhā = प्रातःसूर्यसमप्रभा)

• pāśa: noose
• Type: Noun
• Root: pāśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (समासपूर्वपद)

• aṅkuśa: goad
• Type: Noun
• Root: aṅkuśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (समासपूर्वपद)

• dharām: bearing/holding
• Type: Adjective
• Root: dhṛ (धातु) + aṇ (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (pāśāṅkuśadharā = पाशाङ्कुशधरा)

• saumyām: gentle, auspicious
• Type: Adjective
• Root: saumya (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन

• varada: boon-giving
• Type: Adjective
• Root: vara-da (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद (वरद = वरं ददाति)

• abhaya: fearlessness
• Type: Noun
• Root: a-bhaya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• hasta: hand
• Type: Noun
• Root: hasta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, समासपूर्वपद

• kām: who has (such) hands
• Type: Pronoun
• Root: ka (किम्-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (varadābhayahastakā = वरदाभयहस्तका)

• tri: three
• Type: Adjective
• Root: tri (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद

• netrām: three-eyed
• Type: Noun
• Root: netra (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (trinetrā = त्रिनेत्रा)

• rakta: red
• Type: Adjective
• Root: rakta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: समासपूर्वपद

• vasanām: clad/garmented
• Type: Noun
• Root: vasana (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (raktavasanā = रक्तवसना)

• bhakta: of devotees
• Type: Noun
• Root: bhakta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (समासपूर्वपद)

• kāma: desire
• Type: Noun
• Root: kāma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (समासपूर्वपद)

• dughām: milking/fulfilling (desires)
• Type: Adjective
• Root: duh (धातु) + a (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (bhaktakāmadughā = भक्तकामदुघा)

• bhaje: I worship
• Type: Verb
• Root: bhaj (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• namāmi: I bow to
• Type: Verb
• Root: nam (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• tvām: you
• Type: Pronoun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-एकवचन

• aham: I
• Type: Pronoun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-एकवचन

• devīm: the Goddess
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन

• mahā: great
• Type: Adjective
• Root: mahā (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद

• bhaya: fear
• Type: Noun
• Root: bhaya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• vināśinīm: destroyer
• Type: Adjective
• Root: vi-nāśinī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (mahābhayavināśinī = महाभयविनाशिनी)

• mahādurga: great Durgā / great difficulty
• Type: Noun
• Root: mahā-durgā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (समासपूर्वपद)

• praśamanīm: pacifier/remover
• Type: Adjective
• Root: pra-śam (धातु) + anī (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (mahādurgapraśamanī = महादुर्गप्रशमनी)

• mahā: great
• Type: Adjective
• Root: mahā (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद

• kāruṇya: compassion
• Type: Noun
• Root: kāruṇya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• rūpiṇīm: having the form/nature
• Type: Adjective
• Root: rūpiṇī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (mahākāruṇyarūpiṇī = महाकारुण्यरूपिणी)

Sandhi Notes

• hṛtpuṇḍarīkamadhyasthāṃ = hṛt + puṇḍarīka + madhya + sthām
• prātaḥsūryasamaprabhām = prātaḥ + sūrya + sama + prabhām
• pāśāṅkuśadharām = pāśa + aṅkuśa + dharām
• varadābhayahastakām = varada + abhaya + hasta + kām
• bhaktakāmadughām = bhakta + kāma + dughām
• tvāmahaṃ = tvām + aham
• mahābhayavināśinīm = mahā + bhaya + vināśinīm
• mahādurgapraśamanīm = mahādurga + praśamanīm
• mahākāruṇyarūpiṇīm = mahā + kāruṇya + rūpiṇīm

Verse Context

• Saguna Brahman (Devī as immanent Brahman in the heart); Bhakti as a means toward mokṣa
• Mahavakya: Indirect: supports ‘ayam ātmā brahma’ by locating the Devī/Brahman as the indwelling reality in the heart-lotus; devotional framing rather than explicit mahāvākya citation.
• Atharva
• Atharva-veda (Śaunaka tradition; Śākta Upaniṣad corpus) Shakha
• Chandas: Mixed: predominantly anuṣṭubh-style devotional śloka with descriptive compounds (not strictly Vedic metrical mantra); partly prose-like cadence in transmission.