
နာရဒသည် စနကကို အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အာဒိဘုရားက ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတားတို့ကို မည်သို့ ပေါ်ထွန်းစေသနည်းဟု မေးသည်။ စနကက ဗိဿနုကို အခြေခံသော အဒွైతသဘောတရားဖြင့် ဖြေကြားသည်—နာရာယဏသည် အရာအားလုံးတွင် တည်ရှိပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်း–ပျက်သုဉ်းခြင်း–ကာကွယ်ခြင်းအတွက် ပရာဇာပတိ/ဘြဟ္မာ၊ ရုဒြ၊ ဗိဿနု တို့ သုံးပါး ပေါ်ထွန်းသည်။ မာယာ/ရှက္တိသည် ဗိဒ္ယာနှင့် အဗိဒ္ယာ နှစ်မျိုးဖြစ်၍ သီးခြားဟု ယူလျှင် ချည်နှောင်ကာ မကွဲပြားဟု သိလျှင် လွတ်မြောက်စေသည်။ ထို့နောက် စာမ်ခယာဆန်သော စကြဝဠာဖွဲ့စည်းပုံ (ပရကృతి–ပုရုෂ–ကာလ; မဟတ်၊ ဗုဒ္ဓိ၊ အဟင်ကာရ; တန်မာထရာနှင့် မဟာဘူတ) နှင့် ဘြဟ္မာ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ဆင်းမှုများကို ဖော်ပြသည်။ လောကအထက် ၇ လောကနှင့် အောက်ဘက် ပာတားလ, မေရု, လောကာလောက, ဒွီပ ၇ ခုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သမုဒ္ဒရာများကို ရေးဆွဲကာ၊ ဘာရတဝရ္ෂကို ကမ္မဘူမိဟု သတ်မှတ်သည်။ နိဂုံးတွင် ဘက္တိနှင့် နိစ္ကာမကမ္မကို မြှင့်တင်၍ လုပ်ရပ်အားလုံးကို ဟရီ/ဝာစုဒေဝထံ အပ်နှံခြင်း၊ ဘက္တများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ နာရာယဏနှင့် ရှိဝကို မကွဲပြားဟု မြင်ခြင်းတို့ဖြင့် နောက်ဆုံး “ဝာစုဒေဝမှတပါး မရှိ” ဟု ကြေညာသည်။
Verse 1
नारद उवाच । कथं ससर्ज ब्रह्मादीनादिदेवः पुरा विभुः । तन्ममाख्याहि सनक सर्वज्ञोऽस्ति यतो भवान् ॥ १ ॥
နာရဒက ပြောသည်— “ရှေးကာလ၌ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော မူလအရှင်သည် ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကို မည်သို့ ဖန်ဆင်းခဲ့သနည်း။ အို စနကာ၊ သင်သည် အလုံးစုံသိသူဖြစ်သဖြင့် ထိုအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။”
Verse 2
श्रीसनक उवाचा । नारायणोऽक्षरोऽनन्तः सर्वव्यापी निरञ्जनः । तेनेदमखिलं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २ ॥
သီရိ စနကက ပြောသည်— “နာရာယဏသည် မပျက်မယွင်းသော အက္ခရ၊ အဆုံးမရှိသော အနန္တ၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်၊ အညစ်အကြေးကင်းစင်သူ ဖြစ်သည်။ ဤလောကတစ်ခုလုံး—မရွေ့မလျားသောအရာနှင့် ရွေ့လျားသောအရာတို့ပါ—သူ့အားဖြင့် အပြည့်အဝ လွှမ်းခြုံထားသည်။”
Verse 3
आदिसर्गे महाविष्णुः स्वप्रकाशो जगन्मयः । गुणभेदमधिष्ठाय मूर्त्तित्रिकमवासृजत् ॥ ३ ॥
ဖန်ဆင်းခြင်းအစ၌ မဟာဗိဿဏုသည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပ၍ စကြဝဠာတစ်လျှောက်ပြည့်နှံ့နေသူဖြစ်ကာ၊ ဂုဏသုံးပါး၏ ခွဲခြားမှုကို အုပ်စိုး၍ ဘုရားရုပ်သုံးပါးကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 4
सृष्ट्यर्थं तु पुरा देवो दक्षिणाङ्गात्प्रजापतिम् । मध्येरुद्राख्यमीथानं जगदन्तकरं मुने ॥ ४ ॥
ရှေးကာလ၌ ဖန်ဆင်းရေးအတွက် သခင်ဘုရားသည် မိမိ၏ညာဘက်အင်္ဂါမှ ပ္ရဇာပတိကို ထုတ်ပေါ်စေပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာအလယ်မှ ရုဒ္ရဟုခေါ်သောသူ—ကြမ်းတမ်း၍ လောကပျက်စီးမှုကို ဆောင်ကြဉ်းသူ—ကို ပေါ်ထွန်းစေတော်မူ၏၊ မုနိရေ။
Verse 5
पालनायास्य जगतो वामाङ्गाद्विष्णुमव्ययम् । तमादिदेवमजरं केचिदाहुः शिवाभिधम् । केचिद्विष्णुं सदा सत्यं ब्रह्माणं केचिदूचिरे ॥ ५ ॥
ဤလောကကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန် မိမိ၏ဝါမအင်္ဂါမှ မပျက်မယွင်းသော ဗိဿဏုကို ပေါ်ထွန်းစေတော်မူ၏။ ထိုအစဉ်အလာတော်မူသော အဇရ အာဒိဒေဝကို—အချို့က «ရှီဝ» ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အချို့က အမြဲမှန်ကန်သော ဗိဿဏုဟု ဆိုကြကာ၊ အချို့ကလည်း ဘြဟ္မာဟု ပြောကြ၏။
Verse 6
तस्य शक्तिः परा विष्णोर्जगत्कार्यप्रवर्तिनी । भावाभावस्वरुपा सा विद्याविद्येति गीयते ॥ ६ ॥
ဗိဿဏု၏ အထွတ်အမြတ် သက္တိသည် စကြဝဠာ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လှုပ်ရှားစေ၏။ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်း နှစ်မျိုးသဘောကို ကိုယ်စားပြုသော ထိုသက္တိကို «ဝိဒ္ယာ» နှင့် «အဝိဒ္ယာ» ဟူ၍ သီဆိုကြ၏။
Verse 7
यदा विश्वं महाविष्णोर्भिन्नत्वेन प्रतीयते । तदा ह्यविद्या संसिद्धा भवेद्दुःखस्य साधनम् ॥ ७ ॥
စကြဝဠာကို မဟာဗိဿဏုမှ ခွဲခြားသီးခြားဟု ထင်မြင်သည့်အခါ၊ အဝိဒ္ယာသည် အပြည့်အဝ တည်မြဲလာပြီး ဒုက္ခကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်လာ၏။
Verse 8
ज्ञातृज्ञेयाद्युपाधिस्ते यदा नश्यति नारद । सर्वैकभावना बुद्धिः सा विद्येत्यभिधीयते ॥ ८ ॥
အို နာရဒာ၊ «သိသူ» နှင့် «သိရမည့်အရာ» စသည့် ကန့်သတ်အထောက်အကူများ ပျက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ အရာအားလုံးကို တစ်တည်းဟု စူးစမ်းသဘောထားသော ဉာဏ်ပညာကိုပင် စစ်မှန်သော ဗိဒ္ဓယာ (vidyā) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 9
एषं माया महाविष्णोर्भिन्ना संसारदायिनी । अभेदबुद्ध्या दृष्टा चेत्संसारक्षयकारिणी ॥ ९ ॥
မဟာဗိෂ္ဏု၏ မာယာသည်၊ သူနှင့် ကွဲပြားသကဲ့သို့ မြင်လျှင် လောကဘంధနကို ပေးသူ ဖြစ်လာသည်။ သို့ရာတွင် မကွဲခြားဟု သိမြင်သော အဘေဒဗုဒ္ဓိဖြင့် မြင်လျှင် သံသရာကို ချုပ်ငြိမ်းစေသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 10
विष्णुशक्तिसमुद्भूतमेतत्सर्वं चराचरम् । यस्माद्भिन्नमिदं सर्वं यच्चेङ्गेद्यच्चनेङ्गति ॥ १० ॥
လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် ဤစကြဝဠာအားလုံးသည် ဗိෂ္ဏု၏ သက္တိမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ လှုပ်ရှားသည်ဖြစ်စေ မလှုပ်ရှားသည်ဖြစ်စေ ဤလောကအားလုံးသည် သူ့ထံမှ မကွဲပြား။
Verse 11
उपाधिभिर्यथाकाशो भिन्नत्वेन प्रतीयते । अविद्योपाधियोगेनतथेदमखिलं जगत् ॥ ११ ॥
ကန့်သတ်အထောက်အကူများကြောင့် အာကာသသည် ကွဲပြားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသကဲ့သို့၊ အဝိဒ္ယာ၏ အထောက်အကူ (upādhi) နှင့် ဆက်စပ်မှုကြောင့် ဤလောကတစ်ခုလုံးလည်း ကွဲပြားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။
Verse 12
यथा हरिर्जगद्यापी तस्य शक्तिस्तथा मुने । दाहशक्तिर्यथांगारे स्वाश्रयं व्याप्य तिष्टति ॥ १२ ॥
ဟရီ (ဗိṣ္ဏု) သည် စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့နေသကဲ့သို့၊ အို မုနိ၊ သူ၏ သက္တိလည်း အရာအားလုံးကို ပြန့်နှံ့နေသည်။ မီးလောင်နိုင်စွမ်းသည် မီးခဲအတွင်း၌ ကိုယ်တိုင်၏ အခြေခံကို လုံးဝလွှမ်းမိုးကာ တည်နေသကဲ့သို့၊ ထိုသက္တိလည်း မိမိ၏ အာश्रယ ကို ပြည့်ဝစွာ လွှမ်းခြုံ၍ တည်နေသည်။
Verse 13
उमेति केचिदाहुस्तां शक्तिं लक्ष्मीं तथा परे । भारतीत्यपरे चैनां गिरिजेत्यम्बिकेति च ॥ १३ ॥
အချို့က သူမကို ဥမာ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အချို့က သက္တိ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အချို့က လက္ရှ္မီ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တချို့က ဘာရတီ ဟု နာမည်ပေးကြပြီး၊ အချို့က ဂိရိဇာ နှင့် အမ္ဗိကာ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 14
दुर्गेति भद्रकालीति चण्डी माहेश्वरीत्यपि । कौमारी वैष्णवी चेति वाराह्येन्द्री च शाम्भवी ॥ १४ ॥
သူမကို ဒုရ္ဂါ၊ ဘဒ္ရကာလီ၊ ခဏ္ဍီ ဟု ချီးမွမ်းကြပြီး၊ မာဟေရှ္ဝရီ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ကೌမာရီ နှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝီ၊ ထို့အတူ ဝါရာဟီ၊ အိန္ဒြီ နှင့် ရှမ္ဘဝီ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 15
ब्राह्मीति विद्याविद्येति मायेति च तथा परे । प्रकृतिश्च परा चेति वदन्ति परमर्षस्यः ॥ १५ ॥
အချို့က သူမကို ဘြာဟ္မီ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အချို့က «ဗိဒ္ယာ နှင့် အဗိဒ္ယာ» ဟု ဆိုကြပြီး၊ အချို့က «မာယာ» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အမြင့်မြတ်သော ရှင်ရသီတို့ကလည်း သူမကို «ပရကృతိ» နှင့် «ပရာ (အမြင့်ဆုံး) အင်အား» ဟု ဖော်ပြကြသည်။
Verse 16
शेषशक्तिः परा विष्णोर्जगत्सर्गादिकारिणी । व्यक्ताव्यक्तस्वरुपेण जगह्याप्य व्यवस्थिता ॥ १६ ॥
ဗိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံး ကျန်ရှိသည့် အင်အားသည်—ကမ္ဘာလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် အခြား လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆောင်ရွက်သူ—ပေါ်လွင်သောပုံနှင့် မပေါ်လွင်သောပုံ နှစ်မျိုးဖြင့် လောကအနှံ့ နေရာတိုင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
Verse 17
प्रकृतिश्चपुमांश्चैव कालश्चेति विधिस्थितिः । सृष्टिस्थितिविनाशानामेकः कारणतां गतः ॥ १७ ॥
ပရကృతိ (မူလသဘာဝ)၊ ပုရုෂ (သတိရှိသော သဘောတရား) နှင့် ကာလ (အချိန်) ဟူသည်—ဤသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော သဘောတရားဖြစ်သည်။ တစ်ပါးတည်းသော အမှန်တရားသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းတို့၏ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။
Verse 18
येनेदमखिलं जातं ब्रह्मरुपधरेण वै । तस्मात्परतरो देवो नित्यइत्यभिधीयते ॥ १८ ॥
ဤလောကအလုံးစုံကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေသူသည်—ဗြဟ္မာ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ၍—ထို့ကြောင့် ထိုဘုရားကို «နိတျယ» (အနန္တ၊ ထာဝရ) ဟု ခေါ်ကြသည်; သူ့ထက် မြင့်မြတ်သူ မရှိ။
Verse 19
रक्षां करोति यो देवो नित्य इत्यभिधीयते । रक्षां करोति यो देवो जगतां परतः पुमान् ॥ १९ ॥
ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ပေးတော်မူသော ဘုရားကို «နိတျယ» (ထာဝရ) ဟု ခေါ်ကြသည်။ လောကများကို ကာကွယ်တော်မူသော ဘုရားသည် အလုံးစုံကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ (ပရမပုရုရှ) ဖြစ်သည်။
Verse 20
तस्मात्परतरं यत्तदव्ययं परमं पदम् ॥ २० ॥
ထို့ကြောင့် ထိုအရာထက်ပင် ကျော်လွန်၍ «တတ်» ဟူသော အပျက်မရှိသော အမြင့်ဆုံး အနေအထား (ပရမပဒ) ရှိသည်။
Verse 21
अक्षरो निर्गुणः शुद्धः परिपूर्णः सनातनः । यः परः कालपुपाख्यो योगिध्येयः परात्परः ॥ २१ ॥
သူသည် အက္ခရာ (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်၍၊ နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်သတ္တိမရှိ)၊ သန့်ရှင်း၊ ပြည့်စုံ၊ စနာတန (အနန္တ) ဖြစ်သည်။ သူသည် အမြင့်ဆုံးသော အရှင်၊ «ကာလပု» ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ ယောဂီတို့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိပြုစဉ်းစားရမည့် အရှင်၊ အလွန်အမြင့်ကိုတောင် ကျော်လွန်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 22
परमात्मा परानन्दः सर्वोपाधिविवर्जितः । ज्ञानैकवेद्यः परमः सञ्चिदानन्दविग्रहः ॥ २२ ॥
ပရမာတ္မာသည် အမြင့်ဆုံးသော အာနန္ဒ (ပရမအာနန္ဒ) ဖြစ်၍၊ အကန့်အသတ်ပေးသော အုပ်ပဓိများအားလုံးမှ ကင်းလွတ်သည်။ သူသည် အမြင့်ဆုံး၊ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တစ်ခုတည်းဖြင့်သာ သိနိုင်သူ이며၊ သူ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ (တည်ရှိမှု-သိမြင်မှု-အာနန္ဒ) ဖြစ်သည်။
Verse 23
योऽसौ शुद्धोऽपि परमो ह्यहंकारेण संयुतः । देहीति प्रोच्यते मूढैरहोऽज्ञानविडम्बनम् ॥ २३ ॥
အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်သည် အစဉ်သန့်ရှင်း၍ လွန်ကဲမြင့်မြတ်သော်လည်း အဟံကာရ (ငါဟုထင်မြင်မှု) နှင့် ဆက်စပ်သွားလျှင် မိုက်မဲသူတို့က «ကိုယ်ရှိသူ» (dehī) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အို—အဝိဇ္ဇာ၏ လှောင်ပြောင်မှု မည်မျှနာကျင်ပါသနည်း။
Verse 24
स देवः परमः शुद्धः सत्त्वदिगुणभेदतः । मूर्तित्रयं समापन्नः सृष्टिस्थित्यन्तकारणम् ॥ २४ ॥
ထို အမြင့်ဆုံး ဘုရားသည် အလွန်သန့်ရှင်းတော်မူ၏။ စတ္တဝ (sattva) စသည့် ဂုဏ်များ၏ ကွဲပြားမှုကြောင့် သုံးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူကာ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သုဉ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 25
योऽसौ ब्रह्मा जगत्कर्ता यन्नाभिकमलोद्भवः । स एवानन्दरुपात्मा तस्मान्नास्त्यपरो मुने ॥ २५ ॥
ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းသူ ဘြဟ္မာ—အရှင်၏ နာဘိမှ ပေါက်သော ကြာပန်းမှ မွေးဖွားလာသူ—အမှန်တကယ် အာနန္ဒ (ပျော်ရွှင်ဘုန်း) သဘောရှိသော အတ္တမန်တော်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ ထိုအရှင်ထက် မြင့်သူ မရှိ။
Verse 26
अन्तर्यामी जगद्यापी सर्वसाक्षी निरञ्जनः । भिन्नाभिन्नस्वरुपेण स्थितो वै परमेश्वरः ॥ २६ ॥
အမြင့်ဆုံး အရှင်သည် အန္တర్యာမီ (အတွင်းထိန်းချုပ်ရှင်) ဖြစ်၍ ကမ္ဘာလောကအနှံ့ ပျံ့နှံ့တော်မူကာ အရာအားလုံး၏ သက်သေ (စాక్షီ) ဖြစ်ပြီး အညစ်အကြေးကင်းစင်တော်မူ၏။ ထို့အပြင် ကွဲပြားသကဲ့သို့ မကွဲပြားသကဲ့သို့သော သဘောဖြင့်ပင် တည်ရှိတော်မူသည်။
Verse 27
यस्य शक्तिर्महामाया जगद्विश्त्रम्भधारिणी । विश्वोत्पत्तेर्निदानत्वात्प्रकृतिः प्रोच्यते बुधैः ॥ २७ ॥
အရှင်၏ အင်အားကြီး မဟာမာယာသည် ကမ္ဘာလောက၏ ကျယ်ပြန့်မှုကို ထောက်ထားတည်မြဲစေ၏။ ကမ္ဘာ၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းအတွက် အကြောင်းရင်းဖြစ်သောကြောင့် ပညာရှိတို့က ထိုအားကို «ပရကృతိ» (Prakṛti) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 28
आदिसर्गे महाविष्णोर्लोकान्कर्त्तुं समुद्यतः । प्रकृतिः पुरुषश्चेति कालश्चेति त्रिधा भवेत् ॥ २८ ॥
ဖန်ဆင်းခြင်းအစတွင် မဟာဝိෂ္ဏုသည် လောကများကို ပေါ်ထွန်းစေမည်ဟု တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်သောအခါ၊ လုပ်ငန်းစဉ်သည် သုံးမျိုးဖြစ်သည်ဟု သိရသည်—ပရကృతి (မူလသဘာဝ), ပုရုෂ (သတိဉာဏ်မူ), နှင့် ကာလ (အချိန်)။
Verse 29
पश्यन्ति भावितात्मानो यं ब्रह्मत्यभिसंज्ञितम् । शुद्धं यत्परमं धाम तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ २९ ॥
စိတ်ကို သန့်စင်၍ ပညာဖြင့် ပြုစုပျိုးထောင်ထားသူတို့သည် “ဗြဟ္မန်” ဟု ခေါ်ဆိုသော အရာတော်ကို မြင်ကြသည်။ အညစ်အကြေးကင်းသော အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတော်—ထိုသည်ပင် ဝိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံး ပဒ (အဆင့်) ဖြစ်သည်။
Verse 30
एवं शुद्धोऽक्षरोऽनन्तः कालरुपी महेश्वरः । गुणरुपीगुणाधारोजगतामादिकृद्विभुः ॥ ३० ॥
ထို့ကြောင့် သူသည် သန့်ရှင်း၍ မပျက်စီး၊ အနန္တ—အချိန်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူသော မဟေရှဝရ ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် ဂုဏ်များ၏ ရုပ်ပုံလည်း ဖြစ်ပြီး ထိုဂုဏ်တို့၏ အခြေခံထောက်တိုင်လည်း ဖြစ်ကာ၊ လောကများ၏ အစပြုဖန်ဆင်းရှင် အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော ဗိဘု ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 31
प्रकृतिः क्षोभमापन्ना पुरुषाख्ये जगद्गुरौ । महान्प्रादुरभूद्धुद्धिस्ततोऽहं समवर्त्तत ॥ ३१ ॥
ပရကृतिသည် “ပုရုෂ” ဟု ခေါ်သော လောကဂုရု၏ ရှေ့မှောက်တွင် လှုပ်ရှားမှုသို့ တုန်လှုပ်လာသောအခါ၊ မဟတ် (အကြီးမားဆုံး သဘောတရား) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် ဘုဒ္ဓိ (ဉာဏ်) ဖြစ်ပေါ်၍၊ ဘုဒ္ဓိမှ “ငါ” ဟူသော အဟံကာရ (အတ္တသဘော) ပေါ်လာ၏။
Verse 32
अहंकाराश्च सूक्ष्माणि तन्मात्राणीन्द्रियाणि च । तन्मात्रेभ्यो हि जातानि भूतानि जगतः कृते ॥ ३२ ॥
အဟံကာရမှ စူးရှသေးငယ်သော သဘောတရားများ—တန်မာထရာများနှင့် အင်ဒြိယ (အာရုံခံအင်္ဂါ) တို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုတန်မာထရာတို့မှပင် လောကကို ဖွဲ့စည်းရန် မဟာဘူတ (အကြီးမားသော ဓာတ်များ) မွေးဖွားလာသည်။
Verse 33
आकाशवाय्वग्रिजलभूमयोऽब्जभवात्मज । यथाक्रमं कारणतामेकैकस्योपयान्ति च ॥ ३३ ॥
အို ကြာပန်းမှ ပေါက်ဖွားသော ဘြဟ္မာ၏ သားရေ၊ အာကာသ၊ လေ၊ မီး၊ ရေ၊ မြေတို့သည် အစဉ်လိုက် တစ်ခုချင်းစီက နောက်တစ်ခု၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 34
ततो ब्रह्या जगद्धाता तामसानसृजत्प्रभुः । तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्पशुपक्षिमृगादिकान् ॥ ३४ ॥
ထို့နောက် ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းသော အရှင် ဘြဟ္မာသည် တာမသဂုဏ်ပါသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်း၏—တိရစ္ဆာန်ယောနိ၌ မွေးဖွားသော နွား၊ ငှက်၊ သမင် စသည့် အမျိုးအစားတို့ပင်။
Verse 35
तमप्यसाधकं मत्वा देवसर्गं सनातनात् । ततोवैमानुषं सर्गं कल्पयामास पव्मजः ॥ ३५ ॥
ထိုဘုရားများ၏ ရှေးဟောင်းဖန်ဆင်းမှုကိုပင် မိမိရည်ရွယ်ချက်အတွက် မလုံလောက်ဟု ထင်မြင်၍ ပဒ္မဇ (ဘြဟ္မာ) သည် ထို့နောက် လူသားတို့၏ ဖန်ဆင်းမှုကို စီမံတည်ဆောက်လေ၏။
Verse 36
ततो दक्षादिकान्पुत्रान्सृष्टिसाधनतत्परान् । एभिः पुत्रैरिदं व्याप्तं सदेवासुरमानुषम् ॥ ३६ ॥
ထို့နောက် ဒက္ခ စသည့် သားတော်များကို ဖန်ဆင်း၍ ဖန်ဆင်းရေးလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် အားထုတ်စေ၏။ ဤသားတော်များကြောင့် ဤလောကသည် ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသားတို့နှင့်အတူ အနှံ့အပြား ပြည့်နှက်လေ၏။
Verse 37
भुर्भुवश्च तथा स्वश्च महश्वैव जनस्तथा । तपश्च सत्यमित्येवं लोकाः सत्योपरि स्थिताः ॥ ३७ ॥
ဤသို့ လောကများမှာ—ဘူḥ၊ ဘူဝḥ၊ စွဝḥ၊ မဟḥ၊ ဇနḥ၊ တပḥ၊ စတျယ—ဟူ၍ အစဉ်လိုက် တစ်လောကပေါ်တစ်လောက တည်ရှိကာ အထက်ဆုံးမှာ စတျယလောက ဖြစ်၏။
Verse 38
अतलं वितलं चैव सुतलं च तलातलम् । महातलं च विप्रेन्द्र ततोऽधच्च रसातलम् ॥ ३८ ॥
အတလ၊ ဝိတလ၊ သုတလ၊ တလာတလ နှင့် မဟာတလ တို့လည်းရှိ၏—အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်—ထိုအောက်တွင် ရသာတလ ရှိ၏။
Verse 39
पातालं चेति सप्तैव पातालानि क्रमादधः । एष सर्वेषु लोकेषु लोकनाथांश्च सृष्टवान् ॥ ३९ ॥
ထို့နောက် «ပာတාල» ကိုအစပြု၍ အောက်သို့ အစဉ်လိုက်ရှိသော ပာတාලခုနစ်ပါး ရှိ၏။ ဤလောကအပေါင်းတို့၌လည်း ထိုထိုလောက၏ အရှင်များကို သူက ဖန်ဆင်းထား၏။
Verse 40
कुलाचलान्नदीश्चासौ तत्तल्लोकनिवासिनाम् । वर्त्तनादीनि सर्वाणि यथायोग्यंमकल्पयत् ॥ ४० ॥
သူသည် တောင်တန်းများနှင့် မြစ်များကိုလည်း စီမံတည်ဆောက်၍၊ လောကအသီးသီးတွင် နေထိုင်သူတို့အတွက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ အကျင့်အကြံ၊ နေထိုင်ပုံစံ အားလုံးကို ချမှတ်ပေးခဲ့၏။
Verse 41
भूतले मध्यगो मेरुः सर्वदेवसमाश्रयः । लोकालोकश्च भूम्यन्ते तन्मध्ये सत्प सागराः ॥ ४१ ॥
မြေပြင်၏ အလယ်၌ မေရုတောင်သည် တည်ရှိ၍၊ ဒေဝတားအပေါင်းတို့၏ အားကိုးရာ အထောက်အကူ ဖြစ်၏။ မြေ၏ အဆုံးအစွန်း၌ လောကာလောက တောင်တန်း ရှိပြီး၊ ထိုအတွင်းပိုင်း၌ သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်း ရှိ၏။
Verse 42
द्वीपाश्च सप्त विप्रेन्द्र द्वीपे कुलाचलाः । बाह्या नद्यश्च विख्याता जनाश्चामरसन्निभाः ॥ ४२ ॥
အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်၊ ဒွီပ ခုနစ်ပါး ရှိ၏။ ဒွီပတစ်ပါးစီတွင် ကိုယ်ပိုင် ကုလာစလ တောင်တန်းကြီးများ ရှိကြ၏။ ထင်ရှားသော အပြင်ဘက် မြစ်များလည်း ရှိပြီး၊ ထိုနေရာရှိ လူတို့သည် အမရတို့ကဲ့သို့ တောက်ပမြင့်မြတ်ကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 43
जम्बूप्लक्षाभिधानौ च शाल्मलश्च कुशस्तथा । क्रौञ्चशाकौ पुष्करश्च ते सर्वे देवभूमयः ॥ ४३ ॥
ဇမ္ဗူနှင့် ပ္လက္ရှဟု ခေါ်သော ဒွီပ၊ ထို့ပြင် ရှာလ္မလ၊ ကုရှ၊ ကရောဉ္စ၊ ရှာက၊ ပုရှ္ကရ—ဤအရာအားလုံးသည် ဒေဝတို့၏ မြေဒေသ (ဒေဝဘူမိ) ဖြစ်သည်။
Verse 44
एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सत्पसत्पभिरावृताः । लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरजलैः समम् ॥ ४४ ॥
ဤဒွီပတို့သည် သမုဒ္ဒရာများဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး၊ အစဉ်လိုက် သမုဒ္ဒရာတိုင်း၏ အရည်အနှစ်က မတူကြသည်—ဆားရေ၊ ကြံရည်၊ သုရာ(အရက်)၊ ဂျီ(ထောပတ်ရည်)၊ ဒဓိ(ယိုဂတ်) နှင့် နို့ရေတို့ဖြစ်၍ အစီအစဉ်တကျ ဝန်းရံထားသည်။
Verse 45
एते द्वीपाः समुद्राश्च पूर्वस्मादुत्तशेत्तराः । ज्ञेया द्विगुणविस्तरा लोकालोकाञ्च पर्वतात् ॥ ४५ ॥
ဤဒွီပများနှင့် သမုဒ္ဒရာများသည် အရင်တစ်ခုထက် နောက်တစ်ခုစီ ပိုမိုကြီးမားလာပြီး၊ အကျယ်အဝန်းသည် နှစ်ဆနှစ်ဆဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ရမည်။ ထိုအကျယ်သည် လောကာလောက တောင် (Lokāloka) အထိ တိုးချဲ့သွားသည်။
Verse 46
क्षारोदधेरुपत्तरं यद्धि माद्रेश्चैव दक्षिणाम् । ज्ञेयं तद्भारतं वर्षं सर्वकर्मफलप्रदम् ॥ ४६ ॥
ခ္စာရ သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်နှင့် မာဒြ တောင်၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသော ဒေသကို ‘ဘာရတဝရ္ရှ’ ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုမြေသည် ကမ္မအားလုံး၏ အကျိုးफलကို ပေးသနားသော မြေဖြစ်သည်။
Verse 47
अत्र कर्माणि कुर्वन्ति त्रिविधानि तु नारद । तत्फलं भुज्यते चैव भोगभूमिष्वनुक्रमात् ॥ ४७ ॥
ဤနေရာ၌၊ အို နာရဒာ၊ သတ္တဝါတို့သည် ကမ္မ သုံးမျိုးကို ပြုလုပ်ကြပြီး၊ ထိုကမ္မ၏ အကျိုးफलကိုလည်း အစီအစဉ်တကျ ဘောဂဘူမိများ (ပျော်ရွှင်ခံစားရာ လောကများ) တွင် အမှန်တကယ် ခံစားရသည်။
Verse 48
भारते तु कृतं कर्म शुभं वाशुभमेव च । तत्फलं क्षयि विप्रेन्द्र भुज्यतेऽन्यत्रजन्तुभिः ॥ ४८ ॥
အို ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်၊ ဘာရတပြည်၌ ပြုသော ကုသိုလ်ကံဖြစ်စေ အကုသိုလ်ကံဖြစ်စေ အကျိုးသည် ပျက်ယွင်းနိုင်သောအရာသာ ဖြစ်၏။ ထိုအကျိုးကို သတ္တဝါတို့သည် သေပြီးနောက် အခြားလောကများ၌ ခံစားရ၏။
Verse 49
अद्यापि देवा इच्छन्ति जन्म भारतभूतले । संचितं सुमहत्पुण्यमक्षय्यममलं शुभम् ॥ ४९ ॥
ယနေ့တိုင်အောင်ပင် ဒေဝတားတို့သည် ဘာရတမြေ၌ မွေးဖွားလိုကြ၏။ အကြောင်းမူကား ထိုနေရာ၌ အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏကို စုဆောင်းနိုင်ပြီး၊ မပျက်မယွင်း၊ အညစ်အကြေးကင်း၍ မင်္ဂလာဖြစ်၏။
Verse 50
कदा लभामहे जन्म वर्षभारतभूमिषु । कदा पुण्येन महता यास्याम परमं पदम् ॥ ५० ॥
ဘယ်အခါမှာ ငါတို့သည် ဘာရတဝရ္ဿ၏ မြေဒေသများ၌ မွေးဖွားခွင့် ရမည်နည်း။ ဘယ်အခါမှာ ကြီးမားသော ကုသိုလ်ကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော အဘိဓမ္မပဒ—အထွဋ်အမြတ် နေရာသို့ ရောက်မည်နည်း။
Verse 51
दानैर्वाविविधैर्यज्ञैस्तपोभिर्वाथवा हरिम् । जगदीशंसमेष्यामो नित्यानन्दमनामयम् ॥ ५१ ॥
အမျိုးမျိုးသော ဒါနဖြင့်လည်းကောင်း၊ ယဇ္ဉပူဇာဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် တပသဖြင့်လည်းကောင်း—ဤသို့ဖြင့် ငါတို့သည် ဟရီ၊ လောက၏ အရှင်၊ နိစ္စအာနန္ဒဖြစ်၍ ရောဂါဒုက္ခကင်းသော အရှင်ထံသို့ ရောက်မည်။
Verse 52
यो भारतभुवं प्राप्य विष्णुपूजापरो भवेत् । न तस्य सदृशोऽन्योऽस्ति त्रिषु लोकेषु नारद ॥ ५२ ॥
အို နာရဒ၊ ဘာရတမြေ၌ မွေးဖွားခွင့် ရပြီးနောက် ဗိဿဏုဘုရားကို ပူဇာဝတ်ပြုရာ၌ အလွန်အမင်း အလေးထားသူ ဖြစ်လာသောသူနှင့် တူညီသူ မရှိ၊ လောကသုံးပါး၌ပင် မရှိ။
Verse 53
हरिकीर्तनशीलो वा तद्भक्तानां प्रियोऽपि वा । शुक्षषुर्वापि महतः सवेद्यो दिविजैरपि ॥ ५३ ॥
ဟရီ၏ နာမနှင့် ဂုဏ်တော်ကို ကီർത്തနာဆိုသီချင်းဆိုရန် အမြဲစိတ်ပါဝင်စားသူဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သူ၏ ဘက္တများ၏ ချစ်ခင်ရသူဖြစ်စေ—အပြင်ပန်းအားဖြင့် ပိန်လှီနွမ်းနယ်နေသော်လည်း—ထိုသူသည် မဟာအတ္တမ၊ ဒေဝတများတောင် သိမြင်ကာ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်၏။
Verse 54
हरिपूजारतो नित्यं भक्तः पूजास्तोऽषि वा । भक्तोच्छिष्टान्नसेवी च याति विष्णोः परं पदम् ॥ ५४ ॥
ဟရီကို နေ့စဉ်ပူဇော်ဝတ်ပြုရာတွင် အမြဲပါဝင်သော ဘက္တဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ပူဇော်ပွဲ၌ သဒ္ဓါဖြင့် ရှိနေသူသာဖြစ်စေ၊ ထို့ပြင် ဘက္တများ၏ အစာကျန် (ပရာသာဒ) ကို သုံးဆောင်သူသည် ဗိဿနု၏ အမြင့်ဆုံး အဘောဒ်သို့ ရောက်၏။
Verse 55
नारायणेति कृष्णेति वासुदेवेति यो वदेत् । अहिंसादिपरः शन्तः सोऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः ॥ ५५ ॥
«နာရာယဏ», «ကృష్ణ», «ဝါစုဒေဝ» ဟူသော နာမတော်များကို ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆိုသူသည် အဟിംသာစသည့် သီလတရားများကို အလေးထား၍ စိတ်ငြိမ်းချမ်းနေပါက ထိုသူသည် ဒေဝတအထွဋ်အမြတ်တို့တောင် လေးစားပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်၏။
Verse 56
शिवेति नीलकण्ठेति शङ्करेतिच यः स्मरेत् । सर्वभूतहितो नित्यं सोऽभ्यर्च्यो दिविजैः स्मृतः ॥ ५६ ॥
«ရှီဝ», «နီလကဏ္ဌ», «ရှင်ကရ» ဟူ၍ (သခင်ကို) သတိရမြဲသူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို အမြဲလိုလားသူ ဖြစ်လာပြီး ထိုသူကို ဒေဝတများတောင် ပူဇော်ထိုက်သူဟု ဆိုကြ၏။
Verse 57
गुरुभक्तः शिवध्यानी स्वाश्रमाचारतत्परः । अनसूयुःशुचिर्दक्षो यः सोऽप्यर्च्यःसुरेश्वरैः ॥ ५७ ॥
ဂုရုကို ဘက္တဖြင့် ဆည်းကပ်သူ၊ ရှီဝကို ဓျာနပြုသူ၊ မိမိ၏ အာရှရမဓမ္မ အကျင့်အကြံကို တိတိကျကျ လိုက်နာသူ၊ မနာလိုမရှိ၊ သန့်ရှင်း၍ ကျွမ်းကျင်သူ—ထိုသူကို ဒေဝတတို့၏ အရှင်များတောင် ပူဇော်ထိုက်သူဟု ဆို၏။
Verse 58
ब्राह्यणानां हितकरः श्रध्दावान्वर्णधर्मयोः । वेदवादरतो नित्यं स ज्ञेयः पङ्किपावनः ॥ ५८ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်၍ ဝဏ္ဏ-ဓမ္မ၏ တာဝန်များအပေါ် ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိကာ၊ ဝေဒ၏ သင်ကြားချက်နှင့် လေ့လာမှု၌ အမြဲတမ်း မျှော်လင့်မပြတ် အားထုတ်သူကို “ပင်္ကတိ-ပါဝန” (စားပွဲတန်းကို သန့်စင်သူ) ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 59
अभेददर्शी देवेशे नारायणशिवात्मके । सर्वं यो ब्रह्मण नित्यमस्मदादिषु का कथा ॥ ५९ ॥
ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို နာရာယဏနှင့် ရှိဝ၏ သဘောတရားတစ်ခုတည်းအဖြစ် ခွဲခြားမမြင်ဘဲ၊ အရာအားလုံးကို အမြဲတမ်း ဘြဟ္မန်အဖြစ် မြင်တတ်သူအတွက်—ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ သတ္တဝါများအကြား ခွဲခြားမှုကို ပြောစရာ ဘာလိုသေးသနည်း။
Verse 60
गोषु क्षान्तो ब्रह्मचारी परनिंदाविवर्जितः । अपरिग्रहशी लश्च देवपूज्यः स नारद ॥ ६० ॥
အို နာရဒာ၊ နွားတို့နှင့်ပတ်သက်ရာတွင် အထူးသဖြင့် သည်းခံတတ်၍၊ ဗြဟ္မစရိယ စည်းကမ်းဖြင့် နေထိုင်ကာ၊ အခြားသူကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်၍၊ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်းကာ၊ ဒေဝတို့ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုရာ၌ အလွန်အမင်း အားထုတ်သူ—ထိုသူသည် အမှန်တကယ် ဂုဏ်ပြုကန်တော့ထိုက်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 61
स्तेयादिदोषविमुखः कृतज्ञः सत्यवाक् शुचिः । परोपकारनिरतः पूजनीयः सुरासुरैः ॥ ६१ ॥
ခိုးယူခြင်းစသည့် အပြစ်ဒုစရိုက်များမှ ဝေးကွာ၍၊ ကျေးဇူးသိတတ်ကာ၊ စကားမှန်ပြော၍၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး၊ အခြားသူတို့အကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်းသူသည်—ဒေဝနှင့် အသူရတို့ကပင် ဂုဏ်ပြုကန်တော့ထိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 62
वेदार्थश्रवणे बुद्धिः पुराणश्रवणे तथा । सत्संगेऽपि च यस्यास्ति सोऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः ॥ ६२ ॥
ဝေဒ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားထောင်ရာတွင် ဉာဏ်ပညာရှိ၍၊ ပုရာဏများကို နားထောင်ရာတွင်လည်း ထိုနည်းတူရှိကာ၊ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့၏ အဖော်အပေါင်း (sat-saṅga) ထဲတွင်လည်း တည်ကြည်မှုရှိသူ—ထိုသူသည် ဒေဝတို့အထက်မြတ်သူများကပင် ကန်တော့ထိုက်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 63
एवमादीन्यनेकानि कर्माणि श्रद्धयान्वितः । करोति भारते वर्षे संबन्धोऽस्माभिरेव च ॥ ६३ ॥
ဤသို့ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံသောသူသည် ဘာရတဝရ္ဿ၌ အမျိုးမျိုးသော ကర్మနှင့် ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်၏။ ထိုသူ၏ အမှန်တကယ် ဆက်နွယ်မှုသည် ငါတို့တည်းဟူသော သန့်ရှင်းသော သင်ကြားမှု/ဆရာတော်တို့နှင့်သာ တည်၏။
Verse 64
एतेष्वन्यतमो विप्रमात्मानं नारभेत्तु यः । स एव दुष्कृतिर्मूढो नास्त्यन्योऽस्मादचेतनः ॥ ६४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤသင်ကြားချက်/လမ်းစဉ်တို့အနက် တစ်ခုတည်းကိုပင် မိမိကိုယ်ကို မစတင်လေ့ကျင့်သူသည် အမှန်တကယ် ဒုက္ကရိတပြုသူ၊ မောဟဖြစ်သူပင် ဖြစ်၏။ ထိုသူထက် ပို၍ အာရုံမရှိသူ မရှိ။
Verse 65
संप्राप्य भारते जन्म सत्कर्म सुपराङ्मुखः । पीयूषकलशं सुक्त्वा विषभाण्डमुपाश्रितः ॥ ६५ ॥
ဘာရတ၌ မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိပြီးလျက် သတ္ကမ္မ (ကောင်းသောကర్మ) မှ လှည့်ကွာသူသည် အမృతရည်အိုးကို စွန့်ပစ်ကာ အဆိပ်အိုးကိုသာ ခိုလှုံသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 66
श्रुतिस्मृत्युदितैर्द्धर्मैर्नात्मानं पावयेत्तु यः । स एवात्मविधाती स्यात्पापिनामग्रणीर्मुने ॥ ६६ ॥
သို့သော် ရှရုတိနှင့် စမෘတိတို့၌ ဆိုထားသော ဓမ္မများဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မသန့်စင်သူသည် မိမိအတ္တကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်လာ၏၊ အို မုနိ၊ ပာပီတို့အနက် အရှေ့ဆုံးသူလည်း ဖြစ်၏။
Verse 67
कर्मभूमिं समासाद्य यो न धर्मं समाचरेत् । स च सर्वाधमः प्रोक्तो वेदविद्भिर्मुनीश्वर ॥ ६७ ॥
အို မုနိဣශ්ဝရ၊ ကర్మဘူမိ (လူ့ကမ္မပြုရာ နယ်ပယ်) ကို ရောက်ရှိပြီးလျက် ဓမ္မကို မကျင့်သုံးသူကို ဝေဒကို သိမြင်သော ရှင်မုနိတို့က အားလုံးထဲမှ အနိမ့်ဆုံးဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 68
शुभं कर्म समुत्सृज्य दुष्कर्माणि करोति यः । कामधेनुं परित्यज्य अर्कक्षीरं सं मार्गति ॥ ६८ ॥
ကောင်းမြတ်သော ကర్మကို စွန့်ပစ်၍ မကောင်းသော အပြစ်ကర్మများကို ပြုသူသည် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ကာမဓေနု နွားကို စွန့်၍ အာရက အပင်၏ နို့ရည်တူသော အရည်ကို ရှာဖွေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 69
एवं भारतभूभागं प्रशंसन्ति दिवौकसः । ब्रह्माद्या अपि विप्रेन्द्र स्वभोगक्षयभीरवः ॥ ६९ ॥
ဤသို့ပင် ကောင်းကင်နေထိုင်သူများသည် ဘာရတ မြေဒေသကို ချီးမွမ်းကြ၏။ အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်သူ၊ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပင် မိမိတို့၏ ကောင်းကင်ဘုံအပျော်အပါး ကုန်ခမ်းမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ထိုမြေကို ချီးကျူးကြ၏။
Verse 70
तस्मात्पुण्यतमं ज्ञेयं भारतं वर्षमुत्तमम् । देवानां दुर्लभं वापि सर्वकर्मफलप्रदम् ॥ ७० ॥
ထို့ကြောင့် ဘာရတဝရ္ෂကို အလွန်ပင် သန့်ရှင်းမြတ်သော၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြေဒေသဟု သိမှတ်ကြလော့။ ဒေဝတားတို့အတွက်တောင် ရရှိရန်ခက်ခဲပြီး ကర్మအားလုံး၏ အကျိုးफलကို ပေးစွမ်းသော မြေဖြစ်၏။
Verse 71
अस्मिन्पुण्ये च भूभागे यस्तु सत्कर्मसूद्यतः । न तस्य सदृशं कश्चित्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ ७१ ॥
ဤသန့်ရှင်းသော မြေဒေသ၌ ကောင်းမြတ်သော ကర్మကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လုပ်ဆောင်သူအတွက် သုံးလောကအတွင်း သူနှင့်တူညီသူ မရှိနိုင်။
Verse 72
अस्मिञ्जातो नरो यस्तु स्वंकर्मक्षपणोद्यतः । नररुपपरिच्छन्नः स हरिर्नात्र संशयः ॥ ७२ ॥
ဤလောက၌ လူအဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး မိမိကర్మ၏ အကျိုးရလဒ်ကို ချေဖျက်ကုန်ခမ်းစေရန် မုချကြိုးပမ်းသူသည် လူရုပ်ဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသော်လည်း ဟရီ (Hari) အမှန်ပင် ဖြစ်၏—သံသယမရှိ။
Verse 73
परं लोकफलं प्रेप्सुः किर्यात्कर्माण्यतन्द्रितः । निवेद्य हरये भक्त्या तत्फलं ह्यक्षयं स्मृतम् ॥ ७३ ॥
နောက်လောက၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို လိုလားသူသည် ပျင်းရိမနေဘဲ တာဝန်ကမ္မကို မလျော့မလျှော့ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုကမ္မ၏ အကျိုးကို ဘက္တိဖြင့် ဟရီဘုရားထံ အပ်နှံလျှင် ထိုအကျိုးသည် မပျက်မယွင်း အမြဲတည်ကြောင်း ဆိုထားသည်။
Verse 74
विरागी चेत्कर्मफलेष्वपि किंचित्र कारयेत् । अर्पयेत्सुकृतं कर्म प्रीयतामितिं मे हरिः ॥ ७४ ॥
မကပ်မငြိ (ဝိရာဂ) ဖြစ်သူတစ်ယောက်ပင် ကမ္မအကျိုးကို မျှော်၍ လုပ်ဆောင်စေသော်လည်း ထိုကောင်းမှုကို ဘုရားရှင်ထံ အပ်နှံကာ «ဟရီဘုရားသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပျော်ရွှင်ပါစေ» ဟု ဆိုရမည်။
Verse 75
आब्रह्यभुवनाल्लोकाः पुनरुत्पत्तिदायकाः । फलागृध्नुः कर्मणां तत्प्रात्प्रोति परमं पदम् ॥ ७५ ॥
ဗြဟ္မာလောကအထိ လောကအားလုံးသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားခြင်းကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ကမ္မ၏ အကျိုးကို မလိုလားဘဲ လုပ်ဆောင်သူသည် အမြင့်ဆုံး အခြေအနေကို ရောက်ရှိသည်။
Verse 76
वेदोदितानि कर्माणि कुर्यादीश्वरतुष्टये । यथाश्रमं त्यक्तुकामः प्रान्पोति पदमव्ययम् ॥ ७६ ॥
ဝေဒက ညွှန်ကြားထားသော ကမ္မများကို အရှင်၏ စိတ်တော်ချမ်းသာရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ကိုယ့်အာရှရမအလိုက် စွန့်လွှတ်လိုစိတ် ဖြစ်လာသော် မပျက်မယွင်းသော အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။
Verse 77
निष्कामो वा सकामो वा कुर्यात्कर्म यथाविधि । स्वाश्रमाचारशून्यश्च पतितः प्रोच्यते बुधैः ॥ ७७ ॥
အလိုမရှိဘဲ (နိစ္စကာမ) လုပ်သည်ဖြစ်စေ၊ အလိုရှိ၍ (စကာမ) လုပ်သည်ဖြစ်စေ၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ကမ္မကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ သို့သော် ကိုယ့်အာရှရမအကျင့်မရှိသူကို ပညာရှိတို့က ကျဆုံးသူဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 78
सदाचारपरो विप्रो वर्द्धते ब्रह्मतेजसा । तस्य विष्णुश्च तुष्टः स्याद्भक्तियुक्तस्य नारद ॥ ७८ ॥
သဒ္ဓာကျင့်ဝတ်ကို အလေးထားသော ဗြာဟ္မဏသည် ဗြဟ္မတေဇ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် တိုးတက်ကြီးပွား၏။ ထိုကဲ့သို့ ဘက္တိရှိသူအပေါ် ဗိဿဏုသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏၊ အို နာရဒ။
Verse 79
भारते जन्म संप्राप्य नात्मानं तारयेतु यः । पच्यते निरये धोरे स त्वाचन्द्रार्कतारकम् ॥ ७९ ॥
ဘာရတဒေသ၌ မွေးဖွားရပြီး မိမိကိုယ်ကို သံသာရမှ ကူးမြောက်စေဖို့ မကြိုးစားသူသည် လ၊ နေ၊ ကြယ်တို့ တည်ရှိသမျှကာလအထိ ကြောက်မက်ဖွယ် နရက၌ မီးလောင်ပူလောင်ရ၏။
Verse 80
वासदेवपरो धर्मो वासुदेवपरं तपः । वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरा गतिः ॥ ८० ॥
ဓမ္မသည် ဝါသုဒေဝကို ဦးတည်၏; တပဿာလည်း ဝါသုဒေဝကို ဦးတည်၏။ ဉာဏ်လည်း ဝါသုဒေဝကို ဦးတည်၏; အမြင့်ဆုံး သွားရာလမ်းလည်း ဝါသုဒေဝတည်း။
Verse 81
वासुदेवात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं तस्मादन्यन्न विद्यते ॥ ८१ ॥
လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးပါဝင်သော ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ဝါသုဒေဝ၏ သဘာဝတည်း။ ဗြဟ္မာမှ စ၍ မြက်တစ်ရွက်တိုင်အောင် သူ့အပြင် အခြားအရာ မရှိ။
Verse 82
स एव धाता त्रिपुरान्तकश्च स एव देवासुरयज्ञरुपः । स एवब्रह्माण्डमिदं ततोऽन्यन्न किंचिदस्ति व्यतिरिक्तरुपम् ॥ ८२ ॥
သူတော်တည်းသာ ဖန်ဆင်းရှင် (ဓာတာ) ဖြစ်၏; သူတော်တည်းသာ တြိပုရကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်၏; သူတော်တည်းသာ ဒေဝနှင့် အသူရတို့၏ ယဇ္ဉပူဇော်မှု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန် ဖြစ်၏။ သူတော်တည်းသာ ဤဗြဟ္မာဏ္ဍတစ်ခုလုံး ဖြစ်ပြီး၊ သူ့အပြင် သီးခြားရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် အရာတစ်စုံတစ်ရာ မရှိ။
Verse 83
यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मादणीयान्नतथा महीयान् । व्यात्पं हि तेनेदमिदं विचित्रं तं देवदेवं प्रणमेत्समीङ्यम् ॥ ८३ ॥
သူ့ထက်မြင့်သောအရာ မရှိ၊ သူ့အပြင် အခြားတစ်စုံတစ်ရာလည်း မရှိ။ အလွန်သေးငယ်ဆုံးထက်ပင် သေးငယ်သော်လည်း အရွယ်အစားကြီးမားခြင်းသာ မဟုတ်။ ထိုသခင်ကြောင့် ဤအံ့ဖွယ် စကြဝဠာတစ်ခုလုံး ပြန့်နှံ့လျက်ရှိသည်။ ထို «ဒေဝဒေဝ»—ဒေဝတို့၏ဒေဝ၊ ရှာဖွေချဉ်းကပ်ရန် ထိုက်တန်သောအရှင်ကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြပါစေ။
Verse 84
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सृष्टिभरतखण्डप्राशस्त्यभूगोलानां वर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः ॥ ३ ॥
ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ဘೃಹန်-နာရဒီယ ပုရာဏ» ၏ ပူရဝ-ဘာဂ အတွင်း၊ ပထမပာဒ၌ «ဖန်ဆင်းခြင်း၏ဖော်ပြချက်၊ ဘာရတ-ခဏ္ဍ၏ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ကမ္ဘာ၏ပထဝီဝင်ဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ တတိယအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Because the text treats māyā/śakti as the Lord’s power: when apprehended as separate from Mahāviṣṇu it functions as avidyā producing duality and sorrow; when apprehended through non-difference (abheda-buddhi) it is reinterpreted as vidyā that dissolves the knower-known split and thus ends saṃsāra.
Bhārata is presented as karmabhūmi—the arena where actions, śruti–smṛti duties, charity, austerity, and Viṣṇu-bhakti can be intentionally performed and dedicated to Hari, yielding imperishable spiritual gain; hence even devas desire birth there to accumulate merit and attain the supreme abode.
No. While framed as Viṣṇu-centric, it explicitly praises non-difference in the Lord of gods—recognizing Nārāyaṇa and Śiva as one reality—so that devotion and right conduct culminate in Brahman-vision beyond factional distinction.