Adhyaya 11
Śalya–Bhīma Gadā-saṃnipāta and Śalya’s Bāṇa-jāla against Yudhiṣṭhira (Book 9, Chapter 11)
Upa-parva: Gadā-yuddha and the Madra–Pāṇḍava Engagements (Śalya Parva, episodic battle unit)
Sañjaya describes Śalya arming himself with an all-iron mace upon seeing the charioteer fallen, standing immovable and compared through a chain of similes to cosmic and royal powers. Bhīma charges with his own heavy gadā, and the battlefield responds with conches, instruments, and acclamations as both sides acknowledge the rarity of such force. The two circle in regulated patterns (maṇḍala movement), exchanging heavy strikes; their maces flash with metallic brilliance, and impacts are rendered as sparks and showers of embers, emphasizing the material physics of iron-on-iron combat. Both are repeatedly struck yet remain steady, and the sound of blows is likened to thunderbolt resonance. In a synchronized collision, both fall stunned; Kṛpa withdraws Śalya, while Bhīma rises and calls him back. The narrative then widens: Kaurava forces surge, Pāṇḍavas counter-advance, and Cekitāna is slain by Duryodhana’s spear, prompting intensified missile exchanges. Śalya engages Yudhiṣṭhira directly, wounding him; Yudhiṣṭhira responds with precise arrows, cuts Śalya’s banner, and Śalya answers with a dense arrow-net that obscures directions and visibly reduces Yudhiṣṭhira’s momentum, marking a tactical shift from duel spectacle to suppressive ranged pressure.
Chapter Arc: संजय धृतराष्ट्र से कहते हैं—जब दोनों सेनाएँ एक-दूसरे को रौंदती हुई विलुलित हो चलीं, पदातियों की कूजन-स्तनन और रथ-द्विपों की टक्कर से रणभूमि स्वयं एक गर्जन बन गई। → घोर संहार में नाना शस्त्रों का समावेश, रथ-हाथी-घोड़े की व्यतिषक्ति, और आकाश से उल्काओं का सूर्य-मण्डल से टकराकर गिरना—ये अपशकुन युद्ध को ‘अंतकाल’ की छाया देते हैं। इसी उन्माद में जगह-जगह सैकड़ों द्वंद्व-युद्ध भड़क उठते हैं; भीमसेन का प्रचण्ड वेग कृतवर्मा के रथ और घोड़ों को रौंदता हुआ आगे बढ़ता है। → भीमसेन शल्य पर टूट पड़ते हैं—भयंकर शब्द करने वाली गदा से शल्य के चारों महावेगवान घोड़े गिरा देते हैं और फिर उसी क्षण शल्य के सारथी का हृदय भेद देते हैं; मद्रराज का रथ-तंत्र टूटता है और शल्य क्षणभर के लिए रण-गति से विच्छिन्न हो जाते हैं। → शल्य अपने प्रहार का प्रत्युत्तर देखकर आश्चर्यचकित होते हैं; वे गदा का आश्रय लेकर प्रतिद्वन्द्वी को देखते हैं—अर्थात् पराजय के झटके के बाद भी उनका धैर्य और युद्ध-धर्म जाग्रत रहता है, और युद्ध का प्रवाह फिर से शल्य-केंद्रित द्वंद्व की ओर मुड़ता है। → शल्य गदा संभालकर भीम के सामने स्थिर होते हैं—अब प्रश्न यह है कि क्या मद्रराज इस अपमान का प्रतिशोध लेकर भीम को रोकेंगे, या भीम की प्रचण्डता शल्य-सेना को और पीछे ढकेलेगी?
Shlokas
Verse 1
ऑपन--माजण बछ। अकाल एकादशोब< ध्याय: शल्यका पराक्रम
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ နှစ်ဖက်တပ်များသည် အပြန်အလှန် ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြသဖြင့် စစ်တပ်တန်းစီမှု ပျက်ယွင်းကာ ရှုပ်ထွေးသွား၏။ စစ်သူရဲတို့ ထွက်ပြေးကြသည့်အခါ၊ ဆင်တို့ အော်ဟစ်ကြသည့်အခါ၊ စစ်မြေပြင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ပျက်စီးရာမြင်ကွင်း ဖြစ်လာ၏။ ဤကဗျာသည် စစ်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို စားသုံးသည့် အကြမ်းဖက်မှုအဖြစ် ဖော်ပြသည်—ကြောက်ရွံ့မှု ပျံ့နှံ့၍ စည်းကမ်းပျက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့၏ ဖျက်ဆီးမှု မြန်ဆန်လာပြီး၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် ရယူလိုသော အောင်ပွဲ၏ သီလကုန်ကျစရိတ်ကို နားထောင်သူအား ရင်ဆိုင်စေသည်။
Verse 2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे । निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा
သဉ္ဇယက ပြောသည်—“အို မင်းကြီး၊ ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ အရပ်ရပ်တွင် မြင်းများ များစွာ သတ်ဖြတ်ခံရသည့်အခါ ခြေလျင်စစ်သားတို့ အော်ဟစ်ညည်းတွားကြပြီး စစ်၏ ဆူညံသံ မြင့်တက်လာ၏—ဖျက်ဆီးမှု တိုးပွားလာနေကြောင်း အမင်္ဂလာလက္ခဏာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်၏။”
Verse 3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् । नानाशस्त्रसमावाये व्यतिषक्तरथद्विपे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးသည့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ပျက်စီးမှုကြီး ဖြစ်ပွားနေစဉ်၊ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်တို့ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်ကြသဖြင့် စစ်ရထားနှင့် ဆင်တို့သည် အချင်းချင်း ရောယှက်ကပ်ငြိသွားကြ၏»။
Verse 4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने । गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သူတို့ကို ဝမ်းမြောက်စေပြီး ကြောက်ရွံ့သူတို့၏ ကြောက်လန့်မှုကို တိုးပွားစေသော တိုက်ပွဲကြီး ရုန်းကန်နေစဉ်၊ နှစ်ဖက်စစ်သည်တို့သည် အချင်းချင်းထဲသို့ တိုးဝင်ကာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် သတ်လိုသည့် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏»။
Verse 5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे । संग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ သည်းမခံနိုင်လောက်အောင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အသက်ပေးလဲလှယ်မှုကြီး ဖြစ်ပွားနေစဉ်၊ ယမမင်း၏ နိုင်ငံကို တိုးပွားစေသော ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် စစ်ပွဲတွင် စစ်သည်တို့သည် မညှာမတာ သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွား၏။ သူရဲကောင်းတို့သည် သတ်လိုသည့် စိတ်ဖြင့် အချင်းချင်းထဲသို့ တိုးဝင်ကြ၏။ လူတစ်ဦးချင်း၏ သဘောသဘာဝအလိုက် ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုတို့ မြင့်တက်လာ၏။ အသက်ကို လောင်းကြေးတင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သော ပဋိပက္ခသည် အမှောင်မိုက်သော ဖျက်ဆီးရေးစက်ကဲ့သို့ ရှေ့ဆက်သွား၏»။
Verse 6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितै: शरै: । तथैव तावका योधा जघ्नु: पाण्डवसैनिकान्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ ပाण्डဝတို့သည် ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် သင်၏ စစ်တပ်ကို ခုတ်လှဲသတ်ဖြတ်ကြ၏။ ထိုနည်းတူပင် သင်၏ သူရဲကောင်းတို့လည်း ပाण्डဝစစ်သည်တို့ကို သတ်ဖြတ်ကြ၏»။
Verse 7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे । पूर्वाह्न चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်မင်းကြီး၊ ကြောက်ရွံ့သူတို့၏ ကြောက်လန့်မှုကို တိုးပွားစေသော ထိုစစ်ပွဲကြီးသည် ထိုသို့ ဆက်လက်တောက်လောင်နေစဉ်၊ နံနက်ပိုင်းကာလ တိုးတက်လာ၍ နေထွက်ချိန်သို့ ရောက်ကာနီးသော်လည်း၊ မဟာအာဂျုန၏ လက်မှ ကာကွယ်ခံထားရပြီး ပစ်မှတ်ထိမှန်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ရန်သူသူရဲကောင်းတို့သည် သေခြင်းကိုသာ နုတ်ထွက်ရာ အဆုံးသတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သင်၏ စစ်တပ်နှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ကြ၏»။
Verse 8
लब्धलक्षा: परे राजन् रक्षितास्तु महात्मना | अयोधयंस्तव बल मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်ဘုရင်၊ ပစ်မှတ်မလွဲသော ရန်သူစစ်သည်တို့သည် မဟာသတ္တိရှိသော အာဇုန၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင် ရှိကြသဖြင့်၊ သေခြင်းကိုသာ နောက်ဆုတ်ခြင်း၏ အဆုံးသတ်ဟု သတ်မှတ်ကာ အရှင်၏ တပ်များနှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။ နေထွက်ချိန်၌ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲကာလတွင် သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့လွယ်သူတို့၏ ကြောက်စိတ်ကို ပိုမိုတိုးစေကာ၊ နောက်ဆုတ်ခြင်းထက် စစ်မြေ၌ ဂုဏ်သိက္ခာကို ရွေးချယ်၍ ရှေ့တိုးလေ၏။
Verse 9
बलिभि: पाण्डवैर्दप्तैर्लब्धलक्षै: प्रहारिभि: । कौरव्यसीदत् पृतना मृगीवाग्निसमाकुला
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အင်အားကြီးသော ပाण्डဝတို့၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့်—စွမ်းရည်ကို မာန်တက်၍ ပစ်မှတ်မလွဲ၊ ထိုးနှက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူများ—ကောရဝတပ်မဟာသည် ပြိုလဲစပြုလာ၏။ ထိုအခြေအနေသည် မီးတောကြီးက ဝိုင်းပတ်ထားသော မိန်းမသမင်ကဲ့သို့ အလွန်ပူလောင်ကြောက်လန့်ရ၏။
Verse 10
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें संकुलयुद्धाविषयक दसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ကောရဝတပ်မဟာသည် ဒုက္ခထဲသို့ နစ်မြုပ်နေသည်ကို—ရွံ့ထဲကပ်နေသော အားနည်းသည့် နွားတစ်ကောင်ကဲ့သို့—မြင်သောအခါ၊ ထိုတပ်ကို ကယ်တင်လိုသော စိတ်ဖြင့် မင်းရှယ်လျာသည် ထိုအချိန်၌ ပাণ্ডု၏ သားတို့ထံသို့ ချီတက်သွားလေ၏။
Verse 11
मद्रराज: सुसंक्रुद्धों गृहीत्वा धनुरुत्तमम् । अभ्यद्रवत संग्रामे पाण्डवानाततायिन:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဒြရားဇာ ရှယ်လျာသည် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ကာ အကောင်းဆုံး လေးကို ကိုင်ယူပြီး၊ စစ်မြေ၌ မိမိကို သတ်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသော ပाण्डဝတို့ထံသို့ အရှိန်ပြင်းစွာ ပြေးဝင်တိုက်ခိုက်လေ၏။
Verse 12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिन: । मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितै: शरै:,भूपाल! समरमें विजयसे सुशोभित होनेवाले पाण्डव भी मद्रराज शल्यके निकट जाकर उन्हें अपने पैने बाणोंसे बींधने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်ဘုရင်၊ စစ်မြေ၌ အောင်ပွဲ၏ ယုံကြည်မှုဖြင့် တောက်ပနေသော ပाण्डဝတို့လည်း မဒြရားဇာ ရှယ်လျာထံသို့ နီးကပ်လာကာ ထက်မြက်သော မြားတို့ဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။
Verse 13
तत:ः शरशतैस्ती&णैर्मद्रराजो महारथ: । अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यत:,तब महारथी मद्रराज धर्मराज युधिष्ठिरके देखते-देखते उनकी सेनाको अपने सैकड़ों तीखे बाणोंसे संतप्त करने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် မဒ္ဒရနိုင်ငံ၏ ဘုရင်၊ ရထားစစ်သူရဲကောင်းကြီးသည် ချွန်ထက်သော မြားရာပေါင်းများစွာဖြင့် ထိုစစ်တပ်ကို နှိပ်စက်ကာ မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်စေ하였다—ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ မြင်နေရစဉ်ပင်။
Verse 14
प्रादुरासन् निमित्तानि नानारूपाण्यनेकश: । चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता,उस समय नाना प्रकारके बहुत-से अशुभसूचक निमित्त प्रकट होने लगे। पर्वतोंसहित पृथ्वी महान् शब्द करती हुई डोलने लगी
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အမျိုးမျိုးသော အမင်္ဂလာနိမိတ်များသည် နေရာအနှံ့ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ တောင်တန်းများနှင့်အတူ မြေကြီးပင်လည်း ကြီးမားသော ဟုန်းဟုန်းသံကို ထုတ်ကာ တုန်လှုပ်ယိမ်းယိုင်လာ하였다။
Verse 15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा: शीर्यमाणा: समन्ततः । उल्का भूमिं दिव: पेतुराहत्य रविमण्डलम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိပ်ဖျားတောက်ပသော ဥလ္ကာများသည် ကောင်းကင်မှ မြေပြင်သို့ ကျလာ၍ နေမဏ္ဍလကို ထိခိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။ ၎င်းတို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်အနှံ့ ကွဲကြေကာ ပြန့်ကျဲသွားပြီး လှံတံကဲ့သို့သော တံတားများနှင့် တုတ်တပ်ဆူးများပါ အတူတကွ မိုးရွာသကဲ့သို့ ကျဆင်းလာ하였다။
Verse 16
मृगाश्न महिषाश्चापि पक्षिणश्न विशाम्पते । अपसव्य॑ं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नूप,प्रजानाथ! नरेश्वर! उस समय मृग, महिष और पक्षी आपकी सेनाको बारंबार दाहिने करके जाने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ မင်းကြီးရေ၊ ထိုအခါ သမင်များ၊ ကျွဲများနှင့် ငှက်များသည် သင်၏ စစ်တပ်ကို မကြာခဏ ဝိုင်းပတ်သွားကြပြီး စစ်တပ်ကို သူတို့၏ ညာဘက်တွင် ထားကာ (မင်္ဂလာမဟုတ်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့်) လှည့်ပတ်ကြသည်» ဟု။
Verse 17
भगुसूनुधरापुत्रौो शशिजेन समन्वितौ । चरम॑ पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात् सर्वभूभुजाम्,शुक्र और मंगल बुधसे संयुक्त हो पाण्डवोंके पृष्ठभागमें तथा अन्य सब नरेशोंके सम्मुख उदित हुए थे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဘೃဂု၏ သားဖြစ်သော သုကြ (Venus) နှင့် မြေ၏ သားဖြစ်သော မင်္ဂလာ (Mars) တို့သည် လနှင့်အတူ ကောင်းကင်၌ ထွန်းလင်းထလာပြီး၊ ပाण्डု၏ သားတော်များ၏ နောက်ဘက်တွင်လည်းကောင်း၊ အခြား ဘုရင်အပေါင်းတို့၏ ရှေ့ဘက်တွင်လည်းကောင်း ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती | शिर:स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्व केतुषु
လက်နက်တို့၏ ထိပ်ဖျားများတွင် မီးလျှံကဲ့သို့ အလင်းတောက်ပေါ်ထွန်း၍ မျက်စိကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ထိခိုက်စေကာ မြေပြင်သို့ ကျဆင်းသွားသည်။ စစ်သူရဲတို့၏ ခေါင်းပေါ်နှင့် အလံတော်များအတွင်း၌လည်း ကျီးကန်းနှင့် ညဉ့်ငှက်တို့က မကြာခဏ ဝင်ရောက်ပုန်းကွယ်နေကြသည်။
Verse 19
ततस्तद् युद्धमत्युग्रमभवत् सहचारिणाम् | तथा सर्वाण्यनीकानि संनिपत्य जनाधिप
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုနောက် မဟာမိတ်အဖော်တို့အကြား စစ်ပွဲသည် အလွန်ပြင်းထန်လာ၏။ ထိုနည်းတူပင် အရှင်ဘုရင်၊ တပ်ဖွဲ့အစုအဝေးအားလုံးသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း နီးကပ်ဆုံစည်းကာ တစ်ခုတည်းသော ရုန်းရင်းဆန်ခတ် တိုက်ပွဲကြီးအဖြစ် ထိပ်တိုက်တိုးမိကြ၏။
Verse 20
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदूक्
သဉ္ဇယက ပြောသည်—သို့သော် ရှလျသည် မြားမိုးကို ရွာသွန်းလျက် မိုးတိမ်ကြီးက မိုးရေချသကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။ စစ်မြေပြင်ကို စူးစမ်းကြည့်ရာတွင် သူ၏ မျက်လုံးအာရုံသည် ထောင်ဆတိုးပွားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
Verse 21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । धर्मात्मा राजा शल्यने वर्षा करनेवाले इन्द्रकी भाँति कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरपर बाणोंकी वर्षा आरम्भ कर दी ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ကွန်တီ၏ သား၊ ဓမ္မသဘောရှိသော ယုဓိဋ္ဌိရကို ရှလျသည် မြားမိုးဖြင့် ရွာချလိုက်၏။ ဓမ္မသဘောရှိသော ရှလျဘုရင်သည် မိုးရာသီကို ဆောင်လာသော အိန္ဒြာကဲ့သို့ ယုဓိဋ္ဌိရပေါ်သို့ မြားများကို စတင်ရွာသွန်းစေ၏။ ကျောက်ပေါ်တွင် ထက်မြက်အောင် သွေးထားသော ရွှေရောင်အတောင်ပါ မြားများဖြင့် အင်အားကြီးသော ရှလျသည် ဘီမစೇန၊ ဒရೌပဒီ၏ သားအားလုံး၊ မာဒရီမှ မွေးဖွားသော နကူလနှင့် သဟဒေဝ၊ ထို့ပြင် ဓೃଷ္ဋദ്യုမ್ನ၊ စာတျကီ နှင့် ရှိခဏ္ဍီတို့ကိုလည်း တစ်ဦးချင်းစီ မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်ဒဏ်ရာရစေ၏။ ထို့နောက် သူသည် မိုးရာသီ၌ ရေကို ရွာသွန်းစေသော အိန္ဒြာကဲ့သို့ လက်နက်မြားများကို အဆက်မပြတ် မိုးသွန်းလျက်ရှိ၏။
Verse 22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान् माद्रीपुत्रौी च पाण्डवौ । धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च
သဉ္ဇယက ပြောသည်—သူသည် ဒရౌပဒီ၏ သားအားလုံးနှင့် မာဒရီမှ မွေးဖွားသော ပाण्डဝညီအစ်ကိုနှစ်ဦးကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဓೃଷ္ဋദ്യုမ्न၊ ရှိုင်နေယ (စာတျကီ) နှင့် ရှိခဏ္ဍီတို့ကိုလည်းကောင်း ထိုးခတ်လေ၏။ ကျောက်ပေါ်တွင် ထက်မြက်အောင် သွေးထားသော ရွှေရောင်အတောင်ပါ မြားများဖြင့် သူသည် တစ်ဦးချင်းစီကို မြားဆယ်စင်းဖြင့် ဒဏ်ရာရစေပြီးနောက် မိုးရာသီ၌ အိန္ဒြာက ရေကို တိုက်တန်းချသကဲ့သို့ မြားမိုးကို ဆက်လက်ရွာသွန်းလေ၏။
Verse 23
एकैकं दशभिर्बाणैविव्याध स महाबल: । ततो5सृजद् बाणवर्ष घर्मान्ति मघवानिव
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုမဟာဗလရှိသော စစ်သူရဲကောင်းသည် သူတို့တစ်ဦးချင်းစီကို မြားဆယ်စင်းစီဖြင့် ထိုးဖောက်ဒဏ်ရာပေး하였다။ ထို့နောက် အပူရာသီအဆုံးတွင် မဃဝန် အိန္ဒြာ မိုးရွာသကဲ့သို့ မြားမိုးကို လွှတ်ချလိုက်သည်။
Verse 24
ततः प्रभद्रका राजन् सोमकाश्न सहस्रश: । पतिता: पात्यमानाश्च दृश्यने शल्यसायकै:,राजन! तत्पश्चात् सहस्रों प्रभ)द्रक और सोमक योद्धा शल्यके बाणोंसे घायल होकर गिरे और गिरते हुए दिखायी देने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မင်းကြီး၊ ထို့နောက် ပရဘဒ္ရကနှင့် သောမက စစ်သည် ထောင်ပေါင်းများစွာတို့သည် ရှလျ၏ မြားဒဏ်ကြောင့် ဒဏ်ရာရကာ လဲကျနေကြသည်ကို မြင်ရ၏—အချို့မှာ လဲကျပြီးသား၊ အချို့မှာ လဲကျဆဲဖြစ်သည်။
Verse 25
भ्रमराणामिव व्राता: शलभानामिव व्रजा: । ह्वादिन्य इव मेघेभ्य: शल्यस्य न्यपतन् शरा:,शल्यके बाण भ्रमरोंके समूह, टिड्डियोंके दल और मेघोंकी घटासे प्रकट होनेवाली बिजलियोंके समान पृथ्वीपर गिर रहे थे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရှလျ ပစ်လွှတ်သော မြားများသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ထူထပ်သော အုပ်စုအဖြစ် ဆက်တိုက်ကျလာကြ၏—ပျားအုပ်ကဲ့သို့၊ ကျိုင်းအုပ်ကဲ့သို့၊ မိုးတိမ်ထဲမှ လျှပ်စီးတောက်ပွားသကဲ့သို့။
Verse 26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ता: पत्तयो रथिनस्तथा । शल्यस्य बाणैरपतन् बश्रमुर्व्यनदंस्तथा,शल्यके बाणोंकी मार खाकर पीड़ित हुए हाथी, घोड़े, रथी और पैदल-सैनिक गिरने, चक्कर काटने और आर्तनाद करने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရှလျ၏ မြားများကြောင့် ထိုးနှက်ခံရ၍ နာကျင်ပင်ပန်းသွားသော ဆင်များ၊ မြင်းများ၊ ခြေလျင်စစ်သည်များနှင့် ရထားစစ်သူရဲများသည် လဲကျကြ၏။ အချို့က မြေပြင်ပေါ်တွင် မူးဝေကာ လှည့်ပတ်ပြီး ဝေဒနာအော်ဟစ်ကြသည်။
Verse 27
आविष्ट इव मद्रेशो मन््युना पौरुषेण च | प्राच्छादयदरीन् संख्ये कालसृष्ट इवान्तक:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဒြာပြည်၏ အရှင်သည် မန်ယု (ဒေါသ) နှင့် ပုရုသ (သူရဲကောင်းသတ္တိ) တို့ကြောင့် ပူးကပ်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ စစ်မြေပြင်၌ ရန်သူတန်းစီများကို ဖုံးလွှမ်းနှိမ်နင်းသွားသည်—ကာလ၏ အမိန့်ဖြင့် လွှတ်ချခံရသော မရဏ (အန္တက) ကဲ့သို့။
Verse 28
प्रलयकालमें प्रकट हुए यमराजके समान मद्रराज शल्य क्रोधसे आविष्ट हुए पुरुषकी भाँति अपने पुरुषार्थसे युद्धस्थलमें शत्रुओंको बाणोंद्वारा आच्छादित करने लगे ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဒြာ၏ အရှင်ကြီး ရှလျာသည် အင်အားကြီးမား၍ မိုးတိမ်မိုးကြိုးကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်လျက်၊ ပျက်ကွက်ကာလ၌ ပေါ်ထွန်းလာသော ယမမင်းကဲ့သို့ စစ်မြေပြင်တွင် ရန်သူတို့ကို မြားမိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ထိုးနှက်လေ၏။ သူ၏ မြားများကြောင့် ပဏ္ဍဝတပ်သည် ခုတ်ဖြတ်နှိပ်စက်ခံရ၍ စစ်၏ အမှောင်ဓမ္မအတွင်း မရဏတန်ခိုးကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။
Verse 29
अजातशत्रुं कौन्तेयम भ्यधावद् युधिष्ठिरम् । महाबली मद्रराज मेघोंकी गर्जनाके समान सिंहनाद कर रहे थे। उनके द्वारा मारी जाती हुई पाण्डव-सेना भागकर अजातशत्रु कुन्तीकुमार युधिष्ठिरके पास चली गयी ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဒြာမင်း ရှလျာ အင်အားကြီးမားသူသည် ကုန္တီ၏ သား ယုဓိဋ္ဌိရ (အဇာတသတ္တရု) ထံသို့ တိုက်ရိုက်ပြေးဝင်လာ၏။ သူသည် ခြင်္သေ့ဟိန်းသံကဲ့သို့၊ မိုးတိမ်မိုးကြိုး၏ ဂေါ်သံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်၍ စစ်မြေပြင်၌ ကြောက်လန့်မှုကို ပျံ့နှံ့စေ하였다။ သူ၏ လက်ချက်ကြောင့် ပဏ္ဍဝတပ်သည် ပြိုကွဲ၍ အဇာတသတ္တရု ယုဓိဋ္ဌိရ ထံသို့ ထွက်ပြေးသွား၏။ ထို့နောက် စစ်တွင် သူတို့ကို ဖိနှိပ်ချေမှုန်းကာ လက်မြန်သူရဲကောင်းသည် ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။
Verse 30
तमापततन्तं पत्त्यश्वै: क्रुद्धो राजा युधिछिर:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူ ရှေ့သို့ ပြေးဝင်လာသည်ကို မြင်သော် ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းသည် ဒေါသထွက်၍ ခြေလျင်တပ်နှင့် မြင်းတပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရင်ဆိုင်ရန် တိုးတက်သွား၏။
Verse 31
तस्य शल्य: शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ရှလျာသည် အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မြားတစ်စင်းကို သူ့ထံသို့ လွှတ်ပစ်လေ၏။
Verse 32
स निर्भिद्य महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् । उस समय शल्यने युधिष्ठिरपर विषैले सर्पके समान एक भयंकर बाणका प्रहार किया। वह बाण बड़े वेगसे महात्मा युधिष्ठिरको घायल करके पृथ्वीपर गिर पड़ा ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုမြားသည် အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် မဟာသတ္တဝါ ယုဓိဋ္ဌိရကို ထိုးဖောက်ထိခိုက်စေပြီးနောက် မြေပြင်သို့ ကျသွား၏။ ထိုကိုမြင်သော် ဘီမ (ဝೃကိုဒရ) သည် ဒေါသထွက်၍ ရှလျာကို မြားခုနစ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့နောက် သဟဒေဝသည် ငါးစင်း၊ နကူလသည် ဆယ်စင်း၊ ဒြောပဒီ၏ သားများသည် များစွာသော မြားများဖြင့် ရန်သူသတ်သူရဲကောင်း ရှလျာကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေ하였다။
Verse 33
पजञ्चभि: सहदेवस्तु नकुलो दशभि: शरै: । द्रौपदेयाश्न शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरै:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သဟဒေဝသည် မြားငါးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ နကုလသည် မြားတစ်ဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးနှက်하였다။ ဒရൗပဒီ၏ သားတို့လည်း ရန်သူသတ်သူ ဗီရသူရဲ အာရ္တာယနီ (ရှလျ) ပေါ်သို့ မြားမိုးကဲ့သို့ ပစ်ချ하였다။ ထိုကိုမြင်သော် ဘီမစေနသည် ဒေါသထကြွ၍ မြားခုနစ်စင်းဖြင့် ရှလျကို ထိုးဖောက်하였다။ ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲ၏ အလွန်တင်းကျပ်သော အချိန်၌ ပဏ္ဍဝတို့နှင့် ဒရౌပဒီ၏ သားတို့သည် တာဝန်ဓမ္မကြောင့် အင်အားကြီးသော ရန်သူမဟာဗိုလ်ကို နှိမ်နင်းလိုစိတ်ဖြင့် ရှလျကို အတူတကွ ဒဏ်ရာရစေ하였다။
Verse 34
अभ्यवर्षन् महाराज मेघा इव महीधरम् | ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थ: समनन््ततः
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ သူတို့သည် တောင်ပေါ်သို့ မိုးတိမ်များ မိုးရွာသကဲ့သို့ ရှလျပေါ်သို့ မြားမိုးရွာစေ하였다။ ထို့နောက် ပါရ္ထ (အర్జုန) သည် ရှလျကို အရပ်ရပ်မှ တားဆီးပိတ်ဆို့ထားသည်ကို မြင်၍ ဘက်ပေါင်းစုံမှ တိုက်ခိုက်မှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်하였다။
Verse 35
कृतवर्मा कृपश्चैव संक्रुद्धाव भ्यधावताम् । उलूकश्च महावीर्य: शकुनिश्चापि सौबल:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒေါသထကြွသော ကෘတဝರ್ಮာနှင့် ကೃပ (ကೃပာචာရျ) တို့သည် ရှေ့သို့ ပြေးဝင်လာကြသည်။ ထို့အပြင် အင်အားကြီးသော ဥလူကနှင့် သုဗလ၏သား ရှကునိ တို့လည်း ကုန္တီ၏သားတို့က အရပ်ရပ်မှ ပိတ်ဆို့ထားသော ရှလျကို ကာကွယ်ရန် ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏အပူအရှိန်အတွင်း မိမိတို့၏ စစ်ခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ဖက်အပေါ် သစ္စာတရားက တွန့်ဆုတ်မှုကို ကျော်လွန်စေပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်သွားစေကြောင်း ပြသသည်။
Verse 36
समागम्याथ शनकैर श्वत्थामा महाबल: । तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपु: शल्यमाहवे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် အင်အားကြီးသော အရှွတ္ထာမာသည် တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်လာ၍ သင်၏သားတို့အားလုံးလည်း တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြင့် စစ်မြေပြင်၌ ရှလျကို ကာကွယ်하였다။ ကုန္တီ၏သားတို့က ရှလျကို အရပ်ရပ်မှ ပိတ်ဆို့ထားသည်ကို မြင်သော် ကෘတဝರ್ಮာနှင့် ကೃပာචာရျ တို့သည် ဒေါသထကြွ၍ သူတို့ထံသို့ ပြေးဝင်လာကြပြီး၊ ထို့အပြင် ဗီရသူရဲ ဥလူကနှင့် သုဗလ၏သား ရှကునိ တို့လည်း မြားမိုးကြားတွင် ရှလျကို ကာကွယ်ရန် လိုက်ပါလာကြသည်။ ဤပိုဒ်သည် စစ်ခေါင်းဆောင်အပေါ် သစ္စာနှင့် အဖွဲ့ဖက်တာဝန်က အကြမ်းဖက်မှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စေကြောင်း၊ စစ်သူရဲတို့၏ ရွေးချယ်မှုများသည် ထိန်းသိမ်းမှုမဟုတ်ဘဲ ဒေါသနှင့် သစ္စာတရားကြောင့် မောင်းနှင်ခံရကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 37
भीमसेन त्रिभिर्विद्ध्वा कृतवर्मा शिलीमुखै: । बाणवर्षेण महता क्रुद्धस-पमवारयत्,कृतवमनि क्रोधमें भरे हुए भीमसेनको तीन बाणोंसे घायल करके भारी बाण-वर्षकि द्वारा आगे बढ़नेसे रोक दिया
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ကෘတဝರ್ಮာသည် ဘီမစေနကို ချွန်ထက်သော မြားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်ပြီး၊ မြားမိုးကြီးတစ်ခု လွှတ်ချကာ ဒေါသထကြွနေသော သူရဲ၏ ရှေ့တိုးမှုကို တားဆီး하였다။ စစ်၏အလွန်တင်းကျပ်သော အချိန်၌ ထိန်းသိမ်းမှုသည် အကြံပေးစကားကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အင်အားကြောင့်သာ ဖြစ်လာသည်; လက်နက်စစ်၏ စည်းကမ်းအတွင်း တစ်ဦးချင်းစီက တစ်ဦး၏ အရှိန်ကို ရပ်တန့်စေလိုကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 38
धृष्टद्युम्न॑ कृप: क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् । द्रौपदेयांश्व शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒေါသထန်လျက် ကೃပ သည် ဓೃಷ್ಟဒျုမ္န ကို မြားမိုးဖြင့် တိုက်ခိုက်၍ နာကျင်စေ하였다။ ရှကುನိ သည် ဒြောပဒီ၏ သားတို့ကို တိုက်လာပြီး၊ ဒ್ರೋဏ၏ သား အရှဝတ္ထာမန် သည် အမွှာညီနောင် နကူလ နှင့် သဟဒေဝ ကို ထိုးစစ်ဆင်လာ하였다။
Verse 39
दुर्योधनो युधां श्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ । समभ्ययादुग्रतेजा: शरैश्लाप्पहनद् बली
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်သူရဲတို့တွင် အထူးမြတ်သော ဒုရ്യೋಧန သည် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ကေသဝ (ကృష్ణ) နှင့် အာర్జုန ကို ရင်ဆိုင်ရန် တိုးဝင်လာ하였다။ တောက်ပကြမ်းတမ်းသော အာနုဘော်နှင့် အင်အားကြီးမားလျက် မြားတန်းများဖြင့် သူတို့ကို ထိခိုက်နာကျင်စေ하였다။
Verse 40
एवं द्वन्द्शशतान्यासंस्त्वदीयानां परै:ः सह । घोररूपाणि चित्राणि तत्र तत्र विशाम्पते,प्रजानाथ! इस प्रकार जहाँ-तहाँ आपके सैनिकोंके शत्रुओंके साथ सैकड़ों भयानक एवं विचित्र द्वन्द्ययुद्ध होने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– လူမျိုးတို့၏ အရှင်၊ မင်းမြတ်ရေ၊ ထိုသို့ပင် နေရာနေရာ၌ သင်၏ စစ်သည်တို့နှင့် ရန်သူတို့အကြား ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ထူးဆန်းစုံလင်သော တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲများ ရာပေါင်းများစွာ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 41
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान् भोजो भीमस्य संयुगे । सो<वतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात् पाण्डुनन्दन:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်ပွဲအလယ်၌ ဘောဇ စစ်သူရဲသည် ဘီမ၏ မြင်းများ—ဝက်ဝံရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသော မြင်းများကို—သတ်ဖြတ်ချလိုက်သည်။ မြင်းများ ပျက်စီးသဖြင့် ပাণ্ডု၏ သားသည် ရထားပေါ်မှ ခုန်ဆင်းကာ ခြေလျင်ဖြင့် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်하였다။
Verse 42
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान् स मद्रराट्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်တန်းရှေ့ဆုံး၌ မဒြရတ် (မဒြ၏ ဘုရင်) သည် သဟဒေဝ၏ မြင်းများကို သတ်ဖြတ်ချလိုက်သည်။
Verse 43
गौतम: पुनराचार्यों धृष्टद्युम्मनमयोधयत्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဂေါတမ မဟာဆရာတော်သည် ဒ္ဍဿ္ဍျုမ္နကို ထပ်မံ စစ်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်စေ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးမှုအတွင်း၌ပင် လေးစားအပ်သော အရွယ်ကြီးသူများက တာဝန်ကြောင့် လက်နက်ကိုင်ကာ အင်အားကြီးသော ရန်သူကို မနှောင့်နှေးဘဲ ရင်ဆိုင်ရကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 44
असम्भ्रान्तमसमश्रान्तो यत्नवान् यत्नवत्तरम् | कृपाचार्य बिना किसी घबराहटके विजयके लिये यत्नशील हो सम्भ्रमरहित और अधिक प्रयत्नशील धृष्टद्युम्नके साथ युद्ध करने लगे ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မလှုပ်မရှား မပင်ပန်းဘဲ အောင်ပွဲအတွက် ပိုမိုကြိုးစားအားထုတ်လျက် ကೃပာ အာစာရျသည် စစ်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၏။ ထို့အတူ ဒြောပဒီ၏ သူရဲကောင်းသားများကိုလည်း တစ်ယောက်ချင်းစီအား မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ ဒဏ်ရာရစေ၏။ ဤပိုဒ်သည် စစ်မြေပြင်၌ စည်းကမ်းတကျ တည်ငြိမ်မှုကို—ကြောက်လန့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ တည်ကြည်မှုဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသော အင်အားကို—ညီအစ်ကိုသတ်ပွဲ၏ မည်းမှောင်သော သီလပညာမြင်ကွင်းအတွင်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 45
अविद्धयदाचार्यसुतो नातिक्ुद्धों हसन्निव | आचार्य द्रोणके पुत्र अश्वत्थामाने अधिक क़्ुद्ध न होकर हँसते हुए-से दस-दस बाणोंद्वारा द्रौपदीके वीर पुत्रोंमेंसे प्रयेकको घायल कर दिया ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒ್ರೋဏ၏သား အရှွတ္ထာမာသည် အလွန်အမင်း မ怒မထန်ဘဲ မျက်နှာပေါ်တွင် အပြုံးတစ်စုံတစ်ရာ ထင်ဟပ်သကဲ့သို့ ဒြောပဒီ၏ သူရဲကောင်းသားများကို တစ်ယောက်ချင်းစီ မြားဆယ်စင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ ဒဏ်ရာရစေ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဘီမစေနသည် အခြားရထားတစ်စီးပေါ် တက်ခဲ့ပြီး စစ်မြေပြင်၏ အလယ်၌ ကృతဝರ್ಮာက ဘီမ၏ မြင်းများကို ထပ်မံ သတ်လိုက်၏။ မြင်းများ သေသွားသဖြင့် ပाण्डု၏ သား မဟာဗလ ဘီမသည် ရထားမှ လျင်မြန်စွာ ဆင်းချလိုက်သည်။ ဒေါသထွက်ကာ ဒဏ်ပေးတံကိုင်သကဲ့သို့ လက်နက်ကို မြှောက်၍ သေမင်းကဲ့သို့ ဂဒါကိုင်ကာ ကृतဝರ್ಮာ၏ မြင်းများနှင့် ရထားကို ချေမွပစ်၏။ ထို့နောက် ကृतဝರ್ಮာသည် ထိုရထားမှ ခုန်ဆင်းကာ ထွက်ပြေးသွား၏။
Verse 46
सो<वतीर्य रथात्तूर्ण हताश्वः पाण्डुनन्दन: । कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबल:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် မြင်းများ သတ်ခံရသော ပाण्डု၏ သား မဟာဗလသူသည် ရထားမှ လျင်မြန်စွာ ဆင်းချလိုက်၏။ ဒေါသထွက်ကာ သေမင်းက ဒဏ်ပေးတံကို မြှောက်သကဲ့သို့ ဂဒါကို မြှောက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားဖြင့် ရှေ့တိုးလာသည်—စစ်၏ သီလအကြောင်းအရာ ရှုပ်ထွေးမှုအတွင်း၌ အမျက်နှင့် အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် ခဏတာအတွင်း ထိန်းချုပ်မှုနှင့် တိုင်းတာသည့် အကျင့်ကို ဖုံးလွှမ်းနိုင်ကြောင်းကို အချက်ပြသည်။
Verse 47
पोथयामास तुरगान् रथं च कृतवर्मण: । कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात् तस्मादपाक्रमत्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူသည် ကृतဝर्मာ၏ မြင်းများနှင့် ရထားကို ချေမွပစ်၏။ သို့သော် ကृतဝर्मာသည် ထိုရထားမှ ခုန်ဆင်းကာ နောက်ဆုတ်သွား၏။ (ထိုအချိန်တွင် ဘီမစေနသည် အခြားရထားတစ်စီးပေါ် တက်ခဲ့သည်။) ကृतဝर्मာက စစ်မြေပြင်၌ ဘီမ၏ မြင်းများကို ထပ်မံ သတ်လိုက်၏။ မြင်းများ သတ်ခံရသောအခါ ပाण्डု၏ သား မဟာဗလ ဘီမသည် ရထားမှ လျင်မြန်စွာ ဆင်းချလိုက်ပြီး၊ ဒေါသထွက်ကာ ဒဏ်ပေးတံကဲ့သို့ လက်နက်ကို မြှောက်၍ သေမင်းကဲ့သို့ ဂဒါကိုင်ကာ ကृतဝर्मာ၏ မြင်းများနှင့် ရထားကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ချေမွပစ်၏။ ထို့နောက် ကृतဝर्मာသည် ထိုရထားမှ ခုန်ဆင်းကာ ထွက်ပြေးသွား၏။
Verse 48
शल्यो<पि राजन संक्रुद्धो निध्नन् सोमकपाण्डवान् । पुनरेव शितैर्बाणैर्युधेष्टिमपीडयत्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မင်းကြီးရေ၊ ရှလျာလည်း ဒေါသပြင်းထန်၍ ဆိုမကာတို့နှင့် ပाण्डဝတို့ကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်လျက်၊ ထပ်မံ၍ ချွန်ထက်သော မြားများဖြင့် ယုဓိဋ္ဌိရကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖိနှိပ်နှောင့်ယှက်하였다။
Verse 49
राजन! इधर शल्य भी अत्यन्त क्रोधमें भरकर सोमकों और पाण्डवयोद्धाओंका संहार करने लगे। उन्होंने पुनः पैने बाणोंद्वारा युधिष्ठिरको पीड़ा देना प्रारम्भ किया ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအရာကို မြင်သော် ဘီမသည် စစ်မြေပြင်၌ ဒေါသထွက်ကာ သွားခဲ၍၊ ရှလျာကို ဖျက်ဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး အင်အားကြီးသူသည် ဂဒါ (လက်နက်တုတ်) ကို ဆွဲယူ하였다။
Verse 50
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् | गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमपि
သဉ္ဇယက ပြောသည်– (သူသည် ထိုလက်နက်ကို) ယမမင်း၏ ဒဏ်တံကဲ့သို့ တောက်လောင်၍၊ ကာလရာတြီ (အချိန်၏ည) ကဲ့သို့ မြှောက်တင်ထားပြီး၊ ဆင်၊ မြင်း၊ လူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် အဆုံးသတ်စေနိုင်သော အင်အားရှိသည်ဟု မြင်하였다။
Verse 51
यह देख पराक्रमी भीमसेन कुपित हो ओठ चबाते हुए रणभूमिमें शल्यके विनाशका संकल्प लेकर यमदण्डके समान भयंकर गदा लिये उनपर टूट पड़े। हाथी
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအရာကို မြင်သော် အင်အားကြီး ဘီမစေနသည် ဒေါသထွက်ကာ နှုတ်ခမ်းကို ကိုက်လျက်၊ စစ်မြေပြင်၌ ရှလျာကို ဖျက်ဆီးမည်ဟု ခိုင်မာစွာ ဆုံးဖြတ်하였다။ ယမမင်း၏ ဒဏ်တံကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဂဒါကို ကိုင်ကာ သူ့အပေါ်သို့ တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်하였다။ ဆင်၊ မြင်း၊ လူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် ချိုးဖျက်နိုင်သော ထိုဂဒါသည် ဖျက်ဆီးခြင်းအတွက် တက်ကြွနေသော ကာလရာတြီကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ရွှေကြိုးပတ်ထား၍ မီးလောင်သော ဥက္ကာကဲ့သို့ တောက်ပပြီး၊ သံဖြင့် ထုလုပ်ကာ ဝဇ္ဇရကဲ့သို့ ခိုင်မာသဖြင့် ချွန်တံပေါ်တွင် ကွေးကောက်နေသော မြွေမကဲ့သို့ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ အဆီနှင့် အရိုးခေါင်းရည်တို့ဖြင့် အနှံ့လိမ်းထားသဖြင့် စန္ဒနနှင့် အဂုရု လိမ်းထားသော ချစ်သူမိန်းမကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ မြင်ရသည်မှာ မရဏ၏ လျှာကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။
Verse 52
चन्दनागुरुपड्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव । वसामेदोपदिग्धाज़ीं जिह्दां वैवस्चतीमिव
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စန္ဒနနှင့် အဂုရု လိမ်းထားသော ချစ်သူမိန်းမကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ အမှန်မှာ အဆီနှင့် အရိုးခေါင်းရည်တို့ဖြင့် လိမ်းကျံထားပြီး၊ ဝိုင်ဝஸ္ဝတ (ယမ) ၏ လျှာကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ရသည်။
Verse 53
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव । निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ခေါင်းလောင်းရာချီ တပ်ဆင်ထား၍ အသံတိတ်မနေဘဲ ထက်မြက်စွာ မြည်ဟည်းနေသော ထိုဂဒါသည် အိန္ဒြ၏ ဝဇ္ဇရ (မိုးကြိုးလက်နက်) ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ထင်ရှားလှ၏။ အရေခွံဟောင်းကို ချွတ်ပစ်ပြီးသော အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ နှလုံးသားတွင် ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ ကိုယ့်တပ်ဖွဲ့၏ စိတ်ဓာတ်ကိုလည်း မြှင့်တင်ပေး၏။ ထို့ပြင် ဆင်မတ်ရည် (rut-fluid) ဖြင့်လည်း လိမ်းကပ်နေ၏။»
Verse 54
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् । मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृज्भविदारणीम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုဂဒါသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ကိုယ့်တပ်ဖွဲ့အတွက်တော့ စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်သည့် အရာဖြစ်၏။ လူ့လောကတစ်လျှောက် နာမည်ကြီးကာ တောင်ထိပ်များကိုပင် ခွဲဖောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။»
Verse 55
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली । आह्वयामास युद्धाय भीमसेनो महाबल:,यह वही गदा है, जिसके द्वारा महाबली भीमसेनने कैलासशिखरपर भगवान् शंकरके सखा कुबेरको युद्धके लिये ललकारा था
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုဂဒါတည်းဟူသော လက်နက်ဖြင့်ပင် အင်အားကြီးသော ဘီမစေနသည် ကైలాస၏ နန်းတော်၌ မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) ၏ မိတ်ဆွေ ကုဗေရကို စစ်ပွဲအတွက် ခေါ်ထုတ်စိန်ခေါ်ခဲ့ဖူး၏။»
Verse 56
यया मायामयान् दृप्तान् सुबहून् धनदालये । जघान गुह्ुकान क्रुद्धो नदन् पार्थो महाबल:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုလက်နက်ဖြင့်ပင် အင်အားကြီးသော ပါရ္ထ (အာర్జုန) သည် ဒေါသထန်စွာ ဟိန်းဟောက်လျက် ဓနဒ (ကုဗေရ) ၏ နန်းတော်၌ မာယာနှင့် လှည့်ကွက်များကို အားကိုးကာ မာန်တက်နေသော ရန်သူအများအပြားကို သတ်ဖြတ်ခဲ့၏။»
Verse 57
तां वज़्मणिरत्नौचकल्मषां वज्रगौरवाम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုအရာသည် စိန်၊ မဏိနှင့် အဖိုးတန်ရတနာတို့၏ တောက်ပမှုဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ ဝဇ္ဇရကဲ့သို့ မခွဲမခွာသော ဂုဏ်သိက္ခာအလေးအနက်ကို ဆောင်ထား၏။»
Verse 58
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဂဒါဖြင့် စစ်တိုက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူသည် ထိုလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရှေ့သို့ တိုးလာ၏။ ထိုလက်နက်၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းသံသည် တိုက်ပွဲ၏ ရက်စက်မှုကို ကြေညာသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး—စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသော လက်ရာအဖြစ်၊ သတ္တိနှင့် အကြမ်းဖက်မှုတို့သည် အတူတကွ လှုပ်ရှားကာ တခါတရံ သာယာသည့် ဓမ္မ၏ တောင်းဆိုချက်များကိုပင် ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။
Verse 59
ततः शल्यो रणे क्रुद्ध: पीने वक्षसि तोमरम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် စစ်မြေပြင်တွင် ဒေါသထွက်နေသော ရှလျသည် (ပြိုင်ဘက်၏) ကျယ်ပြန့်၍ ခိုင်မာသော ရင်ဘတ်သို့ တိုမာရ (လှံ) ကို ပစ်လွှတ်ကာ ရက်စက်သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် တိုက်ပွဲကို ဆက်လက် တိုးမြှင့်လိုက်သည်။
Verse 60
निचखान नदन् वीरो वर्म भित्त्वा च सो5भ्ययात् | तब रणभूमिमें कुपित हो गर्जना करते हुए वीर शल्यने भीमसेनके विशाल वक्ष:स्थलमें एक तोमर धँसा दिया। वह उनके कवचको छेदकर छातीमें गड़ गया ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဟိန်းဟောက်သံဖြင့် သူရဲကောင်းသည် လက်နက်ကို ထိုးသွင်းကာ သံချပ်ကို ဖောက်ပြီးနောက် ရှေ့သို့ ဆက်တိုးလာ၏။ ထို့နောက် စစ်မြေပြင်တွင် ဒေါသထွက်၍ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်နေသော ရှလျသူရဲကောင်းသည် ဘီမစေန၏ ကျယ်ပြန့်သော ရင်ဘတ်ထဲသို့ တိုမာရကို စိုက်ထိုးလိုက်သည်။ ၎င်းသည် သံချပ်ကို ခွဲဖောက်ကာ ရင်ထဲသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်ကပ်သွား၏။ သို့သော် ဝೃကိုဒရသည် မတုန်မလှုပ်ဘဲ ထိုလှံကိုပင် ဆုပ်ကိုင်ကာ ဆွဲထုတ်လိုက်သည်။
Verse 61
स भिजन्नमर्मा रुधिरं वमन् वित्रस्तमानस:
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အသက်အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများ ပျက်စီးကာ သွေးအန်လျက်၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားသွားသူသည် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရနေသော အခြေအနေသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်—စစ်၏ အကြမ်းဖက်မှုက မဟာသူရဲကောင်းတောင် ခဏချင်း အကူအညီမဲ့ နာကျင်မှုသို့ လျှော့ချနိုင်ကြောင်းကို ပြသသည့် ပုံရိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
Verse 62
पपाताभिमुखो दीनो मद्रराजस्त्वपाक्रमत् | इससे सारथिका मर्मस्थल विदीर्ण हो गया और वह मुहसे रक्त वमन करता हुआ दीन एवं भयभीतचित्त होकर शल्यके सामने ही रथसे नीचे गिर पड़ा। फिर तो मद्रराज शल्य वहाँसे पीछे हट गये ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက် ဆင်းရဲနွမ်းပါးစွာ သူရဲကောင်းသည် လဲကျသွားပြီး မဒြရာဇာ ရှလျသည် နောက်ဆုတ်သွား၏။ ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုသည် အပြည့်အဝ ပြန်ဆပ်ပြီးကြောင်း မြင်သောအခါ ရှလျ၏ စိတ်သည် အံ့ဩသွားသည်—စစ်၏ ရက်စက်သော အကျိုးအမြတ်စနစ်တွင် အကြမ်းဖက်မှုက ချက်ချင်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုကို မွေးဖွားစေပြီး၊ အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်သော စစ်သည်တော်များပင် မိမိလုပ်ရပ်၏ အကျိုးဆက် ပြန်လည်ရောက်လာသည့်အခါ တုန်လှုပ်သွားနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည့် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
Verse 63
ततः सुमनस: पार्था भीमसेनमपूजयन् । ते दृष्टवा कर्म संग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मण:
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် ပೃഥာ (ကွန်တီ) ၏ သားများသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် ဘီမစေနကို ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ကြ၏။ စစ်မြေပြင်၌ သူ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိစွမ်းအားကို မြင်ကြပြီး—အားမပင်ပန်းဘဲ အကြီးမားဆုံးသော လုပ်ရပ်များကို ပြုနိုင်သူဖြစ်သဖြင့်—သူတို့သည် ထပ်တလဲလဲ ချီးကျူးကာ စစ်တွင်း၌ သူပြုခဲ့သမျှကြောင့် စိတ်ဓာတ်မြင့်တက်ကြ၏။
Verse 193
अभ्ययु: कौरवा राजन् पाण्डवानामनीकिनीम् । नरेश्वर! तत्पश्चात् एक साथ संगठित होकर जूझनेवाले दोनों पक्षोंके वीरोंका वह युद्ध बड़ा भयंकर हो गया। राजन! कौरव-योद्धाओंने अपनी सारी सेनाओंको एकत्र करके पाण्डव-सेनापर धावा बोल दिया
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ကောရဝတို့သည် ပाण्डဝတို့၏ စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ရန် တက်လာကြ၏။ ထို့နောက် အို လူတို့၏ အရှင်၊ နှစ်ဖက်သူရဲကောင်းများသည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း အတန်းညီညီ စုပေါင်းတိုက်ခိုက်ကြသဖြင့် စစ်ပွဲသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာ၏။ အို မင်းကြီး၊ ကောရဝစစ်သည်များသည် မိမိတို့၏ အင်အားအားလုံးကို စုစည်းကာ ပाण्डဝတပ်မတော်ပေါ်သို့ တဟုန်ထိုး ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 293
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् । शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाले शल्यने युद्धस्थलमें पैने बाणोंद्वारा पाण्डव-सेनाका मर्दन करके बड़ी भारी बाण-वर्षके द्वारा युधिष्ठिरको भी गहरी चोट पहुँचायी
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အင်အားကြီးသော မြားမိုးဖြင့် ရှလျသည် ယုဓိဋ္ဌိရကို ထိခိုက်စေ၏။ လက်မြန်၍ မြားလွှတ်ကျွမ်းကျင်သော ရှလျသည် စစ်မြေပြင်၌ ထက်မြက်သော မြားတံများဖြင့် ပाण्डဝတပ်ကို ချေမှုန်းကာ၊ ထို့နောက် ပိုမိုထူထဲသော မြားမိုးဖြင့် ယုဓိဋ္ဌိရကိုလည်း နက်ရှိုင်းသော ဒဏ်ရာတစ်ချက် ထိုးနှက်ပေးခဲ့၏။
Verse 303
अवारयच्छरैस्ती4॥णैर्महाद्विपमिवाड्कुशै: । तब क्रोधमें भरे हुए राजा युधिष्ठिरने पैदलों और घुड़सवारोंके साथ आते हुए शल्यको अपने तीखे बाणोंसे उसी प्रकार रोक दिया
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဒေါသပြင်းထန်သော မင်းယုဓိဋ္ဌိရသည် ခြေလျင်နှင့် မြင်းစီးတပ်တို့နှင့်အတူ တက်လာသော ရှလျကို ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် တားဆီးလိုက်၏။ ထိုသည်မှာ မဟာဝုတ် (ဆင်ထိန်း) သည် အင်ကူရှ် (ဆင်ထိုးတံ) ဖြင့် ထိုးနှက်ကာ အလွန်ကြီးမားသော ဆင်ကို ရှေ့သို့ မတိုးနိုင်အောင် ထိန်းချုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 416
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत । कृतवमनि युद्धस्थलमें भीमसेनके रीछके समान रंगवाले घोड़ोंको मार डाला। घोड़ोंके मारे जानेपर पाण्डुनन्दन भीमसेन रथकी बैठकसे नीचे उतरकर हाथमें गदा ले युद्ध करने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အချိန်ကာလသည် ဒဏ်ခတ်တံကို မြှောက်သကဲ့သို့၊ ဂဒါကိုင်သူသည် တိုက်ခိုက်လျက်ရှိ၏။ စစ်မြေပြင်၌ ကృతဝರ್ಮန်သည် ဝက်ဝံရောင်တောက်တောက်ဖြစ်သော ဘီမစေန၏ မြင်းများကို သတ်ပစ်၏။ မြင်းများ သေဆုံးသွားသောအခါ ပाण्डု၏ အားရစရာသား ဘီမသည် ရထားထိုင်ခုံမှ ဆင်းကာ ဂဒါကို ကိုင်၍ တိုက်ခိုက်လေ၏—ယမမင်းသည် မိမိ၏ ဒဏ်တံကို မြှောက်ကာ အပြစ်ပေးရန် ထိုးနှက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 426
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोडसिनावधीत् । मद्रराज शल्यने अपने सामने आये हुए सहदेवके घोड़ोंको मार डाला। तब सहदेवने भी शल्यके पुत्रको तलवारसे मार गिराया
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် သဟဒေဝသည် သလျ၏သားကို ဓားဖြင့် ခုတ်လှဲသတ်လိုက်သည်။ မဒြရားဇ သလျသည် မိမိရှေ့သို့ ရောက်လာသော သဟဒေဝ၏ မြင်းများကို သတ်ပစ်하였다။ ထို့ကြောင့် သဟဒေဝသည် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကာ သလျ၏သားကို ဓားသွားဖြင့် လှဲချသတ်လိုက်သည်။
Verse 563
निवार्यमाणो बहुभिद्रौपद्या: प्रियमास्थित: । तथा जिसके द्वारा क्रोधमें भरे हुए महाबलवान् कुन्तीकुमार भीमने बहुतोंके मना करनेपर भी द्रौपदीका प्रिय करनेके लिये उद्यत हो गर्जना करते हुए कुबेरभवनमें रहनेवाले बहुत-से मायामय अभिमानी गुह्य॒कोंका वध किया था
သဉ္ဇယက ပြောသည်– လူအများက တားဆီးနေသော်လည်း သူသည် ဒြౌပဒီနှစ်သက်ရာကို ပြုလိုစိတ် မလျော့ခဲ့။ ထိုသို့ ကုန္တီ၏သား မဟာဗလ ဘီမသည် ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မကြာခဏ တားမြစ်သော်လည်း ဒြൗပဒီကို ကျေနပ်စေရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ဟိန်းဟောက်လျက် ကုဗေရ၏ နန်းတော်၌ နေထိုင်သော မာယာတန်ခိုးသုံး၍ မာန်တက်သော ဂုဟျကများကို အများအပြား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
Verse 573
समुद्यम्य महाबाहु: शल्यमभ्यपतद् रणे । जिसमें वज्जकी गुरुता भरी है और जो हीरे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဟာဗာဟု သလျသည် အလွန်လေးလံသော လှံကို မြှောက်ကာ စစ်မြေပြင်တွင် တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်လာသည်။ မိုးကြိုးကဲ့သို့ အလေးချိန်ကြီးပြီး စိန်၊ မဏိနှင့် ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ထူးခြားတောက်ပသည့် ထိုလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်လျက်၊ သူသည် ဘီမစေနကို ထိုးနှက်ရန် ရန်မြေပြင်၌ တိုက်ရိုက် တိုးဝင်လာ하였다။
Verse 583
पोथयामास शल्यस्य चतुरो<श्चवान् महाजवान् | युद्धकुशल भीमसेनने भयंकर शब्द करनेवाली उस गदाके द्वारा शल्यके महान् वेगशाली चारों घोड़ोंको मार गिराया
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော ဘီမစေနသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အသံထွက်သော ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်ကာ အလွန်မြန်ဆန်၍ အင်အားကြီးမားသော သလျ၏ မြင်းလေးကောင်ကို စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ထိုးနှက်လှဲချသတ်ပစ်하였다။
Verse 603
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद ततो हृदि । इससे भीमसेनको तनिक भी घबराहट नहीं हुई। उन्होंने उसी तोमरको निकालकर उसके द्वारा मद्रराज शल्यके सारथिकी छाती छेद डाली
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဘီမစေနသည် မဒြရားဇ၏ ရထားမောင်းကို နှလုံးထဲသို့ ထိုးဖောက်လိုက်သည်။ မိမိရရှိသော ထိုးနှက်မှုကြောင့် အနည်းငယ်မျှ မတုန်လှုပ်ဘဲ၊ ထိုလှံကိုပင် ဆွဲထုတ်ကာ စစ်ဒေါသအတွင်း ပြန်လည်အသုံးပြု၍ သလျ၏ ရထားမောင်း၏ ရင်ဘတ်ကို ထိုးဖောက်သတ်ပစ်하였다။
Verse 623
गदाम॒श्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत । अपने प्रहारका भरपूर उत्तर प्राप्त हुआ देख धर्मात्मा शल्यका चित्त आश्वर्यसे चकित हो उठा। वे गदा हाथमें लेकर अपने शत्रुकी ओर देखने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်— မေ့စ် (ဂဒါ) ကို လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်ကာ ဓမ္မစိတ်ရှိသော စစ်သူရဲက မိမိ၏ ရန်သူဘက်သို့ မျက်စိတင်ကြည့်하였다။ မိမိ၏ ထိုးနှက်ချက်ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်၍ အပြည့်အဝ ပြန်ရရှိနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ရှလျ၏ စိတ်သည် အံ့ဩခြင်းကြောင့် ထိခိုက်ကာ မေ့စ်ကိုင်လျက် အံ့အားသင့်၍ ရန်သူကို တည်တံ့စွာ စိုက်ကြည့်နေ하였다။
Frequently Asked Questions
The chapter frames the tension between personal heroics and command responsibility: whether to pursue decisive single combat or shift to broader tactical measures that protect one’s side while increasing collective harm.
It illustrates that technique and endurance alone do not conclude conflicts; battlefield outcomes depend on timely transitions—regrouping, extraction, and ranged suppression—integrated with disciplined conduct.
No explicit phalaśruti appears here; the chapter functions as embedded war-chronicle, where meaning is conveyed through narrative sequencing, similes, and tactical causality rather than overt doctrinal closure.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.