Adhyaya 78: Hymn to Surya and the Distribution of Solar Splendour; Genealogy of Vaivasvata and Chaya’s Line

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे वैवस्वतमन्वन्तरे साप्तसप्ततितमोऽध्यायः । अष्टसप्ततितमोऽध्यायः— ७८ मार्कण्डेय उवाच । ततस्तं तुष्टुवुर्देवास्तथा देवर्षयो रविम् । वाग्भिरोड्यमशेषस्य त्रैलोक्यस्य समागताः ॥

ဤသို့ဖြင့် ဝိုင်ဝသ္ဝတ မန္ဝန္တရ အတွင်းရှိ သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၏ အခန်း ၇၇ ပြီးဆုံး၏။ အခန်း ၇၈ စတင်၏။ မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်—ထို့နောက် သုံးလောကလုံးမှ စုဝေးလာသော နတ်တို့နှင့် နတ်ဣသီတို့သည် စကားဖြင့် ပူဇော်သကာ (သီချင်းတော်များ) ကို ဆောင်ယူကာ ရဝိ (နေမင်း) ကို ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 2

देवा ऊचुः नमस्ते ऋक्स्वरूपाय सामरूपाय ते नमः । यजुः स्वरूपरूपाय साम्नान्धामवते नमः ॥

နတ်တို့က ဆိုကြသည်– ရိဂ္ဝေဒ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သင့်အား နမස්ကာရ; စာမဝေဒ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သင့်အား နမස්ကာရ။ ယဇုရဝေဒ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သင့်အား နမස්ကာရ; စာမန်သီချင်းတို့၏ တောက်ပသော အာဝါသဖြစ်သော သင့်အား နမස්ကာရ။

Verse 3

ज्ञानैकधामभूताय निर्धूततमसे नमः । शुद्धज्योतिः स्वरूपाय विशुद्धायामलात्मने ॥

အမှောင်အားလုံးကို ဖယ်ရှား၍ ဉာဏ်ပညာ၏ တစ်ခုတည်းသော အာဝါသဖြစ်လာသော သင့်အား နမස්ကာရ; သင်၏ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် သန့်ရှင်းသော အလင်းတော်တည်း—အလွန်သန့်ရှင်း၍ အညစ်အကြေးမရှိသော အနှစ်သာရဖြစ်၏။

Verse 4

वरिष्ठाय वरेण्याय परस्मै परमात्मने । नमोऽखिलजगद्व्यापिस्वरूपायात्ममूर्तये ॥

အထူးမြတ်ဆုံး၊ ရွေးချယ်ထိုက်အလွန်ဆုံးသော သင့်အား နမස්ကာရ; အလွန်လွန်ကဲသော အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမအတ္တမ) သင့်အား နမස්ကာရ။ စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးကို သဘာဝတရားဖြင့် ပြန့်နှံ့နေ၍ အားလုံး၏ အတ္တမအဖြစ် ကိုယ်ထည်တော်ရှိသော သင့်အား နမස්ကာရ။

Verse 5

इदं स्तोत्रवरं रम्यं श्रोतव्यं श्रद्धया नरैः । शिष्यॊ भूत्वा समाधिस्थो दत्त्वा देयं गुरोरपि ॥

ဤအထူးမြတ်၍ နှစ်သက်ဖွယ်သော စတုတ္ထသီချင်းကို ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသူတို့ နားထောင်သင့်သည်။ တပည့်ဖြစ်လာ၍ စိတ်တည်ငြိမ်မှု (သမာဓိ) တွင် တည်မြဲကာ ဆရာအား ပူဇော်သင့်သမျှကို ပူဇော်ပြီးနောက် ထိုဟာကို လက်ခံယူ (နှင့် ဆက်လက်ပို့ချ) သင့်သည်။

Verse 6

न शून्यभूतैः श्रोतव्यमेतत्तु सफलं भवेत् । सर्वकारणभूताय निष्ठायै ज्ञानचेतसाम् ॥

စိတ်မထက်သန်သူ၊ အလွတ်အပျက်ဖြစ်သူတို့ မနားထောင်သင့်; ထိုသို့မှသာ အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ ဉာဏ်ပညာ၌ စိတ်တည်ထားသူတို့၏ တည်ကြည်မှုအတွက်လည်းကောင်း၊ အရာအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော တစ်ပါးတည်းကို သိမြင်ရရှိရန်လည်းကောင်း ရည်ရွယ်ထားသည်။

Verse 7

नमः सूर्यस्वरूपाय प्रकाशात्मस्वरूपिणे । भास्कराय नमस्तुभ्यं तथा दिनकृते नमः ॥

နေရောင်အဖြစ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ အလင်းတရားကိုယ်တိုင် အနှစ်သာရဖြစ်သော သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဘာස්ကရ (Bhāskara) အဖြစ် သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ နေ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသူ သင့်အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။

Verse 8

शर्वरीहेतवे चैव सन्ध्याज्योत्स्नाकृते नमः । त्वं सर्वमेतद् भगवन् जगदुद्भ्रमता त्वया ॥

ညကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သော သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏၊ ဆည်းဆာနှင့် လမင်းအလင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသော သင့်အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။ အို အရှင်၊ ဤအရာအားလုံးသည် သင်ပင်ဖြစ်၏။ စကြဝဠာသည် လှည့်ပတ်သွားရာတွင် သင့်ကြောင့်ပင် ထိန်းသိမ်းကာ လမ်းကြောင်းမပျက် ဆက်လက်တည်တံ့၏။

Verse 9

भ्रमत्याविद्धमखिलं ब्रह्माण्डं सचराचरम् । त्वदंशुभिरिदं स्पृष्टं सर्वं सञ्जायते शुचि ॥

စကြဝဠာဥ (cosmic egg) တစ်ခုလုံး—လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံး—လှည့်ပတ်သွားရာတွင် သင့်ကြောင့် လှုပ်ရှားစေခံရပြီး သင့်က ပျံ့နှံ့လွှမ်းမိုးထား၏။ သင့်ရောင်ခြည်တို့ ထိတွေ့သော် အရာအားလုံးသည် သန့်စင်သွား၏။

Verse 10

क्रियते त्वत्करैः स्पर्शाज्जलादीनां पवित्रता । होमदानादिको धर्मो नोपकाराय जायते ॥

သင့်လက်တို့၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ရေနှင့် အခြားဓာတ်တရားတို့၏ သန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ အာဟုတိ (oblations) ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါန (gifts) ပေးခြင်းကဲ့သို့သော ရိတုဝတ္တရားများသည် သင်မပါလျှင် ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် အကျိုးမဖြစ်နိုင်။

Verse 11

तावद्यावन्न संयोगि जगदेतत् त्वदंशुभिः । ऋचस्ते सकला ह्येता यजूṃष्येतानि चान्यतः ॥

ဤလောကသည် သင့်ရောင်ခြည်တို့နှင့် မပေါင်းစည်းသရွေ့ (၎င်း၏ မှန်ကန်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မရနိုင်)။ ဤ ရိက် (Ṛk) မန္တရားများ အားလုံးသည် အမှန်တကယ် သင့်၏ပိုင်ဆိုင်ရာဖြစ်ပြီး၊ ဤ ယဇုစ် (Yajus) မန္တရားများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။

Verse 12

सकलानि च सामानि निपतन्ति त्वदङ्गतः । ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ ! त्वमेव च यजुर्मयः ॥

သင်၏ ကိုယ်အင်္ဂါများမှပင် စာမန်သီချင်းများ အားလုံး ပေါ်ထွက်လာသည်။ အို လောက၏ အရှင်၊ သင်သည် ရိဂ္ဗေဒ၏ သဘောတရားဖြစ်ပြီး၊ သင်တစ်ပါးတည်းက ယဇုရ္ဗေဒ၏ သဘောတရားလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 13

यतः साममयश्चैव ततो नाथ ! त्रयीमयः । त्वमेव ब्रह्मणो रूपं परञ्चापरमेव च ॥

သင်သည် စာမန်၏ သဘောတရားလည်း ဖြစ်သဖြင့်၊ အို အရှင်၊ သင်သည် ဗေဒသုံးပါး (တိရိဝေဒ) ၏ ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ သင်တစ်ပါးတည်းက ပရဟ္မ၏ ရုပ်သဘော—အမြင့်ဆုံး (လွန်ကဲ) နှင့် မအမြင့်ဆုံး (အတွင်းကျ) နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်သည်။

Verse 14

मूर्तामूर्तस्तथा सूक्ष्मः स्थूलरूपस्तथा स्थितः । निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपः क्षयात्मकः । प्रसीद स्वेच्छया रूपं स्वतेजः शमनं कुरु ॥

သင်သည် ရုပ်ရှိခြင်းနှင့် ရုပ်မရှိခြင်း နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် တည်ရှိသည်။ သင်သည် သေးငယ်သိမ်မွေ့ခြင်းနှင့် ကြီးမားထူထဲခြင်း နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်သည်။ နိမေရှ (မျက်တောင်ခတ်ချိန်) နှင့် ကာဋ္ဌာ စသည့် အချိန်ယူနစ်များဖြင့် သင်ကိုယ်တိုင် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ သင်သည် ပျက်စီးလျော်ကန်ခြင်းကို သဘောထားသော အချိန်တရားပင် ဖြစ်သည်။ ကရုဏာပြုပါ—သင်၏ ဆန္ဒတော်ဖြင့် ရုပ်တစ်ရပ်ကို ခံယူ၍ သင်၏ တောက်ပမှုကို သင်ကိုယ်တိုင် ငြိမ်းချမ်းစေပါ။

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच एवṃ संस्तूयमानस्तु देवैर्देवर्षिभिस्तथा । मुमोच स्वं तदा तेजस्तेजसां राशिरव्ययः ॥

မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်—ဤသို့ နတ်များနှင့် ဓမ္မဉာဏ်ရှိသော ရှင်သန်တော်များက ချီးမွမ်းကြသဖြင့်၊ မပျက်မယွင်းသော တောက်ပမှု၏ အစုအဝေးသည် ထို့နောက် မိမိ၏ ရောင်ခြည်ကို လွှတ်ထုတ်လေ၏။

Verse 16

यत्तस्य ऋङ्मयṃ तेजो भविता तेन मेदिनी । यजुर्मयेनापि दिवं स्वर्गः साममयṃ रवॆः ॥

သူ/သူမ၏ ရောင်ခြည်ထဲမှ ရိဂ္၏ သဘောတရားဖြစ်သော အစိတ်အပိုင်းသည် မြေကြီးဖြစ်လာသည်။ ယဇုရ္၏ သဘောတရားဖြစ်သော အစိတ်အပိုင်းကြောင့် ကောင်းကင် (ဒိဗ်) ဖြစ်လာပြီး၊ နေမင်းသည် စာမန်၏ သဘောတရားဖြစ်လာသည်။

Verse 17

शातितास्तेजसो भागा ये त्वष्ट्रा दश पञ्च च । त्वष्ट्रैव तेन शर्वस्य कृतं शूलं महात्मना ॥

ထိုတောက်ပရောင်ခြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို တ္ဝஷ္ဋೃ (Tvaṣṭṛ) က ဆယ့်ငါးပိုင်း ခွဲဝေ하였다။ ထိုရောင်ခြည်ဖြင့် စိတ်ကြီးမြတ်သော တ္ဝஷ္ဋೃ သည် သရ்வ (Śarva/Śiva) အတွက် သူလ (śūla) သုံးခွ (trident) ကို ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 18

चक्रं विष्णोर्वसूनाञ्च शङ्कवो 'थ सुदारुणाः । पावकस्य तथा शक्तिः शिबिका धनदस्य च ॥

ဗိෂ္ဏု (Viṣṇu) အတွက် စက္ကရ (discus) ကိုလည်းကောင်း၊ ဝါစု (Vasus) များအတွက် ကြမ်းတမ်းသော လှံတံများကိုလည်းကောင်း ပေး하였다။ ထို့အတူ ပာဝက (Pāvaka/Agni) အတွက် လှံအာယုဓတစ်ရပ်နှင့် ဓနဒ (Dhanada/Kubera) အတွက် ပလန်ကင် (palanquin) ကိုလည်း ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 19

अन्येषामसुरारीणामस्त्राण्युग्राणि यानि वै । यक्षविद्याधराणाञ्च तानि चक्रे स विश्वकृत् ॥

အဆုရ (Asura) များ၏ ရန်သူဖြစ်သော နတ်တို့၏ အခြားကြမ်းတမ်းသော အာယုဓများနှင့်၊ ယက္ခ (Yakṣa) နှင့် ဝိဒ္ယာဓရ (Vidyādhara) တို့၏ အာယုဓများကိုလည်း စကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်က ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 20

ततश्च षोडशं भागं बिभर्ति भगवान् विभुः । तत्तेजः पञ्चदशधा शातितं विश्वकर्मणा ॥

ထို့နောက် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်သည် ဆယ့်ခြောက်မြောက် အစိတ်အပိုင်းကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထိုရောင်ခြည်ကို ဝိශ්ဝကರ್ಮန် (Viśvakarman) က ဆယ့်ငါးပိုင်း ခွဲဝေ하였다။

Verse 21

ततोऽश्व रूपधृग्भानुरुत्तरानगमत्कुरून् । तदृशे तत्र संज्ञाञ्च वडवारूपधारिणीम् ॥

ထို့နောက် ဘာနု (Bhānu—နေမင်း) သည် မြင်းရုပ်ကို ခံယူ၍ ကုရု (Kuru) နိုင်ငံသို့ မြောက်ဘက်သို့ သွား하였다။ ထိုနေရာတွင် မြင်းမ (mare) ရုပ်ကို ဆောင်ထားသော သံဇ္ဉာ (Saṃjñā) ကိုလည်း တွေ့မြင်하였다။

Verse 22

सा च दृष्ट्वा तमायान्तं परपुंसो विशङ्कया । जगाम संमुखं तस्य पृष्ठरक्षणतत्परा ॥

သူမသည် သူလာနီးလာသည်ကိုမြင်၍ အခြားယောက်ျားတစ်ဦးဟု সন্দেহကာ၊ မိမိနောက်ဘက်ကိုကာကွယ်ရန် သတိထားလျက် သူ့ကိုရင်ဆိုင်ရန် ထွက်သွား하였다။

Verse 23

ततश्च नासिकायोगं तयोस्तत्र समेतयोः । नासत्यदस्त्रौ तनयावश्वीवक्त्रविनिर्गतौ ॥

ထို့နောက် သူတို့နှစ်ဦး ထိုနေရာ၌ တွေ့ဆုံကြသောအခါ နှာခေါင်းမှတစ်ဆင့် ပေါင်းစည်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ သားနှစ်ယောက်—နာသတ်ယ (Nāsatya) နှင့် ဒသ္ရ (Dasra)—သည် မြင်းမျက်နှာသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 24

रेतसोऽन्ते च रेवन्तः खड्गी चर्मो तनुत्रधृक् । अश्वारूढः समुद्भूतो बाणतूणसमन्वितः ॥

ထို့နောက် မျိုးစေ့ထုတ်လွှတ်ခြင်း၏ အဆုံးတွင် ရေဝန္တ (Revanta) သည် ပေါ်ထွန်းလာ၍—ဓား၊ ကာကွယ်ခ盾နှင့် သံချပ်ကာ ဝတ်ဆင်ကာ—မြင်းစီးလျက် မြားနှင့် မြားအိတ်ကိုလည်း တပ်ဆင်ထား하였다။

Verse 25

ततः स्वरूपमतुलं दर्शयामास भानुमान् । तस्यैषा च समालोक्य स्वरूपं मुदमाददे ॥

ထို့နောက် ဘာနုမာန် (နေမင်း) သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မိမိ၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြသခဲ့၍၊ သူမသည် ထိုအမှန်ရုပ်ကို မြင်သော် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွား하였다။

Verse 26

स्वरूपधारिणीं चैमामानिनाय निजाश्रयम् । संज्ञां भार्यां प्रीतिमतीं भास्करो वारितस्करः ॥

ထို့နောက် ဘာස්ကရ (နေမင်း) သည် ခိုးသူတို့ကို တားဆီးသူ (အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသူ) ဖြစ်၍၊ ယခု မိမိ၏ အမှန်ရုပ်ကို ဆောင်ထားသော သံဇ္ဉာ (Saṃjñā) ကို မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ကာ ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးအဖြစ် ထား하였다။

Verse 27

ततः पूर्वसुतो योऽस्याः सोऽभूद्वैवस्वतो मनुः । द्वितीयश्च यमः शापाद्धर्मदृष्टिरभूत् सुतः ॥

ထို့နောက် သူမ၏ အရင်မွေးသားသည် ဝိုင်ဝသ္ဝတ မနု (Vaivasvata Manu) ဖြစ်လာ၏။ ဒုတိယသားမှာ ယမ (Yama) ဖြစ်၏။ သို့သော် ကျိန်စာကြောင့် အခြားသားတစ်ဦးသည် ဓမ္မဒೃષ્ટိ (ဓမ္မကိုမြင်သူ) ဟု ဖြစ်လာ၏။

Verse 28

कृमयो मांसमादाय पादतोऽस्य महीतले । पतिष्यन्तीति शापान्तं तस्य चक्रे पिता स्वयम् ॥

«ပိုးကောင်များသည် သူ၏ ခြေထောက်မှ အသားကို စားယူ၍ မြေပြင်သို့ ကျလိမ့်မည်» ဟူ၍—အဖေကိုယ်တိုင်က ထိုကျိန်စာ၏ အကန့်အသတ်/အဆုံးသတ်ကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့၏။

Verse 29

धर्मदृष्टिर्यतश्चासौ समो मित्रे तथाहिते । ततो नियोगं तं याम्ये चकार तिमिरापहः ॥

ထို့ပြင် ဓမ္မဒೃષ્ટိ သည် မိတ်ဆွေနှင့် ရန်သူတို့အပေါ် တူညီစွာ မ偏မလွဲ ဖြစ်သောကြောင့်၊ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသူ နေမင်းက သူ့ကို ယမနှင့် ဆက်နွယ်သော တာဝန်/ရာထူးတစ်ရပ်သို့ ခန့်အပ်ခဲ့၏။

Verse 30

यमुना च नदी जज्ञे कलिन्दान्तरवाहिनी । अश्विनौ देवभिषजौ कृतौ पित्रा महात्मना ॥

ထို့ပြင် ယမုနာ မြစ် (Yamunā) သည် ကလိန္ဒ (Kalinda) တောင်ဒေသတစ်လျှောက် စီးဆင်း၍ မွေးဖွားလာ၏။ ထို့နောက် မဟာစိတ်ရှိသော အဖေက အရှွင် နှစ်ပါးကို နတ်ဘုရားတို့၏ ဆရာဝန်များအဖြစ် ခန့်အပ်/ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။

Verse 31

गुह्यकाधिपतित्वे च रेवन्तोऽपि नियोजितः । च्छायासंज्ञासुतानाञ्च नियोगः श्रूयतां मम ॥

ထို့ပြင် ရေဝန္တ (Revanta) ကိုလည်း ဂုဟျက (guhyakas) များအပေါ် အုပ်စိုးမှုအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယခုမူ ချာယာ (Chāyā) နှင့် သံဇ္ဉာ (Saṃjñā) တို့၏ သားများ၏ ခန့်အပ်မှုများ (niyoga) ကို ငါထံမှ နားထောင်လော့။

Verse 32

पूर्वजस्य मनोस्तुल्यश्छायासंज्ञासुतोऽग्रजः । ततः सावर्णिकीं संज्ञामवाप तनयो रवेः ॥

ချာယာနှင့် သံဇ္ဉာတို့မှ မွေးဖွားသော အကြီးဆုံးသားသည် စိတ်ဓာတ်အားဖြင့် အရင်မနုနှင့် တူညီ하였다။ ထို့ကြောင့် ရဝိ (နေမင်း) ၏ သားသည် «သာဝර්ဏိ» ဟူသော အမည်တော်ကို ရရှိ하였다။

Verse 33

भविष्यति मनुः सोऽपि बलिरिन्द्रो यदा तदा । शनैश्चरो ग्रहाणाञ्च मध्ये पित्रा नियोजितः ॥

သူလည်း မနု ဖြစ်လာမည်။ ထိုအခါ ဘလီသည် အိန္ဒြာ ဖြစ်မည်။ သနိုင်းශ්ចရ (စနေဂြိုဟ်) ကို သူ၏ဖခင်က ဂြိုဟ်များအနက် တာဝန်ပေးအပ်မည်။

Verse 34

तयोस्तृतीया या कन्या तपती नाम सा कुरुम् । नृपात्संवरणात्पुत्रमवाप मनुजेश्वरम् ॥

ထိုနှစ်ဦး၏ တတိယသမီး တပတီဟု အမည်ရသူသည် လူတို့အကြား အရှင်တော်ဖြစ်သော မင်း သံဝရဏာနှင့် ကုရု ဟူသော သားတော်ကို မွေးဖွား하였다။

Verse 35

तस्य वैवस्वतस्याहं मनोः सप्तममन्तरम् । कथयामि सुतान्भूपानृषीन्देवान्सुराधिपम् ॥

ယခု ဗိုင်ဝස්ဝတ မနု၏ သတ္တမ မန်ဝန္တရကို—သူ၏ သားများ၊ မင်းများ၊ ရှင်ရသီများ၊ နတ်များနှင့် နတ်တို့၏ အရှင် (အိန္ဒြာ) ကို—ငါ ပြောပြမည်။