Sukta 3
Sukta 4.3
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4)
Agni (with Rudra-epithet/force invoked as king and hotṛ)
Triṣṭubh (probable for RV 4.3; verse-length and cadence fit the dominant meter of this section)
ဤဂါထာသည် အဂ္ဂိန္နားကို ယဇ်ပူဇော်မှု၏ ဘုရင်နှင့် လောကနှစ်ပါးကို ကျော်လွန်သော အမှန်တကယ် ဟောတာပုဏ္ဏားအဖြစ် ခေါ်ဆိုထားပြီး၊ ရုဒြာကဲ့သို့သော အားအင်, ပြင်းထန်၊ သန့်စင်စေသော၊ ယဇ်ပူဇော်မှုတွင် အစိုးရအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ အဂ္ဂိန္နား၏ သမ္မာတရားလမ်းစဉ်ဖြင့် လမ်းညွှန်သော စွမ်းအားသည် အစိမ်းကို ရင့်သည် (အာမာ→ပက္ကဝ) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေပြီး၊ ဖုံးကွယ်သည်များကို ထင်ရှားစေကာ၊ "နီထာနီ" (လမ်းညွှန်သော လမ်းကြောင်းများ) ဖြင့် ကိုးကွယ်သူကို ဦးဆောင်လမ်းညွှန်သည်။ ရသေ့သည် ပြုလုပ်ထားသော၊ အတွင်းဘက် (နိဏျ) နှုတ်ခမ်းသဒ္ဒါ, နက်နဲသော စကားပြောနှင့် ထက်သန်သော ချီးကျူးမှုများကို အသိဉာဏ်ရှိသော အဂ္ဂိန္နားအတွက် သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ချီးမွမ်း၍ နိဂုံးချုပ်သည်။
Mantras
Mantra 1
आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः । अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम् ॥
သင်တို့အတွက် ယဇ်ပူဇော်မှု၏ မင်းသား၊ ရုဒြားတန်ခိုး၊ နှစ်ဘက်သော လောက၏ သမ္မာတရား ယဇ်ပူဇော်သော ပုရောဟိတ်ကို ရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်လာပါ။ အဂ္ဂိသည် ရှေးကာလက ပြုစုပျိုးထောင်မှုများမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်၍၊ ရွှေရောင်ပုံသဏ္ဌာန်၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အကူအညီတန်ခိုး၊ မမြင်ရသောအရာကိုပင် နိုးထစေသူဖြစ်ပါစေ။
Mantra 2
अयं योनिश्चकृमा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः । अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते स्वपाक प्रतीचीः ॥
ဤသည်မှာ သင့်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ပြုလုပ်ထားသော သန္ဓေနေရာဖြစ်သည်။ လင်ယောက်ျားအတွက် ဇနီးမယားကဲ့သို့ တမ်းတတောင့်တ၍ အဝတ်ကောင်းဝတ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ ပြင်ဆင်ထားသည်။ ဤဘက်သို့ လှည့်လာပြီး ဝန်းရံထားသော အဝတ်ဖြင့် ထိုင်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဤယဇ်ပူဇော်မှုများသည် အကောင်းချက်များဖြင့် ချက်ပြုတ်တတ်သူ၊ သင့်ထံသို့ တုံ့ပြန်သော တန်ခိုးများအဖြစ် ပြန်လာကြသည်။
Mantra 3
आशृण्वते अदृपिताय मन्म नृचक्षसे सुमृळीकाय वेधः । देवाय शस्तिममृताय शंस ग्रावेव सोता मधुषुद्यमीळे ॥
နားထောင်တတ်သူ၊ မူမမှားသူ၊ လူသားများကို မြင်တတ်သူ၊ ကရုဏာကြီးမားသူဖြစ်သော သူ့အား၊ အို ပညာရှိ၊ စိတ်ကူးဉာာဏ်ဖြင့် ပေါက်ဖွားသော စကားလုံးကို ပြောကြားပါ။ နတ်အား၊ အမြဲမသေသူအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုပါ။ သကြားရည်ကို ညှစ်သူသည် ညှစ်ကျောက်ကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော ရသကို ညှစ်ယူ၍ ခေါ်ဝေါ်ဆုတောင်းသူကို ကိုးကွယ်ပါသည်။
Mantra 4
त्वं चिन्नः शम्या अग्ने अस्या ऋतस्य बोध्यृतचित्स्वाधीः । कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गृहे ते ॥
အို အဂ္ဂိ၊ မီးပွားတောက်သော တုတ်မှပင် ဤစည်း秩序ကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သတိပြုမိပါ။ အို သမ္မာတရားကို သိတတ်သူ၊ နားလည်မှုတွင် ကောင်းမွန်စွာ ရည်ရွယ်သူ။ သင့်၏ ဉာာဏ်ပွင့်သော စကားလုံးများနှင့် သင့်၏ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ပျော်ရွှင်မှုများသည် မည်သည့်အခါ ဖြစ်လာမည်နည်း။ သင့်အိမ်တွင် ခင်မင်မှုများ မည်သည့်အခါ မွေးဖွားလာမည်နည်း။
Mantra 5
कथा ह तद्वरुणाय त्वमग्ने कथा दिवे गर्हसे कन्न आगः । कथा मित्राय मीळ्हुषे पृथिव्यै ब्रवः कदर्यम्णे कद्भगाय ॥
အို အဂ္ဂိ၊ သင်သည် ဝရုဏအား မည်သို့ ဖြေဆိုရမည်နည်း။ နတ်ဘုံတွင် သင်သည် မည်သို့ ကဲ့ရဲ့ခံရသည်နည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှားအယွင်းမှာ အဘယ်နည်း။ မိတ္တရား ကရုဏာရှင်အား၊ မြေကြီးအား မည်သို့ ပြောဆိုမည်နည်း။ အာယမန်အား၊ ဘဂအား မည်သို့ ပြောမည်နည်း။
Mantra 6
कद्धिष्ण्यासु वृधसानो अग्ने कद्वाताय प्रतवसे शुभंये । परिज्मने नासत्याय क्षे ब्रवः कदग्ने रुद्राय नृघ्ने ॥
အို အဂ္ဂိ၊ သန့်ရှင်းသော နေရာများတွင် ကြီးထွားလာသူ၊ သင်သည် မည်သည့်စကားကို ပြောဆိုမည်နည်း။ ဝါတား၊ ရှေ့သို့ တိုက်ခိုက်တတ်သူ၊ ကောင်းကျိုးပေးတတ်သူအား မည်သို့ ပြောမည်နည်း။ နယ်ပယ်ကျယ်သော နာသတ္တယများအား မည်သို့ ပြောမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့၏ နေအိမ်အတွက် မည်သို့ ပြောမည်နည်း။ အို အဂ္ဂိ၊ ရန်သူကို သတ်တတ်သော ရုဒြားအား မည်သို့ ပြောမည်နည်း။
Mantra 7
कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद्रुद्राय सुमखाय हविर्दे । कद्विष्णव उरुगायाय रेतो ब्रवः कदग्ने शरवे बृहत्यै ॥
သင်သည် ကြွယ်ဝခြင်းကို ဆောင်သော မဟာပူষန်ထံသို့ မည်သို့ ဆိုပါမည်နည်း၊ ကောင်းသော ယဇောပူဇော်ခြင်းရှိသော ရုဒြာထံသို့၊ ယဇောပူဇော်ကို ပေးသောသူထံသို့ မည်သို့ ဆိုပါမည်နည်း။ ကျယ်ပြန့်သော ခြေလှမ်းရှိသော ဝိဿနုထံသို့ မည်သည့် ဗီဇနှုတ်ကပတ်ကို ဆိုပါမည်နည်း၊ အဂ္ဂိ၊ ဝေးသို့ ပျံသွားသော မြားထံသို့၊ ကျယ်ပြန့်သော အရာထံသို့ မည်သို့ ဆိုပါမည်နည်း။
Mantra 8
कथा शर्धाय मरुतामृताय कथा सूरे बृहते पृच्छ्यमानः । प्रति ब्रवोऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश्चिकित्वान् ॥
သင်သည် မာရုတ်တို့၏ စုရုံးသော စစ်သည်ထံသို့ ၎င်းတို့၏ ဖြောင့်မတ်မှုဖြင့် မည်သို့ ဖြေဆိုပါမည်နည်း၊ မေးမြန်းသောအခါ မဟာနေထံသို့ မည်သို့ ဖြေဆိုပါမည်နည်း။ လျင်မြန်သော အဒိတိထံသို့ ပြန်၍ ဆိုပါ၊ ဇာတဝေဒသ၊ သိသောသူ၊ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သော ပြည့်စုံမှုကို ခိုင်မာစေပါ။
Mantra 9
ऋतेन ऋतं नियतमीळ आ गोरामा सचा मधुमत्पक्वमग्ने । कृष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय ॥
သစ္စာဖြင့် ခိုင်မာစွာ လမ်းညွှန်ထားသော သစ္စာကို ကိုးကွယ်ပါသည်၊ နွားမ၏ အစိမ်းနှင့် ရင့်သော ချိုမြိန်မှုကို အတူတကွ၊ အဂ္ဂိ။ ဤအမည်းရောင်သည် တောက်ပသော ကျောထောက်နောက်ခံဖြင့် အလင်းရောင်ဖြစ်လာပြီး၊ ပြုစုပျိုးထောင်သော အဖော်၏ နို့ဓာတ်ဖြင့် ဖောင်းကားလာပါသည်။
Mantra 10
ऋतेन हि ष्मा वृषभश्चिदक्तः पुमाँ अग्निः पयसा पृष्ठ्येन । अस्पन्दमानो अचरद्वयोधा वृषा शुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥
သစ္စာဖြင့်ပင် နွားလားကြီးပင်လျှင် ဆီလိမ်းခံရပါသည်၊ အဂ္ဂိသည် ယောက်ျား၊ ၎င်း၏ ကျောပေါ်တွင် နို့ဓာတ်ဖြင့်။ မတုန်မလှုပ်ဘဲ သူသည် ကြွယ်ဝမှုများကို ပေးသောသူအဖြစ် လမ်းလျှောက်ပါသည်၊ နွားလားကြီးသည် တောက်ပသောအရာကို နို့ထုတ်ပြီး၊ အပြောက်ရှိသော နွားမသည် ၎င်း၏ နို့အိမ်ကို ထုတ်ပါသည်။
Mantra 11
ऋतेनाद्रिं व्यसन्भिदन्तः समङ्गिरसो नवन्त गोभिः । शुनं नरः परि षदन्नुषासमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ ॥
ရတ၏ စွမ်းအားဖြင့် သူတို့သည် ကျောက်တောင်ကို ခွဲဖြာကြပါသည်၊ အင်္ဂိရသတို့သည် အတူတကွ အလင်းရောင်များဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးဝင်ကြပါသည်။ ခိုင်ခန့်သောသူတို့သည် ပျော်ရွှင်သော ကျယ်ပြန့်မှုဖြင့် နံနက်ခင်းကို ဝိုင်းရံထိုင်နေကြပါသည်၊ အဂ္ဂိသည် အတွင်း၌ မွေးဖွားသောအခါ တောက်ပသော ကောင်းကင်ဘုံသည် ထင်ရှားလာပါသည်။
Mantra 12
ऋतेन देवीरमृता अमृक्ता अर्णोभिरापो मधुमद्भिरग्ने । वाजी न सर्गेषु प्रस्तुभानः प्र सदमित्स्रवितवे दधन्युः ॥
ရတဖြင့် နတ်သမီးရေများသည် သောက်သုံး၍ မရသော၊ မရောနှောသော၊ ချိုမြိန်သော ရေစီးကြောင်းများဖြင့် စီးဆင်းကြပါသည်၊ အဂ္ဂိ။ စစ်သည်မြင်းကဲ့သို့ ရှေ့သို့ တိုးသွားသည့်အခါ အသံပြုလျက်၊ ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း စီးထွက်ရန် ရှေ့သို့ တိုးဝင်နှိပ်ကြပါသည်။
Mantra 13
मा कस्य यक्षं सदमिद्धुरो गा मा वेशस्य प्रमिनतो मापेः । मा भ्रातुरग्ने अनृजोॠणं वेर्मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम ॥
ကျွန်ုပ်တို့သည် ရန်သူ၏ စွမ်းအားထံသို့ တစ်ခဏမျှပင် မဝင်ရပါစေသတည်း၊ မျိုးနွယ်စု၏ ရောဂဝေဒနာ၏ လျော့နည်းစေသော အားအောက်သို့ ကျွန်ုပ်တို့ မကျရောက်ပါစေသတည်း။ အဂ္ဂိ၊ မဖြောင့်မတ်သော ညီအစ်ကို၏ အကြွေးကို ကျွန်ုပ်တို့ မတတ်ရပါစေသတည်း၊ ရန်သူ၏ ကျွမ်းကျင်မှုကို ခံစားသူများ မဖြစ်ရပါစေသတည်း၊ မိတ်ဆွေ၏ စွမ်းရည်ကိုလည်း မှားယွင်းစွာ မသုံးပါစေသတည်း။
Mantra 14
रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख प्रीणानः । प्रति ष्फुर वि रुज वीड्वंहो जहि रक्षो महि चिद्वावृधानम् ॥
အဂ္ဂိ၊ သင်၏ စောင့်ရှောက်သော စွမ်းအားများဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို စောင့်ရှောက်ပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို စောင့်ရှောက်လျက်၊ အသားအရေကြည်သောသူ၊ ဝမ်းမြောက်လျက်။ နောက်သို့ ရိုက်နှက်ပါ၊ ထူထဲသော မကောင်းမှုကို ကွဲထွက်စေပါ၊ ရက္ခိုသ်ကို သတ်ပါ၊ ၎င်းသည် ကြီးမား၍ အားကောင်းလျက် ရှိသော်လည်း။
Mantra 15
एभिर्भव सुमना अग्ने अर्कैरिमान्त्स्पृश मन्मभिः शूर वाजान् । उत ब्रह्माण्यङ्गिरो जुषस्व सं ते शस्तिर्देववाता जरेत ॥
ဤထောက်ပံ့သော ဂါထာများဖြင့် ပျော်ရွှင်သော စိတ်ရှိသောသူ ဖြစ်ပါ၊ အဂ္ဂိ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အတွေးများဖြင့် ဤကြွယ်ဝမှုများကို ထိပါ၊ သူရဲကောင်း။ အင်္ဂိရသ၊ ဤသန့်သန့်သော ပုံသေနည်းများကို လက်ခံပါ၊ သင်၏ နတ်တို့ လှုံ့ဆော်သော ချီးကျူးမှုသည် သင်၌ ရင့်ကျက်လာပါစေသတည်း။
Mantra 16
एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्यग्ने निण्या वचांसि । निवचना कवये काव्यान्यशंसिषं मतिभिर्विप्र उक्थैः ॥
ဤလမ်းညွှန်သော လမ်းများနှင့် ဝှက်ထားသော နှုတ်ကပတ်များအားလုံးကို သိသောသူ၊ အဂ္ဂိ၊ သင့်အတွက် ပြုလုပ်ထားပါသည်၊ စီမံသူ။ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအတွက် ဝှက်ထားသော နှုတ်ကပတ်များနှင့် ကဗျာဆန်သော သစ္စာများကို၊ အတွေးများနှင့် လှုံ့ဆော်သော ဂါထာများဖြင့် ကျွန်ုပ် ကြေညာခဲ့ပါသည်။
Inside Sukta 3
How it unfolds
- Where it opens
Agni is brought forward as the king of the sacrifice—Rudra-like in force—true hotṛ of the two worlds, asked to appear in golden radiance and protective help.
- Development
The hymn deepens into ṛta: Agni is praised as truth-guided, the one who ripens and sweetens, transforming raw potency into mature offering and luminous nourishment.
- Climax
A strong symbolic revelation of transformation: darkness becoming radiant through the shining vessel, swelling with sustaining ‘milk’—Agni as the alchemist of life and rite under ṛta.
- Where it settles
The seer offers ‘nīthāni’ and ‘niṇyā vacāṃsi’—hidden, poetic utterances—affirming Agni as the knower who receives inspired speech and completes the sacrificial intention.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the divine Fire—hotṛ of the gods and men, the ritual priest who receives offerings, carries them upward, and manifests as a golden, radiant power. Here he is hailed as rājā of the adhvara and as a Rudra-like potency: awe-inspiring, exacting, and irresistibly purifying.
- Cosmic functionMediator between earth and heaven (rodasī), transformer of substances and intentions, establisher of ṛta (cosmic order) through sacrifice, and awakener of what is latent or ‘unperceived’.
- Inner significanceThe awakened will and discerning flame of consciousness that converts raw impulse into mature insight, burns away obscurity, and guides the seeker along hidden inner paths of truth (ṛta).
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva family of seers) · Principal seer of Rigveda Mandala 4, celebrated for profound Agni hymns and for voicing inner, symbolic interpretations of sacrifice and inspiration.
Famous verses
rājānam adhvarasya … rudraṃ hotāram satyayajam ("king of the offering… Rudra, the true-sacrificing hotṛ")
ṛtena ṛtaṃ niyatam īḻe ("by Truth I adore the firmly guided Truth")
niṇyā vacāṃsi ("hidden words")
Attributes of the deity
- Hotṛ (true sacrificing priest)
- Rājā of the adhvara (sovereign of rite)
- Rudra-force (fierce purifier, commanding)
- Hiraṇyarūpa (golden-formed radiance)
- Ṛta-guided (truth-aligned)
- Transformer (āmā/pakva—raw to ripe)
- Revealer of the hidden (acittāt—what is not yet noticed)
Also by this seer
- Rigveda Mandala 4 (many sūktas traditionally attributed to Vāmadeva)
- Hymns to Agni, Indra, and related deities within RV 4, noted for esoteric diction (niṇyā vacāṃsi) and ritual-psychological depth
The rite, step by step
- Prepare the vedi (altar space) and arrange fuel (samidh) and kuśa; establish ritual purity and intention.
- Kindle or rekindle Agni; invoke him as rājā of the adhvara and as the true hotṛ who spans both worlds.
- Offer ghee into the fire with recitation, asking Agni to become ‘golden-formed’ and to awaken what is hidden or unperceived.
- Praise Agni as ṛta-guided and request his transformative power—making the ‘raw’ offerings and energies mature and sweet.
- Conclude with crafted stotra/uktha: ‘hidden words’ and guiding formulas offered to Agni the knower, sealing the rite with inspired speech.
Offerings
- Ājya (ghee)
- Samidh (kindling sticks)
- Milk/curds imagery and offerings (as applicable)
- Soma-related oblations where part of a soma sequence (context-dependent)
Frequently Asked Questions
Because Agni governs the whole ritual process: he is invoked first, receives the offerings, and ensures the rite proceeds in right order (ṛta), like a sovereign directing the adhvara.
It highlights Agni’s fierce, purifying power—an awe-inspiring force that burns away impurity and compels truthfulness in the ritual and in the worshipper.
It refers to inward, symbolic or esoteric utterances—carefully crafted poetic formulas and insights offered to Agni, who is praised as the knower able to receive and fulfill them.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
