Adhyaya 39
Purva BhagaAdhyaya 3945 Verses

Adhyaya 39

Measure of the Three Worlds, Planetary Spheres, and Sūrya as the Root of Trailokya

ပုရာဏ၏ ကမ္ဘာဗေဒဖော်ပြချက်ကို ဆက်လက်၍ စူတာသည် ရှင်ရသီတို့အား တြိလောက၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် ကမ္ဘာဥ၏အတွင်းမှ လောကများ တက်လှမ်းလာသည့် အဆင့်ဆင့်ကို အကျဉ်းချုပ်ပြောကြားသည်။ ဘူရ္လောကကို နေ၊ လ၏ ရောင်ခြည်ရောက်ရာအတိုင်း သတ်မှတ်ပြီး၊ ဘူဝရ္လောကသည် အကျယ်တူကာ၊ စွဗဂ္ဂသည် ဓြုဝအထိ မြင့်တက်၍ လေများနှင့် ၎င်းတို့၏ ခွဲခြားမှုများ လည်ပတ်နေသည်။ ထို့နောက် ယောဇနာအလိုက် ကောင်းကင်အလွှာများကို နေ၊ လ၊ နက္ခတ်ဝိုင်း၊ ဗုဓ၊ သုကြ၊ မင်္ဂလ၊ ဗြဟ္စပတိ၊ သနိ၊ သပ္တရ္ရှိများနှင့် နောက်ဆုံး ဓြုဝကို အလင်းဝိုင်း၏ တည်ငြိမ်သော အချက်အချာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ နာရာယဏသည် ထိုနေရာ၌ ဓမ္မအဖြစ် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ နေရထားနှင့် ကာလ၏ဘီးပုံရိပ်က ကမ္ဘာလှုပ်ရှားမှုကို ပြက္ခဒိန်စနစ်နှင့် ဝေဒမီတာများ (မြင်း ၇ ကောင်) နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် စူရျကို တြိလောကလုံးကို ရောင်ခြည်ဖြင့် ပြည့်နှက်စေသော အမြစ်နှင့် အလင်းအဖြစ် မြှောက်တင်ကာ၊ အာဒိတျများကို လုပ်ဆောင်ရေး အစိတ်အပိုင်းများဟု သတ်မှတ်၍ နောက်တစ်ဆင့် ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုသို့ ဦးတည်စေသည်။

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टात्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण द्विजोत्तमाः / त्रैलोक्यस्यास्य मानं वो न शक्यं विस्तरेण तु

ဤသို့ဖြင့် သီရိကူර්မပုရာဏ၌ ဂါထာခြောက်ထောင်ပါသော သံဟိတာ၏ ပူရ்வဘားဂ၌ အဋ္ဌာတရိံသမ အဓ್ಯಾಯ စတင်၏။ စူတက ပြောသည်—“ယခုမှစ၍ ဒွိဇိုတ္တမတို့၊ ဤသုံးလောက၏ အတိုင်းအတာကို အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် ငါဟောမည်။ အပြည့်အစုံ အသေးစိတ်ဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သေး” ဟု။

Verse 2

भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्ततः / जनस्तपश्च सत्यं च लोकास्त्वण्डोद्भवा मताः

ထို့နောက် ဘူရ္လောက၊ ဘုဝရ္လောက၊ စွရ္ဂလောက၊ ထို့နောက် မဟရ္လောကရှိ၏။ ထို့ပြင် ဇနလောက၊ တပလောက၊ သတ္တျလောကတို့လည်း ရှိကြပြီး၊ ဤလောကတို့သည် အဏ္ဍမှ—ကမ္ဘာဦးဥ (aṇḍa) မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ယူဆကြ၏။

Verse 3

सूर्याचन्द्रमसोर्यावत् किरणैरवभासते / तावद् भूर्लोक आख्यातः पुराणे द्विजपुङ्गवाः

ဒွိဇပုင်္ဂဝတို့၊ နေ နှင့် လ တို့၏ ရောင်ခြည်များက အလင်းပေးတောက်ပသည့် အကွာအဝေးအထိကို ဤပုရာဏ၌ ဘူရ္လောကဟု ကြေညာထား၏။

Verse 4

यावत्प्रमाणो भूर्लोको विस्तरात् परिमण्डलात् / भुवर्लोको ऽपि तावान्स्यान्मण्डलाद् भास्करस्य तु

ဘူရ္လောက၏ အကျယ်အဝန်းသည် ဝိုင်းဝန်းသော ပမာဏအတိုင်း မည်မျှရှိသနည်း၊ ဘုဝရ္လောကလည်း ထိုမျှတူညီမည်—နေရောင်မဏ္ဍလ (ဘாஸ్కရ၏ မဏ္ဍလ) ကို အညွှန်းပြု၍ တိုင်းတာခြင်းဖြစ်၏။

Verse 5

ऊर्ध्वंयन्मण्डलाद् व्योमध्रुवोयावद्व्यवस्थितः / स्वर्लोकः स समाख्यातस्तत्र वायोस्तु नेमयः

နေမဏ္ဍလအထက်မှ ကောင်းကင်တလျှောက် ဓ്രုဝ (တည်ငြိမ်သော ပိုလ်ကြယ်) ထိ တည်ရှိသော အရပ်ကို စွဝဂ္ဂလောက ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ လေ၏ လှည့်ပတ်လမ်းကြောင်းများ တည်ထောင်ထားသည်။

Verse 6

आवहः प्रवहश्चैव तथैवानुवहः परः / संवहो विवहश्चाथ तदूर्ध्वं स्यात् परावहः

လေ၏ အဓိက ခွဲခြားမှုများမှာ— «အာဝဟ» နှင့် «ပရဝဟ»၊ ထို့အတူ အထက်မြတ်သော «အနုဝဟ»၊ ထို့နောက် «သံဝဟ» နှင့် «ဝိဝဟ»၊ ထိုအပေါ်တွင် «ပရာဝဟ» ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 7

तथा परिवहश्चोर्ध्वं वायोर्वै सप्त नेमयः / भूमेर्योजनलक्षे तु भानोर्वै मण्डलं स्थितम्

ထို့အတူ လေ၏ အရပ်အထက်တွင် «ပရိဝဟ» ဟူသော လှည့်ပတ်စီးဆင်းမှု ရှိပြီး အဝိုင်းခုနစ်ဝိုင်း (နိမိ) ပါသည်။ မြေကြီးမှ ယောဇန တစ်သိန်း အကွာ၌ နေ၏ စက်ဝိုင်းမဏ္ဍလ တည်ရှိသည်။

Verse 8

लक्षे दिवाकरस्यापि मण्डलं शशिनः स्मृतम् / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं तल्लक्षेण प्रकाशते

လ၏ မဏ္ဍလသည်လည်း အတိုင်းအတာ ယောဇန တစ်သိန်း ရှိသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ကြယ်စုမဏ္ဍလ အလုံးစုံသည်လည်း ထိုအတိုင်းအတာဖြင့်ပင် တောက်ပလင်းလက်သည်။

Verse 9

द्वेलक्षे ह्युत्तरे विप्रा बुधो नक्षत्रमण्डलात् / तावत्प्रमाणभागे तु बुधस्याप्युशनाः स्थितः

ဗြာဟ္မဏတို့အို— နက္ခတ်မဏ္ဍလအထက် ယောဇန နှစ်သိန်း (ဒွေလက္ခ) အကွာ၌ ဗုဓ (Mercury) တည်ရှိသည်။ ထိုနှင့်တူညီသော အတိုင်းအတာအတွင်း၌ပင် ဗုဓအထက်တွင် ဥရှနာ (Venus) တည်ရှိသည်။

Verse 10

अङ्गारको ऽपि शुक्रस्य तत्प्रमाणो व्यवस्थितः / लक्षद्वयेन भौमस्य स्थितो देवपुरोहितः

အင်္ဂါရက (မားစ်) သည်လည်း သုက္ကရ (ဗီးနပ်စ်) နှင့်တူညီသော အတိုင်းအတာအရ တည်ငြိမ်စွာ သတ်မှတ်ထားသည်။ ဒေဝပုရောဟိတ် ဘృဟஸပတိ (Bṛhaspati) သည် ဘောမ (မားစ်) မှ လက္ခ နှစ်လက္ခ အကွာ၌ တည်ရှိသည်။

Verse 11

सौरिर्द्विलक्षेण गुरोर् ग्रहाणामथ मण्डलम् / सप्तर्षिमण्डलं तस्माल्लक्षमात्रे प्रिकाशते

ဆော်ရီ (စတန်) သည် ဂုရု (ဂျူပီတာ) ၏ မဏ္ဍလကို လက္ခ နှစ်လက္ခ ကျော်လွန်၍ တည်ရှိသည်။ ထို့အထက်၌ လက္ခ တစ်လက္ခ အကွာတွင် သပ္တရ္ဩိ (အရှင်ခုနစ်ပါး) ၏ ကြယ်စုမဏ္ဍလသည် တောက်ပစွာ ထင်ရှားသည်။

Verse 12

ऋषीणां मण्डलादूर्ध्वं लक्षमात्रे स्थितो ध्रुवः / मेढीभूतः समस्तस्य ज्योतिश्चक्रस्य वै ध्रुवः / तत्र धर्मः स भगवान् विष्णुर्नारायणः स्थितः

သပ္တရ္ဩိ မဏ္ဍလအထက်၌ လက္ခ တစ်လက္ခ အကွာတွင် ဓြုဝ (Dhruva) တည်ရှိသည်။ ဓြုဝ သည် ကြယ်လင်းဝိုင်း အလုံးစုံ၏ လှည့်တံအဖြစ် တည်ငြိမ်သော အချက်တိုင် ဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မအဖြစ်တော်တည်သော ဘဂဝန်—ဗိဿနု နာရာယဏ (Viṣṇu Nārāyaṇa)—ကိန်းဝပ်တော်မူသည်။

Verse 13

नवयोजनसाहस्त्रो विष्कम्भः सवितुः स्मृतः / त्रिगुणस्तस्य विस्तारो मण्डलस्य प्रमाणतः

စဝိတೃ (နေမင်း) ၏ အချင်းကို ယောဇန ၉,၀၀၀ ဟု ဆိုကြသည်။ ထို၏ မဏ္ဍလအတိုင်းအတာအရ ၎င်း၏ ဖြန့်ကျယ်မှုသည် ထိုအတိုင်း၏ သုံးဆ ဖြစ်သည်။

Verse 14

द्विगुणस्तस्य विस्ताराद् विस्तारः शशिनः स्मृतः / तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर्भूत्वाधस्तात् प्रसर्पति

လ၏ အချင်းကို ထိုအတိုင်းအတာ၏ နှစ်ဆ ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် စွဝರ್ಭာနု (Svarbhānu) သည် ၎င်းတို့နှင့် တူညီသော အရွယ်အစားဖြစ်လာကာ အောက်ဘက်၌ လမ်းကြောင်းအောက်မှ လျှောကာ သွားလာသည်။

Verse 15

अद्धृत्य पृथिवीच्छायां निर्मितो मण्डलाकृतिः / स्वर्भानोस्तु वृहत् स्थानं तृतीयं यत् तमोमयम्

မြေကြီး၏ အရိပ်ပေါ်တွင် အခြေတည်၍ စက်ဝိုင်းသဏ္ဍာန်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ပြင် စွဗ္ဘာနု (ရာဟု) ၏ တတိယမြောက် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော အနေအထားတစ်ခု ရှိ၍ အမှောင်သဘောဖြစ်သည်။

Verse 16

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवस्य विधीयते / भार्गवात् पादहीनस्तु विज्ञेयो वै बृहस्पतिः

လ၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို ဘာရ္ဂဝ (သုကြ/ဗီးနပ်စ်) ၏ အတိုင်းအတာအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ဘృဟစပတိ (ဂျူပီတာ) ကို ဘာရ္ဂဝထက် လေးပုံတစ်ပုံ လျော့နည်းသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 17

बृहस्पतेः पादहीनौ वक्रसौरावुभौ स्मृतौ / विस्तारान्मण्डलाच्चैव पादहीनस्तयोर्बुधः

ရာဟုနှင့် စနိ (စတန်) တို့သည် ဘృဟစပတိနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် “ခြေမဲ့” ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဗုဓ (မားကူရီ) သည် ထိုနှစ်ပါးထက်လည်း အကျယ်အဝန်းနှင့် ဝိုင်းပတ်မဏ္ဍလ သေးငယ်သဖြင့် “ခြေမဲ့” ဟု ဆိုသည်။

Verse 18

तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्तीह यानि वै / बुधेन तानि तुल्यानि विस्तारान्मण्डलात् तथा

ဤလောက၌ ကြယ်များနှင့် နက္ခတ်များဟု သိကြသော တောက်ပသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်များ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် စက်ဝိုင်းမဏ္ဍလအတိုင်းအတာတို့သည် ဗုဓ (မားကူရီ) နှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 19

तारानक्षत्ररूपाणि हीनानि तु परस्परात् / शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने

ကြယ်ပုံသဏ္ဍာန်များနှင့် နက္ခတ်ပုံသဏ္ဍာန်များ (တားရာနှင့် နက္ခတ်) တို့သည် အချင်းချင်းကြား အကွာအဝေးကို အဆင့်ဆင့် လျော့နည်းစွာ တည်ထားကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အပြန်အလှန် ခွာခြားမှုကို ယောဇနာဖြင့် ၅၀၀၊ ၄၀၀၊ ၃၀၀ နှင့် ၂၀၀ ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 20

सर्वावरनिकृष्टानि तारकामण्डलानि तु / योजनान्यर्धमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते

သို့ရာတွင် အဖုံးအလွှာတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သော တာရကာမဏ္ဍလ (ကြယ်ဝိုင်းများ) သည် ယောဇနာ တစ်ဝက်အတိုင်း တိုင်းတာကြ၏။ ထို့ထက် ပိုသေးသည့်အရာကို မဆိုကြ။

Verse 21

उपरिष्टात् त्रयस्तेषां ग्रहा ये दूरसर्पिणः / सौरो ऽङ्गिराश्च वक्रश्च ज्ञेया मन्दविचारिणः

ထိုတို့အပေါ်၌ လမ်းကြောင်းရှည်လျားစွာ သွားလာသော ဂြဟ သုံးပါးရှိသည်။ စောရ (စနိ/စတန်), အင်္ဂိရာသ (ဗြဟ္စပတိ/ဂျူပီတာ) နှင့် ဝက္ရ (မင်္ဂလ/မာစ်) ဟူ၍ သိမှတ်ရမည်။ ထိုတို့သည် လှုပ်ရှားမှုနှေးကွေးသူများဖြစ်ကြသည်။

Verse 22

तेभ्यो ऽधस्ताच्च चत्वारः पुनरन्ये महाग्रहाः / सूर्यः सौमो बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः

ထိုတို့အောက်၌ ထပ်မံ၍ မဟာဂြဟ လေးပါးရှိသည်။ နေ (စူရျ), လ (စောမ), ဗုဓ (မက်ကူရီ) နှင့် ဘာရ္ဂဝ (သုကြ/ဗီးနပ်စ်) တို့ဖြစ်၍ လမ်းကြောင်း၌ လျင်မြန်စွာ သွားလာကြသည်။

Verse 23

दक्षिणायनमार्गस्थो यदा चरति रश्मिमान् / तदा सर्वग्रहाणां स सूर्यो ऽधस्तात् प्रसर्पति

ရောင်ခြည်တောက်ပသော နေသည် ဒက္ခိဏာယန (တောင်ဘက်လမ်းကြောင်း) ပေါ်၌ လှည့်လည်သွားလာသောအခါ၊ ဂြဟအားလုံးနှင့် ဆက်စပ်၍ ထိုနေသည် သူတို့၏လမ်းကြောင်းအောက်ဘက်သို့ ဆင်းသွားလေသည်။

Verse 24

विस्तीर्णं मण्डलं कृत्वा तस्योर्ध्वं चरते शशी / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं सोमादूर्ध्वं प्रसर्पति

လသည် (ရှရှီ) ဝိုင်းဝန်းကျယ်ပြန့်သော မဏ္ဍလကို ဖွဲ့စည်း၍ ထို၏အပေါ်၌ လှည့်လည်သွားလာသည်။ ထို့ပြင် စောမ (လ) ၏အထက်၌ နက္ခတ်မဏ္ဍလ အလုံးစုံသည် အထက်သို့ ဆက်လက်ပြန့်နှံ့သွားသည်။

Verse 25

नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्ध्वं बुधादूर्ध्वं तु भार्गवः / वक्रस्तु भार्गवादूर्ध्वं वक्रादूर्ध्वं बृहस्पतिः

နက္ခတ်များ၏အထက်၌ ဗုဓ (Budha) ရှိ၏။ ဗုဓ၏အထက်၌ ဘာရ္ဂဝ (Venus) ရှိ၏။ ဘာရ္ဂဝ၏အထက်၌ ဝက္ရ (Vakra) ဟုခေါ်သောဂြိုဟ်ရှိပြီး၊ ဝက္ရ၏အထက်၌ ဗြဟ္စပတိ (Bṛhaspati) ရှိ၏။

Verse 26

तस्माच्छनैश्चरो ऽपुयूर्ध्वं तस्मात् सप्तर्षिमण्डलम् / ऋषीणां चैव सप्तानान्ध्रु वश्चोर्ध्वं व्यवस्थितः

ထိုအထက်၌ ရှနೈශ්चर (Śanaiścara/စနေ) ၏မဏ္ဍလ ရှိ၏။ ထို့အထက်၌ စပ္တऋષိမဏ္ဍလ (Seven Sages) ရှိ၏။ ထိုရိရှီ ခုနစ်ပါး၏အထက်၌ပင် ဓြုဝ (Dhruva) ပိုလ်ကြယ်သည် တည်မြဲစွာ တည်ရှိ၏။

Verse 27

योजनानां सहस्त्राणि भास्करस्य रथो नव / ईषादण्डस्तथैव स्याद् द्विगुणो द्विजसत्तमाः

အို ဒွိဇသတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အထဲက အမြတ်ဆုံး) ရေ၊ ဘာஸ్కရ (နေဘုရား) ၏ရထားသည် ယောဇန ၉,၀၀၀ အလျားရှိ၏။ ထို့အပြင် အလယ်တိုင် (drawbar) သည် ထိုအတိုင်းအတာ၏ နှစ်ဆဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။

Verse 28

सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतान्यधिकानि तु / योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम्

ထိုရထား၏ အက္ဆ (axle) သည် ယောဇနအရ ၇ ကိုဋိ နှင့် ထပ်တိုးသော နိယုတများရှိ၏။ ထိုအက္ဆပေါ်၌ပင် ကာလ၏ဘီး (cosmic wheel) သည် ခိုင်မြဲစွာ တည်ထား၏။

Verse 29

त्रिनाभिमति पञ्चारे षष्णेमिन्यक्षयात्मके / संवत्सरमेय कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम्

နှစ်၏အတိုင်းအတာဖြစ်သော ကာလစက် (Wheel of Time) အလုံးစုံသည် တည်မြဲစွာ တည်ထား၏။ ၎င်းကို မဇ္ဈတိုင် ၃ ခု၊ လှည့်ပတ်မှု ၅ ခု၊ အနားကွင်း ၆ ခုရှိ၍ အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) သဘောဖြစ်သည်ဟု ခံယူ၏။

Verse 30

चत्कारिंशत् सहस्त्राणि द्वितीयो ऽक्षो विवस्वतः / पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य द्विजोत्तमाः

အို ဒွိဇအုတ်တမ၊ နေဘုရား ဝိဝသွတ်၏ ဒုတိယ အက္ခသည် အတိုင်းအတာ ၄၀,၀၀၀ ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရထားတွင် ထပ်မံ ၅,၀၀၀ ပိုရှိ၏။

Verse 31

अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणं तद्युगार्धयोः / ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धेन ध्रुवाधारे रथस्य तु

အက္ခ၏ အတိုင်းအတာကို နှစ်ဖက်လုံးတွင် ယုဂအর্ধ နှစ်ခု၏ အတိုင်းအတာအဖြစ်ယူရမည်။ အက္ခသည် ယုဂအর্ধတစ်ခုအလျား 만큼 ပိုတိုပြီး၊ ရထား၏ ခိုင်မာသော ထောက်တိုင် (ပီဗော့) တွင် တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 32

द्वितीये ऽक्षे तु तच्चक्रं संस्थितं मानसाचले / हयाश्च सप्त छन्दांसि तन्नामानि निबोधत

ဒုတိယ အက္ခပေါ်တွင် ထိုဘီးသည် မာနသာတောင်၌ တည်ရှိ၏။ ထို့ပြင် မြင်း ခုနစ်ကောင်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဝေဒ မီတာ (ချန္ဒ) ခုနစ်ပါး ဖြစ်ကြ၏—၎င်းတို့၏ အမည်များကို သိမှတ်လော့။

Verse 33

गायत्री च बृहत्युष्णिक् जगती पङ्क्तिरेव च / अनष्टुप् त्रिष्टुबित्युक्ताश्छन्दांसि हरयो हरेः

ဂါယတ်ရီ၊ ဗြဟတီ၊ ဥෂ္ဏိက်၊ ဇဂတီ၊ ပင်က္တိ၊ ထို့ပြင် အနုෂ္ဌုဗ် နှင့် တ్రိଷ္ဌုဗ် ဟူသော ဝေဒချန္ဒများကို ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ၏ ‘ဟရယ’—အနီးကပ် အင်အားများဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 34

मानसोपरि माहेन्द्री प्राच्यां दिशि महापुरी / दक्षिणे न यमस्याथ वरुणस्य तु पश्चिमे

မာနသာ (ရေကန်) အပေါ်ဘက်တွင် အရှေ့ဘက်အရပ်၌ မာဟေန္ဒြီ ဟူသော မြို့ကြီးရှိ၏။ တောင်ဘက်တွင် ယမ၏ မြို့၊ အနောက်ဘက်တွင် ဝရုဏ၏ မြို့ရှိ၏။

Verse 35

उत्तरेण तु सोमस्य तन्नामानि निबोधत / अमरावती संयमनी सुखा चैव विभा क्रमात्

ယခု စောမ (လ) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ နယ်မြို့တို့၏ အမည်များကို အစဉ်လိုက် သိမှတ်လော့—အမရာဝတီ၊ သံယမနီ၊ သုခာ၊ နှင့် ဝိဘာ ဟူ၍ ဖြစ်၏။

Verse 36

काष्ठां गतो दक्षिणतः क्षिप्तेषुरिव सर्पति / ज्योतिषां चक्रमादाय देवदेवः प्रजापतिः

တောင်ဘက်သို့ ရောက်လျှင် သူသည် လွှတ်ပစ်ပြီးသော မြားကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ လျှောလျှောရွေ့လျား၍ ကြယ်တိုင်တို့၏ လှည့်ပတ်စက်ဝိုင်းကို ကိုင်ဆောင်လျက်၊ ဒေဝဒေဝ ပရဇာပတိသည် ကောင်းကင်စက်ဝိုင်းကို ဆက်လက်မောင်းနှင်၏။

Verse 37

दिवसस्य रविर्मध्ये सर्वकालं व्यवस्थितः / सप्तद्वीपेषु विप्रेन्द्रा निशामध्यस्य संमुखम्

ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့အို၊ နေမင်းသည် နေ့ခင်းအလယ်၌ အစဉ်တည်ရှိ၏။ ထို့ပြင် သတ္တဒွီပ (ကျွန်းမြေ ခုနစ်ခု) အတွက် အလယ်ညအမှတ်ကို မျက်နှာမူလျက် အချိန်အတိုင်းအတာကို စီမံညှိနှိုင်း၏။

Verse 38

उदयास्तमने चैव सर्वकालं तु संमुखे / अशेषासु दिशास्वेव तथैव विदिशासु च

နေထွက်ချိန်နှင့် နေဝင်ချိန်တွင်သာမက အချိန်အားလုံး၌ပင် သူသည် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရှိနေ၏။ အရပ်အားလုံးတွင် မကျန်မလပ်၊ ထို့အပြင် အရပ်ခွဲများတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။

Verse 39

कुलालचक्रपर्यन्तो भ्रमन्नेष यथेश्वरः / करोत्यहस्तथा रात्रिं विमुञ्चन् मेदिनीं द्विजाः

ဒွိဇတို့အို၊ အိုးလုပ်သမား၏ စက်ဝိုင်းကဲ့သို့ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသကဲ့သို့ ဤလောကသည်လည်း အီရှ္ဝရ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်၌ လှည့်ပတ်၏။ ထိုသို့ မြေပြင်ကို လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြင့် သူသည် နေ့နှင့် ညကို ဖြစ်ပေါ်စေ၏။

Verse 40

दिवाकरकरैरेतत् पूरितं भुवनत्रयम् / त्रैलोक्यं कथितं सद्भिर्लोकानां मुनिपुङ्गवाः

နေမင်း၏ ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် လောကသုံးပါးတစ်လျှောက်လုံး ပြည့်ဝစိမ့်ဝင်နေ၏။ ထို့ကြောင့် အမြတ်မုနိတို့အို၊ သဒ္ဓါရှိသူတို့က ၎င်းကို «သုံးလောက» (Trailokya) ဟု လောကအပေါင်းတို့အနက် ခေါ်ဆိုကြ၏။

Verse 41

आदित्यमूलमखिलं त्रिलोकं नात्र संशयः / भवत्यस्मात् जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

လောကသုံးပါးအလုံးစုံ၏ အမြစ်မှာ အာဒိတျ (နေမင်း) ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။ သူ့ထံမှပင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် နတ်၊ အသူရ၊ လူတို့နှင့်တကွ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 42

रुद्रेन्द्रोपेन्द्रचन्द्राणां विप्रेन्द्राणां दिवौकसाम् / द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सार्वलौकिकम्

ထို စကြဝဠာလုံးဆိုင်ရာ ရောင်ဝါသည် ရုဒ္ဒရ၊ အိန္ဒြ၊ ဥပေန္ဒြ (ဗိဿနု) နှင့် လတို့ကို တောက်ပစေ၏။ ထိုရောင်ဝါကြောင့်ပင် အမြတ်ဗြာဟ္မဏတို့နှင့် ကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့လည်း တောက်ပကြ၏။ ၎င်းသည် အလင်းရှိသတ္တဝါအပေါင်း၏ ပြည့်စုံသော တေဇောဓာတ်ဖြစ်၏။

Verse 43

सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः / सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्

သူသည် အလုံးစုံ၏ အတ္တမ၊ လောကအပေါင်း၏ အရှင်၊ မဟာဒေဝနှင့် ပရဇာပတိ ဖြစ်၏။ အမှန်တကယ် နေမင်း (စူရျ) တစ်ပါးတည်းသည် လောကသုံးပါး၏ အမြစ်—အမြင့်ဆုံးသော ဒေဝတော် ဖြစ်၏။

Verse 44

द्वादशान्ये तथादित्या देवास्ते ये ऽधिकारिणः / निर्वहन्ति पदं तस्य तदंशा विष्णुमूर्तयः

ထို့အပြင် အာဒိတျ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးရှိသေးသည်—စကြဝဠာရေးရာ တာဝန်အာဏာကို ကိုင်တွယ်သော နတ်တို့ဖြစ်၏။ သူတို့သည် ထိုအဆင့်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ သူ၏ အစိတ်အပိုင်းများ၊ ဗိဿနု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်များ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 45

सर्वे नमस्यन्ति सहस्त्रभानुं गन्धर्वदेवोरगकिन्वन्नराद्याः / यजन्ति यज्ञैर्विविधैर्द्विजेन्द्रा- श्छन्दोमयं ब्रह्ममयं पुराणम्

ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဒေဝ၊ နာဂ၊ ကိန္နရ နှင့် လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့ အပါအဝင် သတ္တဝါအားလုံးသည် အလင်းရောင်တစ်ထောင်ရှိသော နေမင်းကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဒွိဇေန္ဒြာတို့သည် ယဇ్ఞအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝေဒချန်ဒသတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ ဘြဟ္မသဘာဝဖြစ်သော ပုရာဏကို ပူဇော်ကြသည်။

← Adhyaya 38Adhyaya 40

Frequently Asked Questions

Bhūrloka extends as far as the illumination of the Sun and Moon reaches; Bhuvarloka is said to extend with the same breadth as Bhūrloka, measured with reference to the Sun’s orb (maṇḍala).

Dhruva is the fixed pivot (acala-kīla) of the entire wheel of luminaries; above the Saptarṣi-maṇḍala it stands as the stabilizing axis, where Nārāyaṇa abides established as Dharma.

The identification links cosmic motion to Vedic revelation: the Sun’s chariot is sustained by chandas (metres), implying that time, order, and worship are coordinated through the Veda’s sonic structure.

It presents Surya as the root and radiance sustaining trailokya, while also integrating him into a unified divinity: the Adityas are described as portions and office-bearers, and Dhruva is explicitly associated with Vishnu-Narayana—supporting the Purāṇa’s samanvaya.