Adhyaya 48: The Emanation of Beings from Brahma: Night, Day, Twilight, and the Orders of Creation

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे प्राकृतवैकृतसर्गो नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः । अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः— क्रौष्टुकिरुवाच— समासात् कथिता सृष्टिः सम्यग् भगवता मम । देवादीनां भवं ब्रह्मन् विस्तरात्तु ब्रवीहि मे ॥

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ (Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa)» တွင် «ပရာကృతနှင့် ဝိုင်ကృత ဖန်ဆင်းမှု» ဟု ခေါ်သော အခန်း ၄၇ သည် ပြီးဆုံး၏။ အခန်း ၄၈ စတင်၏။ ကရောဋ္ဌုကိ (Krauṣṭuki) က ဆိုသည်– «ဖန်ဆင်းမှုကို ဘုရားမြတ် (Bhagavān) သည် ကျွန်ုပ်အား အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် မှန်ကန်စွာ ရှင်းပြပြီးပြီ။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ နတ်တို့နှင့် အခြားသူတို့၏ မူလအစကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ»။

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच कुशलाकुशलैर्ब्रह्मन् भाविता पूर्वकर्मभिः । ख्याता तथा ह्यनिर्मुक्ताः प्रलये ह्युपसंहृताः ॥

မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– အို ဗြာဟ္မဏ၊ သတ္တဝါတို့သည် အတိတ်က ကမ္မအကျိုးအကြောင်းများ၊ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်တို့ကြောင့် ပုံသဏ္ဍာန်ရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသဘောအတိုင်းပင် သိမြင်ခံရပြီး ထိုအခြေအနေမှ မလွတ်မြောက်နိုင်ကြ၊ ပျက်လဲချိန်တွင်လည်း အမှန်တကယ် ပြန်လည်စုပ်ယူခံရသည်။

Verse 3

देवाद्याः स्थावरान्ताश्च प्रजा ब्रह्मंश्चतुर्विधाः । ब्रह्मणः कुर्वतः सृष्टिं जज्ञिरे मानसास्तदा ॥

အို ဗြာဟ္မဏ၊ သတ္တဝါတို့သည် နတ်တို့မှစ၍ မရွေ့မလျားသောအရာများအဆုံးတိုင်အောင် အုပ်စုလေးမျိုးရှိသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်နေစဉ်၌ ထိုတို့သည် စိတ်မှပေါက်ဖွားသော သတ္တဝါများ (မနောဇ) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။

Verse 4

ततो देवासुरान् पितॄन् मानुषांश्च चतुष्टयम् । सिसृक्षुरम्भांस्येतानि स्वमात्मानमयूयुजत् ॥

ထို့နောက် နတ်များ၊ အသူရများ၊ ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) နှင့် လူသားများ ဟူသော အုပ်စုလေးမျိုးကို ဖန်ဆင်းလိုသဖြင့် ပရဇာပတိသည် မိမိအတ္တကို ထိုလုပ်ငန်း၌ တစိုက်မတ်မတ် ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်하였다။

Verse 5

युक्तात्मनस्तमोमात्रा उद्रिक्ता भूत्त् प्रजापतेः । सिसृक्षोर्जघनात् पूर्वमसुरा जज्ञिरे ततः ॥

ပရဇာပတိသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၌ မိမိအတ္တကို ထည့်သွင်းနေစဉ် တမသ (အမှောင်သဘော) သာလွန်နေသဖြင့် အသူရတို့သည် ပထမဦးစွာ မွေးဖွားလာပြီး၊ သူ၏ နောက်ဘက်အစိတ်အပိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 6

उत्ससर्ज ततस्तां तु तमोमात्रात्मिकां तनुम् । सापविद्धा तनुस्तेन सद्यो रात्रिरजायत ॥

ထို့နောက် သူသည် တမသအဓိကဖြစ်သော ထိုကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်လိုက်သည်။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာကို သူစွန့်ပစ်သည့်အခါ နေ့ညအနက် “ည” သည် ချက်ချင်းပင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 7

अन्यां तनुमुपादाय सिसृक्षुः प्रीतिमाप सः । सत्त्वोद्रेकास्ततो देवा मुखतस्तस्य जज्ञिरे ॥

နောက်ထပ်ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို ယူဆောင်၍ ဖန်ဆင်းလိုသောအလိုဖြင့် ထိုအရှင်သည် ပျော်မြူးတော်မူ၏။ ထို့နောက် သတ္တဝါဂုဏ် အလွန်ထင်ရှားသဖြင့် နတ်တို့သည် ထိုအရှင်၏ ပါးစပ်မှ မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 8

उत्ससर्ज च भूतेशस्तनुं तामप्यसौ विभुः । सा चापविद्धा दिवसṃ सत्त्वप्रायमजायत ॥

သတ္တဝါတို့၏ အင်အားကြီးမားသော အရှင်သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာကိုလည်း စွန့်ပစ်တော်မူ၏။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာ စွန့်ပစ်သည့်အခါ သတ္တဝါဂုဏ် အလွန်ထင်ရှားသော “နေ့” ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 9

सत्त्वमात्रात्मिकामेव ततोऽन्यां जगृहे तनुम् । पितृवन्मन्यमानस्य पितरस्तस्य जज्ञिरे ॥

ထို့နောက် အရှင်သည် သတ္တဝါဂုဏ်သာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နောက်ထပ်ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို ယူဆောင်တော်မူ၏။ ပိတೃတို့ကဲ့သို့သော အနေအထားဖြင့် စိတ်ကူးတော်မူသည့်အခါ ပိတೃများ (Pitṛs) သည် ထိုအရှင်ထံမှ မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 10

सृष्ट्वा पितॄन् उत्ससर्ज तनुं तामपि स प्रभुः । सा चोत्सृष्टाभवत् सन्ध्या दिवानक्तान्तरस्थिताः ॥

ပိတೃများကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ထိုအရှင်သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာကိုလည်း စွန့်ပစ်တော်မူ၏။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာ လွှတ်ချသည့်အခါ “ဆည်းဆာ” ဖြစ်လာပြီး နေ့နှင့်ည ကြားတွင် တည်ရှိ၏။

Verse 11

रजोमात्रात्मिकामन्यां तनुं भेजेऽथ स प्रभुः । ततो मनुष्याः सम्भूता रजोमात्रासमुद्भवाः ॥

ထို့နောက် ထိုအရှင်သည် ရဇဂုဏ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နောက်ထပ်ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို ယူဆောင်တော်မူ၏။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာမှ ရဇ၏ အတိုင်းအတာအရ မွေးဖွားလာသော လူသားတို့ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။

Verse 12

सृष्ट्वा मनुष्याञ् स विभुरुत्ससर्ज तनुं ततः । ज्योत्स्ना समभवत् सा च नक्तान्तेऽहर्मुखे च या ॥

လူသားတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အရှင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို စွန့်လွှတ်တော်မူ၏။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာမှ လမင်းရောင် (jyotsnā) ပေါ်ထွန်းလာ၍ ညအဆုံးနှင့် နေ့အစတွင် ထင်ရှားပေါ်လာသည်။

Verse 13

इत्येतास्तनवस्तस्य देवदेवस्य धीमतः । ख्याता रात्र्यहनी चैव सन्ध्या ज्योत्स्ना च वै द्विज ॥

ထို့ကြောင့် နတ်တို့၏ ပညာရှိအရှင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာများဟု ကြေညာထားသည်မှာ—ညနှင့်နေ့၊ ဆန်ဓျာ (sandhyā) ဟူသော ဆည်းဆာ၊ နှင့် လမင်းရောင် (jyotsnā) ဖြစ်သည်၊ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ။

Verse 14

ज्योत्स्ना सन्ध्या तथैवाह—सत्त्वमात्रात्मकं त्रयम् । तमोमात्रात्मिका रात्रिः सा वै तस्मात् त्रियामिका ॥

လမင်းရောင်နှင့် ဆန်ဓျာ၊ ထို့အတူ (နေ့) တို့သည် စတ္တဝ (sattva) အဓိကဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ဆိုကြသည်—စုစုပေါင်း သုံးပါး။ ညသည် တမသ (tamas) အဓိကဖြစ်သဖြင့် ‘တရိယာမာ’ (triyāmā) ဟု ခေါ်သည်၊ ယာမ သုံးချိန်ဟူ၍။

Verse 15

तस्माद् देवा दिवा रात्रावसुरास्तु बलान्विताः । ज्योत्स्नागमे च मनुजाः सन्ध्यायां पितरस्तथा ॥

ထို့ကြောင့် နတ်တို့သည် နေ့အခါတွင် အင်အားကြီးပြီး၊ အသူရတို့သည် ညအခါတွင် အင်အားကြီးသည်။ လမင်းရောင် ရောက်လာသည့်အခါ လူသားတို့ (အင်အား) ရှိကြပြီး၊ ဆန်ဓျာအခါတွင် ပိတೃ (Pitṛs) များလည်း ထိုနည်းတူ (အင်အား) ရှိကြသည်။

Verse 16

भवन्ति बलिनोऽधृष्या विपक्षाणां न संशयः । तद्विपर्यमासाद्य प्रयान्ति च विपर्ययम् ॥

သူတို့သည် မိမိတို့၏ ရန်သူများအပေါ် အင်အားကြီး၍ မချိုးဖောက်နိုင်သူများ ဖြစ်လာကြသည်—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။ သို့သော် ဆန့်ကျင်သော အချိန်/အခြေအနေ ရောက်လာသော် သူတို့လည်း ပြန်လှန်ပြောင်းလဲမှုကို ခံရသည်။

Verse 17

ज्योत्स्नो रात्र्यहनी सन्ध्या चत्वार्येतानि वै प्रभोः । ब्रह्मणस्तु शरीराणि त्रिगुणोपश्रितानि तु ॥

လမင်းအလင်း၊ ညနှင့်နေ့၊ နှင့် မိုးလင်းမိုးချုပ်—ဤလေးပါးသည် အရှင်၏ ကိုယ်တော်များဖြစ်ကြသည်။ ထိုကိုယ်တော်များသည် ဗြဟ္မာ၏ ကိုယ်တော်များဖြစ်၍ ဂုဏသုံးပါးပေါ်တွင် တည်နေသည်။

Verse 18

चत्वार्येतान्यथोत्पाद्य तनुमन्यां प्रजापतिः । रजस्तमोमयीं रात्रौ जगृहे क्षुत्तृडन्वितः ॥

ဤလေးပါးကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ပရဇာပတိသည် ညအချိန်၌ အခြားကိုယ်တော်တစ်ပါးကို ခံယူ하였다—ရာဇသနှင့် တမသဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 19

तदन्धकारे क्षुत्क्षामानसृजद् भगवानजः । विरूपान् श्मश्रुलानत्तुमारब्धास्ते च तां तनुम् ॥

ထိုအမှောင်ထဲတွင် မမွေးဖွားသေးသော အဇ (Aja) သည် ဆာလောင်မှုကြောင့် ပျက်ယွင်းနွမ်းနယ်သော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်း하였다—ရုပ်ပုံပျက်စီး၍ မုတ်ဆိတ်ရှိကြပြီး၊ ထိုကိုယ်တော်ကို စားသောက်ရန် စတင်ကြသည်။

Verse 20

रक्षाम इति तेभ्योऽन्ये य ऊचुस्ते तु राक्षसाः । खादाम इति ये चोचुस्ते यक्षा यक्षणात् द्विज ॥

သူတို့ထဲမှ ‘ကာကွယ်ကြစို့’ ဟု ဆိုသူတို့သည် ရာက္ခသ (Rākṣasa) ဖြစ်လာကြသည်။ ‘စားကြစို့’ ဟု ဆိုသူတို့သည် ယက္ခ (Yakṣa) ဖြစ်လာကြသည်—စားခြင်းအကျင့်ကြောင့် ထိုနာမကို ရကြသည်၊ အို ဒွိဇ။

Verse 21

तान् दृष्ट्वा ह्यप्रियेनास्य केशाः शीर्यन्त वेधसः । समारोहणहीनाश्च शिरसो ब्रह्मणस्तु ते ॥

ဖန်ဆင်းရှင် ဝေဓသ (Vedhas) သည် သူတို့ကို မြင်သဖြင့် မနှစ်သက်မှု ပေါ်ပေါက်လာကာ ဆံပင်များ ကျွတ်ကျသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မာ၏ ထိုခေါင်းများသည် ဆံမရှိ (ခေါင်းပြောင်) ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 22

सर्पणात्तेऽभवन् सर्पा हीनत्वादहयः स्मृताः । सर्पान् दृष्ट्वा ततः क्रोधात् क्रोधात्मानो विनिर्ममे ॥

သူတို့၏ လျှောလျှောရွေ့လျားသည့် လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ‘မြွေ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် နိမ့်ကျမှုကြောင့် ‘အဟယဟ်’ ဟုလည်း မှတ်မိကြသည်။ ထိုမြွေတို့ကို မြင်၍ အမျက်ထွက်သဖြင့် အမျက်သဘောတရားကို သဘာဝအဖြစ်ထားသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။

Verse 23

वर्णेन कपिलेनोग्रास्ते भूताः पिशिताशनाः । ध्यायतो गां ततस्तस्य गन्धर्वा जज्ञिरे सुताः ॥

ထိုကြမ်းတမ်းသော သတ္တဝါများသည် အဝါညိုရောင်ဖြစ်၍ အသားစားသတ္တဝါများ ဖြစ်လာကြသည်။ ထို့နောက် နွားကို စိတ်တွင် ဆင်ခြင်သည့်အခါ ဂန္ဓာဝရများသည် သူ၏ သားများအဖြစ် မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 24

जज्ञिरे पिबतो वाचं गन्धर्वास्तेन ते स्मृताः । अष्टास्वेतासु सृष्टासु देवयोनिषु स प्रभुः ॥

သူသည် စကားသံကို “စုပ်ယူ” သကဲ့သို့ ဖြစ်စဉ်တွင် သူတို့ မွေးဖွားလာကြသဖြင့် ‘ဂန္ဓာဝရ’ ဟု မှတ်မိကြသည်။ ဤသို့ နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ မိခင်အုံ (အုပ်စု) ရှစ်မျိုးကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ထိုအရှင်သည် ထို့နောက် ဆက်လက် ပြုတော်မူ하였다။

Verse 25

ततः स्वदेहतोऽन्यानि वयांसि पशवोऽसृजत् । मुखतोऽजाः ससर्जाथ वक्षसश्चावयोऽसृजत् ॥

ထို့နောက် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှပင် အခြားသော ငှက်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များကို ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။ သူ၏ ပါးစပ်မှ ဆိတ်များကို ဖန်ဆင်း၍၊ သူ၏ ရင်ဘတ်မှ သိုးများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။

Verse 26

गावश्चैवोदराद् ब्रह्मा पार्श्वाभ्याञ्च विनिर्ममे । पद्भ्याञ्चाश्वान् स मातङ्गान् रासबान् शशकान् मृगान् ॥

ထို့ပြင် ဗြဟ္မာသည် သူ၏ ဝမ်းဗိုက်မှ နွားများကို ဖန်ဆင်း၍၊ သူ၏ ဘေးဖက်များမှလည်း ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။ သူ၏ ခြေထောက်များမှ မြင်း၊ ဆင်၊ မြည်း၊ ယုန်နှင့် သမင်တို့ကို ထုတ်ပေါ်စေ하였다။

Verse 27

उष्ट्रानश्वतरांश्चैव नानारूपाश्च जातयः । ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे ॥

ကုလားအုတ်နှင့် မြည်းမျိုး (mule) တို့အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကွဲပြားသည့် သတ္တဝါများစွာကိုလည်း ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ အသီးနှင့် အမြစ်ကို ဆောင်သော ဆေးဖက်ဝင် အပင်များသည်လည်း အရှင်၏ အမွှေးမှ ပေါက်ဖွားလာကြ၏။

Verse 28

एवं पश्वोषधीः सृष्ट्वा ह्ययजच्चाध्वरे विभुः । तस्मादादौ तु कल्पस्य त्रेतायुगमुखे तदा ॥

ဤသို့ သတ္တဝါများနှင့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်များကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် အရှင်သည် ဓမ္မရိတိအတိုင်း ယဇ္ဈ (ယဇ္ဈကရမ) ကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ကလ္ပ၏ အစ—တရေတာယုဂ၏ အဖွင့်အစမှာပင်—ဤယဇ္ဈစနစ်သည် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 29

गौरजः पुरुषो मेषो अश्वाश्वतरगर्दभाः । एतान् ग्राम्यान् पशूनाहुरारण्यांश्च निबोध मे ॥

နွား၊ ဆိတ်၊ လူ၊ သိုးထီး (ram)၊ မြင်း၊ မြည်းမျိုး (mule) နှင့် မြည်း—ဤတို့ကို အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များဟု ကြေညာထားသည်။ ယခုမူ ငါထံမှ တောရိုင်းသတ္တဝါတို့ကိုလည်း သိမြင်လော့။

Verse 30

श्वापदं द्विखुरं हस्ती वानराः पक्षिपञ्चमाः । औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमास्तु सरीसृपाः ॥

အသားစား သားရဲများ၊ ခြေခွာကွဲ သတ္တဝါများ၊ ဆင်များ၊ မျောက်များ—ငှက်တို့ကို ပဉ္စမအုပ်စုဟု ဆို၏။ ရေတွင်းသတ္တဝါများကို ဆဋ္ဌမအုပ်စုဟု ဆို၏။ သတ္တမအုပ်စုမှာ လျှောလျှောလျားလျား သတ္တဝါများ (တွားသတ္တဝါ) ဖြစ်ကြ၏။

Verse 31

गायत्रीञ्च ऋचञ्चैव त्रिवृत् सोमं रथन्तरम् । अग्निष्टोमञ्च यज्ञानां निर्ममे प्रथमांमुखात् ॥

အထွတ်အမြတ်သော ပါးစပ်မှ ဂါယတရီ (Gāyatrī) နှင့် ရစ်ခ် (Ṛk) ဟိမ်းများကိုလည်းကောင်း၊ တြိဝြတ် (Trivṛt)၊ ဆိုမ (Soma)၊ ရထန္တရ (Rathantara) နှင့် ယဇ္ဈတို့အနက် အဂ္နိဋ္ဌောမ (Agniṣṭoma) ကိုလည်းကောင်း ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 32

यजूṃषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा । बृहत्साम तथोकथञ्च दक्षिणादसृजन्मुखात् ॥

တောင်ဘက်မျက်နှာမှ ယဇုစ်မန်တရားများ (Yajus)၊ တြိṣṭုဘ် ချန်ဒ် (Triṣṭubh metre)၊ ဆ္တိုမ ၁၅ မျိုး (fifteenfold stoma) နှင့် ဘృဟတ် စာမန် (Bṛhat sāman) ကို ထုတ်ဖော်ကာ ယဇ္ဉဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) လည်း ပေးအပ်စေ하였다။

Verse 33

सामानि जगतीच्छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा । वैरूपमतिरात्रञ्च निर्ममे पश्चिमान्मुखात् ॥

အနောက်ဘက်မျက်နှာမှ စာမန်သီချင်းများ (Sāman chants)၊ ဂဂတီ ချန်ဒ် (Jagatī metre)၊ ဆ္တိုမ ၁၅ မျိုးနှင့် ထို့ပြင် ဝိုင်ရူပ (Vairūpa) နှင့် အတိရာတြ (Atirātra) ဟူသော တစ်ညလုံး ဆိုးမယဇ္ဉကိုလည်း ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။

Verse 34

एकविंशमथर्वाणमाप्तोर्यामाणमेव च । अनुष्टुभं सवैराजमुत्तरादसृजन्मुखात् ॥

မြောက်ဘက်မျက်နှာမှ အထရ္ဗန် (Atharvan/Atharvaveda)၊ အဲကဝိṃရှ (Ekaviṃśa) ဟူသော ၂၁ မျိုးဆ္တိုမ၊ အာပ္တိုရ္ယာမ (Āptoryāma) ရိတု၊ အနုṣṭုဘ် ချန်ဒ် (Anuṣṭubh metre) နှင့် ဝိုင်ရာဇ (Vairāja) ကို ထုတ်ဖော်တော်မူ하였다။

Verse 35

विद्युतोऽशनिमेघाश्च रोहितेन्द्रधनूंषि च । वयांसि च ससर्जादौ कल्पस्य भगवान् विभुः ॥

ကလ္ပ (kalpa) အစတွင် အလုံးစုံပြည့်စုံ၍ အနှံ့အပြားရှိသော ဘုရားသခင်သည် မိုးကြိုးလျှပ်စစ်၊ မိုးကြိုးသံနှင့် မိုးတိမ်များ၊ နီမြန်းသော အလင်းရောင်နှင့် သက်တံများကို ဖန်ဆင်းကာ ငှက်တို့ကိုလည်း ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။

Verse 36

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस्तस्य जज्ञिरे । सृष्ट्वा चतुष्टयं पूर्वं देवासुरपितॄन् प्रजाः ॥

သူ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများမှ အမြင့်အနိမ့် အမျိုးအစားရှိသော သတ္တဝါများ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ အရင်ဆုံး ဒေဝ (gods)၊ အသူရ (asuras)၊ ပိတೃ (pitṛs) နှင့် ပရဇာ (progeny) ဟူသော လေးမျိုးစုကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ထပ်မံ ဆက်လက်ပြုလုပ်하였다။

Verse 37

ततोऽसृजत स भूतानि स्थावराणि चराणि च । यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वांस्तथैवाप्सरसांगणान् ॥

ထို့နောက် ထိုအရှင်သည် မလှုပ်ရှားသောနှင့် လှုပ်ရှားသော သတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏—ယက္ခ၊ ပိသာစ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ နှင့် အပ္ဆရာတို့၏ အစုအဝေးတို့ကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 38

नरकिन्नररक्षांसि वयः पशुमृगोरगान् । अव्ययं च व्ययं चैव यदिदं स्थाणुजङ्गमम् ॥

လူသား၊ ကိန္နရ၊ ရာက္ခသ၊ ငှက်များ၊ နွားတိရစ္ဆာန်များ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် မြွေများ—အမှန်တကယ် မလှုပ်ရှားသောနှင့် လှုပ်ရှားသော အရာအားလုံးကို—မပျက်မယွင်းသောနှင့် ပျက်စီးနိုင်သော နှစ်မျိုးလုံးကို (ထိုအရှင်သည်) ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 39

तेषां ये यानि कर्माणि प्राक् सृष्टेः प्रतिपेदिरे । तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः ॥

အကြိုဖန်ဆင်းခြင်းမတိုင်မီ ထိုသတ္တဝါတို့ ယူဆောင်ထားခဲ့သော ကမ္မနှင့် အလေ့အထများကိုပင်၊ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖန်ဆင်းခံရသဖြင့် အချိန်အခါတိုင်း ပြန်လည်ယူဆောင်ကြ၏။

Verse 40

हिंस्त्राहिंस्त्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मावृतानृते । तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात्तत्तस्य रोचते ॥

အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အဟിംသာ၊ နူးညံ့မှုနှင့် ရက်စက်မှု၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၊ အမှန်နှင့် မမှန်—သတ္တဝါတို့သည် ထိုအခြေအနေများကြောင့် ချိန်ညှိခံထားသကဲ့သို့ပင် လှုပ်ရှားကြ၏; ထို့ကြောင့် ထိုအလေ့အထတည်းဟူသော အရာသည် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်လာ၏။

Verse 41

इन्द्रियार्तेषु भूतेषु शरीरेषु च स प्रभुः । नानात्वं विनियोगञ्च धातैव व्यदधात् स्वयम् ॥

အာရုံခံအရာဝတ္ထုများ၊ ဓာတ်တရားများနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာများအတွင်း၌ ထိုအရှင်—အမိန့်ချမှတ်သူ ဓာတೃ (Dhātṛ)—သည် မတူကွဲပြားမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ သီးသန့်ခွဲဝေမှုကို ကိုယ်တိုင် တည်ထောင်တော်မူ၏။

Verse 42

नाम रूपञ्च भूतानां कृत्यानाञ्च प्रपञ्चनम् । वेदशब्देभ्य एवाऽऽदौ देवादीनाञ्चकार सः ॥

အစဦးအစတွင် ဘြဟ္မာသည် ဝေဒသံများကို အခြေခံ၍ သတ္တဝါတို့၏ အမည်နှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့ကို အသေးစိတ် ထင်ရှားစေကာ၊ ထို့ပြင် ဒေဝတို့မှ စ၍ ကర్మနှင့် ရိတုအခမ်းအနားတို့၏ စီစဉ်ပုံကိုလည်း တည်ထောင်하였다။

Verse 43

ऋषीणां नामधेयानि याश्च देवेषु सृष्टयः । शर्वर्यन्ते प्रसूतानामन्येषाञ्च ददाति सः ॥

သူသည် ရှင်ရသီတို့၏ အမည်ခေါ်များကို ချမှတ်ပေးပြီး၊ ဒေဝတို့အတွင်းရှိ ဖန်ဆင်းမှုအမျိုးမျိုးကိုလည်း သတ်မှတ်သည်။ ထို့အတူ ‘ရှာဝရီ’ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူများနှင့် အခြားသူများအပေါ်လည်း (အမည်/နေရာ) ကို ပေးအပ်တော်မူသည်။

Verse 44

यथार्तावृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा भावाः युगादिषु ॥

ရာသီတို့၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာများသည် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် အစဉ်လိုက် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုပုံစံတူများပင် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့၊ ယုဂတို့၏ အစတွင်လည်း အခြေအနေများနှင့် အနေအထားများသည် ပြန်လည် ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 45

एवंविधाः सृष्टयस्तु ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । शर्वर्यन्ते प्रबुद्धस्य कल्पे कल्पे भवन्ति वै ॥

အမမြင်နိုင်သော အဗျက္တမှ မူလဖြစ်သော ဘြဟ္မာအတွက် ထိုသို့သော ဖန်ဆင်းမှုအမျိုးအစားများသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်သည်။ သူ နိုးထလာသောအခါ ကလ္ပတိုင်းတွင်—ကလ္ပပြီးကလ္ပ—ထိုအရာတို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။