Adhyaya 37: Alarka’s Crisis and the Teaching on Non-Attachment (Madālasa’s Instruction Recalled)

Verse 1

सप्तत्रिंशोऽध्यायः जड उवाच सोऽप्यलर्को यथान्यायं पुत्रवन्मुदिताः प्रजाः । पालयामास धर्मात्मा स्वे स्वे कर्मण्यवस्थिताः ॥

အခန်း ၃၇။ ဇဋာက ပြောသည်— အလားရက (Alarka) သည်လည်း တရားမျှတမှုအတိုင်း ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။ ပြည်သူတို့သည် မိမိတို့၏ တာဝန်အသီးသီး၌ တည်မြဲနေစဉ်၊ သူ့ကို မိမိတို့၏ သားကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုး၍ ပျော်ရွှင်နေကြ하였다။

Verse 2

दुष्टैषु दण्डं शिष्टेषु सम्यक्च परिपालनम् । कुर्वन् परां मुदं लेभे इयाज च महामखैः ॥

သူသည် လူဆိုးတို့ကို ဒဏ်ခတ်၍ အကျင့်ကောင်းသူတို့ကို သင့်တင့်စွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။ ထိုသို့ပြုခြင်းကြောင့် အလွန်ကြီးမားသော ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိပြီး မဟာပွဲတော်ဆန်သော ရီတိကြီးများဖြင့် ယဇ်ပူဇော်မှုများကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 3

अजायन्त सुताश्चास्य महाबलपराक्रमाः । धर्मात्मानो महात्मानो विमार्गपरिपन्थिनः ॥

သူ့ထံ၌ သားများ မွေးဖွားလာကြ၏—အားကောင်းသတ္တိကြီး၍ ရဲရင့်ကာ—သဘောသဘာဝအားဖြင့် ဓမ္မတရားရှိပြီး စိတ်ဓာတ်မြင့်မား၍ လမ်းမှားသို့ လွဲသွားသူတို့ကို ဆန့်ကျင်ကြ၏။

Verse 4

चकार सोऽर्थं धर्मेण धर्ममर्थेन वा पुनः । तयोश्चैवाविरोधेन बुभुजे विषयानपि ॥

သူသည် ဓမ္မနည်းလမ်းဖြင့် ဥစ္စာကို ရှာဖွေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ဥစ္စာ၏အထောက်အပံ့ဖြင့် ဓမ္မကိုလည်း လိုက်လံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ နှစ်ဖက်အကြား မကွဲပြားမညီညွတ်မှုမရှိဘဲ၊ လောကီပျော်ရွှင်မှုများကိုလည်း ခံစား하였다။

Verse 5

एवं बहूनि वर्षाणि तस्य पालयतो महीम् । धर्मार्थकामसक्तस्य जग्मुरेकमहर्ह्यथा ॥

ထို့ကြောင့် သူသည် မြေကြီးကို အုပ်စိုးနေစဉ်၊ ဓမ္မ၊ ဥစ္စာ၊ ကာမတို့၌ အလေးထားအပ်နှံနေသဖြင့်၊ နှစ်များစွာသည် သူ့အတွက် တစ်နေ့တည်းကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 6

वैराग्यं नास्य सञ्जज्ञे भुञ्जतो विषयान् प्रियान् । न चाप्यलमभूत्तस्य धर्मार्थोपार्जनं प्रति ॥

ချစ်မြတ်နိုးရသော အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုများကို ခံစားနေစဉ်တွင်ပင် သူ့ထံ၌ ဝိရာဂျ (စိတ်လွတ်လပ်ခြင်း) မပေါ်ပေါက်ခဲ့။ ထို့ပြင် ဓမ္မနှင့် ဥစ္စာကို စုဆောင်းရယူခြင်းအပေါ် ‘လုံလောက်ပြီ’ ဟူသော ခံစားချက်ကိုလည်း မည်သည့်အခါမျှ မရခဲ့။

Verse 7

तं तथा भोगसंसर्ग-प्रमत्तमजितेन्द्रियम् । सुबाहुर्नाम शुश्राव भ्राता तस्य वनेचरः ॥

သူ၏အစ်ကို စုဗာဟု ဟူသောအမည်ရှိသူသည် တောတွင်း၌ နေထိုင်လျက်၊ သူသည် ပျော်ရွှင်မှုတို့၏အဖော်အပေါင်းကြောင့် မူးယစ်နေပြီး အာရုံများကို မအောင်နိုင်သေးကြောင်း ကြားသိ하였다။

Verse 8

तं बुबोधयिषुः सोऽथ चिरं ध्यात्वा महीपतिः । तद्वैरिसंश्रयं तस्य श्रेयोऽमन्यत भूपतेः ॥

သူ့ကို နိုးကြားစေလိုသဖြင့် သူသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စဉ်းစားတော်မူပြီး၊ ထိုဘုရင်အား ရန်သူထံ၌ ခိုလှုံရအောင် မောင်းနှင်စေခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဟု သတ်မှတ်하였다။

Verse 9

ततः स काशिभूपालमुदीर्णबलवाहनम् । स्वराज्यं प्राप्तुमागच्छद् बहुशः शरणं कृतिः ॥

ထို့နောက် သူသည် တပ်အင်အားနှင့် စီးနင်းတိရစ္ဆာန်များ အလွန်ခိုင်မာသော ကာသီဘုရင်ထံ ချဉ်းကပ်၍၊ မိမိနိုင်ငံကို ပြန်လည်ရယူလိုသဖြင့် ထိုတတ်မြောက်သူသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ခိုလှုံ하였다။

Verse 10

सोऽपि चक्रे बलोद्योगमलर्कं प्रति पार्थिवः । दूतञ्च प्रेषयामास राज्यं अस्मै प्रदीयताम् ॥

ထိုဘုရင်လည်း အလားကာကို တိုက်ခိုက်ရန် တပ်အင်အားကို ပြင်ဆင်ကာ၊ သံတမန်တစ်ဦးကို စေလွှတ်၍—“နိုင်ငံကို သူ့ထံ လွှဲပေးပါ” ဟု ဆို하였다။

Verse 11

सोऽपि नैच्छत्तदा दातुमाज्ञापूर्वं स्वधर्मवित् । प्रत्युवाच च तं दूतमलर्कः काशिभूभृतः ॥

ထိုအခါ အလားကာသည် တရားသဘောအရ အခွင့်အာဏာမရှိဘဲ မပေးချင်ခဲ့; မိမိ၏ တာဝန်ကို သိရှိသောကြောင့် ကာသီဘုရင်၏ သံတမန်အား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 12

मामेवाभ्येत्य हार्देन याचतां राज्यमग्रजः । नाक्रान्त्या सम्प्रदास्यामि भयेनाल्पामपि क्षितिम् ॥

“ကျွန်ုပ်၏ အစ်ကိုကြီးသည် ကိုယ်တိုင်လာ၍ စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် နိုင်ငံကို တောင်းပါစေ။ အကြမ်းဖက်မှုကြောင့်လည်း မဟုတ်၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့်လည်း မဟုတ်ဘဲ မြေတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မပေးမည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 13

सुबाहुरपि नो याञ्चां चकार मतिमांस्तदा । न धर्मः क्षत्रियस्येति याञ्चा वीर्यधनो हि सः ॥

ပညာရှိသော သုဗာဟုသည် ထိုအခါတွင်ပင် တောင်းစားခြင်းသို့ မလှည့်မီခဲ့။ အကြောင်းမှာ တောင်းစားခြင်းသည် က္ෂတ္တရိယ၏ တာဝန်မဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏ ဥစ္စာသည် ရဲရင့်သတ္တိ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 14

ततः समस्तसैन्येन काशीशः परिवारितः । आक्रान्तुमभ्यगाद्राष्ट्रमलर्कस्य महीपतेः ॥

ထို့နောက် ကာသီ၏ အရှင်သည် တပ်မတော်အလုံးစုံဖြင့် ဝန်းရံလျက် ထွက်ခွာကာ အလရက မင်း၏ နိုင်ငံကို လွှမ်းမိုးရန် ချီတက်하였다။

Verse 15

अनन्तरैश्च संश्लेषमभ्येत्य तदनन्तरम् । तेषामन्यतमैर्भृत्यैः समाक्रम्यानयद्वशम् ॥

ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် အနီးကပ်တိုးဝင်ကာ တိုက်ခိုက်၍ မိမိ၏ အမှုထမ်း/အနီးကပ်လက်ထောက် အချို့အားဖြင့် သူတို့ကို ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်စေ하였다။

Verse 16

अपीडयंश्च सामन्तांस्तस्य राष्ट्रोपरोधनैः । तथा दुर्गानुपालांश्च चक्रे चाटविकान् वशे ॥

သူသည် နိုင်ငံကို ပိတ်ဆို့ကာ ထိုမင်း၏ လက်အောက်ခံ မဟာမိတ်များကို တင်းကျပ်စွာ ဖိအားပေး하였다။ ထို့အတူ ကာကွယ်ရေးခံတပ်များ၏ စောင့်ရှောက်သူများနှင့် တောတောင်မျိုးနွယ်များကိုပင် မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆောင်ယူ하였다။

Verse 17

कांश्चिच्चोपप्रदानेन कांश्चिद् भेदेन पार्थिवान् । साम्नैवान्यान् वशं निन्ये निभृतास्तस्य येऽभवन् ॥

မင်းအချို့ကို လက်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အချို့ကို မညီညွတ်မှု ပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ အခြားသူများကိုမူ သဘောတူညီစေသော ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် ထိန်းချုပ်ခဲ့ရာ၊ အတွင်းသဘောဖြင့် သူ့ဘက်သို့ လျှို့ဝှက်စွာ လိုလားနေသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 18

ततः सोऽल्पबलो राजा परचक्रावपीजितः । कोषक्षयमवापोच्चैः पुरञ्चारुध्यतारिणा ॥

ထို့နောက် အင်အားနည်းပါးသော မင်းသည် ရန်သူတပ်အစုအဝေး၏ ဖိနှိပ်မှုကို ခံရ၍ မြို့ကို ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ထားစဉ် ဘဏ္ဍာတိုက်သည် အလွန်အမင်း လျော့နည်းသွားလေ၏။

Verse 19

इत्थं सम्पीड्यमानस्तु क्षीणकोषो दिने दिने । विषादमागात्परमं व्याकुलत्वञ्च चेतसः ॥

ဤသို့ ဖိနှိပ်ခံရပြီး ဘဏ္ဍာတိုက်သည် နေ့စဉ် နည်းသွားသဖြင့် မင်းသည် အလွန်နက်ရှိုင်းသော စိတ်ပျက်အားငယ်မှုနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြီးထဲသို့ ကျရောက်လေ၏။

Verse 20

आर्ति स परमां प्राप्य तत् सस्माराङ्गुलीयकम् । यदुद्दिश्य पुरा प्राह माता तस्य मदालसा ॥

အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်သည့်အခါ မင်းသည် အတိတ်က မိခင် မဒာလာသာက အကြာကြီးကတည်းက ပြောခဲ့သော လက်စွပ်ကို သတိရလာလေ၏။

Verse 21

ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा वाचयित्वा द्विजोत्तमान् । निष्कृष्य शासनं तस्माद्ददृशे प्रस्फुटाक्षरम् ॥

ထို့နောက် ရေချိုး၍ သန့်ရှင်းသွားပြီး အကောင်းဆုံးသော ဗြာဟ္မဏများကို (စာကို) ရွတ်ဖတ်စေကာ ထိုလက်စွပ်ထဲမှ ရေးသားထားသော ညွှန်ကြားချက်ကို ထုတ်ယူ၍ အက္ခရာများကို ထင်ရှားစွာ မြင်လေ၏။

Verse 22

तत्रैव लिखितं मात्रा वाचयामास पार्थिवः । प्रकाशपुलकाङ्गोऽसौ प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः ॥

ထိုနေရာ၌ပင် မင်းသည် မိခင်ရေးသားထားသမျှကို အသံထွက်ဖတ်လေရာ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ကြက်သီးထ၍ တုန်လှုပ်ကာ မျက်လုံးများသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပွင့်လန်းလာလေ၏။

Verse 23

सङ्गः सर्वात्मना त्याज्यः स चेत् त्यक्तुं न शक्यते । स सद्भिः सह कर्तव्यः सतां सङ्गो हि भेषजम् ॥

လောကီပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို အပြည့်အဝ စွန့်ပစ်သင့်သည်။ မစွန့်နိုင်လျှင် သုခသမာဓိရှိသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းပါ; သီလရှိသူတို့၏ အဖော်အပေါင်းသည် အမှန်တကယ် ဆေးဝါးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

Verse 24

कामः सर्वात्मना हेयो हातुं चेच्छक्यते न सः । मुमुक्षां प्रति तत्कार्यं सैव तस्यापि भेषजम् ॥

ဆန္ဒတဏှာကို အပြည့်အဝ ပယ်ဖျက်သင့်သည်။ မပယ်နိုင်လျှင် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေပါ; လွတ်မြောက်လိုသော အလိုတဏှာတည်းဟူသော အရာကပင် ထို၏ ကုသဆေးလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 25

वाचयित्वा तु बहुशो नृणां श्रेयः कथं त्विति । मुमुक्षयेति निश्चित्य सा च तत्सङ्गतो यतः ॥

«လူတို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အကျိုးကို မည်သို့ ရရှိနိုင်သနည်း» ဟု ထပ်တလဲလဲ စဉ်းစားပြီးနောက်၊ သူက «မောက္ခကို လိုလားခြင်းအားဖြင့်» ဟု ဆုံးဖြတ်하였다။ ထိုလိုလားခြင်းသည်လည်း ထိုသို့သော (သီလရှိ၊ ပညာရှိ) တို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်သည်။

Verse 26

ततः स साधुसम्पर्कं चिन्तयन् पृथिवीपतिः । दत्तात्रेयं महाभागम् अगच्छत् परमार्तिमान् ॥

ထို့နောက် ဘုရင်သည် သန့်ရှင်းသူတို့နှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို စဉ်းစားကာ အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်နေစဉ်၊ မဟာကံကောင်းရှင် ဒတ္တာတြေးယကို သွားရောက်하였다။

Verse 27

तं समेत्य महात्मानम् अकल्पषम् असङ्गिनम् । प्रणिपत्याभिसम्पूज्य यथान्यायम् अभाषत ॥

ထိုမဟာစိတ်ရှိသူ—အညစ်အကြေးကင်း၍ မကပ်ငြိသူ—ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး၊ ထို့နောက် အကျင့်ဝတ္တရားနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ပြောဆို하였다။

Verse 28

ब्रह्मन् ! कुरु प्रसादं मे शरणं शरणार्थिनाम् । दुःखापहारं कुरु मे दुःखार्तस्यातिकामिनः ॥

အို ဗြာဟ္မဏ! ကျွန်ုပ်ကို ကရုဏာပြုပါ—ခိုလှုံလိုသူအတွက် ခိုလှုံရာဖြစ်ပါ။ ကျွန်ုပ်၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ဖယ်ရှားပေးပါ; ဒုက္ခဝေဒနာကြောင့် နာကျင်နေပြီး ထိုဒုက္ခကို ကျော်လွန်လိုစိတ် ပြင်းပြနေပါသည်။

Verse 29

दुःखापहारम् अद्यैव करोमि तव पार्थिव ! । सत्यं ब्रूहि किमर्थं ते दुःखं तत् पृथिवीपते ॥

“အို မင်းကြီး၊ ယနေ့ပင် သင်၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ငါဖယ်ရှားပေးမည်။ အမှန်တရားကို ပြောပါ—အို မြေကြီး၏ အရှင်၊ ထိုဝမ်းနည်းမှုသည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် သင့်ထံ၌ ဖြစ်သနည်း?”

Verse 30

जड उवाच इत्युक्तश् चिन्तयामास स राजा तेन धीमता । त्रिविधस्यापि दुःखस्य स्थानम् आत्मानम् एव च ॥

ဇဋာက ပြောသည်– ထိုပညာရှိ၏ စကားဖြင့် မေးမြန်းခံရသော မင်းကြီးသည် စဉ်းစားဆင်ခြင်လေ၏—သုံးမျိုးသော ဒုက္ခ၏ အခြေခံနေရာနှင့် အတ္တ(အာတ္မန်) ကိုယ်တိုင်အကြောင်းကိုလည်း။

Verse 31

स विमृश्य चिरं राजा पुनः पुनरुदारधीः । आत्मानम् आत्मना धीरः प्रहस्येदम् अथाब्रवीत् ॥

ထိုဉာဏ်မြင့်မားသော မင်းကြီးသည် အကြိမ်ကြိမ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီး—တည်ကြည်လျက်—ပြုံးကာ၊ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင်ကို ကိုယ်တိုင် စိစစ်သုံးသပ်၍ ဤစကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 32

नाहम् उर्वो न सलिलं न ज्योतिरनिलो न च । नाकाशं किन्तु शारीरं समेत्य सुखमिष्यते ॥

“ကျွန်ုပ်သည် မြေမဟုတ်၊ ရေမဟုတ်၊ မီးမဟုတ်၊ လေမဟုတ်၊ အာကာသလည်း မဟုတ်။ ထိုအရာတို့ ပေါင်းစည်းလာခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သော ကိုယ်ခန္ဓာရှိမှုသာလျှင် (စိတ်ကူးယဉ်၍) ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေတတ်သည်။”

Verse 33

न्यूूनातिरिक्ततां याति पञ्चकेऽस्मिन् सुखासुखम् । यदि स्यान्म किन्न स्यादन्यस्थेऽपि हि तन्मयि ॥

ချမ်းသာခြင်းနှင့်ဒုက္ခသည် ဤငါးမျိုးစုစည်းမှု (ကိုယ်ခန္ဓာပေါင်းစည်းမှု) အတွင်း၌ ချို့တဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လွန်ကဲခြင်းအဖြစ် တွေ့ရသည်။ အကယ်၍ အမှန်တကယ် ငါ့၏အရာဖြစ်လျှင်၊ ငါသည် ထိုအရာမှ ခွဲ၍ အခြားနေရာ၌ တည်နေသော်လည်း၊ ငါ၏ အသိဉာဏ်သဘာဝရှိသော်လည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ငါ့အတွက် မရှိနိုင်သနည်း?

Verse 34

नित्यप्रभूतसद्भावे न्यूूनाधिक्यान्नतोन्नते । तथा च ममतात्यक्ते विशेषो नोपलभ्यते ॥

အမြဲပြည့်စုံ၍ အမြဲအမှန်တကယ်ဖြစ်သော အတည်ရှိမှု၌ ချို့တဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လွန်ကဲခြင်းကြောင့် ‘နိမ့်’ ‘မြင့်’ ဟူသော ခွဲခြားမှု မရှိ။ ထို့အတူ ‘ငါ့၏’ ဟူသော ပိုင်ဆိုင်မှုကို စွန့်လွှတ်သော် ခွဲခြားချက် မည်သည့်အရာမျှ မမြင်ရ။

Verse 35

तन्मात्रावस्थिते सूक्ष्मे तृतीयांशे च पश्यतः । तथैव भूतसद्भावं शरीरं किं सुखासुखम् ॥

လူတစ်ဦးသည် သေးငယ်သန့်ရှင်းသော ‘အဲဒါတစ်ခုတည်း’ အခြေအနေ၌ တည်နေ၍ ‘တတိယအပိုင်း’ (ကြမ်းနှင့်သေးငယ်ကို ကျော်လွန်သော မြင့်မားသည့် ရပ်တည်ချက်) ကို မြင်သော်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို သာမန်ဓာတ်တရားအဖြစ်သာ မြင်ရသည်—ထိုအခါ အတ္တမန်အတွက် ချမ်းသာခြင်း သို့မဟုတ် ဒုက္ခ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း?

Verse 36

मनस्यवस्थितं दुःखं सुखं वा मानसञ्च यत् । यतस्ततो न मे दुःखं सुखं वा न ह्यहं मनः ॥

ဒုက္ခ သို့မဟုတ် ချမ်းသာခြင်းနှင့် စိတ်ဆိုင်ရာ အရာအားလုံးသည် စိတ်ထဲ၌ တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဒုက္ခလည်း မဟုတ်၊ ချမ်းသာလည်း မဟုတ်—ငါ့၏အရာ မဟုတ်—အကြောင်းမှာ ငါသည် စိတ် မဟုတ်သောကြောင့်။

Verse 37

नाहङ्कारो न च मनो बुद्धिर्नाहं यतस्ततः । अन्तःकरणजं दुःखं पारख्यं मम तत्कथम् ॥

ငါသည် အဟင်္ကာရ (အတ္တ) မဟုတ်၊ စိတ်လည်း မဟုတ်၊ ဗုဒ္ဓိ (ဉာဏ်) လည်း မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် အန္တဟ္ကရဏ (အတွင်းကိရိယာ) မှ ပေါက်ဖွားသော၊ အခြားသူ (မဟုတ်-အတ္တ) ၏ အရာဖြစ်သည့် ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ငါ့၏အရာ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း?

Verse 38

नाहं शरीरं न मनो यतोऽहं पृथक् शरीरान्मनसस्तथाहम् । तत् सन्तु चेतस्यथवापि देहे सुखानि दुःखानि च किं ममात्र ॥

ငါသည် ကိုယ်ခန္ဓာမဟုတ်၊ စိတ်လည်းမဟုတ်။ အကြောင်းမှာ ငါသည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်လည်းကွာခြား၍ စိတ်နှင့်လည်းကွာခြားသည်။ ပျော်ရွှင်မှုနှင့်နာကျင်မှုတို့သည် စိတ်၌ဖြစ်စေ ကိုယ်၌ဖြစ်စေ—ဤနေရာ၌ ငါနှင့်အဘယ်သို့ဆိုင်သနည်း။

Verse 39

राज्यस्य वाञ्छां सुरुतेऽग्रजोऽस्य देहस्य चेत् पञ्चमयः स राशिः । गुणप्रवृत्त्या मम किन्नु तत्र तत्स्थः स चाहञ्च शरीरतोऽन्यः ॥

ဤကိုယ်ခန္ဓာ၏ အရင်ဆုံးသော အစိတ်အပိုင်း—ငါးမျိုးဖြင့်ဖွဲ့သော စုပေါင်း (pañcamaya)—က မင်းအာဏာလိုချင်စိတ်ကို ဖြစ်စေပါက၊ ဂုဏ်သုံးပါး (guṇa) ၏ လှုပ်ရှားမှုသာဖြစ်သော ထိုအရာသည် ငါနှင့်အဘယ်သို့ဆိုင်သနည်း။ ထိုစုစည်းမှုသည် ထိုနေရာ၌တည်ရှိပြီး၊ ငါလည်း (သက်သေဖြစ်၍) ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်ကွာခြားသူဖြစ်သည်။

Verse 40

न यस्य हस्तादिकमप्यशेषं मांसं न चास्थीनि खिराविभागः । कस्तस्य नागाश्वरथादिकोशैः स्वल्पोऽपि सम्बन्ध इहास्ति पुंसः ॥

လက်တို့ကဲ့သို့သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများပင် မိမိအတ္တမဟုတ်၊ အသားလည်းမဟုတ်၊ အရိုးလည်းမဟုတ်၊ အပိုင်းအခြားများလည်းမဟုတ်သူအတွက်—ဤနေရာ၌ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား၊ خز خز خز (ဘဏ္ဍာ) နှင့် ထိုကဲ့သို့သောအရာများနှင့် သေးငယ်သည့်ဆက်နွယ်မှုတောင် မည်သို့ရှိနိုင်မည်နည်း။

Verse 41

तस्मान्न मेऽरिर्न च मेऽस्ति दुःखं न मे सुखं नापि पुरं न कोषम् । न चाश्वनागादि बलं न तस्य नान्यस्य वा कस्यचिद्वा ममास्ति ॥

ထို့ကြောင့် ငါ၌ ရန်သူမရှိ၊ နာကျင်မှုလည်းမရှိ၊ ပျော်ရွှင်မှုလည်းမရှိ။ မြို့လည်းမရှိ၊ خز خز خز (ဘဏ္ဍာ) လည်းမရှိ။ မြင်း၊ ဆင်တို့ကဲ့သို့သော အင်အားလည်းမရှိ—သူ၏အရာဖြစ်စေ အခြားသူ၏အရာဖြစ်စေ ‘ငါ၏’ ဟုဆိုစရာမရှိ။

Verse 42

यथा घटीकुम्भकमाṇ्डलुस्थम् आकाशमेकं बहुधा हि दृष्टम् । तथा सुबाहुः स च काशिपोऽहं मल्ये च देहेषु शरीरभेदैः ॥

အာကာသတစ်ခုတည်းကို သေးငယ်သောအိုး၊ အိုးကြီး၊ သို့မဟုတ် ရေထည့်အိုးအတွင်း ပိတ်ထားသော် များစွာကွဲပြားသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာကွာခြားမှုကြောင့်လည်း Subāhu ရှိသည်၊ Kāśipa ရှိသည်၊ ငါလည်းရှိသည်၊ ထို့ပြင် မလ္လ (Malla) တို့နှင့် အခြားကိုယ်ရှိသတ္တဝါများအတွင်း အခြားသူများလည်းရှိသည်။