Opening the text

Sukta 1.95
Enigmatic/cosmological (often interpreted as a paired principle—e.g., two mothers/cows; dawn and night; or two worlds—supporting a hidden child)
ဤဂါထာတော်သည် "မတူညီသော ပုံစံနှစ်မျိုး" (ထင်ရှားသော စကြာမိခင်များဖြစ်သည့် အရုဏ်-ညဉ့် သို့မဟုတ် ကောင်းကင်-မြေကြီး ကဲ့သို့) တို့အကြောင်း ဝေဒခက်ခဲအမှတ်အသားကို ဖွင့်ပြထားပြီး ထိုမိခင်နှစ်ပါးတို့သည် ဝှက်ထားသော နွားကလေး/ကလေးကို အစာကျွေးကြသည် - ဤကလေးသည် စည်းကမ်းနှင့် ကျွမ်းကျင်မှ၏ ထွန်းကားလာသော အချုပ်အခြာအာဏာစွန့်စားမှု ဖြစ်သည်။ နွားများ၊ အလင်းရောင်နှင့် သန့်ရှင်းသောအဓိဋ္ဌာန်တို့၏ ထပ်နှောင်းပုံရိပ်များဖြင့် ဤဂါထာတော်သည် မိတ္တရ-ဝရုဏ၊ အဒိတိ၊ စီးဆင်းနေသော သိန္ဒူမြစ်နှင့် ကောင်းကင်-မြေကြီးတို့၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် အဂ္ဂနိကို ကျော်ကြားမှုဖြင့် တောက်ပစေရန် ထင်ရှားသော ဆုတောင်းချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Mantra 1
द्वे विरूपे चरतः स्वर्थे अन्यान्या वत्समुप धापयेते । हरिरन्यस्यां भवति स्वधावाञ्छुक्रो अन्यस्यां ददृशे सुवर्चाः ॥
ပုံသဏ္ဌာန်မတူသော နှစ်ဦးတို့သည် မိမိတို့၏ ရည်မှန်းချက်သို့ ရွေ့လျားကြ၏။ နှစ်ဦးလုံးသည် မိမိတို့နှင့်နီးကပ်စွာ သားငယ်ကို နို့တိုက်ကြ၏။ တစ်ဖက်တွင် အဝါရောင်သန်းသော သတ္တဝါသည် မိမိတရားနှင့် ဖြစ်၏။ အခြားတစ်ဖက်တွင် အလွန်တောက်ပသော သတ္တဝါသည် ထင်ရှား၏၊ ရောင်ခြည်ကြွယ်ဝသော သတ္တဝါဖြစ်၏။
Mantra 3
त्रीणि जाना परि भूषन्त्यस्य समुद्र एकं दिव्येकमप्सु । पूर्वामनु प्र दिशं पार्थिवानामृतून्प्रशासद्वि दधावनुष्ठु ॥
ဖြစ်ပျက်မှု၏ နယ်ပယ်သုံးခုသည် ထိုနတ်မင်းကို အလှဆင်ကြ၏။ တစ်ခုသည် ပင်လယ်၌၊ တစ်ခုသည် ကောင်းကင်၌၊ တစ်ခုသည် ရေများ၌ ဖြစ်၏။ မြေကြီးနှင့် ဆက်နွယ်သူများ၏ ပထမဦးဆုံး ဦးတည်ချက်ကို လိုက်၍၊ ထိုနတ်မင်းသည် ရာသီဥတုများကို အုပ်ချုပ်ပြီး မှန်ကန်သော အစဉ်အလာဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်၏။
Mantra 4
क इमं वो निण्यमा चिकेत वत्सो मातॄर्जनयत स्वधाभिः । बह्वीनां गर्भो अपसामुपस्थान्महान्कविर्निश्चरति स्वधावान् ॥
ဤသို့ ဖုန်းကွယ်ထားသော အရာကို အသင်တို့အတွက် မည်သူသည် သိမြင်ခဲ့သနည်း။ သားငယ်သည် မိမိ၏ အားဖြင့် မိခင်များကို မွေးဖွားသည်ဟူသော အရာကို။ အလုပ်များစွာ၏ သန္ဓေသားသည် ရေများ၏ ကျောကုန်းမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ မဟာကဗိုရ်ဖြစ်သော ထိုနတ်မင်းသည် မိမိတရားနှင့် ထွက်ပေါ်လာ၏။
Mantra 5
आविष्ट्यो वर्धते चारुरासु जिह्मानामूर्ध्वः स्वयशा उपस्थे । उभे त्वष्टुर्बिभ्यतुर्जायमानात्प्रतीची सिंहं प्रति जोषयेते ॥
ထင်ရှားပြသော ထိုနတ်မင်းသည် အခြားသူများအကြား၌ လှပစွာ ကြီးထွား၏။ ကွေ့ကောက်သူများ၏ ကျောကုန်း၌ မတ်မတ်ရပ်နေ၏၊ မိမိ၏ ဂုဏ်သတင်းဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ တွာရှတ္တရနတ်မင်း၏ မိခင်နှစ်ပါးသည် မွေးဖွားလာသော ထိုနတ်မင်းကို ကြောက်ရွံ့ကြ၏။ ထိုနတ်မင်း၏ ရှေ့၌ ခြောက်ခြားနေကြ၏၊ ခြင်္သေ့ကို နှစ်သက်ကြ၏။
Mantra 6
उभे भद्रे जोषयेते न मेने गावो न वाश्रा उप तस्थुरेवैः । स दक्षाणां दक्षपतिर्बभूवाञ्जन्ति यं दक्षिणतो हविर्भिः ॥
ကောင်းမြတ်သော နှစ်ပါးသည် ထိုသူအား ချစ်ခင်စွာ စောင့်ရှောက်ကြ၏။ ထိုသူသည် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ။ နိမ့်မည်သံကျူးသော နွားများကဲ့သို့ စိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် အနီး၌ ရပ်နေကြ၏။ ထိုသူသည် ကျွမ်းကျင်မှုတို့၏ အရှင်ဖြစ်လာ၏။ ထိုသူအား ညာဘက်မှ ယဇောပူဇော်မှုတို့ဖြင့် လိမ်းကျံကြ၏။
Mantra 7
उद्यंयमीति सवितेव बाहू उभे सिचौ यतते भीम ऋञ्जन् । उच्छुक्रमत्कमजते सिमस्मान्नवा मातृभ्यो वसना जहाति ॥
ထိုသူသည် ဆဗိတရ်နတ်မင်းကဲ့သို့ လက်နှစ်ဘက်ကို မြှောက်၍ အထက်သို့ တက်လှမ်း၏။ ထိုသူသည် တောက်ပသော စီးကြောင်းနှစ်ခုကို ကြောက်မက်ဖွယ် တောက်ပစွာ အရောင်ဆိုး၏။ ထိုသူသည် တောက်ပသော အဝတ်အစားကို အထက်သို့ မောင်းနှင်၍ လှုပ်ရှားစေ၏။ ဤလောကမှ ဟောင်းနွမ်းသော အဝတ်များကို စွန့်ပစ်၍ မိခင်တို့ထံမှ အသစ်သော အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်၏။
Mantra 8
त्वेषं रूपं कृणुत उत्तरं यत्सम्पृञ्चानः सदने गोभिरद्भिः । कविर्बुध्नं परि मर्मृज्यते धीः सा देवताता समितिर्बभूव ॥
ထိုသူသည် နွားများနှင့် ရေများဖြင့် နေရာ၌ ရောနှော၍ ပိုမိုကောင်းမွန် တောက်ပသော ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဖန်တီး၏။ ရသေ့တို့၏ စွမ်းအားသည် အခြေခံကို အနှံ့အပြား ပွတ်တိုက်သုတ်သင်၏။ ထိုအရာသည် ကောင်းကင်ဘုံသဘောသို့ ရောက်ရှိ၏။ နတ်ဘုံသဘောတို့၏ စုစည်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Mantra 10
धन्वन्त्स्रोतः कृणुते गातुमूर्मिं शुक्रैरूर्मिभिरभि नक्षति क्षाम् । विश्वा सनानि जठरेषु धत्तेऽन्तर्नवासु चरति प्रसूषु ॥
ခြောက်သွေ့သော မြေနေရာကို ဖြတ်၍ လမ်းကြောင်းနှင့် လှိုင်းတံပိုးကို ဖန်တီး၏။ တောက်ပသော လှိုင်းတံပိုးများဖြင့် မြေပြင်ကို ရောက်ရှိ၍ နှံ့စပ်၏။ ရှေးဦးသော ရတနာအားလုံးကို သားအိမ်များ၌ ထား၏။ အသစ်သော မွေးဖွားမှုများ၌ လှုပ်ရှား၏။
Mantra 11
एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
အဂ္ဂိနတ်မင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မီးထွန်းမှုဖြင့် ကြီးပွားလာပါ။ သန့်စင်သောသူ၊ ကြွယ်ဝသော ကျော်ကြားမှုဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် တောက်ပပါ။ မိတြနတ်မင်းနှင့် ဝရုဏနတ်မင်းတို့သည် ထိုအရာကို ခိုင်မာစေပါစေ။ အဒိတိနတ်သမီး၊ သမုဒ္ဒရာ၊ မြေကြီးနှင့် ကောင်းကင်တို့သည် ထိုအရာကို ထမ်းဆောင်ပါစေ။
They are presented as a poetic riddle. Many interpreters understand them as paired cosmic supports—such as Dawn and Night, Heaven and Earth, or two worlds—who together nourish a hidden power of light and order.
In Vedic symbolism it can be Agni (the hidden fire), the newborn light, or a sovereign power of right-order. The hymn hints that this child becomes the “lord of dakṣa,” meaning mastery of effective, ordered power.
Agni is the ritual focus who carries offerings and reveals radiance, while Mitra–Varuṇa represent cosmic order (Ṛta) that stabilizes the boon. Aditi, Sindhu, Earth and Heaven are invoked as sustaining powers that uphold the hymn’s requested prosperity and fame.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.