Dharma-ākhyāna (Discourse on Dharma): Worthy Charity, Fruitless Gifts, and the Merit of Building Ponds

Verse 1

नातद उवाच । श्रुतं तु गङ्गामाहात्म्यं वाञ्छितं पापनाशनम् । अधुना लक्षणं ब्रूहि भ्रातर्मे दानपात्रघयोः ॥ १ ॥

နာတဒက ပြောသည်– “အလိုရှိသမျှကို ဖြည့်ဆည်းပြီး အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးသော ဂင်္ဂါမဟာတ္မိယကို ကျွန်ုပ်ကြားနာပြီးပြီ။ ယခု အစ်ကိုရေ၊ ဒါနကို လက်ခံထိုက်သူတို့၏ လက္ခဏာကို ပြောပြပါ။”

Verse 2

सनक उवाच । सर्वेषामेव वर्णानां ब्रह्मणः परमो गुरुः । तस्मै दानानि देयानि दत्तस्यानन्त्यमिच्छता ॥ २ ॥

သနကက ပြောသည်– “ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် ဗြဟ္မဏဖြစ်ခြင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဆရာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ပေးကမ်းခြင်း၏ မပျက်မယွင်းသော အကျိုးကို လိုလားသူသည် ဗြဟ္မဏအား ဒါနပေးသင့်သည်။”

Verse 3

ब्राह्मणः प्रतिगृह्णीयात्सर्वतो भयवर्जितः । न कदापि क्षत्रविशो गृह्णीयातां प्रतिग्रहम् ॥ ३ ॥

ဗြဟ္မဏသည် ဘယ်ဘက်မှမဆို ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ လက်ခံနိုင်၏။ သို့သော် က္ଷတ္တရိယနှင့် ဝိုင်ရှျတို့သည် မည်သည့်အခါမျှ လက်ခံခြင်း (ပရတိဂ္ရဟ) မပြုသင့်။

Verse 4

चण्डस्य पुत्रहीनस्य दम्भाचाररतस्य च । स्वकर्मत्यागिनश्चापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ४ ॥

ကြမ်းတမ်းရက်စက်သူ၊ သားမရှိ၍ အိမ်ထောင်တာဝန်မထမ်းသူ၊ ဟန်ဆောင်သဘောတရားကိုလိုက်သူ၊ မိမိသတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မတာဝန်ကို စွန့်ပစ်သူတို့အား ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 5

परदाररतस्यापि परद्रव्याभिलिषिणः । नक्षत्रसूचकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ५ ॥

သူတစ်ပါး၏ မယားကို လိုလားပျော်မွေ့သူ၊ သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာကို လောဘတက်သူ၊ သာမန်အားဖြင့် ကြယ်များကိုသာ ညွှန်ပြကာ (ဓမ္မမပါသော ဟောရာ) လုပ်သူတို့အား ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 6

असूयाविष्टमनसः कृतन्घस्य च मायिनः । अयाज्ययाजकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ६ ॥

မနာလိုစိတ်က စိတ်ကို ဖမ်းဆီးထားသူ၊ ကျေးဇူးမသိသူ၊ လှည့်စားတတ်သူ၊ သင့်မတော်သူတို့အတွက် ယဇ်ပူဇော်ပေးသူ (အယာဇျကို ယာဇျလုပ်သူ) တို့အား ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 7

नित्यं याच्ञापरस्यापि हिंसकस्य खलस्य च । रसविक्रयिणश्वैव दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ७ ॥ नामैका द । वेदविक्रयिणश्चापि स्मृतिविक्रयिणस्तथा । धर्मविक्रयिणो विप्र दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ८ ॥

အမြဲတမ်း တောင်းစားနေသူ၊ အကြမ်းဖက်သူ၊ လူဆိုးလူယုတ်၊ သာယာပျော်ရွှင်မှုအရာဝတ္ထုများကို ရောင်းစားသူတို့အား ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 8

गानेन जीविका यस्य यस्य भार्या च पुश्चली । परोपतापिनश्चापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ९ ॥

သီချင်းဆိုခြင်းကို ကုန်သွယ်အလုပ်အဖြစ် လုပ်ကာ အသက်မွေးသူ၊ မယားသည် မသန့်ရှင်းမတည်ကြည်သူ၊ ထို့ပြင် အခြားသူတို့ကို ဒုက္ခပေးသူတို့အား ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 9

असिजीवी मषीजीवी देवलो ग्रामयाजकः । धावको वा भवेत्तेषां दत्तं भवति निष्फलम् ॥ १० ॥

ဓားဖြင့်အသက်မွေးသူ၊ စာရေးလုပ်ငန်းဖြင့်အသက်မွေးသူ၊ ဘုရားကျောင်းပူဇော်ဆောင်ရွက်သူ (devala)၊ ရွာလုံးဆိုင်ရာယဇ္ဉပြုသူ၊ သတင်းပို့အပြေးသမားတို့အား ပေးသောဒါနသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 10

पाककर्तुः परस्यार्थे कवये गदहारिणे । अभक्ष्य भक्षकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ ११ ॥

အခြားသူအကျိုးအတွက်သာ ချက်ပြုတ်သူ၊ လစာယူကဗျာဆရာ၊ တုတ်ကိုင်လူမိုက်၊ သို့မဟုတ် မစားသင့်သည့်အရာကို စားသူတို့အား ပေးသောဒါနသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 11

शूद्रान्नभोजिनश्चैव शूद्राणां शवदाहिनः । पौंश्वलान्नभुजश्चापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ १२ ॥

ရှုဒြာ (Śūdra) ၏အစာကို စားသောက်သူ၊ ရှုဒြာတို့၏အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်သူ၊ သို့မဟုတ် အပြစ်ကင်းမဲ့မဟုတ်သော မိန်းမ၏အစာကို စားသူတို့အား ပေးသောဒါနသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 12

नामविक्रयिणो विष्णोः संध्याकर्म्मोर्ज्झितस्य च । दुष्प्रतिग्रहदग्धस्य दत्तं भवति निष्फलम् ॥ १३ ॥

ဗိဿဏု (Viṣṇu) ၏သန့်ရှင်းသောနာမကို ရောင်းစားသူ၊ စန္ဓျာ (Sandhyā) ကర్మကို စွန့်ပစ်သူ၊ သို့မဟုတ် မသင့်လျော်သောလက်ခံမှု (duṣ-pratigraha) ကြောင့် “လောင်ကျွမ်း” နေသူတို့အား ပေးသောဒါနသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 13

दिवाशयनशीलस्य तथा मैथुनकारिणः । सध्याभोजिन एवापिदत्तं भवति निष्फलम् ॥ १४ ॥

နေ့ခင်းအိပ်စက်ခြင်းကို အလေ့အထရှိသူ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျင့်မကောင်းပြုသူ၊ သို့မဟုတ် စန္ဓျာအချိန် (မိုးလင်း/မိုးချုပ်) တွင် အမြဲစားသောက်သူတို့အား ပေးသောဒါနသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 14

महापातकयुक्तस्य त्यक्तस्य ज्ञातिबान्धवैः । कुण्डस्य चापि गोलस्य दत्तं भवति निष्फलम् ॥ १५ ॥

မဟာအပြစ်ကြီးဖြင့်ညစ်ညမ်း၍ မိမိဆွေမျိုးသားချင်းတို့က စွန့်ပစ်ထားသူ—«ကုဏ္ဍ» သို့မဟုတ် «ဂိုလ» ဟုခေါ်သူဖြစ်စေ—ထံသို့ ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 15

परिवित्तेः शठस्यापि परिवत्तुः प्रमादिनः । स्त्रीजितस्यातिदुष्टस्य दत्तं भवित निष्फलम् ॥ १६ ॥

«ပရိဝိတ္တ» (အစားထိုးခံရသူ) ထံ၊ လိမ်လည်သူထံ၊ «ပရိဝတ္တೃ» (အခြားသူကို အစားထိုးသူ) ထံ၊ ပေါ့လျော့သူထံ၊ မိန်းမတို့၏အာဏာအောက်ကျသူထံ၊ သို့မဟုတ် အလွန်ဆိုးယုတ်သူထံ ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 16

मद्यमांसाशिनश्चापि स्त्रीविटस्यातिलोभिनः । चौरस्य पिशुनस्यापि दत्तं भवति निष्फलम् ॥ १७ ॥

အရက်နှင့်အသားကိုစားသောက်သူ၊ မိန်းမလိုက်စားသူ၊ အလွန်လောဘကြီးသူ၊ ခိုးသူ၊ သို့မဟုတ် အပြစ်တင်ပြောဆိုကာ အတင်းအဖျင်းပြောသူထံ ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 17

ये केचित्पापनिरता निन्दिताः सुजनैः सदा । न तेभ्यः प्रतिगृह्णीयान्न च वद्याद्दिजोत्तम । सत्कर्मनिरतायापि देयं यत्नेन नारद ॥ १८ ॥

အပြစ်၌နှစ်မြုပ်၍ သုဇနတို့က အမြဲတမ်းကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသောသူများထံမှ ဒါနကို မခံယူသင့်၊ နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူ (ဒွိဇ) ကလည်း သူတို့နှင့် စကားမပြောသင့်။ သို့သော် သတ္ကမ္မ (ကောင်းသောကမ္မ) တွင်တည်ကြည်သူအား ဒါနကို သတိနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်၍ ပေးလှူရမည်၊ အို နာရဒာ။

Verse 18

यद्दानं श्रद्धया दत्तं तथा विष्णुसमर्पणम् । याचितं वापि पात्रेण भवेत्तद्दानमुत्तमम् ॥ १९ ॥

ယုံကြည်ခြင်း (श्रद्धा) ဖြင့် ပေးလှူ၍ သခင်ဗိෂ္ဏုထံ အပ်နှံသကဲ့သို့ ဆက်ကပ်သော ဒါနသည်—ထိုက်တန်သောလက်ခံသူက တောင်းဆို၍ ပေးလှူရသော်လည်း—အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဒါန ဖြစ်သည်။

Verse 19

परलोकं समुद्दश्य ह्यैहिकं वापि नारद । यद्दानं दीयते पात्रे तत्काम्यं मध्यमं स्मृतम् ॥ २० ॥

အို နာရဒ၊ အလှူကို ထိုက်တန်သူထံ ပေးရာတွင် အကျိုးရလဒ်ကို မျှော်လင့်၍—နောက်ဘဝ၌ဖြစ်စေ ယခုဘဝ၌ဖြစ်စေ—ပေးသောအလှူကို “ကာမ్య” (ဆန္ဒကြောင့်) အလယ်အဆင့်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 20

दग्भेन चापि हिंसार्थं परस्याविधिनापि च । क्रुद्धेनाश्रद्धयापात्रे तद्दानं मध्यमं स्मृतम् ॥ २१ ॥

အလှူကို မထီမဲ့မြင်ပြု၍ သို့မဟုတ် ထိခိုက်စေလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်၊ သို့မဟုတ် အခြားသူ၏ မသင့်လျော်သော နည်းလမ်းအတိုင်း ပေးလျှင်—ထို့အပြင် ဒေါသဖြင့်၊ ယုံကြည်မှုမရှိဘဲ၊ မထိုက်တန်သူထံ ပူဇော်လျှင်—ထိုအလှူကို အလယ်အဆင့်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 21

अधमं बलितोषायमध्यमं स्वार्थसिद्धये । उत्तमं हरिप्रीत्यर्थं प्राहुर्वेदविदां वराः ॥ २२ ॥

ဝေဒကို သိမြင်သော မဟာရသီတို့က ကြေညာကြသည်—အနိမ့်ဆုံးသည် ဘလိပူဇာဖြင့် အင်အားများကို ပြေငြိမ်းစေခြင်း၊ အလယ်အဆင့်သည် ကိုယ့်အကျိုးကို ပြည့်စုံစေခြင်း၊ အမြင့်ဆုံးသည် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ၏ ပီတိအတွက်သာ ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 22

दानभोगविनाशाश्च रायः स्युर्गतयस्त्रिधा ॥ २३ ॥

ဥစ္စာသည် လမ်းကြောင်း သုံးမျိုးရှိသည်—အလှူ၌ သုံးစွဲခြင်း၊ အပျော်အပါး၌ သုံးစွဲခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပျက်စီး၍ ဆုံးရှုံးခြင်း။

Verse 23

यो ददाति च नोभुक्ते तद्धनं नाशकारणम् । धनं धर्मफलं विप्र धर्मो माधवतुष्टिकृत् ॥ २४ ॥

အလှူပေးပြီး အပျော်အပါးအတွက် မစုဆောင်းမသိုလှောင်သူ၏ ဥစ္စာသည် ပျက်စီးခြင်း၏ အကြောင်းမဖြစ်။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဥစ္စာသည် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော်သာ အကျိုးပွားပြီး၊ ဓမ္မဟူသည် မာဓဝ (ဝိෂ္ဏု) ကို ပီတိဖြစ်စေသော အရာဖြစ်သည်။

Verse 24

तरवः किं न जीवन्ति तेऽपि लोके परार्थकाः । यत्र मूलफलैर्वृक्षाः परकार्यं प्रकुर्वते ॥ २५ ॥

ဤလောက၌ သစ်ပင်တို့လည်း မနေထိုင်ကြသလော။ သစ်ပင်တို့သည်လည်း အခြားသူတို့၏အကျိုးအတွက် ရှိနေကြ၏။ အမြစ်နှင့် အသီးတို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို အကျိုးပြုသော အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 25

मनुष्या यदि विप्राग्थ्र न परार्थास्तदा मृताः । परकार्यं न ये मर्त्याः कायेनापि धनेन वा ॥ २६ ॥

အို ဗြာဟ္မဏတို့အထဲ၌ အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ လူတို့သည် အခြားသူတို့၏အကျိုးအတွက် မနေထိုင်လျှင် သေပြီးသားကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ကိုယ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဥစ္စာဖြင့်ဖြစ်စေ အခြားသူ၏အကျိုးကို မဆောင်ရွက်သော မရဏသတ္တဝါတို့သည် အမှန်တကယ် မရှင်ကြ။

Verse 26

मनसा वचसा वापि ते ज्ञेयाः पापकृत्तमाः । अत्रेतिहासं वक्ष्यामि श्रृणु नारद तत्त्वतः ॥ २७ ॥

ထိုသူတို့သည် စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စကားဖြင့်ဖြစ်စေ အလွန်အမင်း အပြစ်ပြုသူများဟု သိမှတ်ရမည်။ ယခု ဥပမာပြသသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ငါပြောမည်—နာရဒာရေ၊ အမှန်တရားအတိုင်း နားထောင်လော့။

Verse 27

यत्र दानादिकानां तु लक्षणं परिकीर्तितम् । गङ्गामाहात्म्यसहितं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ २८ ॥

ထိုအပိုင်း၌ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) နှင့် ဆက်စပ်သော ဓမ္မကိစ္စတို့၏ လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထား၏။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါမြစ်၏ မဟာတန်ခိုးနှင့်အတူ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော သင်ခန်းစာတစ်ရပ် ဖြစ်လာ၏။

Verse 28

भगीरथस्य धर्मस्य संवादं पुण्यकारणम् । आसीद्भगीरथो राजा सगरान्वयसंभवः ॥ २९ ॥

ယခု ဘဂီရထ၏ ဓမ္မအကြောင်း ဆွေးနွေးစကားဝိုင်းတစ်ရပ်ကို ပြောကြားမည်၊ ထိုစကားဝိုင်းသည် ကုသိုလ်၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်၏။ စဂရမင်း၏ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ဘဂီရထဟူသော မင်းတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။

Verse 29

शशास पृथिवीं मेतां सत्पद्वीपां ससागराम् । सर्वधर्मरतो नित्यं सत्यसंधः प्रतापवान् ॥ ३० ॥

သူသည် ဤမြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို—မြတ်သော တိုက်ကြီးများနှင့် ပတ်လည်ဝန်းရံသော သမုဒ္ဒရာများပါဝင်သကဲ့သို့—အုပ်စိုးခဲ့သည်။ အမြဲတမ်း ဓမ္မအားလုံးကို လိုက်နာသူ၊ သစ္စာ၌ တည်ကြည်သူ၊ ရဲရင့်တောက်ပသူ ဖြစ်၏။

Verse 30

कन्दर्पसद्दशो रुपे यायजृको विचक्षणः । प्रालेयाद्रिसमो धैर्ये धर्मे धर्मसमो नृपः ॥ ३१ ॥

ရုပ်ရည်အလှမှာ ကာမဒေဝကဲ့သို့၊ ယဇ్ఞပူဇာများ၌ အမြော်အမြင်ရှိသော အလှူရှင်၊ သည်းခံတည်ကြည်မှုမှာ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကဲ့သို့၊ ဓမ္မ၌တော့ ထိုဘုရင်သည် ဓမ္မတော်တင်တော်နှင့်တူညီ၏။

Verse 31

सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वशास्त्रार्थपारगः । सर्वसंपत्समायुक्तः सर्वानन्दकरो मुने ॥ ३२ ॥

အို မုနိရေ၊ သူသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာအလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံ၍၊ သာස්တရားအပေါင်း၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအလုံးစုံနှင့် ပြည့်ဝသူ၊ လူအပေါင်းအား အာနန္ဒပေးသူ ဖြစ်၏။

Verse 32

आतिथ्यप्रयतो नित्यं वासुदेवार्चनेरतः । पराक्रमी गुणनिधिर्मैत्रः कारुणिकः सधीः ॥ ३३ ॥

သူသည် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို အမြဲတမ်း အားထုတ်၍၊ ဝါစုဒေဝအား ပူဇော်အာရాధနာ၌ အစဉ်မပြတ် တက်ကြွသူ ဖြစ်သည်။ ရဲရင့်သတ္တိရှိ၍ ဂုဏ်သတ္တိ၏ خزانہ၊ မိတ်သဟာယစိတ်ရှိ၊ ကရုဏာပြည့်ဝ၊ ဉာဏ်ကောင်းသူ ဖြစ်၏။

Verse 33

एतादृशं तं राजानं ज्ञात्वा हृष्टो भगीरथम् । धर्मराजो द्विजश्रेष्ठ कदाचिद्द्रष्टुमागतः ॥ ३४ ॥

ဤကဲ့သို့သော ဘဂီရထ မင်းကို သိမြင်သဖြင့် ဓမ္မရာဇ (ယမ) သည် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်ကာ၊ အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်ရေ၊ တစ်ခါတစ်ရံ သူ့ကို တွေ့မြင်ရန် လာရောက်ခဲ့သည်။

Verse 34

समागतं धर्मराजमर्हयामास भूपतिः । शास्त्रदृष्टेन विधिना धर्मः प्री उवाच तम् ॥ ३५ ॥

ဓမ္မရာဇာ ရောက်လာသောအခါ မင်းကြီးသည် ကျမ်းစာညွှန်ပြသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ထိုက်တန်စွာ ကြိုဆိုပူဇော်လေ၏။ ထို့နောက် ဓမ္မသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ သူ့အား မိန့်တော်မူလေ၏။

Verse 35

धर्मराज उवाच । राजन्धर्मविदां श्रेष्टप्रसिद्धोऽसि जगत्र्रये । धर्मराजोऽथ कीर्तिं ते श्रुत्वा त्वां द्रष्टुमागतः ॥ ३६ ॥

ဓမ္မရာဇာ မိန့်တော်မူသည်— “အို မင်းကြီး၊ သင်သည် လောကသုံးပါး၌ ဓမ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု နာမည်ကြီး၏။ ထို့ကြောင့် ငါ ဓမ္မရာဇာသည် သင်၏ဂုဏ်သတင်းကို ကြားသိ၍ သင့်ကို တွေ့မြင်ရန် လာရောက်ခဲ့သည်။”

Verse 36

सन्मार्गनिरतं सत्यं सर्वभूतहिते रतम् । द्रष्टुमिच्छन्ति विबुधारतवोत्कुष्टगुणप्रियाः ॥ ३७ ॥

ဂုဏ်သီလကို နှစ်သက်၍ အထူးကောင်းမြတ်သော အရည်အချင်းကို ချစ်မြတ်နိုးသော ပညာရှိတို့သည် သမ္မာလမ်း၌ တည်ကြည်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်နေသော သစ္စာရှိသူကို တွေ့မြင်လိုကြ၏။

Verse 37

कीर्तिर्नीतिश्च संपत्तिर्वर्तते यत्र भूपते । वसन्ति तत्र नियतं गुणास्सन्तश्च देवताः ॥ ३८ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဂုဏ်သတင်း၊ တရားသဘောကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ တည်တံ့နေသည့် နေရာ၌ ဂုဏ်သီလတို့သည် မလွဲမသွေ တည်ရှိကြပြီး၊ သုခသမာဓိရှိသူများနှင့် ဒေဝတာတို့လည်း ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြ၏။

Verse 38

अहो राजन्महाभाग शोभनीचरितं तव । सर्वभूतहितत्वादि मादृशामपि दुर्लभम् ॥ ३९ ॥

အဟော မင်းကြီး မဟာကံကောင်းရှင်၊ သင်၏အကျင့်အကြံသည် အလွန်လှပ၍ ချီးမွမ်းထိုက်၏။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော ဂုဏ်ရည်များသည် ငါတို့ကဲ့သို့သူများအကြား၌ပင် ရှားပါးလှ၏။

Verse 39

इत्युक्तवन्तं तं धर्मं प्रणिपत्य भगीरथः । प्रोवाच विनयाविष्टः संहृष्टः श्लक्ष्णया गिरा ॥ ४० ॥

ဓမ္မသည် ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် ဘဂီရထသည် ဓမ္မအား ဦးချ၍ ပူဇော်ကန်တော့ကာ၊ နှိမ့်ချမှုနှင့် ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ပြည့်ဝလျက် နူးညံ့သော စကားဖြင့် ထိုသူအား ပြောကြား하였다။

Verse 40

भगीरथ उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ समदर्शित् सुरेश्वर । कृपया परयाविष्टो यत्पृच्छामि वदस्व तत् ॥ ४१ ॥

ဘဂီရထက မိန့်ဆိုသည်—“အရှင်ဘုရား၊ ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသူ၊ မျှတသော မြင်ကွင်းရှိသူ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ မဟာကရုဏာဖြင့် လှုံ့ဆော်တော်မူ၍ ကျွန်ုပ်မေးသမျှကို မိန့်ကြားပါ”။

Verse 41

धर्मा कीदृग्विधाः प्रोक्ताः के लोका धर्मशालिनाम् । कियत्यो यातनाः प्रोक्ताः केषां ताः परिकीर्तिताः ॥ ४२ ॥

ဓမ္မတို့ကို မည်သို့သော အမျိုးအစားများအဖြစ် သင်ကြားထားသနည်း။ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သူတို့ ရောက်ရှိသည့် လောကများသည် မည်သို့နည်း။ ဒဏ်ခတ်ညှဉ်းပန်းမှုများကို မည်မျှ ဖော်ပြထားသနည်း၊ ထိုညှဉ်းပန်းမှုများသည် မည်သူတို့အတွက်ဟု သီးသန့် ကြေညာထားသနည်း။

Verse 42

त्वया संमाननीया ये शासनीयाश्च ये यथा । तत्सर्वं मे महाभाग विस्तराद्वक्तुमर्हसि ॥ ४३ ॥

အို မဟာဘဂ္ဂ၊ ဤအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်အား အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးပါ—သင်က မည်သူတို့ကို ဂုဏ်ပြုသင့်သနည်း၊ မည်သူတို့ကို စည်းကမ်းတကျ အပြစ်ပေးသင့်သနည်း၊ ထိုနည်းလမ်းသည် မည်သို့နည်း။

Verse 43

धर्मराज उवाच । साधु साधु महाबुद्धे मतिस्ते विमलोर्जिता । धर्माधर्मान्प्रवक्ष्यामितत्त्वतः श्रृणु भक्तितः ॥ ४४ ॥

ဓမ္မရာဇက မိန့်ဆိုသည်—“ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏၊ ဉာဏ်ကြီးသူရေ။ သင်၏ အမြင်သည် သန့်ရှင်း၍ ခိုင်မာစွာ ရရှိထားသည်။ ယခု ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို အမှန်တရားအတိုင်း ငါရှင်းပြမည်—ဘက္တိဖြင့် နားထောင်လော့”။

Verse 44

धर्मा बहुविधाः प्रोक्ताः पुण्यलोकप्रदायकाः । तथैव यातनाः प्रोक्ता असंख्या घोरदर्शताः ॥ ४५ ॥

ကုသိုလ်လောကသို့ ရောက်စေသော ဓမ္မအမျိုးမျိုးကို ဟောကြားထား၏။ ထို့အတူ မြင်ရသည်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဒုက္ခဒဏ်များကိုလည်း အရေအတွက်မရှိအောင် ဖော်ပြထား၏။

Verse 45

विस्तराद्गदितुं नालमपि वर्षशतायुतैः । तस्मातंसमासतो वक्ष्ये धर्माधर्मनिदर्शनम् ॥ ४६ ॥

သန်းပေါင်းများစွာသော ရာစုနှစ်များဖြင့်ပင် အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ပြောရန် မလုံလောက်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို ခွဲခြားသိမြင်စေသော လက္ခဏာများကို အကျဉ်းချုပ် ဟောကြားမည်။

Verse 46

वृत्तिदानं द्विजानां वै महापुण्यं प्रकीर्ततम् । तथैवाध्यात्मविदुषो दत्तं भवति चाक्षयम् ॥ ४७ ॥

ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ဟု ချီးကျူးကြ၏။ ထို့အတူ အတ္တမဗိညာဏ်ကို သိမြင်သော ပညာရှိထံ ပေးလှူသမျှသည် မကုန်ခန်းသော အကျိုးဖြစ်လာ၏။

Verse 47

कुटुम्बिनं या शास्त्रज्ञं श्रोत्रियं वा गुणान्वितम् । यो दत्त्वा स्यापयेदृतिं तस्य पुण्यफलं श्रृणु ॥ ४८ ॥

အိမ်ထောင်ရှင်ဖြစ်စေ၊ သာස්တရသိသူဖြစ်စေ၊ သီလဂုဏ်ပြည့်ဝသော ရှရောထရိယ ပညာရှိဖြစ်စေ—ပေးလှူပြီးနောက် လက်ခံသူ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသူ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို နားထောင်လော့။

Verse 48

मातृताः पितृतश्चैव द्विजः कोटिकुलन्वितः । निर्विश्य विष्णुभवनं कल्पं तत्रैव मोदते ॥ ४९ ॥

မိခင်ဘက်၊ ဖခင်ဘက် နှစ်ဖက်စလုံးမှ ကုဋိကူလများဖြင့် ဂုဏ်တင်ခံရသော ဒွိဇသည် ဗိෂ္ဏု၏ နိဗ္ဗာနအိမ်တော် (Vishnu-bhavana) သို့ ဝင်ရောက်ကာ ကလ္ပတစ်ခုလုံး ထိုနေရာ၌ ပျော်ရွှင်မြူးတူးနေ၏။

Verse 49

गण्यन्ते पांसवो भूमेर्गण्यन्ते वृष्टिविन्दवः । न गण्यन्ते विधात्रापि ब्रहह्मवृत्तिफलानि वै ॥ ५० ॥

မြေကြီးပေါ်ရှိ ဖုန်မှုန့်များကို ရေတွက်နိုင်သကဲ့သို့ မိုးရေစက်များလည်း ရေတွက်နိုင်၏။ သို့ရာတွင် ဘြဟ္မဝတ္တိ (brahma-vṛtti) အကျင့်အတိုင်း နေထိုင်ခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းသော ကုသိုလ်ဖလများကို ဖန်ဆင်းရှင် (ဝိဓာတာ) ကိုယ်တိုင်ပင် အမှန်တကယ် ရေတွက်မနိုင်။

Verse 50

समस्तदेवतारुपो ब्राह्मणः परिकीर्तितः । जीवनं ददतस्तस्य कः पुण्यं गदितुं क्षमः ॥ ५१ ॥

ဘြာဟ္မဏသည် နတ်ဘုရားအားလုံး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကိုယ်စားပြုသူဟု ကြေညာထား၏။ သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ထောက်ပံ့ပေးသူအတွက် ပေါ်ထွန်းသော ကုသိုလ် (puṇya) ကို မည်သူက ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။

Verse 51

यो विप्रहितकृन्नित्यं स सर्वान्कृतवान्मखान् । स स्नातः सर्वतीर्थेषु तप्तं तेनाखिलं तपः ॥ ५२ ॥

ကျမ်းစာညွှန်ကြားသည့် တာဝန်ဝတ္တရားများကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သူသည် မခါန် (ယဇ္ဉ) အားလုံးကို ဆောင်ရွက်ပြီးသူနှင့်တူ၏။ သူသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများအားလုံးတွင် ရေချိုးပြီးသူကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ အာစတေရီယ (tapas) အမျိုးမျိုးလည်း သူအားဖြင့် ပြည့်စုံပြီးသား ဖြစ်သည်။

Verse 52

यो ददस्वेति विप्राणां जीवनं प्रेरयेत्परम् । सोऽपि तत्फलमाप्नोति किमन्यैर्बहुभाषितैः ॥ ५३ ॥

“ပေးကြပါ!” ဟုဆိုကာ ဘြာဟ္မဏတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို အလေးအနက် တိုက်တွန်းပေးသူသည်ပင် ထိုဒါန၏ အကျိုးဖလကို ရရှိ၏။ အခြားစကားများ များစွာ ပြောရန် ဘာလိုသနည်း။

Verse 53

तडागं कारयेद्यस्तु स्वयमेवापरेण वा । वक्तुं तत्पुण्यसंख्यानं नालं वर्षशतायुषा ॥ ५४ ॥

ရေကန် (တဒာဂ) ကို ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ အခြားသူအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဆောက်လုပ်စေသူအတွက်၊ ထိုကုသိုလ်၏ အရေအတွက်ကို ပြောဆိုဖော်ပြရန် အသက်တစ်ရာရှိသူတောင် မလုံလောက်နိုင်။

Verse 54

एकश्चेदध्वगो राजंस्तडागस्य जलं पिबेत् । कत्कर्तुः सर्वपापानि नश्यन्त्येव न संशयः ॥ ५५ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ခရီးသွားတစ်ယောက်တည်းပင် ရေကန်၏ရေကို သောက်လျှင် ထိုရေကန်ကို တည်ဆောက်စေသူ၏ အပြစ်အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 55

एकाहमपि यत्कुर्याद्भूमिस्थमुदकं नरः । स मुक्तः सर्वपापेभ्यः शतवर्षं वसेद्दिवि ॥ ५६ ॥

လူတစ်ယောက်က တစ်နေ့တည်းပင် မြေပေါ်သို့ ရေချ၍ (ပူဇော်သကာရ) ပြုလုပ်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နှစ်တစ်ရာ နေထိုင်ရမည်။

Verse 56

कर्तुं तडागं यो मर्त्यः साह्यकः शक्तितो भवेत् । सोऽपि तत्फलमाप्नोति तुष्टः प्रेरक एव च ॥ ५७ ॥

မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ရေကန်တည်ဆောက်ရာတွင် ကူညီပံ့ပိုးသူ မည်သူမဆို ထိုအကျိုးပုဏ္ဏာကို တူညီစွာ ရရှိသည်။ ထို့အပြင် ဝမ်းမြောက်စွာ အားပေးနှိုးဆော်သူလည်း ထိုအကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 57

मृदं सिद्धार्थमात्रां वा तडागाद्यो वहिः क्षिपेत् । तिष्टत्यब्दशतं स्वर्गे विमुक्तः पापकोटिभिः ॥ ५८ ॥

ရေကန်ထဲမှ မြေညစ်ကို အပြင်သို့ ပစ်ထုတ်လျှင်—အနည်းငယ်သာဖြစ်စေ၊ မုန်ညင်းစေ့အရွယ်တစ်စေ့မျှသာဖြစ်စေ—အပြစ်ကုဋိများမှ လွတ်ကင်း၍ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နှစ်တစ်ရာ တည်နေမည်။

Verse 58

देवता यस्य तुष्यन्ति गुरवो वा नृपोत्तम । तडागपुण्यभाक्स स्यादित्येषा शाश्वती श्रुतिः ॥ ५९ ॥

အရှင်မင်းမြတ်၊ မည်သူက နတ်ဒေဝတားတို့ သို့မဟုတ် ဂုရုဆရာတော်ကြီးများကို ပျော်ရွှင်နှစ်သက်စေသနည်း၊ ထိုသူသည် ရေကန်ပုဏ္ဏာ၏ အကျိုးကို မျှဝေခံစားသူ ဖြစ်သည်ဟု ဤသည်မှာ ထာဝရ သာသနာတော်၏ သင်ကြားချက် ဖြစ်သည်။

Verse 59

इतिहासं प्रवक्ष्यामि तवात्र नृपसत्तम । यं श्रृत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ ६० ॥

အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ယခု ငါသည် သင့်အား သန့်ရှင်းသော အတိတ်သမိုင်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောကြားမည်။ ထိုကို နားထောင်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်မည်—သံသယမရှိ။

Verse 60

गौडदेशेऽतिविख्यातो राजासीद्वीरभद्रकः । महाप्रतापी विद्यावान्सदा विप्रप्रपूजकः ॥ ६१ ॥

ဂေါဍဒေသ၌ ဗီရဘဒ္ရက ဟူသော မင်းတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။ သူသည် အရပ်ရပ်တွင် ကျော်ကြား၍ သတ္တိပြင်းထန်၊ ပညာရှိ၊ ဗြာဟ္မဏများကို အမြဲတမ်း ရိုသေကာ ပူဇော်သူ ဖြစ်၏။

Verse 61

वेदशास्त्रकुलाचारयुक्तो मित्रक्विर्धनः । तस्य राज्ञी महाभागा नान्मा चम्पकमञ्जरी ॥ ६२ ॥

သူသည် ဝေဒနှင့် သာස්တရများကို သိမြင်၍ မိမိမျိုးရိုးဓလေ့ကောင်းများ၌ တည်မြဲ၏။ ပညာရှိတို့၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ပြီး ဥစ္စာဓနကြွယ်ဝ၏။ သူ၏ မဟာဘဂ္ဂျာ ရာဇနီ၏ အမည်မှာ စမ္ပကမဉ္ဇရီ ဖြစ်၏။

Verse 62

तस्य राज्ञो महामात्याः कृत्माकृस्यविचारणाः । धर्माणां धर्मशास्त्रेस्तु सदा कुर्वन्ति निश्चयम् ॥ ६३ ॥

ထိုမင်း၏ မဟာအမတ်ကြီးများသည် ပြုလုပ်ပြီးသောအရာနှင့် ပြုလုပ်ရန်ကျန်သောအရာတို့ကို စိစစ်သုံးသပ်ကြ၍၊ ဓမ္မသာස්တရအတိုင်း ဓမ္မရေးရာများ၌ အမြဲတမ်း ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ကြ၏။

Verse 63

प्रायश्चित्तं चिकित्त्सां च ज्योतिषे धर्मनिर्णयम् । विनाशास्त्रेण यो ब्रूयात्तमाहुर्ब्रह्यघातकम् ॥ ६४ ॥

ပျက်စီးစေသော (အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော) သဘောတရားများကို အားကိုး၍ ပရాయశ്ചित्त (အပြစ်ပြေ)၊ ဆေးကုသမှု၊ နှင့် ဂျ्योတိષဖြင့် ဓမ္မဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ကို သင်ကြားသူကို ‘ဗြဟ္မဟတ္တက’—ဗြဟ္မဏကို သတ်သူဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 64

इति निश्चित्य मनसा मन्वादीरितधर्मकान् । आचार्येभ्यः सदा भूपः श्रृणोति विधिपूर्वकम् ॥ ६५ ॥

ဤသို့ စိတ်၌ အတည်ပြု၍ မနုနှင့် အခြား ဓမ္မပညာရှင်တို့ သင်ကြားသော ဓမ္မများကို လိုက်နာမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ၊ ဘုရင်သည် အာචာရျများထံမှ အစဉ်အမြဲ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း နာယူတော်မူ၏။

Verse 65

न कोऽप्यन्यायवर्ती तस्य राज्येऽवरोऽपि च । धर्मेण पाल्यमानस्य तस्य देशस्य भूपतेः ॥ ६६ ॥

ဓမ္မဖြင့် တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော ထိုဘုရင်၏ နိုင်ငံတော်၌ အနိမ့်ဆုံးသူတောင် မတရားမှုကို လိုက်နာသူ မဖြစ်လာကြ။

Verse 66

जातं समत्वं स्वर्गस्य सौराज्यस्य शुभावहम् । स चैकदा तु नृपतिर्मृगयायां महावने ॥ ६७ ॥

ထို့ကြောင့် ကောင်းမြတ်သော မင်းအုပ်ချုပ်မှုအတွက် ကောင်းချီးပေးသကဲ့သို့ ကောင်းကင်တမန်လောကနှင့်တူသော ညီမျှမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ တစ်နေ့တွင် ထိုနရပတိသည် တောကြီးထဲသို့ မုဆိုးထွက်သွား၏။

Verse 67

मन्त्र्यादिभिः परिवृतो बभ्राम मध्यभास्करम् । दैवादाखेटशून्यस्य ह्यतिश्रान्तस्य तत्र वै ॥ ६८ ॥

ဝန်ကြီးများနှင့် အစေခံများ ဝိုင်းရံလျက် ဘုရင်သည် နေ့လယ် နေရောင်တည့်သည့်အချိန်ထိ လှည့်လည်သွားလာ၏။ ကံကြမ္မာကြောင့် အမဲလိုက်ခြင်း၏ ပျော်ရွှင်မှုမရှိဘဲ ထိုနေရာ၌ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာ၏။

Verse 68

नृपरीतस्य संजातं सरसो दर्शनं नृप । ततः शुष्कां तु सरसीं दृष्ट्वा तत्र व्यचिन्तयत् ॥ ६९ ॥

အို ဘုရင်ကြီး၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော မင်းအတွက် ရေကန်တစ်ကန်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ ထို့နောက် ထိုရေကန်သည် ခြောက်သွေ့နေသည်ကို တွေ့မြင်၍ ထိုနေရာ၌ စဉ်းစားဆင်ခြင်လေ၏။

Verse 69

किमयं सरसीश्रृङ्गेभुवः केन विनिर्मिता । कथं जलं भवेदत्र येन जीवेदयं नृपः ॥ ७० ॥

«ဤရေကန်၏ထိပ်တန်းပေါ်ရှိ မြေပြင်သည် အဘယ်နည်း၊ မည်သူက ဖန်ဆင်းထားသနည်း။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ ရေသည် မည်သို့ရှိနိုင်၍ ဤမင်းကြီး အသက်ရှင်နိုင်မည်နည်း»

Verse 70

ततो बुद्धिः समभवत्खाते तस्या नृपोत्तम । हस्तमात्रं ततो गर्त्तं खात्वा तोयमवाप्तवान् ॥ ७१ ॥

ထို့နောက်၊ မင်းတို့အထဲတွင် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီးရေ၊ သူမ၏စိတ်၌ အကြံတစ်ခု ပေါ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် သူမသည် တူးဖော်ကာ လက်တစ်လက်အနက်သာရှိသော အပေါက်ကို တူးပြီး ရေကို ရရှိ하였다။

Verse 71

तेन तोयेन पीतेन राज्ञस्तृत्पिरजायत । मन्त्रिणश्चापि भूमिश बुद्धिसागरसंज्ञिनः ॥ ७२ ॥

ထိုရေကို မင်းကြီး သောက်ပြီးနောက် ဆာလောင်ခြင်း ပျောက်ကင်း၍ ပြည့်စုံစိတ်ချမ်းသာလာ၏။ ထို့အတူ၊ မြေသခင်ရေ၊ «ဉာဏ်ပညာပင်လယ်» ဟု ကျော်ကြားသော အမတ်တို့လည်း စိတ်ကျေနပ်ကြ၏။

Verse 72

स बुद्धिसागरो भूपं प्राह धर्मार्थकोविदः । राजन्नियं पुष्करिणी वर्षाजलवती पुरा ॥ ७३ ॥

ထို «ဉာဏ်ပညာပင်လယ်» ဟု ခေါ်သောသူသည် ဓမ္မနှင့် အတ္ထကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူဖြစ်၍ မင်းကြီးအား ပြော၏— «အို မင်းကြီး၊ ရှေးကာလ၌ ဤပုဿကရိဏီ (ကြာကန်) သည် မိုးရေဖြင့် ပြည့်ဝခဲ့၏»။

Verse 73

अद्यैनां बद्धवप्रां च कर्त्तुं जाता मतिर्मम । तद्भवान्मोदतां देव दत्तादाज्ञां च मेऽनघ ॥ ७४ ॥

«ယနေ့ ငါ၏စိတ်ဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်လာသည်—သူမကို ချည်နှောင်၍ ထို့ပြင် ခေါ်ဆောင်သွားရန်။ ထို့ကြောင့်၊ အို ဒေဝါ၊ အပြစ်ကင်းစင်သူရေ၊ ကျေနပ်တော်မူ၍ ငါ့အား ပေးအပ်ထားသော အမှုအတွက် အမိန့်ခွင့်ပြုပါ»။

Verse 74

इति श्रुत्वा वचस्तस्य मन्त्रिणो नृपसत्तमः । मुमुदेऽतितरां भूपः स्वयं कर्तुं समुद्यतः ॥ ७५ ॥

ထိုမန်တရိ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မင်းတို့အထဲတွင် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီးသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်သွား၍ ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ထတက်လာ၏။

Verse 75

तमेव मन्त्रिणां तत्र युयोज शुभकर्मणि । ततो राजाज्ञया सोऽपि बुद्धिसागरको मुदा ॥ ७६ ॥

ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာကောင်းသော တာဝန်အတွက် မန်တရိတို့အနက် ထိုသူကိုပင် ခန့်အပ်၏။ ထို့နောက် မင်း၏အမိန့်အတိုင်း ဗုဒ္ဓိ-သာဂရလည်း ဝမ်းမြောက်စွာ ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 76

सरसीं सागरं कर्त्तुमुद्यतः पुण्यकृत्तमः । धनुषां चैव पञ्चाशत्सर्वतो विस्तृतायताम् ॥ ७७ ॥

ကုသိုလ်ပြုရာ၌ အထူးမြတ်သောသူသည် ရေကန်ကို ပင်လယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေရန် ထွက်ခွာ၍ အရပ်ရပ်သို့ ချဲ့ထွင်ကာ လေးတံအလျား ငါးဆယ်အထိ ကျယ်ဝန်းစေ၏။

Verse 77

सरसीं बद्धसु शिलां चकारागाधशम्बराम् । तां विनिर्माय सरसीं राज्ञे सर्वं न्यवेदयत् ॥ ७८ ॥

ကျောက်တုံးများကို တံတားကာကွယ်သကဲ့သို့ ချထား၍ ရေကန်ကို တည်ဆောက်ကာ နက်ရှိုင်း၍ ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်အောင် ပြုလုပ်၏။ ထိုရေကန်ကို ဆောက်ပြီးနောက် အရာအားလုံးကို မင်းထံ လျှောက်တင်လေ၏။

Verse 78

तस्यां ततः प्रभृति वै सर्वेऽपि वनचारिणः । पान्थाः पिपासिता भूप लभन्ते स्म जलं शुभम् ॥ ७९ ॥

ထိုအချိန်မှစ၍ အို မင်းကြီး၊ တောတွင်းသွားလာသူအားလုံး—ရေငတ်သော ခရီးသွားများ—သည် ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာရှိ၍ သန့်ရှင်းသော ရေကို အမှန်တကယ် ရရှိကြလေ၏။

Verse 79

कदाचित्स्वायुषश्चान्ते स मन्त्री बुद्धिसागरः । प्रमृतो गतवाँल्लोकं लोकशास्तुर्मम प्रभो ॥ ८० ॥

တစ်ခါတစ်ရံ မိမိအရွယ်သက်တမ်း၏ အဆုံး၌ ဉာဏ်ပညာပင်လယ်တော်ကဲ့သို့သော အမတ်သည် ကွယ်လွန်၍ လောကတို့၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ သခင်တော်၏ လောကသို့ ရောက်သွား၏။

Verse 80

तदर्थं तु मया पृष्टो धर्मो धर्मलिपिंकरः । चित्रगुत्पस्तु तत्कर्म मह्यं सर्वं न्यवेदयत् ॥ ८१ ॥

ထို့ကြောင့် ထိုအကြောင်းအတွက်ပင် ကျွန်ုပ်သည် ဓမ္မကို မေးမြန်းခဲ့၏—ဓမ္မကို မှတ်တမ်းတင်ရေးသားသော စာရေးတော်; ထို့နောက် စိတြဂုပ္တက ထိုလုပ်ရပ်အားလုံးကို ကျွန်ုပ်ထံ အပြည့်အစုံ တင်ပြလေ၏။

Verse 81

उपदेष्टा स्वयं चासौ धर्मकार्यस्य भूपतेः । तस्माद्धर्मविमानं तु समारोढुमिहार्हति ॥ ८२ ॥

အို မင်းကြီး၊ သူသည် မင်း၏ ဓမ္မကိစ္စ၌ ကိုယ်တိုင် သင်ကြားညွှန်ပြသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ «ဓမ္မ» ဟု အမည်ရသော ကောင်းကင်ယာဉ်ကို တက်စီးရန် အမှန်တကယ် ထိုက်တန်၏။

Verse 82

इत्युक्ते चित्रगुप्तेन समाज्ञप्तो मया नृप । विमानं धर्मसंज्ञं तु आरोढुं बुद्धिसागरः ॥ ८३ ॥

အို မင်းကြီး၊ စိတြဂုပ္တက ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် ဉာဏ်ပညာပင်လယ်တော်ကဲ့သို့သော ပညာရှိကို «ဓမ္မ» ဟု အမည်ရသော ကောင်းကင်ယာဉ်ပေါ် တက်စီးစေရန် အမိန့်ခံရ၏။

Verse 83

अथ कालान्तरे राजन्सराजा वीरभद्रकः । मृतो गतो मम स्थानं नमश्चक्रे मुदान्वितः ॥ ८४ ॥

ထို့နောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာသော် အို မင်းကြီး၊ ဘုရင် ဝီရဘဒ္ရက ကွယ်လွန်၍ ကျွန်ုပ်၏ နေရာသို့ ရောက်လာကာ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းစွာ နမസ്കာရ ပြုလေ၏။

Verse 84

मया तु तत्र तस्यापि पृष्टं कर्माखिलं नृप । कथितं चित्रगुत्पेन धर्मं सरसिसंभवम् ॥ ८५ ॥

ထိုနေရာ၌ မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်လည်း သူ့အား ကမ္မအမျိုးမျိုးနှင့် အကျိုးဆက်အားလုံးကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် စိတ္တရဂုပ္တက ပန်းကြာမွေးဖွားသော ဘြဟ္မာမှ ပေါ်ထွန်းလာသည့် ဓမ္မကို ကျွန်ုပ်အား ရှင်းလင်းဟောကြား하였다။

Verse 85

तदा सम्यङ्मया राजा बोधितोऽभूद्यथाश्रृणु । अधित्यकायां भूपाल सैकतस्य गिरेः परा ॥ ८६ ॥

ထို့နောက် မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် အုပ်စိုးရှင်အား မှန်ကန်စွာ သင်ကြားပေးခဲ့သည်—ဖြစ်ပျက်သကဲ့သို့ နားထောင်ပါ။ သဲတောင်ကို ကျော်လွန်သော မြင့်မားသည့် ကုန်းပြင်ပေါ်တွင်၊ မြေကိုကာကွယ်သူ မင်းကြီး၊ ထိုအမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

Verse 86

लावकेनामुनाचञ्च्वा खातं द्व्यंङ्गुप्रलमबुनि । ततः कालान्तरे तेन वाराहेण नृपोत्तम ॥ ८७ ॥

လಾವကဟုခေါ်သော ဝက်တောက ထိုးဖောက်တူးဖော်၍ မြေကို အင်္ဂုလ နှစ်လုံးအနက်အထိ ကျယ်ပြန့်စွာ တူးထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာသော်၊ မင်းတို့ထဲ အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ ထိုဝက်တောသည် ဝရာဟာကဲ့သို့ ထပ်မံ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

Verse 87

खनितं हस्तमात्रं तु जलं तुण्डेन चात्मनः । ततोऽन्यदाऽमुया काल्याहस्त युग्ममितः कृतः ॥ ८८ ॥

အစတွင် ၎င်းသည် လက်တစ်လက်အနက်သာ တူးခဲ့ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်နှုတ်ခမ်း/နှုတ်တံဖြင့် ရေကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အခြားတစ်ခါတွင် ကာလျာ၏ ထိုတူညီသော ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် လက်နှစ်လက်အတိုင်းအတာ (အနက်/အကျယ်) ဖြစ်လာ하였다။

Verse 88

खातो जले महाराज तोयं मासद्वयं स्थितम् । पीतं क्षुद्रैर्वनचरैः सत्त्वैस्तृष्णासमाकुलैः ॥ ८९ ॥

မင်းကြီးမြတ်၊ ရေကန်တစ်ကန်ကို တူးဖော်ထားပြီး ရေသည် နှစ်လကြာ တည်နေခဲ့သည်။ ထိုရေကို ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ပူပန်နေသော တောတွင်းနေ သတ္တဝါငယ်များက သောက်ကုန်하였다။

Verse 89

ततो वर्षत्रायान्ते तु गजतानेन सुव्रत । हस्तत्रयमितः खातः कृतस्तत्राधिकं जलम् ॥ ९० ॥

ထို့နောက် သုံးနှစ်ကုန်ဆုံးသည့်အခါ၊ ကောင်းသောဝတ္တရားရှိသူရေ၊ ဆင်၏နှာမောင်းဖြင့် လက်သုံးလက်အနက်ရှိသော အပေါက်ကို တူးရာ၌ ထိုနေရာတွင် ရေများစွာ ပေါ်ထွက်လာ၏။

Verse 90

मासत्रये स्थितं तच्च पयो जीवैर्वनेचरैः । भवांस्तत्र समायातो जलशोषादनन्तरम् ॥ ९१ ॥

ထိုနို့ရည်သည် သုံးလကြာ ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေပြီး တောနေသတ္တဝါတို့က သောက်သုံးခဲ့ကြ၏။ ရေခြောက်သွားပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် သင်သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။

Verse 91

मासे तत्र तु संप्रात्पं हस्तं खात्वा जलं नृप । ततस्तस्योपदेशेन मन्त्रिणो नृपते त्वया ॥ ९२ ॥

ထိုနေရာ၌ တစ်လကြာပြီးနောက်၊ အရှင်မင်းကြီး၊ လက်ဖြင့်တူးရာမှ ရေကို ရရှိ၏။ ထို့နောက် သူ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း၊ မင်းတို့၏အရှင်၊ သင်သည် အမတ်များကို ခန့်အပ်/တိုင်ပင်ခဲ့၏။

Verse 92

पञ्चाशद्धनुरुत्खातं जातं तत्र महाजलम् । पुनः शिलाभिः सुदृढं बद्धं जातं महत्सरः । वृक्षाश्च रोपितास्तत्र सर्वलोकोपकारिणः ॥ ९३ ॥

ထိုနေရာ၌ လေးဆယ့်ငါးဆယ် မြားအလျားအတိုင်း တူးဖော်ရာမှ ရေကြီးမားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် ကျောက်တုံးများဖြင့် ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ကာ ရေကန်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး၊ လူအပေါင်းတို့အကျိုးပြုသော သစ်ပင်များကိုလည်း ထိုနေရာ၌ စိုက်ပျိုးခဲ့၏။

Verse 93

तेन स्वस्वेन पुण्येन पञ्चैते जगतीपते । विमानं धर्म्यमारुढास्त्वमाण्येनं समारुह ॥ ९४ ॥

သူတို့တစ်ဦးချင်းစီ၏ ကုသိုလ်ပညာဖြင့်၊ ဤငါးဦးသည် လောက၏အရှင်ရေ၊ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ကောင်းကင်ယာဉ်တော်ကို တက်ရောက်ကြပြီ။ သင်လည်း—လာပါ၊ မနှောင့်နှေးဘဲ တက်ရောက်လော့။

Verse 94

इति वाक्यं समाकर्ण्य मम राजा स भूमिप । आरुरोह विमानं तत्षष्ठो राजा समांशभाक् ॥ ९५ ॥

ဤစကားတို့ကို ကြားနာပြီးနောက်၊ အို မြေပြင်၏အုပ်စိုးရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ဘုရင်သည် ထိုဒေဝယာဉ် (ကောင်းကင်ရထား) ပေါ်သို့ တက်ရောက်လေ၏။ ထို့နောက် သူသည် ၆၆ မြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာ၍ မိမိအခွင့်အရေးအပိုင်းကို တရားမျှတစွာ ဆက်ခံသူ ဖြစ်၏။

Verse 95

इति ते सर्वमाख्यातं तडागजनितं फलम् । श्रुत्वैतन्मुच्यते पापादाजन्ममरणान्तिकात् ॥ ९६ ॥

ထို့ကြောင့် ရေကန်တည်ဆောက်ခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဖလကို သင်အား အပြည့်အစုံ ပြောပြပြီးပြီ။ ဤကို ကြားနာသူသည် မွေးဖွားချိန်မှ သေဆုံးချိန်အထိ စုဆောင်းလာသော အပြစ်တို့မှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 96

यो नरः श्रद्धयो युक्तो व्याख्यातं श्रुणुयात्पठेत् । सोऽप्याप्नोत्यखिलं पुण्यं सरोनिर्माणसंभवम् ॥ ९७ ॥

ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော မည်သူမဆို ဤရှင်းလင်းချက်ကို နားထောင်သော်လည်းကောင်း ဖတ်ရွတ်သော်လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းသော ရေကန် (အိုင်) တည်ဆောက်ခြင်းမှ ဖြစ်သော ကုသိုလ်အလုံးစုံကိုလည်း ရရှိ၏။

Verse 97

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्माख्याने द्वादशोऽध्यायः ॥ १२ ॥

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ» ၏ ပူర్వဘားဂ အတွင်း ပထမပဒ၌ «ဓမ္မအာখ্যာန» ဟူသော အမည်ရှိ သဒ္ဒသမ (၁၂) အခန်း ပြီးဆုံးလေ၏။