Adhyaya 28

Verse 1

इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें सुशर्माका वधविषयक सत्ताईसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २७ ॥ ऑपन- राज छा अकाल अष्टाविशोश् ध्याय: सहदेवके द्वारा उलूक और शकुनिका वध एवं बची हुई सेनासहित दुर्योधनका पलायन संजय उवाच तस्समिन्‌ प्रवृत्ते संग्रामे गजवाजिनरक्षये | शकुनि: सौबलो राजन्‌ सहदेवं समभ्ययात्‌

ဤသို့ဖြင့် မဟာဘာရတ၏ ရှလျပရဝ၌ သုရှർമာကို သတ်ခြင်းအကြောင်း အခန်း ၂၇ ပြီးဆုံး၏။ အခန်း ၂၈—သဟဒေဝက ဥလူကနှင့် ရှကునိကို သတ်ခြင်း၊ ကျန်ရှိသော စစ်တပ်နှင့်အတူ ဒုရျောဓန ထွက်ပြေးခြင်း။ သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မင်းကြီး၊ ဆင်၊ မြင်းနှင့် လူတို့ကို ဖျက်ဆီးသတ်ဖြတ်သော ထိုစစ်ပွဲ စတင်ပြင်းထန်လာသည့်အခါ သုဗလ၏သား ရှကునိသည် သဟဒေဝထံ တိုက်ရိုက် ချီတက်ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 2

ततो<स्यापततस्तूर्ण सहदेव: प्रतापवान्‌ । शरौघान्‌ प्रेषयामास पतड्रानिव शीघ्रगान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် (ရှကునိ) သဟဒေဝထံ အလျင်အမြန် တိုက်ခိုက်လာသည့်အခါ သတ္တိပြည့်ဝသော သဟဒေဝသည် ချက်ချင်းပင် မြန်ဆန်သော မြားအစုအဝေးကြီးကို လွှတ်ချလေ၏—ကောင်းကင်၌ ကျိုင်းအုပ်ကဲ့သို့ ပြန့်နှံ့သွားကာ လာမည့် တိုက်ခိုက်မှုကို တားဆီးရန် ဖြစ်၏။

Verse 3

उलूकश्च रणे भीम॑ विव्याध दशभि: शरै: । शकुनिश्च महाराज भीम॑ विदृध्वा त्रिभि: शरै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ဥလူကသည် ဘီမကို မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့ပြင် မဟာရာဇာတော်၊ ရှကူနိသည်လည်း ဘီမကို မြားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 4

ते शूरा: समरे राजन्‌ समासाद्य परस्परम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်— အို မင်းကြီး၊ ထိုသူရဲကောင်းတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရင်ဆိုင်တွေ့ဆုံကာ မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ခိုက်၍ ဗျိုင်းနှင့် မိုရ်ငှက်အမွှေးကဲ့သို့ အမွှေးတပ်ထားသော မြားချွန်များဖြင့် အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြလေ၏။ ထိုမြားတို့သည် ရွှေရောင်အမွှေးတပ်၍ ကျောက်ပေါ်တွင် သန့်စင်စွာ ချွန်ထက်အောင် သွေးထားကာ နားတိုင်အောင် ဆွဲတင်ပြီးမှ လွှတ်ပစ်သဖြင့် သေမင်းတိကျမှုဖြင့် ပျံသန်းလေ၏။

Verse 5

विव्यधुर्निशितैर्बाणै: कड़कबर्हिणवाजितै: । स्वर्णपुड्खै: शिलाधौतैराकर्णप्रहितैः शरै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— အို မင်းကြီး၊ ထိုသူရဲကောင်းတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နီးကပ်စွာ ဆုံတွေ့ကာ အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြလေ၏။ သူတို့သည် လင်းတအမွှေးနှင့် မိုရ်ငှက်အမွှေးတို့ဖြင့် အမွှေးတပ်ထားသော မြားချွန်များ—ရွှေရောင်ပုဒ်ခါးတပ်၍ ကျောက်ပေါ်တွင် သွေးတင်ထားကာ နားတိုင်အောင် ဆွဲတင်ပြီးမှ လွှတ်ပစ်သော မြားများ—ဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြလေ၏။

Verse 6

तेषां चापभुजोत्सृष्टा शरवृष्टिविशाम्पते । आच्छादयद्‌ दिश: सर्वा धारा इव पयोमुच:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— လူတို့၏အရှင်၊ ပြည်သူတို့၏ကာကွယ်ရှင်တော်၊ ထိုသူရဲကောင်းတို့၏ လေးနှင့်လက်မောင်းအင်အားမှ လွှတ်ပစ်သော မြားမိုးသည် မိုးတိမ်မှ ရေစီးများက ကောင်းကင်ကို အရပ်ရပ် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ အရပ်အားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းလေ၏။

Verse 7

ततः क्रुद्धो रणे भीम: सहदेवश्न भारत । चेरतु: कदनं संख्ये कुर्वन्ती सुमहाबलौ,भारत! तदनन्तर क्रोधमें भरे हुए भीमसेन और सहदेव दोनों महाबली वीर युद्धस्थलमें भीषण संहार मचाते हुए विचरने लगे

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထို့နောက် အို ဘာရတ၊ စစ်မြေပြင်၌ ဒေါသထန်နေသော ဘီမနှင့် စဟဒေဝတို့သည် အင်အားကြီးမားသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦးဖြစ်၍ တိုက်ခိုက်ရာနေရာအနှံ့ လှည့်လည်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ်ဖြတ်မှုကို ဖြစ်စေကြလေ၏။

Verse 8

ताभ्यां शरशतैश्छन्न॑ं तद्‌ बलं तव भारत । सान्धकारमिवाकाशमभवत्‌ तत्र तत्र ह,भरतनन्दन! उन दोनोंके सैकड़ों बाणोंसे ढकी हुई आपकी सेना जहाँ-तहाँ अन्धकारपूर्ण आकाशके समान प्रतीत होती थी

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို ဘာရတ၊ ထိုနှစ်ဦး ပစ်လွှတ်သော မြားရာပေါင်းများစွာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခံရသော သင်၏တပ်သည် နေရာနေရာ၌ အမှောင်ထူထပ်သော ကောင်းကင်ကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ၏—အို ဘာရတမျိုး၏ ဝမ်းမြောက်စရာသူ။

Verse 9

अश्लैविपरिधावद्धि: शरच्छन्नैविंशाम्पते । तत्र तत्र वृतो मार्गों विकर्षद्धि्हतान्‌ बहूनू

သဉ္ဇယက ပြောသည်—«အို အရှင်၊ ၎င်းသည် မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့ လှုပ်ရှားပြေးလွှား၏။ ဆောင်းဦးအမှုန်အမြူဖြင့် ဖုံးကွယ်သည့် နေမင်းကဲ့သို့ ရွေ့လျားသွား၏။ နေရာနေရာ၌ လမ်းကြောင်းသည် ပိတ်ဆို့ကာ သေဆုံးသူများစွာကို ဆွဲယူသွားလေ၏»။

Verse 10

प्रजानाथ! बाणोंसे ढके हुए भागते घोड़ोंने, जो बहुत-से मरे हुए वीरोंको अपने साथ इधर-उधर खींचे लिये जाते थे, यत्र-तत्र जानेका मार्ग अवरुद्ध कर दिया ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ မြားများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ကြောက်လန့်၍ ထွက်ပြေးသော မြင်းတို့သည် ကျဆုံးသွားသော သူရဲကောင်းများစွာကို အတူတကွ ဆွဲယူသွားသဖြင့် အရပ်ရပ်သို့ သွားရာလမ်းများကို ပိတ်ဆို့စေ၏။ ထို့ပြင် အို ဂုဏ်သရေရှိသော မင်းကြီး၊ မြေပြင်သည် မြင်းစီးသူတို့နှင့်အတူ သတ်ဖြတ်ခံရသော မြင်းအလောင်းများ၊ ဖြတ်တောက်ခံရသော သံချပ်ကာများ၊ ကျိုးပဲ့သွားသော လှံများ—ထို့အပြင် လှံရှည်၊ ဂျာဗလင်၊ ဓား၊ ဒတ်နှင့် ပုဆိန်တို့ဖြင့် ပြန့်ကျဲဖုံးလွှမ်းနေ၍ စစ်မြေပြင်သည် အရောင်စုံသီးပွင့်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ စိမ်းကားစုံလင်၍ ထင်မြင်ရ၏။

Verse 11

ऋषिभि: शक्तिभिश्रैव सासिप्रासपरश्रथै: । संछन्ना पृथिवी जज्ञे कुसुमै: शबला इव

သဉ္ဇယက ပြောသည်—မြေပြင်သည် လှံများ၊ ဂျာဗလင်များ၊ ဓားများ၊ လှံရှည်များနှင့် ပုဆိန်များဖြင့် အပြည့်အဝ ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ၏။ အရောင်စုံပန်းများ ပြန့်ကျဲနေသည့် မြေကဲ့သို့ စိမ်းကားစုံလင်၍ မြင်ရလေ၏။

Verse 12

योधास्तत्र महाराज समासाद्य परस्परम्‌ | व्यचरन्त रणे क्रुद्धा विनिघ्नन्त: परस्परम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ စစ်သူရဲတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နီးကပ်စွာ ဆုံတွေ့ကာ ဒေါသအရှိန်ဖြင့် စစ်မြေပြင်တစ်လျှောက် လှုပ်ရှား၍ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး သတ်ဖြတ်ကြ၏။

Verse 13

महाराज! वहाँ रणभूमिमें कुपित हुए योद्धा एक-दूसरेसे भिड़कर परस्पर चोट करते हुए घूम रहे थे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မဟာရာဇာ၊ ထိုစစ်မြေပြင်၌ ဒေါသထန်နေသော စစ်သူရဲတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ထိပ်တိုက်ဆုံကာ လှည့်ပတ်လျက် ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးနှက်ကြ၏။ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးများ လှိမ့်လည်ကာ၊ မျက်နှာများသည် နှုတ်ခမ်းကို သွားဖြင့် ကိုက်တင်းထားသဖြင့်၊ နားကပ် (ကဏ္ဍလ) များတပ်ဆင်ထားသေးသော ခေါင်းဖြတ်များဖြင့် မြေပြင်သည် ဖုံးလွှမ်းသွား၏—ကြာပန်း၏ ပန်းမှုန်ကဲ့သို့ မဲမှောင်သော်လည်း ကြာတံမျှင်၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ ရောင်လက်နေ၏။ မျက်စိတင်းတင်း စိုက်ကြည့်မှုနှင့် နှုတ်ခမ်းကို ကိုက်တင်းထားမှုတို့က စစ်တွင် လွှတ်ချလိုက်သော ဒေါသသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မည်းမှောင်သော မြင်ကွင်းတစ်ခုအဖြစ် ချိုးဖျက်ပြီး စစ်မြေပြင်ကို ထိန်းမနိုင်သော ဒေါသ၏ သက်သေအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်ကို ဖော်ပြ၏။

Verse 14

भुजैश्छिन्नैर्महाराज नागराजकरोपमै: । साड्दै: सतनुत्रैश्न सासिप्रासपरश्चधै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မဟာရာဇာ၊ စစ်မြေပြင်သည် နဂါးဘုရင်၏ လက်မောင်းကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော ဖြတ်တောက်ခံ လက်မောင်းများဖြင့် ပြန့်ကျဲနေပြီး၊ ဓားများ၊ ဒိုင်းများနှင့် ဓားသွား၊ လှံ၊ ပုဆိန် စသည့် လက်နက်များလည်း ပေါင်းစုံကျန်ရစ်နေ၏။ ထိုမြင်ကွင်းသည် ဒေါသနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှု၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကုန်ကျစရိတ်ကို ကြေညာသကဲ့သို့၊ ရဲရင့်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုတို့လည်း နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးခြင်းသို့သာ ဆုံကြောင်းကို ဖော်ပြ၏။

Verse 15

कबन्धैरुत्थितैश्किन्नै्न॑त्यद्धिश्चापरैर्युधि । क्रव्यादगणसंछन्ना घोरा भूत्‌ पृथिवी विभो

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို အင်အားကြီးသူ၊ စစ်မြေပြင်၌ မြေကြီးသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာ၏—အသားစားသတ္တဝါအုပ်စုများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသည်—ခေါင်းမဲ့ ကိုယ်ထည်များနှင့် ဖြတ်တောက်ခံ ကိုယ်ခန္ဓာများက ထလာသကဲ့သို့ ရပ်တည်နေကြသဖြင့်၊ ထို့ပြင် အခြား ချိုးဖျက်ပျက်စီးနေသော ကိုယ်ခန္ဓာများလည်း ရှိနေ၏။ ထိုမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ သီလပိုင်းဆိုင်ရာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကို ကြေညာ၏—ဓမ္မသည် သတ်ဖြတ်မှုသို့ ပြိုလဲသွားသောအခါ မြေပြင်တောင် အဓမ္မ၏ အလေးချိန်ကို ထမ်းနေရသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 16

महाराज! अंगद, कवच, खड़्ग, प्रास और फरसोंसहित कटी हुई हाथीकी सूड़के समान भुजाओं, छिन्न-भिन्न एवं खड़े होकर नाचते हुए कबन्धों तथा अन्य लोगोंसे भरी और मांसभक्षी जीव-जन्तुओंसे आच्छादित हुई यह पृथ्वी बड़ी भयंकर प्रतीत होती थी ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မဟာရာဇာ၊ မြေပြင်သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ထင်ရ၏—ဆင်နှာမောင်းကဲ့သို့ ဖြတ်တောက်ခံ လက်မောင်းများက လက်ကောက်၊ သံချပ်ကာ၊ ဓား၊ လှံ၊ ပုဆိန်တို့နှင့်အတူ ပြန့်ကျဲနေပြီး၊ ခေါင်းမဲ့ ကိုယ်ထည်များက ရပ်တည်လျက် ကခုန်သကဲ့သို့ ထင်ရကာ၊ အခြား ကျဆုံးသူများဖြင့်လည်း ပြည့်နှက်ပြီး၊ အသားစားသတ္တဝါများက ဖုံးလွှမ်းထား၏။ ထို့ပြင် ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ ကုရုဝင်တို့၏ စစ်တပ် အနည်းငယ်သာ ကျန်သည့်အခါ ပாண்டဝတို့သည် ဝမ်းမြောက်လျက် ကုရုဝင်တို့ကို ယမ၏ နေရာ (သေခြင်း) သို့ မောင်းနှင်ပို့ဆောင်ကြ၏။

Verse 17

इस प्रकार उस महासमरमें जब कौरवोंके पास बहुत थोड़ी सेना शेष रह गयी, तब हर्ष और उत्साहमें भरकर पाण्डव वीर उन सबको यमलोक पहुँचाने लगे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ ကုရုဝင်တို့၏ စစ်တပ် အလွန်နည်းပါးသာ ကျန်သည့်အခါ ပாண்டဝသူရဲကောင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် အသစ်ပြန်လည်သော စိတ်အားထက်သန်မှုဖြင့် သူတို့အားလုံးကို ယမလောကသို့ ပို့ဆောင်ရန် လှုပ်ရှားကြ၏။ ထိုအချိန်တွင်ပင် သုဗလ၏ သား၊ သတ္တိနှင့် အာနုဘော်ကြီးသော ရှကူနိ (စောဝါလေယ) သည် မိမိလှံဖြင့် သဟဒေဝ၏ ခေါင်းကို ပြင်းထန်စွာ ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 18

स विह्दलो महाराज रथोपस्थ उपाविशत्‌ । सहदेवं तथा दृष्टवा भीमसेन: प्रतापवान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုထိုးနှက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရ၍ တုန်လှုပ်သွားသော သဟဒေဝသည် မိမိရထား၏ ထိုင်ခုံပေါ်သို့ လဲကျထိုင်သွား၏။ သဟဒေဝ၏ ထိုအခြေအနေကို မြင်သော် အင်အားကြီး ဘီမစೇနသည် ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် တောက်လောင်လာ၏။ မိသားစုကို ကာကွယ်လိုသည့် ဒေါသတက်ကြွမှုဖြင့် ရန်သူတို့၏ ရှေ့တိုးခြင်းကို တားဆီးကာ နာရာစ အမြှားများကို ရာချီ၊ ထောင်ချီ မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်၍ သူတို့၏ တန်းစီမှုကို ထိုးဖောက်ကွဲပြားစေ하였다။

Verse 19

सर्वसैन्यानि संक्रुद्धो वारयामास भारत । निर्बिभेद च नाराचै: शतशो5थ सहस्रश:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို ဘာရတ၊ ဒေါသထန်လျက်ရှိသော သူသည် သင်၏ တပ်အင်အားအားလုံး၏ ရှေ့တိုးမှုကို တားဆီးခဲ့ပြီး နာရာစ အမြှားများကို ရာချီ—ထောင်ချီတိုင်အောင်—ပစ်လွှတ်ကာ ထိုးဖောက်၍ ခွဲခြမ်းပျက်စီးစေ하였다။

Verse 20

विनिभिद्याकरोच्चैव सिंहनादमरिंदम: । तेन शब्देन वित्रस्ता: सर्वे सहयवारणा:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရန်သူတန်းစီမှုကို ထိုးဖောက်ချိုးဖျက်ပြီးနောက် ရန်သူနှိမ်နင်းသူသည် ခြင်္သေ့ဟောက်သံကြီးကို အားကြီးစွာ ဟောက်လေ၏။ ထိုအသံကြီးကြောင့် လူတို့သာမက မြင်းနှင့် ဆင်တို့ပါ အားလုံး ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သွားကြ၏။

Verse 21

प्रभग्नानथ तान्‌ दृष्टवा राजा दुर्योधनो<ब्रवीत्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုတပ်များ ပျက်စီးကွဲပြား၍ ရှုပ်ထွေးနေသည်ကို မြင်သော် ဘုရင် ဒုရယောဓနက ပြောဆိုလေ၏။

Verse 22

निवर्तध्यमधर्मज्ञा युध्यध्वं कि सृतेन व: । इह कीर्ति समाधाय प्रेत्य लोकान्‌ समश्लुते

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ဓမ္မကို မသိသူတို့၊ ပြန်လှည့်ကြလော့။ တိုက်ကြလော့—ဤနောက်ဆုတ်ခြင်းက သင်တို့အတွက် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ ဤနေရာတွင် ကီर्तिကို တည်ထောင်လျက်၊ သေပြီးနောက် ဗီရိယဖြင့် ရရှိသော လောကများသို့ သင်တို့ ရောက်လိမ့်မည်» ဟု ဆို၏။

Verse 23

प्राणान्‌ जहाति यो धीरो युद्धे पृष्ठमदर्शयन्‌ । उन सबको भागते देख राजा दुर्योधनने इस प्रकार कहा--“अरे पापियो! लौट आओ और युद्ध करो। भागनेसे तुम्हें क्या लाभ होगा? जो धीर वीर रणभूमिमें पीठ न दिखाकर प्राणोंका परित्याग करता है

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «စစ်မြေပြင်၌ နောက်ကျောမပြဘဲ (မလှည့်ပြေးဘဲ) သတ္တိတည်ကြည်စွာ အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူသည် ဤလောက၌ ဂုဏ်သတင်းကို တည်ထောင်နိုင်ပြီး၊ သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော လောကများ၌ ချမ်းသာကို ခံစားရ၏» ဟု။ ရာဇာ၏ ဤစကားဖြင့် ခေါ်ဆိုခံရသော်၊ သုဘလ၏ သား စကူနိ၏ လမ်းစဉ်ကို လိုက်သူတို့သည် …

Verse 24

पाण्डवानभ्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्‌ । राजा दुर्योधनके ऐसा कहनेपर सुबलपुत्र शकुनिके पीछे चलनेवाले सैनिक “अब हमें मृत्यु ही युद्धसे लौटा सकती है” ऐसा संकल्प लेकर पुन: पाण्डवोंपर टूट पड़े ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒုရျောဓနမင်း၏ စကားကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသော သုဘလ၏ သား စကူနိကို လိုက်သူ စစ်သည်တို့သည် “စစ်မှ ပြန်လှည့်စေမည့်အရာမှာ သေခြင်းသာ” ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ပाण्डဝတို့အပေါ် ထပ်မံ တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ လူတို့ ပြေးလွှားကာ ရောယှက်သွားလာကြသဖြင့် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဟုန်းဟုန်းမြည်သံကြီး ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 25

तांस्तथा पुरतो दृष्टवा सौबलस्य पदानुगान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရှေ့တန်း၌ ထိုသို့ပင်၊ သုဘလ၏ သား၏ ခြေရာကို လိုက်သူတို့ကို မြင်သောအခါ၊ စကူနိ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် တိုးလာသော အဖွဲ့ကို သူမြင်လိုက်ရသည်။ စစ်အတွင်း၌ လှည့်ကွက်များသော လမ်းညွှန်ကို မျက်နှာမူ၍ အတုယူလိုက်ခြင်းက စစ်သူရဲတို့ကို ဖျက်ဆီးရာ ရွေးချယ်မှုများဆီသို့ ဆွဲခေါ်သွားနိုင်ကြောင်းကို ထိုမြင်ကွင်းက သတိပေးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 26

प्रत्याश्व॒स्य च दुर्धर्ष.: सहदेवो विशाम्पते

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ စိတ်တည်ငြိမ်လာပြီးနောက် မတားဆီးနိုင်သော သူရဲကောင်း သဟဒေဝသည် ပြုံးသလိုဖြင့် စကူနိကို မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့နောက် မြားသုံးစင်းဖြင့် စကူနိ၏ မြင်းတို့ကို သတ်လေပြီး၊ ထပ်မံ၍ ပြုံးသလိုပင် မြားမိုးဖြင့် သုဘလ၏ သား၏ လေးကို အစိတ်စိတ် ခွဲချိုးပစ်လေ၏။

Verse 27

शकुनिं दशभिर्विद्ध्वा हयांश्षास्य त्रिभि: शरै: । ध्नुश्चिच्छेद च शरै: सौबलस्य हसन्निव

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သဟဒေဝသည် စကူနိကို မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်၍၊ ထို့နောက် မြားသုံးစင်းဖြင့် သူ၏ မြင်းတို့ကို သတ်လေ၏။ ထို့ပြင် ပြုံးသလိုဖြင့်ပင် မြားများစွာဖြင့် သုဘလ၏ သား၏ လေးကို အစိတ်စိတ် ခွဲချိုးပစ်လေ၏။

Verse 28

अथान्यद्‌ धनुरादाय शकुनिर्युद्धदुर्मद: । विव्याध नकुलं षष्ट्या भीमसेनं च सप्तभि:

ထို့နောက် စစ်ပွဲ၏မာနကြောင့် မူးယစ်နေသော သကူနိသည် အခြားတစ်လက်သေနတ်ကို ကိုင်ယူကာ နကူလာကို မြားခြောက်ဆယ်ဖြင့် ထိုးနှက်၍ ဘီမစೇနကို မြားခုနစ်စင်းဖြင့် ထိခိုက်စေ하였다။ ဤကဗျာပိုဒ်သည် စစ်ပွဲ၏မရပ်မနားသောလှုပ်ရှားမှုကို ထင်ဟပ်စေပြီး မာနနှင့် စစ်ဒေါသက ထပ်တလဲလဲ တိုက်ခိုက်စေသော်လည်း အပိုင်းအစအလုံးစုံတွင်တော့ လိမ်လည်ကောက်ကျစ်မှု၏နောက်ဆက်တွဲ သမ္မာတရားဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်နှင့် ထိုအကြမ်းဖက်မှုကို ဆန့်ကျင်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 29

उलूको5पि महाराज भीम॑ विव्याध सप्तभि: । सहदेवं च सप्तत्या परीप्सन्‌ पितरं रणे,महाराज! रणभूमिमें पिताकी रक्षा करते हुए उलूकने भीमसेनको सात और सहदेवको सत्तर बाणोंसे क्षत-विक्षत कर दिया

စဉ္ဇယက ပြောသည်—အရှင်မင်းကြီး၊ စစ်မြေပြင်တွင် ဖခင်ကို ကာကွယ်လိုသော အူလူကလည်း ဘီမကို မြားခုနစ်စင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ စဟဒေဝကို မြားခုနစ်ဆယ်ဖြင့် ထိခိုက်စေ하였다။

Verse 30

त॑ भीमसेन: समरे विव्याध नवशभि: शरै: | शकुनिं च चतु:षष्ट्या पार्श्स्थांश्व त्रिभिस्त्रिभि:

စဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် စစ်ပွဲအလယ်တွင် ဘီမစೇနသည် အူလူကကို မြားကိုးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ သကူနိကို မြားခြောက်ဆယ်လေးစင်းဖြင့် ထိခိုက်စေကာ သကူနိ၏ဘေးကာကွယ်သူများကိုလည်း တစ်ဦးချင်း မြားသုံးစင်းစီဖြင့် ထိုးနှက်하였다။ ၎င်းသည် ရန်သူ၏အထောက်အပံ့ကို ချိုးဖောက်၍ မိမိဘက်၏တိုးတက်မှုကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အင်အားပြင်းထန်ပြီး ပစ်မှတ်တိကျသော တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။

Verse 31

ते हन्यमाना भीमेन नाराचैस्तैलपायितै: । सहदेवं रणे क्रुद्धाश्छादयन्‌ शरवृष्टिभि:

စဉ္ဇယက ပြောသည်—ဘီမ၏ ဆီတင်ထားသော နာရာချ မြားများဖြင့် ထိုးနှက်ခံနေရသော်လည်း၊ သူတို့သည် စစ်ပွဲအလယ်တွင် ဒေါသထွက်ကာ စဟဒေဝကို မြားမိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုက်ကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ဒေါသက တိုက်ခိုက်သူတို့ကို မစဉ်းစားဘဲ ပြန်လည်လက်တုံ့ပြန်စေပြီး သမ္မာသော ယှဉ်ပြိုင်မှုမှ အပြစ်တင်သည့် ဖိနှိပ်ခြင်းသို့ ပစ်မှတ်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 32

पर्वतं वारिधाराभि: सविद्युत इवाम्बुदा: | भीमसेनके नाराचोंको तेल पिलाया गया था। उनके द्वारा भीमसेनके हाथसे मार खाये हुए शत्रु-सैनिकोंने रणभूमिमें कुपित होकर सहदेवको अपने बाणोंकी वर्षासे ढक दिया, मानो बिजलीसहित मेघोंने जलकी धाराओंसे पर्वतको आच्छादित कर दिया हो ।।

စဉ္ဇယက ပြောသည်—«လျှပ်စီးပါသော မိုးတိမ်များက မိုးရေစီးကြောင်းများဖြင့် တောင်တစ်လုံးကို စိုစွတ်ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့၊ ဘီမစೇန၏ လက်ဖြင့် ထိုးနှက်ခံပြီးနောက် စစ်မြေပြင်တွင် ဒေါသထွက်နေသော ရန်သူစစ်သည်များသည် စဟဒေဝကို ထူထပ်သော မြားမိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိုက်ကြသည်။ ထို့နောက် သတ္တိပြင်းထန်၍ အာနုဘော်ကြီးသော စဟဒေဝသည် ရှေ့သို့ တိုးဝင်သွား하였다»။

Verse 33

सायकानां नवत्या वै सहदेवमवाकिरत्‌ | महाराज! शकुनिके साथ उलूक भी था

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ မြားကိုးဆယ်ဖြင့် သူသည် သဟဒေဝကို မိုးသွန်းသကဲ့သို့ ပစ်ချလိုက်၏။ ထို့ပြင် မဟာရာဇာ၊ ဥလူကလည်း ရှကုနိနှင့်အတူ ရှိနေ၍ ဘီမစေနကို မြားဆယ်လုံးဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့နောက် ရှကုနိသည် ဘီမကို မြားသုံးလုံးဖြင့် ဒဏ်ရာပေးပြီး သဟဒေဝကို မြားကိုးဆယ်ဖြင့် ထပ်မံမိုးသွန်းကာ ဖုံးလွှမ်းလေ၏။ သဟဒေဝက ထိုးကျစေသဖြင့် သူသည် ရထားပေါ်မှ မြေပြင်သို့ လဲကျသွား၏»။

Verse 34

रुधिराप्लुतसर्वाड्रो नन्दयन्‌ पाण्डवान्‌ युधि । सहदेवके हाथसे मारा गया उलूक युद्धमें पाण्डवोंको आनन्दित करता हुआ रथसे पृथ्वीपर गिर पड़ा। उस समय उसके सारे अंग खूनसे लथपथ हो गये थे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူ၏ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး သွေးဖြင့်စိုရွှဲလျက် ရထားပေါ်မှ မြေပြင်သို့ လဲကျသွား၏—သဟဒေဝ၏လက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခံရသော်လည်း ထိုအခိုက်၌ပင် ပန်ဒဝတို့သည် စစ်မြေပြင်တွင် ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ သားဖြစ်သူ သေဆုံးသွားသည်ကို မြင်သောအခါ ရှကုနိသည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ ရှည်လျားစွာ အသက်ရှူကာ ဝိဒုရ၏ အကြံဉာဏ်ကို သတိရလေ၏။ မျက်လုံးများတွင် မျက်ရည်ပြည့်လျက် စိုးရိမ်သောအတွေးထဲ၌ အချိန်ကြာကြာ နစ်မြုပ်နေ၏။

Verse 35

साश्रुकण्ठो विनि:श्वस्य क्षत्तुर्वाक्यमनुस्मरन्‌ । चिन्तयित्वा मुहूर्त स बाष्पपूर्णेक्षण: श्वसन्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– မျက်ရည်ကြောင့် လည်ချောင်းတင်းကျပ်လျက် သူသည် နက်ရှိုင်းစွာ သက်ပြင်းချကာ ဝိဒုရ၏စကားကို သတိရနေ၏။ ထို့နောက် မျက်လုံးများ မျက်ရည်ပြည့်လျက် အသက်ရှူကြမ်းကြမ်းဖြင့် အချိန်တစ်ခဏ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုထဲ၌ နစ်မြုပ်နေ၏—အို ဘာရတ။ ဤမြင်ကွင်းသည် ဂုဏ်မာန်ကြီးစဉ် မနာခံခဲ့သော ပညာရှိအကြံဉာဏ်၏ သဘောတရားအလေးချိန်ကို ဖော်ပြသည်; အကျိုးဆက်များ ရင့်မှည့်လာသောအခါ နောင်တသည် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာ၏။

Verse 36

सहदेवं समासाद्य त्रिभिरविव्याध सायकै: । तानपास्य शरान्‌ मुक्तान्‌ शरसंघै: प्रतापवान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သဟဒေဝထံ နီးကပ်လာသော အင်အားကြီးစစ်သူရဲသည် မြားသုံးလုံးဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့နောက် မိမိထံသို့ လွှတ်လာသော မြားများကို ပယ်ဖျက်ကာ စစ်သွေးစစ်မာန်ပြည့်ဝလျက် မြားအစုအဝေးများဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်လေ၏။

Verse 37

छिन्ने धनुषि राजेन्द्र शकुनि: सौबलस्तदा

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ မြားတံကိုင် (လေး) ဖြတ်တောက်ခံရသောအခါ ထိုအချိန်၌ စုဘလ၏သား ရှကုနိသည်…»

Verse 38

प्रगुह्दा विपुलं खड़॒गं सहदेवाय प्राहिणोत्‌ । राजेन्द्र! धनुष कट जानेपर उस समय सुबलपुत्र शकुनिने एक विशाल खड़्ग लेकर उसे सहदेवपर दे मारा ।। तमापतन्तं सहसा घोररूप॑ विशाम्पते

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုအခါ သုဗလ၏သား ရှကူနီသည် ဓားကြီးတစ်လက်ကို ဆုပ်ကိုင်ကာ သဟဒေဝအပေါ်သို့ ပစ်လွှတ်လိုက်သည်။ ထိုလက်နက်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ရုတ်တရက် အလျင်အမြန် ကျဆင်းလာ၏—စစ်မြေပြင်တွင် လှည့်ကွက်နှင့် ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်မှုတို့က သမာဓိရှိသူကိုတောင် ထိုးနှက်နိုင်ကြောင်း၊ ရှုပ်ထွေးမှုအတွင်း တည်ငြိမ်မှုနှင့် ခွဲခြားသိမြင်မှုကို စမ်းသပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။

Verse 39

असिं दृष्टवा तथा च्छिन्न॑ प्रगृह्ा महतीं गदाम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူ၏ဓားကို ထိုသို့ ဖြတ်ချိုးခံရသည်ကို မြင်လျှင်၊ သူသည် ဂဒါကြီးတစ်လက်ကို ချက်ချင်း ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။ စစ်မြေပြင်၏ ကြမ်းတမ်းသော တာဝန်ကျင့်ဝတ်အရ လက်နက်တစ်ခု မအောင်မြင်သွားလျှင် စစ်သူရဲသည် အခြားလက်နက်တစ်ခုကို အလျင်အမြန် ကိုင်စွဲရမည်—တိုက်ပွဲ၏ အကြမ်းဖက်မှု တိုးမြင့်လာသော်လည်း ဆုံးဖြတ်ချက်မလျော့ဘဲ တည်ကြည်ရ၏။

Verse 40

ततः शक्ति महाघोरां कालरात्रिमिवोद्यताम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် သူသည် ကာလရာထရီကိုယ်တိုင် မြှောက်တင်ထားသကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်တရာ ကြမ်းတမ်းသော လှံတံကို မြှောက်တင်လိုက်သည်။ ၎င်းသည် မကြာမီကျရောက်မည့် ပျက်စီးခြင်း၏ ပုံရိပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်၏ အကြမ်းဖက်မှုက လက်နက်များကို သေမင်းနှင့် သီလအန္တရာယ်၏ ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပြောင်းလဲစေကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 41

तामापतन्ती सहसा शरै: कनकभूषणै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– “ထို့နောက် ရုတ်တရက်ပင် ၎င်းသည် အောက်သို့ တဟုန်ထိုး ကျဆင်းလာရာ၊ ရွှေအလှဆင်ထားသော မြားများဖြင့် ထိုးနှက်ခံရ၏။”

Verse 42

सा पपात त्रिधा छच्छिन्ना भूमी कनकभूषणा

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရွှေအလှဆင်ထားသော်လည်း ၎င်းသည် မြေပြင်သို့ လဲကျသွားပြီး သုံးပိုင်းခွဲကာ ဖြတ်တောက်ခံရ၏။ ဤစကားကြောင်းသည် စစ်၏ အဆုံးအဖြတ်ကြမ်းတမ်းမှုကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသည်—လှပ၍ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည့်အရာတောင် အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် အပျက်အစီးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

Verse 43

शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद्‌ वै शतह्ददा । तीन टुकड़ोंमें कटी हुई वह सुवर्णभूषित शक्ति आकाशसे गिरनेवाली चमकीली बिजलीके समान पृथ्वीपर बिखर गयी ।। ४२ $ ।। शक्ति विनिहतां दृष्टवा सौबलं च भयार्दितम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– မိုးကောင်းကင်မှ မီးလောင်တောက်ပသော ကြယ်ကျ (မီတီယာ) တစ်စင်းက ပေါက်ကွဲကာ ကျလာသကဲ့သို့၊ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော «သက္တိ» လှံတံသည် အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲကွဲသွားပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ လျှပ်စီးတောက်ပသကဲ့သို့ ပြန့်ကျဲကျသွား၏။ ထိုသက္တိ ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်၍၊ သုဗလ၏သား ရှကူနိလည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် ထိခိုက်နေသည်ကို သိမြင်သော်၊ စစ်သူရဲတို့၏ စိတ်ထဲတွင် ကံကြမ္မာ၏ အင်အားနှင့် စစ်တွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည့် လမ်းကြောင်း၏ အကျိုးဆက်များရှေ့၌ နာမည်ကြီးအာယုဓများနှင့် မာန်တက်သော ယုတ္တိများပင် လဲကျတတ်ကြောင်း အမှောင်မိုက်သည့် သေချာမှုတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 44

दुद्रुवुस्तावका: सर्वे भये जाते ससौबला: । उस शक्तिको नष्ट हुई देख और सुबलपुत्र शकुनिको भी भयसे पीड़ित जान आपके सभी सैनिक भयभीत हो शकुनिसहित वहाँसे भाग खड़े हुए || ४३ $ || अथोक्क्रुष्टं महच्चासीत्‌ पाण्डवैर्जितकाशिभि:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ကြောက်ရွံ့မှု ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ သင်၏တပ်သားအားလုံးသည် ဆောဘလားတို့နှင့်အတူ ပျက်ကွက်ကာ ထွက်ပြေးကြ၏။ «သက္တိ» ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်ပြီး၊ သုဗလ၏သား ရှကူနိလည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် ထိခိုက်နေသည်ကို သိသဖြင့်၊ သင်၏စစ်သားတို့သည် ထိတ်လန့်ကာ ရှကူနိနှင့်အတူ ထိုနေရာမှ ထွက်ပြေးသွားကြ၏။ ထို့နောက် ကာရှီတို့ကို အနိုင်ယူပြီးသော ပाण्डဝတို့ထံမှ စစ်အော်သံကြီး တစ်ရပ် ထွက်ပေါ်လာ၏။

Verse 45

धार्तराष्ट्रास्तत: सर्वे प्रायशो विमुखा भवन्‌ । उस समय विजयसे उल्लसित होनेवाले पाण्डवोंने बड़े जोरसे सिंहनाद किया। इससे आपके सभी सैनिक प्राय: युद्धसे विमुख हो गये ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဓြတရာရှ္ဋ္ရ၏သားတို့သည် အများစုက စစ်မှ မျက်နှာလွှဲသွားကြ၏။ အောင်ပွဲကြောင့် ရွှင်လန်းနေသော ပाण्डဝတို့သည် အားကြီးစွာ စင်္ဟနာဒ (ခြင်္သေ့အော်သံ) ကို ထုတ်ကြ၏။ ထိုအော်သံကြောင့် သင်၏စစ်သားတို့သည် အများစုက စစ်ကို မလိုလားတော့ကြ။ သူတို့ စိတ်ဓာတ်ကျနေသည်ကို မြင်သော် မာဒရီ၏သား သတ္တိပြင်းသော နကူလာသည် သူတို့၏ အားမာန်ယိုင်ယွင်းမှုကို သတိပြုမိ၏။

Verse 46

ततो गान्धारकैर्गुप्तं पुष्ठैरश्वैर्जये धृतम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဂန္ဓာရစစ်သူရဲတို့က ကာကွယ်ပေးလျက်၊ နောက်ဘက်မှ မြန်ဆန်သော မြင်းများက အောင်ပွဲ၏ လှိုင်းထဲတွင် သူ့ကို ရှေ့သို့ သယ်ဆောင်သွားကြ၏။ စစ်ရေစီးကြောင်း ပြောင်းလဲသည့်အခါ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို ပြသသကဲ့သို့၊ စစ်တွင် အင်အားကြီးသူပင် သစ္စာရှိ အကာအကွယ်များနှင့် စည်းကမ်းရှိသော အထောက်အပံ့ကို မလွဲမသွေ အားထားရသည်။

Verse 47

आससाद रणे यानन्‍्तं सहदेवो5थ सौबलम्‌ । इसके बाद गन्धारदेशके हृष्ट-पुष्ट घोड़ों और घुड़सवारोंसे सुरक्षित तथा विजयके लिये दृढ़संकल्प होकर रणभूमिमें जाते हुए सुबलपुत्र शकुनिपर सहदेवने आक्रमण किया ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် စဟဒေဝသည် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ရှေ့သို့ တက်လာနေသော သုဗလ၏သား ရှကူနိထံသို့ နီးကပ်ဝင်ရောက်လာ၏။ အောင်ပွဲအတွက် ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် စဟဒေဝသည် လှည့်ကွက်များကြွယ်ဝသော ဂန္ဓာရခေါင်းဆောင်ကို တိုက်ခိုက်လေ၏။ ရှကူနိသည် အားကောင်း၍ မျိုးကောင်းသော မြင်းများနှင့် ကျွမ်းကျင်သော မြင်းစီးသူရဲတို့၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင် ရှေ့သို့ ရွေ့လျားနေရာ၊ ထိုတွေ့ဆုံမှုသည် အတိတ်အပြစ်များကို သတိရခြင်းနှင့် စစ်၏ တာဝန်တရားတို့က တွန်းအားပေးခဲ့၏။

Verse 48

अधिज्यं बलवत्‌ कृत्वा व्याक्षिपन्‌ सुमहद्‌ धनु:

Verse 49

स सौबलमभिद्र॒त्य गार्ध्रपत्रै: शिलाशितै: । भृशमभ्यहनत्‌ क्रुद्धस्तोत्रेरिव महाद्विपम्‌

Sañjaya said: Rushing straight at Śakuni, he powerfully struck him again and again with stone-whetted arrows fletched with vulture-feathers. In wrath he wounded him deeply, as one would drive a great elephant with sharp goads—an image of battle-fury overriding restraint and turning skill into ruthless force.

Verse 50

उवाच चैनं मेधावी विगृहा स्मारयन्निव | क्षत्रधर्मे स्थिरो भूत्वा युध्यस्व पुरुषो भव

Sañjaya said: Then the wise Sahadeva, as though reminding him of his own deeds while rebuking him, spoke: “Stand firm in the warrior’s duty; fight—be a man.” The thrust is moral as well as martial: the joy Shakuni once took in casting dice in the assembly now ripens into its grave consequence on the battlefield, where the fruit of that wrongdoing must be faced.

Verse 51

यत्‌ तदा हााष्यसे मूढ ग्लहन्नक्षे: सभातले । फलमप्य प्रपश्यस्व कर्मणस्तस्य दुर्मते

Sanjaya said: “O fool, you who laughed then while gambling with dice on the floor of the royal assembly—now, O evil-minded one, behold today the fruit of that very deed.” The verse frames the battlefield reckoning as the moral consequence of Shakuni’s earlier wrongdoing in the dice-hall, linking present violence to past adharma.

Verse 52

निहतास्ते दुरात्मानो येडस्मानवहसन्‌ पुरा । दुर्योधन: कुलाड्रार: शिष्टस्त्वं चास्य मातुल:

Sañjaya said: “Those wicked men who once mocked us in former days have been slain. Now only Duryodhana—the disgrace of his lineage—remains, and you, his maternal uncle. Today I shall sever your head with a razor-sharp blade and deliver you to death, just as fruit is struck down from a tree with a beating stick.”

Verse 53

अद्य ते निहनिष्यामि क्षरेणोन्मथितं शिर: । वृक्षात्‌ फलमिवाविद्धं लगुडेन प्रमाथिना

Sañjaya said: “Today I shall strike you down, severing your head with a razor-sharp blade—just as a fruit is knocked from a tree by a crushing club.” The utterance conveys the war’s grim moral collapse: victory is framed not as righteous restraint but as total annihilation of the remaining foe, with violent imagery meant to intimidate and to seal the end of a ruined lineage.

Verse 54

एवमुक्त्वा महाराज सहदेवो महाबल: । संक़्रुद्धो रणशार्दूलो वेगेनाभिजगाम तम्‌,महाराज! ऐसा कहकर रणक्षेत्रमें सिंहके समान पराक्रम दिखानेवाले महाबली सहदेवने अत्यन्त कुपित हो बड़े वेगसे उसपर आक्रमण किया

Sañjaya said: “Having spoken thus, O King, the mighty Sahadeva—like a tiger among warriors—became inflamed with anger and, with great speed, rushed to attack him.” The verse underscores the surge of martial resolve after a declaration, showing how words in war immediately translate into decisive action, with anger harnessed into battlefield momentum.

Verse 55

अभिगम्य सुदुर्धर्ष: सहदेवो युधां पति: । विकृष्य बलवच्चापं क्रोधेन प्रज्वलन्निव

Sañjaya said: Then Sahadeva—an exceedingly unassailable lord of battle—advanced toward his foe. Drawing his mighty bow with force, blazing as if with wrath, he prepared to strike. The scene underscores the warrior’s disciplined ferocity in combat: anger is present, yet it is harnessed into decisive action within the accepted code of battlefield engagement.

Verse 56

शकुनिं दशभिर्विद्धवा चतुर्भिश्वास्य वाजिन: । छत्र॑ ध्वजं धनुश्चास्य च्छित्त्वा सिंह इवानदत्‌

Sanjaya said: Sahadeva, foremost among warriors and exceedingly hard to overcome, advanced in wrath and, drawing his bow with force, pierced Shakuni with ten arrows and struck his horses with four more. Then, cutting down his parasol, banner, and bow, he roared like a lion—an act meant to break the enemy’s pride and fighting capacity in the midst of righteous battle.

Verse 57

छिन्नध्वजधनुश्छत्र: सहदेवेन सौबल: । कृतो विद्धश्न बहुभि: सर्वमर्मसु सायकै:,सहदेवने शकुनिके ध्वज, छत्र और धनुषको काट देनेके पश्चात्‌ उसके सम्पूर्ण मर्मस्थानोंमें बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी

Sanjaya said: Shakuni, the son of Subala, had his banner, bow, and parasol cut down by Sahadeva; and then Sahadeva pierced him with many arrows, striking deep at all his vital points. The scene underscores the relentless precision of battlefield duty, where martial skill is exercised without hesitation against a formidable and culpable adversary.

Verse 58

ततो भूयो महाराज सहदेव: प्रतापवान्‌ । शकुने: प्रेषयामास शरवृष्टिं दुरासदाम्‌,महाराज! तत्पश्चात्‌ प्रतापी सहदेवने पुनः शकुनिपर दुर्जय बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ कर दी

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထို့နောက်တဖန် မဟာရာဇာ၊ သာဟဒေဝ မဟာဗလဝန်သည် ရှကူနိအပေါ် မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်သော မြားမိုးကို ထပ်မံပစ်လွှတ်하였다။ စစ်၏တင်းကျပ်သော သဘောတရားအတွင်း၌ သူသည် မလျော့မနည်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကို ပြန်လည်တိုးမြှင့်ကာ မြေမလျှော့ဘဲ ရန်သူကို ဖိအားပေးလျက်ရှိ하였다။

Verse 59

ततस्तु क्रुद्ध: सुबलस्य पुत्रो माद्रीसुतं सहदेवं विमर्दे । प्रासेन जाम्बूनद भूषणेन जिघांसुरेको5भिपपात शीघ्रम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထိုအခါ စုဗလ၏သား ရှကူနိသည် ဒေါသထန်လာ၍ မာဒရီ၏သား သာဟဒေဝကို စစ်ပွဲအလယ်၌ တစ်ယောက်တည်း အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။ ဂျာမ္ဘူနဒ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော လှံဖြင့် သူ့ကို သတ်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ဤကဗျာသည် စစ်၏ဒေါသက ဆင်ခြင်ဉာဏ်ကို တစ်ခုတည်းသော သွေးထွက်သံယို ရည်မှန်းချက်သို့ ကျဉ်းမြောင်းစေပြီး တိုက်ပွဲကို တာဝန်ထက် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အငြိုးအတေးအဖြစ် ပြောင်းလဲစေကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Verse 60

माद्रीसुतस्तस्य समुद्यतं त॑ प्रासं सुवृत्ती च भुजी रणाग्रे । भल्लैस्त्रिभिर्युगपत्‌ संचकर्त ननाद चोच्चैस्तरसा55जिमध्ये

သဉ္ဇယက ပြောသည်— စစ်မြေပြင်၌ မာဒရီ၏သားသည် ရန်သူက မြှောက်ထားသော လှံကိုလည်းကောင်း၊ ဝိုင်းဝိုင်းလှပ၍ အားကောင်းသော လက်နှစ်ဖက်ကိုလည်းကောင်း ထက်မြက်သော မြားသုံးစင်းဖြင့် တပြိုင်နက်တည်း ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ထို့နောက် တိုက်ပွဲအလယ်၌ သူသည် လျင်မြန်ပြင်းထန်သော အင်အားဖြင့် အော်ဟစ်ဟိန်းဟောက်ကာ စစ်ရေးအသာစီးနှင့် စစ်က တောင်းဆိုသည့် နှလုံးသားတင်းမာမှုကို ပြသ하였다။

Verse 61

तस्याशुकारी सुसमाहितेन सुवर्णपुड्खेन दृढायसेन । भल्लेन सर्वावरणातिगेन शिर: शरीरात्‌ प्रममाथ भूय:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထို့နောက် လျင်မြန်သွက်လက်သော သာဟဒေဝသည် သေချာစွာ ချိန်ညှိပစ်လွှတ်၍ ရွှေတောင်ပံတပ်ထားသော သံဖြင့်ပြုလုပ်된 ခိုင်မာသော ဘ္ဟလ္လ မြားတစ်စင်း—ကာကွယ်ရေးအလွှာအားလုံးကို ထိုးဖောက်နိုင်သော မြား—ဖြင့် ရှကူနိ၏ ခေါင်းကို ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထပ်မံ ဖြတ်ချလိုက်သည်။ ဤကဗျာသည် စစ်မြေပြင်ကံကြမ္မာ၏ ကြမ်းတမ်းသော အဆုံးသတ်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်တို့သည် ပြန်မရနိုင်သော အကျိုးဆက်သို့ ရောက်စေပြီး၊ အငြိုးအတေးကို အဆုံးထိ လိုက်လံသည့်အခါ အဆုံးသတ်သည် ပြတ်သား၍ သွေးထွက်သံယို ဖြစ်လာသည်။

Verse 62

शरेण कार्तस्वरभूषितेन दिवाकराभेण सुसंहितेन । ह्ातोत्तमाड़ो युधि पाण्डवेन पपात भूमौ सुबलस्य पुत्र:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထား၍ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသည့် မြားတစ်စင်းကို သေချာစွာ ချိန်ညှိပစ်လွှတ်ကာ ပाण्डဝ သာဟဒေဝသည် စုဗလ၏သားကို စစ်မြေပြင်၌ လဲကျစေ하였다။ တိုက်ပွဲအလယ်၌ ခေါင်းဖြတ်ခံရပြီးနောက် ရှကူနိသည် အသက်မဲ့ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားသည်—ကူရုက္ခေတ္တရ စစ်မြေပြင်ပေါ်၌ အငြိုးအတေးနှင့် အကျိုးဆက်တို့၏ ရှည်လျားသော ချိတ်ဆက်မှုကို ပြီးဆုံးစေသည့် စစ်၏ လုပ်ရပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 63

स तच्छिरो वेगवता शरेण सुवर्णपुडुखेन शिलाशितेन । प्रावेरयत्‌ कुपित: पाण्डुपुत्रो यत्तत्‌ कुरूणामनयस्य मूलम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ဒေါသထန်လျက် ပဏ္ဍု၏သား သဟဒေဝသည် ကျောက်ဖြင့်ချွန်ထက်အောင်သွေးထားပြီး ရွှေတောင်ပံတပ်ဆင်ထားသော လျင်မြန်သည့် မြားတစ်စင်းကို ပစ်လွှတ်ကာ ကုရုတို့၏ပျက်စီးခြင်းကို မတရားမှုနှင့် လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အမြစ်တည်စေခဲ့သော ရှကူနိ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်ကျစေ하였다။ ထိုခဏသည် စစ်၏ သာမန်မဟုတ်သော တရားတော်ဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြသည်—အဓမ္မကို စီမံသူသည် မိမိစတင်ခဲ့သော အန္တရာယ်၏ အကျိုးကို ရင်ဆိုင်ရသည်။

Verse 64

भुजौ सुवृत्तौ प्रचकर्त वीर: पश्चात्‌ कबन्धं रुधिरावसिक्तम्‌ | विस्पन्दमानं निपपात घोरं रथोत्तमात्‌ पार्थिव पार्थिवस्यथ

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ သူရဲကောင်း သဟဒေဝသည် မင်း၏ လှပ၍ဝိုင်းဝိုင်းသန်မာသော လက်နှစ်ဖက်ကို ဖြတ်တောက်လိုက်၏။ ထို့နောက် သွေးစိုရွှဲကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး တုန်ခါနေသေးသော ကိုယ်ခန္ဓာတုံးသည် ထိုမင်း၏ အကောင်းဆုံး ရထားပေါ်မှ အောက်သို့ ကျသွားလေ၏—အို မင်းကြီး။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ မလွဲမသွေ အကျိုးဆက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—မင်းမျိုးမင်းနွယ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဆွေမျိုးရင်းချာမှုတောင် စစ်မြေပြင်၌ ရန်ပြုမှု၏ အကျိုးကို မကာကွယ်နိုင်။

Verse 65

हातोत्तमाड़ं शकुनिं समीक्ष्य भूमौ शयानं रुधिरार्द्रगात्रम्‌ । योधास्त्वदीया भयनष्टसत्त्वा दिशः प्रजग्मुः प्रगृहीतशस्त्रा:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ခေါင်းပြတ်ကျသွားသော ရှကူနိကို သွေးစိုရွှဲသော ကိုယ်အင်္ဂါများနှင့် မြေပြင်ပေါ် လဲလျောင်းနေသည်ကို မြင်သော် သင်၏ စစ်သည်တို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် သတ္တိပျက်ကာ လက်နက်ကိုင်လျက်ပင် အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ပြေးသွားကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် အဓမ္မကို လှည့်ဖြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ဦးဆောင်သူတစ်ဦး ပြိုလဲသည့်အခါ နောက်လိုက်တပ်ဖွဲ့၏ စိတ်ဓာတ်လည်း ပြိုကွဲသွားတတ်ကြောင်းကို ပြသသည်—ကြောက်ရွံ့မှုက တာဝန်ကို ကျော်လွန်သွားသည်။

Verse 66

प्रविद्रुता: शुष्कमुखा विसंज्ञा गाण्डीवघोषेण समाहताश्र । भयार्दिता भग्नरथाश्चनागा: पदातयश्नैव सधार्तराष्ट्रा:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ဂါဏ္ဍီဝ၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့သော တံခါးသံကြောင့် ထိခိုက်သွားကြသဖြင့် သူတို့သည် ကြောက်လန့်ကာ ထွက်ပြေးကြ၏—မျက်နှာများ ခြောက်သွေ့၍ အာရုံများ ပျက်လုနီးပါး၊ သေမလို ဖြစ်သကဲ့သို့။ ရထားများ ပျက်စီး၊ မြင်းနှင့် ဆင်များလည်း ဖျက်ဆီးခံရသဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှုက နှိပ်စက်ကာ ဓာတရাষ্ট্ৰတပ်ဖွဲ့သည် ဒုရ്യೋಧနနှင့်အတူ ခြေလျင်ဖြင့် ပြေးလွှားသွားကြ၏။

Verse 67

ततो रथाच्छकुनिं पातयित्वा मुदान्विता भारत पाण्डवेया: । शड्खान्‌ प्रदध्मु: समरे5तिहृष्टा: सकेशवा: सैनिकान्‌ हर्षयन्त:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထို့နောက် ရထားပေါ်မှ ရှကူနိကို လဲကျစေပြီးနောက် ပဏ္ဍုသားတို့သည် ဝမ်းမြောက်လျက် စစ်မြေပြင်၌ ခွံသံများကို မှုတ်ကြ၍ အလွန်ပျော်ရွှင်သွားကြသည်။ ကေရှဝ (ကృష్ణ) နှင့်အတူ သူတို့သည် မိမိတို့တပ်ဖွဲ့ကိုလည်း ရွှင်လန်းစေ하였다။ ဤခဏသည် အဓမ္မ၏ အဓိက လှုံ့ဆော်သူတစ်ဦး ကျဆုံးသည့်နောက် စိတ်ဓာတ်မြင့်တက်လာခြင်းကို ပြသသည်—စစ်၏ အောင်ပွဲသည် ကိုယ်ခန္ဓာသာမက စိတ်နှင့် တရားဓမ္မအပေါ်တွင်လည်း သက်ရောက်သည်။

Verse 68

भरतनन्दन! रथसे शकुनिको गिराकर समरांगणमें श्रीकृष्णसहित समस्त पाण्डव अत्यन्त हर्षमें भरकर सैनिकोंका हर्ष बढ़ाते हुए प्रसन्नतापूर्वक शंखनाद करने लगे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတမျိုးနွယ်၏ အမွေဆက်ခံသူရေ! စစ်မြေပြင်၌ သကုနိကို ရထားပေါ်မှ လှဲချလိုက်သောအခါ၊ သရီကృష్ణနှင့်အတူ ပाण्डဝတို့ အားလုံးသည် အလွန်အမင်း ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ စစ်သည်တို့၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ကာ ပျော်ရွှင်စွာ သင်္ခါကို မှုတ်ကြ၏။ တိုက်ပွဲအတွင်း သဟဒေဝကို မြင်သော် အားလုံးက ဂုဏ်ပြုကြပြီး– “ကံကောင်းလှ၏၊ မကောင်းသဘောရှိသော သကုနိ မဟာတ္မာသည် သူ၏သားနှင့်တကွ သင်က စစ်မြေပြင်၌ သတ်လိုက်ပြီ၊ အို သူရဲကောင်း!” ဟု ဆိုကြ၏။»

Verse 203

प्राद्रवनू सहसा भीता: शकुनेश्व॒ पदानुगा: । शत्रुदमन भीमसेनने शत्रुसेनाको विदीर्ण करके बड़े जोरसे सिंहनाद किया। उनकी उस गर्जनासे भयभीत हो शकुनिके पीछे चलनेवाले सारे सैनिक घोड़े और हाथियोंसहित सहसा भाग खड़े हुए

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သကုနိနောက်လိုက် စစ်သည်တို့သည် ကြောက်လန့်၍ ချက်ချင်း ထွက်ပြေးကြ၏။ ရန်သူနှိမ်နင်းသူ ဘီမစೇနသည် ရန်သူတန်းစီကို ခွဲဖောက်ပျက်စီးစေပြီးနောက် အလွန်ပြင်းထန်သော ခြင်္သေ့ဟောက်သံကို ဟောက်လေ၏။ ထိုမိုးကြိုးတုန်သံကြောင့် သကုနိနောက်ဘက်၌ လှုပ်ရှားနေသော စစ်သည်အားလုံးသည် မြင်းနှင့် ဆင်တို့ပါအတူ တပြိုင်နက် ပျက်ကွက်ကာ ထွက်ပြေးကြ၏။

Verse 243

क्षुब्धसागरसंकाशा: क्षुभिता: सर्वतो5भवन्‌ | राजेन्द्र! वहाँ धावा करते समय उन सैनिकोंने बड़ा भयंकर कोलाहल मचाया। वे विक्षुब्ध समुद्रके समान क्षोभमें भरकर सब ओर छा गये

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို မင်းမြတ်တို့၏ အကောင်းဆုံးရေ! ထိုစစ်သည်တို့ တိုက်ခိုက်ရန် အပြေးအလွှား ဝင်လာစဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် ဆူညံသံကြီးကို ထုတ်လွှင့်ကြ၏။ မုန်တိုင်းထန်သော ပင်လယ်ကဲ့သို့ လှုပ်ရှားကာ ဒေါသအလွန်ဖြင့် လှိုင်းထသလို အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့သွားကြ၏။»

Verse 253

प्रत्युद्ययुर्महाराज पाण्डवा विजयोद्यता: । महाराज! शकुनिके सेवकोंको इस प्रकार सामने आया देख विजयके लिये उद्यत हुए पाण्डव वीर आगे बढ़े

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို မဟာမင်းကြီးရေ! အောင်ပွဲကို အတည်ပြုထားသော ပाण्डဝတို့သည် ရင်ဆိုင်ရန် ရှေ့သို့ တိုးလာကြ၏။»

Verse 323

उलूकस्य महाराज भल्लेनापाहरच्छिर: । महाराज! तब प्रतापी शूरवीर सहदेवने एक भलल मारकर अपने ऊपर आक्रमण करनेवाले उलूकका मस्तक काट डाला

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို မင်းကြီးရေ! သဟဒေဝသည် ထက်မြက်သော ဘ္ဟလ္လ မြားတစ်စင်းဖြင့် ဥလူက၏ ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်ကာ ခွာယူလိုက်၏။»

Verse 363

सहदेवो महाराज भ्नुश्चिच्छेद संयुगे महाराज! इसके बाद सहदेवके पास जाकर उसने तीन बाणोंद्वारा उनपर प्रहार किया। उसके छोड़े हुए उन बाणोंका अपने शरसमूहोंसे निवारण करके प्रतापी सहदेवने युद्धस्थलमें उसका धनुष काट डाला

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အရှင်မင်းကြီး၊ စစ်မြေပြင်၏ အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သဟဒေဝသည် ရန်သူ၏ လေးကို ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ထို့နောက် ထိုစစ်သူရဲက သဟဒေဝထံ နီးကပ်လာ၍ မြားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်하였다။ သဟဒေဝသည် မိမိ၏ မြားမိုးဖြင့် ထိုမြားများကို တားဆီးကာ စစ်ကွင်းပေါ်တွင် မတုန်မလှုပ် ရပ်တည်လျက် ရန်သူ၏ လေးကို ထပ်မံ ဖြတ်တောက်ပစ်하였다—စစ်၏ ရက်စက်မှုအလယ်တွင်ပင် မရူးသွပ်သော သတ္တိနှင့် စည်းကမ်းတကျ ကျွမ်းကျင်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 383

द्विधा चिच्छेद समरे सौबलस्य हसन्निव । प्रजानाथ! शकुनिके उस घोर खड्गको सहसा आते देख समरांगणमें सहदेवने हँसते हुए-से उसके दो टुकड़े कर डाले

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ပြည်သူတို့၏ အရှင်မင်းကြီး၊ စစ်မြေပြင်၏ အပြင်းအထန်တိုက်ပွဲအတွင်း သဟဒေဝသည် ဟာသသလို ပြုံးရယ်နေသကဲ့သို့ပင် စောဘလ၏သား ရှကူနီ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဓားကို ချက်ချင်း နှစ်ပိုင်း ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ထိုခဏသည် စစ်၏ ရှုပ်ထွေးမှုအလယ်တွင်ပင် သဟဒေဝ၏ တည်ငြိမ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် စည်းကမ်းတကျ ကျွမ်းကျင်မှုကို ထင်ရှားစေသည်—တစ်ခဏအတွင်း အသက်နှင့် သေခြင်းကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သည့် အရာဖြစ်သည်။

Verse 396

प्राहिणोत्‌ सहदेवाय सा मोघा न्‍्यपतद्‌ भुवि | उस खड्गको कटा हुआ देख शकुनिने सहदेवपर एक विशाल गदा चलायी; परंतु वह विफल होकर पृथ्वीपर गिर पड़ी

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဓားကို ဖြတ်တောက်ခံရသည်ကို မြင်သော ရှကူနီသည် သဟဒေဝထံ အလွန်ကြီးမားသော ဂဒါကို ပစ်လွှတ်하였다။ သို့သော် ထိုထိုးနှက်မှုသည် အကျိုးမရှိဘဲ မြေပြင်ပေါ်သို့ အန္တရာယ်မဖြစ်စေဘဲ ကျသွား하였다—စစ်၏ ရှုပ်ထွေးမှုအလယ်တွင် စွမ်းရည်နှင့် ကံကြမ္မာတို့ ပေါင်းစည်းကာ အကြမ်းဖက်စိတ်ရင်း၏ အကျိုးကို ဆုံးဖြတ်ကြောင်းကို ပြသသည့် ပုံရိပ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

Verse 406

प्रेषयामास संक्रुद्ध: पाण्डवं प्रति सौबल: । यह देख सुबलपुत्र क्रोधभे जल उठा। अबकी बार उसने उठी हुई कालरात्रिके समान एक महाभयंकर शक्ति सहदेवको लक्ष्य करके चलायी

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဒေါသထန်လျက် စောဘလ၏သား (ရှကူနီ) သည် ပाण्डဝကို ရည်ရွယ်၍ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်၊ အဝတ်အစားမဟုတ်။

Verse 413

त्रिधा चिच्छेद समरे सहदेवो हसन्निव । अपने ऊपर आती हुई उस शक्तिको सुवर्णभूषित बाणोंद्वारा मारकर सहदेवने समरांगणमें हँसते हुए-से सहसा उसके तीन टुकड़े कर डाले

သဉ္ဇယက ပြောသည်—စစ်မြေပြင်တွင် သဟဒေဝသည် ပြုံးရယ်သကဲ့သို့ပင် မိမိထံသို့ လာသော ရှက်တိ (śakti) ကို ရွှေတန်ဆာဆင်ထားသော မြားများဖြင့် ထိုးခွဲကာ ချက်ချင်း သုံးပိုင်း ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စည်းကမ်းရှိသော သတ္တိကို ဖော်ပြသည်—သေမင်းဆန်သော အကြမ်းဖက်မှုအလယ်တွင်ပင် စိတ်တည်ငြိမ်မှုနှင့် တိကျမှုက ကာကွယ်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ခြင်း၏ ဓမ္မတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်စေသည်။

Verse 453

शरैरनेकसाहसैर्वारियामास संयुगे । उन सबको युद्धसे उदासीन देख प्रतापी माद्रीकुमार सहदेवने अनेक सहस्र बाणोंकी वर्षा करके उन्हें युद्धस्थलमें ही रोक दिया

သဉ္ဇယက ပြောသည်—စစ်ပွဲအလယ်၌ သူသည် မြားထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် သူတို့ကို တားဆီးထိန်းချုပ်하였다။ ထိုသူရဲကောင်းတို့သည် စစ်ကို မလိုလားသကဲ့သို့ စိတ်လျော့သွားကြသည်ကို မြင်လျှင် မာဒရီ၏သား သဟဒေဝ မဟာသတ္တိရှိသူသည် မရေတွက်နိုင်သော မြားမိုးကို လွှတ်ချ၍ သူတို့ကို စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် တင်းကျပ်စွာ ချုပ်ထားကာ—စစ်သူရဲအဖြစ်၏ တာဝန်ကို မလွတ်မလပ် ရင်ဆိုင်စေ하였다။

Verse 473

रथेन काज्चनाड्रेन सहदेव: समभ्ययात्‌ । नरेश्वर! शकुनिको अपना अवशिष्ट भाग मानकर सहदेवने सुवर्णमय अंगोंवाले रथके द्वारा उसका पीछा किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ သဟဒေဝသည် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော ရထားဖြင့် ရှေ့တိုးလာ하였다။ စစ်၏အကြွေးစာရင်း၌ မိမိအတွက် ကျန်ရှိသေးသော အပိုင်းအဖြစ် ရှကူနိကို သတ်မှတ်ကာ သဟဒေဝသည် အစိတ်အပိုင်းများကို ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရထားဖြင့် သူ့နောက်ကို နီးကပ်စွာ လိုက်လံ追撃하였다—လှည့်စားတတ်သော အစပြုသူကို တရားဓမ္မ၏ အရေးတကြီးမှုအောက်၌ တာဝန်ခံစေရန် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာ စစ်ကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။