Rig Veda 2.3.8 — Mandala 2, Sukta 3, Mantra 8
Sukta 2.3
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Sarasvatī, Ilā, Bhāratī (speech/inspiration triad)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
सरस्वती साधयन्ती धियं न इळा देवी भारती विश्वतूर्तिः । तिस्रो देवीः स्वधया बर्हिरेदमच्छिद्रं पान्तु शरणं निषद्य ॥
Transliteration
sárasvatī sādháyantī dhíyaṃ na iḷā́ devī́ bhā́ratī viśvá-tūrtiḥ | tísro devī́ḥ svadháyā barhír idám acchídraṃ pāntu śaráṇaṃ niṣádya ||
Translation
Sarasvatī, accomplishing our inspired thought; and Ilā the goddess, Bhāratī who brings the all-fulfilling movement—these three goddesses, by their own sustaining power, taking their seat on this sacred grass, may guard for us the unbroken refuge.
Word by Word
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक; सरस् ‘सरोवर/जल’ + वती)
साshe
सा:
कर्तृ (सरस्वती-समनाधिकरण)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
साधयन्तीaccomplishing, effecting
साधयन्ती:
कर्तृ (सरस्वती-समनाधिकरण)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√साध् (साधने) → साधयति (णिच्) ; वर्तमान कृदन्त
धियम्thought, prayer, inspired insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि- (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इळाIḷā
इळा:
कर्तृ (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun (proper)
Rootइळा- (प्रातिपदिक)
देवीgoddess
देवी:
कर्तृ (इळा-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक; देव-)
भारतीBhāratī
भारती:
कर्तृ (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun (proper)
Rootभारती- (प्रातिपदिक)
विश्वतूर्तिःall-aiding / giving help on all sides
विश्वतूर्तिः:
कर्तृ (समनाधिकरण; देवीनां विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootविश्वतूर्ति- (प्रातिपदिक; विश्व- ‘सर्व’ + तूर्ति- ‘सहाय/रक्षा/उद्धार’)
तिस्रःthree
तिस्रः:
कर्तृ (देवीः-विशेषणम्)
TypeNumeral (adjectival)
Rootत्रि- (संख्याप्रातिपदिक)
देवीःgoddesses
देवीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक)
स्वधयाby (their) own power / by svadhā
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा- (प्रातिपदिक)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
कर्म
TypeNoun
Rootबर्हिस्- (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म (बर्हिः-विशेषण/समनाधिकरण)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अच्छिद्रम्unbroken, without flaw
अच्छिद्रम्:
कर्म (शरणम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-छिद्र- (प्रातिपदिक; नञ् + छिद्र)
पान्तुmay they protect
पान्तु:
कर्तृ (तिस्रो देवीः)
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
शरणम्refuge, shelter
शरणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशरण- (प्रातिपदिक)
निषद्यhaving sat down / taking seat
निषद्य:
क्रियाविशेषण (पान्तु-क्रियायाः पूर्वकालनिर्देशः)
TypeGerund (indeclinable)
Rootनि-√सद् (उपवेशने) ; क्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्) अव्ययीभाव
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.