Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने एकोनत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // २९// वासिष्ठ उवाच श्रुस्वैतत्सकलं राजा जमदग्निवधादिकम् / उद्विग्नचेताः सुभृशं चिन्तयामास नैकधा

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ အဖွင့်ပဒ၌ အర్జုနဥပాఖ్యာန အခန်း ၂၉ ဖြစ်၏။ ဝသಿಷ್ಠ မိန့်တော်မူသည်—ဇမဒဂ္နီ သတ်ဖြတ်ခြင်းစသည့် အကြောင်းအရာအားလုံးကို ကြားသိပြီးနောက် မင်းကြီး၏စိတ်သည် အလွန်လှုပ်ရှားကာ နည်းမျိုးစုံဖြင့် နက်နဲစွာ စဉ်းစားလေ၏။

Verse 2

अहो मे सुनृसंसस्य लोकयोरुभयोरपि / ब्रह्मस्वहरणे वाञ्छा तद्धत्या चातिगर्हिता

အိုဟို! ငါသည် အလွန်ရက်စက်သူဖြစ်၏; လောကနှစ်ပါးလုံးတွင် ငါ့ကို ကဲ့ရဲ့မည်—ဗြာဟ္မဏ၏ ဥစ္စာကို လုယူလိုသော ဆန္ဒနှင့် သူ့ကို သတ်ခြင်း၊ နှစ်ခုလုံး အလွန်အမင်း အရှက်ရစရာ။

Verse 3

अहो नाश्रौषमस्याहं ब्राह्मणस्य विजानतः / वचनं तर्हि तां जह्यां विमूढात्मा गतत्रपः

အိုဟို! သိမြင်သူ ဗြာဟ္မဏ၏ စကားကို ငါ မနားထောင်ခဲ့; ထိုအခါတင်ပင် သူ့ကို လွှတ်ပေးသင့်ခဲ့သည်—ငါသည် မိုက်မဲ၍ အရှက်ကင်းသွားပြီ။

Verse 4

इति संचितयन्नंव हृदयेन विदूयता / स्वपुरं प्रतिचक्राम सबलः सानुगस्ततः

ဤသို့ စဉ်းစားနေစဉ် သူ၏နှလုံးသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ နာကျင်လာ၏; ထို့နောက် သူသည် စစ်တပ်နှင့် အနောက်လိုက်များနှင့်အတူ မိမိမြို့သို့ ပြန်လှည့်သွား하였다။

Verse 5

पुरीं प्रतिगते राज्ञि तस्मिन्सपरिवारके / आश्रमात्सहसा राजन्विनिश्चक्राम रेणुका

မင်းကြီးသည် မိသားစုနှင့်အတူ မြို့သို့ ပြန်သွားသောအခါ၊ အို မင်းကြီး၊ ရေဏုကာသည် အာရှရမ်မှ ချက်ချင်း ထွက်လာ하였다။

Verse 6

अथ सक्षतसर्वाङ्गं रुधिरेण परिप्लुतम् / निश्चेष्टं परितं भूमौ ददर्श पतिमात्मनः

ထို့နောက် သူမသည် မိမိ၏ခင်ပွန်းကို မြင်သည်—ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး ဒဏ်ရာများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ သွေးဖြင့် စိုစွတ်ကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် မလှုပ်မယှက် လဲနေ하였다။

Verse 7

ततः सा विहतं मत्वा भर्त्तारं गतचेतनम् / अन्वाहतेवाशनिना मूर्छितान्यपतद्भुवि

ထို့နောက် ခင်ပွန်းသည် သတိလစ်၍ သေဆုံးသွားပြီဟု ထင်ကာ မိုးကြိုးထိသကဲ့သို့ သူမ မူးမေ့၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျ하였다။

Verse 8

चिरादिव पुनर्भूमेरुत्थायातीव दुःखिता / पतित्वोत्थाय सा भूयः सुस्वरं प्ररुरोद ह

အချိန်ကြာပြီးနောက် သူမသည် အလွန်ဝမ်းနည်းစွာ မြေပြင်မှ ထလာသည်; လဲပြီး ပြန်ထလာချိန်တွင် သာယာသော်လည်း ဝမ်းနည်းဖွယ် အသံဖြင့် ထပ်မံ ငိုကြွေး하였다။

Verse 9

विललाप च सात्यर्थं धरणीधूलिधूसरा / अश्रुपूर्ममुखी दीना पतिता शोकसागरे

သူမသည် မြေမှုန့်ဖြင့် မဲမှောင်ကာ မျက်နှာတွင် မျက်ရည်ပြည့်နှက်၍ ဒုက္ခတရားကြီးစွာဖြင့် ဝမ်းနည်းပင်လယ်ထဲ ကျသကဲ့သို့ အလွန်အမင်း ငိုကြွေးမြည်တမ်း하였다။

Verse 10

हा नाथ पिय धर्मज्ञ दाक्षिण्यामृतसागर / हा धिगत्यन्तशान्त त्वं नैव काङ्क्षेत चेदृशम्

အို နာထာ၊ ချစ်မြတ်နိုးရသော ဓမ္မကိုသိသူ၊ သင်သည် ကြင်နာမှုအမృత၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်၏။ အရှက်တရား! အလွန်တည်ငြိမ်နေပြီးလျက် ဤသို့သော ဒုက္ခကို မည်သို့ ဆန္ဒပြုနိုင်မည်နည်း။

Verse 11

आश्रमादभिनिष्क्रान्तः सहसा व्यसानर्णवे / क्षिप्त्वानाथामगाधे मां क्व च यातो ऽसि मानद

အာရှရမ်မှ ရုတ်တရက် ထွက်ခွာ၍ သင်သည် အန္တရာယ်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့၏။ အကာအကွယ်မဲ့သော ကျွန်မကို ဤအနက်မရှိသော အဂాధထဲ ပစ်ချပြီး၊ ဂုဏ်ပေးသူရေ၊ သင် ဘယ်သို့ သွားသနည်း။

Verse 12

सतां साप्तपदे मैत्रे मुषिताहं त्वया सह / यासि यत्र त्वमेकाकी तत्र मां नेतुमर्हसि

သုတေသနသူတော်ကောင်းတို့၏ ‘ခြေလှမ်းခုနစ်လှမ်း’ ဖြင့် တည်မြဲသော မိတ်သဟာယသည် သင်နှင့်အတူ ကျွန်မထံမှ လုယူသွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သင် တစ်ယောက်တည်း သွားရာရာတွင် ကျွန်မကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သင့်၏။

Verse 13

दृष्ट्वा त्वामीदृशावस्थमचिराद्धृदयं मम / न दीर्यते महाभाग कठिनाः खलु योषितः

သင်ကို ဤသို့သော အခြေအနေတွင် မြင်ရသော်လည်း ကျွန်မ၏ နှလုံးသားသည် ချက်ချင်း မကွဲမပျက်သေးပါ၊ မဟာဘဂါရေ။ အမှန်တကယ် မိန်းမတို့သည် ခိုင်မာကြသည်။

Verse 14

इत्येवं विलपन्ती सा रुदती च मुहुर्मुहुः / चुक्रोश रामरामेति भृशं दुःखपरिप्लुता

ဤသို့ ငိုကြွေးမြည်တမ်းကာ မကြာခဏ ငိုယိုနေ၏။ အလွန်ဒုက္ခတွင် နစ်မြုပ်လျက် “ရာမ! ရာမ!” ဟု ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်လေ၏။

Verse 15

तावद्रामो ऽपि स वनात्समिद्भारसमन्वितः / अकृतव्रणसंयुक्तः स्वाश्रमाय न्यवर्त्तत

ထိုအခါ ရာမသည်လည်း တောမှ ဆမိဓာမီးဖိုသစ်တင်ဆောင်၍ ဒဏ်ရာမရှိဘဲ မိမိအာရှရမ်သို့ ပြန်လည်သွား하였다။

Verse 16

अपश्यद्भयशंसीनि निमित्तानि बहूनि सः / पश्यन्नुद्विग्नहृदयस्तूर्णं प्रापाश्रमं विभुः

သူသည် အန္တရာယ်ကိုညွှန်ပြသော နိမိတ်ဆိုးများစွာကို မြင်၍ စိတ်လှုပ်ရှားကာ ထိုမဟာပုဂ္ဂိုလ်သည် အာရှရမ်သို့ အမြန်ရောက်하였다။

Verse 17

तमायान्तमभिप्रेक्ष्य रुदती सा भृशातुरा / नविभूतेव शोकेन प्रारुदद्रेणुका पुनः

သူလာနေသည်ကိုမြင်သော် အလွန်ဝမ်းနည်းကာ ငိုကြွေးလေ၏; ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် သတိလွတ်သကဲ့သို့ ရေနုကာသည် ထပ်မံငိုကြွေးမြည်တမ်း하였다။

Verse 18

रामस्य पुरतो राजन्भर्तृव्यसनपीडिता / उभाभ्यामपि हस्ताभ्यामुदरं समताडयत्

အို မင်းကြီး၊ ရာမ၏ရှေ့တွင် ခင်ပွန်း၏အပျက်အဆီးကြောင့် နာကျင်နေသော မိန်းမသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မိမိဝမ်းဗိုက်ကို ထုနှက်၍ ငိုကြွေး하였다။

Verse 19

मार्गे विदितवृत्तान्तः सम्यग्रामो ऽपि मातरम् / कुररीमिव शोकार्त्ता दृष्ट्वा दुःखमुपेयिवान्

လမ်းခရီးတွင် အကြောင်းအရာအားလုံးကို သိပြီးသားဖြစ်သော်လည်း ရာမသည် မိခင်ကို ကုရရီငှက်ကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းတုန်လှုပ်နေသည်ကိုမြင်၍ မိမိလည်း ဒုက္ခတွင် နစ်မြုပ်하였다။

Verse 20

धैर्यमारोप्य मेधावी दुःशशोकपरिप्लुतः / नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां तस्थौ भूमावर्धोमुखः

သည်းခံမှုကိုတင်မြှောက်ထားသော်လည်း ပညာရှိသူသည် ပြင်းထန်သော ဝမ်းနည်းမှုတွင် နစ်မြုပ်သွား၏။ မျက်လုံးနှစ်ဖက် မျက်ရည်ပြည့်လျက် မြေပြင်သို့ ခေါင်းငုံ့၍ ရပ်နေ၏။

Verse 21

तं तथागतमालोक्य रामं प्राहाकृतव्रणः / किमिदं भृगुशार्दूल नैतत्वय्युपपाद्यते

ထိုသို့ ရာမလာသည်ကိုမြင်၍ စိတ်ဒဏ်ရာရှိသူက ပြောသည်— “ဘೃဂုမျိုး၏ ကျားသတ္တဝါတော်၊ ဤသည်ဘာနည်း? ဤအရာသည် သင်နှင့် မသင့်တော်ပါ။”

Verse 22

न त्वादृशा महाभाग भृशं शोचन्ति कुत्रचित् / धृतिमन्तो महान्तस्तु दुःखं कुर्वति न व्यये

အို မဟာဘဂ! သင်ကဲ့သို့သူများသည် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အလွန်အကျွံ ဝမ်းနည်းမနေကြ။ သည်းခံတည်ငြိမ်သော မဟာသူတော်ကောင်းတို့သည် ဒုက္ခကို ပျက်စီးခြင်း၏ အကြောင်းမဖြစ်စေကြ။

Verse 23

शोकः सर्वेन्द्रियाणां हि परिशोषप्रदायकः / त्यज शोकं महाबाहो न तत्पात्रं भवदृशाः

ဝမ်းနည်းမှုသည် အင်္ဒြိယအားလုံးကို ခြောက်သွေ့စေ၏။ အို လက်မောင်းကြီးသူ၊ ဝမ်းနည်းမှုကို စွန့်လွှတ်ပါ; သင်ကဲ့သို့သူသည် ထိုအရာ၏ အခံမဟုတ်။

Verse 24

एहिकामुष्मिकार्थानां नूनमेकान्तरोधकः / शोकस्तस्यावकाशं त्वं कथं त्दृदि नियच्छसि

ဤဝမ်းနည်းမှုသည် ယခုလောကနှင့် နောက်လောက အကျိုးအမြတ်တို့ကို တကယ်တမ်း အပြည့်အဝ တားဆီးသောအရာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ၎င်းကို နှလုံးထဲတွင် မည်သို့ တည်ကြည်စွာ နေရာပေးနိုင်သနည်း။

Verse 25

तत्त्वं धैर्यधनो भूत्वा परिसांत्वय मातरम् / रुदतीं बत वैधव्यशं कापहतचेतनाम्

ထို့ကြောင့် သင်သည် သည်းခံခြင်းဟူသော ဥစ္စာဓနကို ပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်၍ မုဆိုးမဘဝရောက်ရသဖြင့် သတိလစ်မတတ် ငိုကြွေးနေသော မိခင်ကို နှစ်သိမ့်ပါလော့။

Verse 26

नैवागमनमस्तीह व्यतिक्रान्तस्य वस्तुनः / तस्मादतीतमखिलं त्यक्त्वा कृत्यं विचिन्तय

လွန်လေပြီးသော အရာသည် ဤလောက၌ ပြန်လာခြင်းမရှိ။ ထို့ကြောင့် အတိတ်အလုံးစုံကို စွန့်လွှတ်၍ ပြုဖွယ်ကိစ္စကိုသာ တွေးတောဆင်ခြင်လော့။

Verse 27

इत्येवं सांत्वमानश्च तेन दुःशसमन्वितः / रामः संस्तंभयामास शनैरात्मानमात्मना

ဤသို့ နှစ်သိမ့်ပေးသော်လည်း မခံမရပ်နိုင်သော ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် ပြည့်နှက်နေသော ရာမသည် မိမိကိုယ်ကို ဖြည်းညှင်းစွာ တည်ငြိမ်အောင် ပြုလေ၏။

Verse 28

दुःखशोकपरीता हि रेणुका त्वरुदन्मुहः / त्रिःसप्तकृत्वो हस्ताभ्यामुदरं समताडयत्

ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတို့ဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသော ရေဏုကာသည် ထပ်ခါတလဲလဲ ငိုကြွေးလျက် မိမိဝမ်းဗိုက်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထုနှက်လေ၏။

Verse 29

तावत्तदन्तिकं रामः समभ्येत्याश्रुलोचनः / रुदतीमलमंबेति सांत्वयामास मातरम्

ထိုအခါ မျက်ရည်စတို့ဖြင့် ပြည့်နေသော မျက်လုံးရှိသည့် ရာမသည် အနီးသို့ ချဉ်းကပ်၍ ငိုကြွေးနေသော မိခင်အား 'တော်ပါတော့ အမေ' ဟုဆိုကာ နှစ်သိမ့်လေ၏။

Verse 30

उवाचापनयन्दुःखाद्भर्तृशोकपरायणाम् / त्रिःसप्तकृत्वो यदिदं त्वया वक्षः समाहतम्

ခင်ပွန်းသည်အတွက် ပူဆွေးသောကရောက်နေသော မိခင်၏ဝမ်းနည်းမှုကို ဖြေဖျောက်ပေးလျက် သူက ပြောကြားခဲ့သည်– 'သင်သည် သင့်ရင်ဘတ်ကို နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထုရိုက်ခဲ့သောကြောင့်...'

Verse 31

तावतसंख्यमहं तस्मात्क्षत्त्रजारमशेषतः / हनिष्ये भुवि सर्वत्र सत्यमेतद्ब्रविमि ते

'...ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဤကမ္ဘာမြေပြင်မှ ခတ္တိယမျိုးနွယ်ကို ထိုအကြိမ်အရေအတွက်အတိုင်း အပြီးတိုင် သုတ်သင်ပါမည်။ ဤအမှန်တရားကို သင့်အား ကျွန်ုပ်ပြောကြားပါသည်။'

Verse 32

तस्मात्त्वं शोकमुत्सृज्य धैर्यमातिष्ट सांप्रतम् / नास्त्येव नूनमायातमतिक्रान्तस्य वस्तुनः

'ထို့ကြောင့် သင်သည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို စွန့်လွှတ်၍ ယခုအခါ သတ္တိမွေးပါ။ လွန်သွားသော အရာသည် အမှန်တကယ် ပြန်မလာနိုင်တော့ပါ။'

Verse 33

इत्युक्ता रेणुका तेन भृशं दुःखान्वितापि सा / कृच्छ्राद्धैर्यं समालंब्य तथेति प्रत्यभाषत

ထိုသို့ ပြောကြားရာတွင် ရေနုကာသည် အလွန်ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော်လည်း ခက်ခဲစွာ သတ္တိမွေးလျက် 'ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ' ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 34

ततो रामो महाबाहुः पितुः सह सहोदरैः / अग्नौ सत्कर्त्तुमारेभे देहं राजन्यथविधि

အို မင်းကြီး၊ ထို့နောက် လက်ရုံးရည်နှင့် ပြည့်စုံသော ရာမသည် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ဖခင်၏ ရုပ်အလောင်းကို ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကို စတင်ပြုလုပ်လေသည်။

Verse 35

भर्तृशोकपरिताङ्गी रेणुकापि दृढव्रता / पुत्रान्सर्वान्समाहूय त्विदं वचनमब्रवीत्

ခင်ပွန်း၏ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်မောနေသော တည်ကြည်သော ဝရတရှိသည့် ရေဏုကာသည် သားအားလုံးကို ခေါ်စု၍ ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 36

रेणुकोवाच / अहं व-पितरं पुत्राः स्वर्गतं पुण्यशीलिनम् / अनुगन्तुमिहेच्छामि तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हथ

ရေဏုကာက ပြောသည်— “သားတို့ရေ၊ သင်တို့၏ ကုသိုလ်သီလပြည့်စုံသော ဖခင်သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သွားပြီ။ ငါလည်း သူ့နောက်လိုက်လိုသည်၊ ထို့ကြောင့် ငါ့ကို ခွင့်ပြုကြပါ။”

Verse 37

असह्यदुःशं वैधव्यं सहमाना कथं पुनः / भर्त्रा विरहिता तेन प्रवर्त्तिष्ये विनिन्दिता

မခံနိုင်သော ဝမ်းနည်းမှုဖြစ်စေသည့် မုဆိုးမဘဝကို ခံပြီးနောက် ငါ ဘယ်လိုပြန်လည်အသက်ရှင်မလဲ။ ခင်ပွန်းနှင့်ကွာကွင်း၍ အပြစ်တင်ခံရသကဲ့သို့ ဘယ်လိုနေမလဲ။

Verse 38

तस्मादनुगमिष्यामि भर्त्तारं दयितं मम / यथा तेन प्रवर्त्तिष्ये परत्रापि सहानिशम्

ထို့ကြောင့် ငါ၏ ချစ်မြတ်နိုးသော ခင်ပွန်းကို ငါလိုက်မည်။ အခြားလောက၌လည်း နေ့ညမပြတ် သူနှင့်အတူ ရှိနိုင်ရန်။

Verse 39

ज्वलन्तमिममेवाग्निं संप्रविश्य चिरादिव / भर्तुर्मम भविष्यामि पितृलोकप्रियातिथिः

ဤလောင်ကျွမ်းနေသော မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ အချိန်ကြာပြီးမှ ပြန်လာသကဲ့သို့ ငါသည် ခင်ပွန်းအတွက် ပိတၱရလောက၌ ချစ်ခင်သော ဧည့်သည် ဖြစ်လာမည်။

Verse 40

अनुवादमृते पुत्रा भवद्भिस्तत्र कर्मणि / प्रतिभूय न वक्तव्यं यदि मत्प्रियमिच्छथ

အို သားတို့၊ ထိုကိစ္စ၌ ခွင့်မရှိဘဲ အာမခံသူအဖြစ် ဝင်ရောက်ပြီး မပြောကြနှင့်၊ သင်တို့ ငါ၏နှစ်သက်မှုကို လိုလားလျှင်။

Verse 41

इत्येवमुक्त्वा वचनं रेणुका दृढनिश्चया / अग्निं प्रविश्य भर्त्तारमनुगन्तुं मनोदधे

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာသော ရေဏုကာသည် မိမိခင်ပွန်းကိုလိုက်ရန် မီးထဲသို့ ဝင်ရန် စိတ်တည်ခဲ့သည်။

Verse 42

एतस्मिन्नेव काले तु रेणुकां तनयैः सह / समाभाष्यातिगंभीरा वागुवाचाशरीरीणी

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ရေဏုကာနှင့် သားများကို ခေါ်ဆို၍ အလွန်ဂಂಭीरသော ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 43

हे रेणुके स्वतनयैर्गिरं मे ऽवहिता शृणु / मा कार्षीः साहसं भद्रे प्रवक्ष्यामि प्रियं तव

အို ရေဏုကာ၊ သင်၏သားများနှင့်အတူ ငါ၏စကားကို သတိထား၍ နားထောင်ပါ။ မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ထိုမိုက်မဲသော সাহసကို မလုပ်ပါနှင့်; သင့်အတွက် နှစ်သက်ဖွယ် ဟಿತစကားကို ငါပြောမည်။

Verse 44

साहसो नैव कर्त्तव्यः केनाप्यात्महितैषिणा / न मर्त्तव्यन्त्वया सर्वो जीवन्भद्राणि पश्यति

ကိုယ့်အကျိုးကိုလိုလားသူ မည်သူမဆို ထိုကဲ့သို့ မိုက်မဲသော साहसကို မလုပ်သင့်။ သင် မသေသင့်ပါ; အသက်ရှင်သူသာ မင်္ဂလာအားလုံးကို မြင်နိုင်သည်။

Verse 45

तस्माद्धैर्यधना भूत्वा भव त्वं कालकाङ्क्षिणी / निमित्तमन्तरीकृत्य किञ्चिदेव शुचिस्मिते

ထို့ကြောင့် သည်းခံခြင်းကို ဓနအဖြစ်ထား၍၊ အချိန်ကိုစောင့်မျှော်သူ သန့်ရှင်းသောအပြုံးရှိသူမ၊ တည်ငြိမ်စွာနေပါ; နိမိတ်ကိုအလယ်တန်းထားပြီး အနည်းငယ်သာ စောင့်ပါ။

Verse 46

अचिरेणैव भर्त्ता ते भविष्यति सचेतनः / उत्पन्नजीवितेन त्वं कामं प्राप्स्यसि शोभने / भवित्री चिररात्राय बहुकल्याण भाजनम्

အလှတရားရှိသူမ၊ မကြာမီ သင်၏ခင်ပွန်းသည် သတိရှိစွာ ပြန်ဖြစ်လာမည်; အသက်ပြန်ပေါ်လာသောကြောင့် သင်သည် လိုရာဆန္ဒကို ရရှိမည်၊ ရှည်လျားသောည၏အဆုံးတိုင်အောင် ကောင်းကျိုးများစွာ၏ခံယူရာ ဖြစ်လာမည်။

Verse 47

वसिष्ठ उवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा धृतिमालंब्य रेणुका / तद्वाक्यगौरवाद्धर्षमवापुस्तनयाश्च ते

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ထိုစကားကို ကြားပြီး ရేఎနုကာသည် သည်းခံတည်ကြည်မှုကို အားကိုးလိုက်သည်; ထိုစကား၏ဂုဏ်သိက္ခာကြောင့် သူမ၏သားများလည်း ဝမ်းမြောက်မှုရရှိကြသည်။

Verse 48

ततोनीत्वा पितुर्देहमाश्रमाभ्यन्तरं मुनेः / शाययित्वा निवाते तु परितः समुपाविशन्

ထို့နောက် သူတို့သည် ဖခင်၏ကိုယ်ခန္ဓာကို မုနိ၏အာရှရမ်အတွင်းသို့ သယ်ဆောင်သွားကြသည်; လေမတိုက်သော တိတ်ဆိတ်ရာနေရာတွင် လှဲထားပြီး ပတ်လည်တွင် ထိုင်နေကြသည်။

Verse 49

तेषां तत्रोपविष्टानामप्रहृष्टात्मचेतसाम् / निमत्तानि शुभान्यासन्ननेकानि महान्ति च

သူတို့သည် ထိုနေရာတွင် ထိုင်နေကြစဉ် စိတ်နှလုံးမပျော်ရွှင်သေးသော်လည်း၊ ကောင်းသောနိမိတ်များ အများအပြားနှင့် ကြီးမားသောအရာများ ပေါ်ထွက်လာသည်။

Verse 50

तेन ते किञ्चिदाश्वस्तचेतसो मुनिपुङ्गवाः / निषेदुः सहिता मात्रा काङ्क्षन्तो जीवितं पितुः

ထို့ကြောင့် မုနိမြတ်တို့သည် စိတ်အနည်းငယ်သက်သာလာကြသည်။ မိခင်နှင့်အတူ ထိုင်ကာ ဖခင်၏အသက်ရှင်မှုကို ဆုတောင်းလိုကြသည်။

Verse 51

एतस्मिन्नन्तरे राजन्भृगुवंशधरो मुनिः / विधेर्बलेन मतिमांस्तत्रागच्छद्यदृच्छया

အဲဒီအချိန်အတွင်း၊ အို မင်းကြီး၊ ဘೃဂုမျိုးနွယ်ကို ဆက်ခံသော ဉာဏ်ပညာရှိ မုနိသည် ကံကြမ္မာ၏ အင်အားကြောင့် မတော်တဆ အဲဒီနေရာသို့ ရောက်လာသည်။

Verse 52

अथर्वणां विधिः सा क्षाद्वेदवेदाङ्गपारगः / सर्वशास्त्रार्थवित्प्राज्ञः सकलासुरवन्दितः

သူသည် အထർဝဏတို့၏ ဝိဓိ-အာချာရျ ဖြစ်၍ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့တွင် ပညာပြည့်စုံသူ၊ သာස්တရအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို သိမြင်သော ပညာရှိ이며 အဆုရအားလုံးက ဝတ်ပြုချီးမြှောက်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 53

मृतसंजीविनीं विद्यां यो वेद मुनिदुर्लभाम् / यथाहतान्मृतान्देवैरुत्थापयति दानवान्

မုနိတို့အတွက်တောင် ရှားပါးသော ‘မృతသံဇီဝိနီ’ ဝိဒ္ယာကို သိသူသည်၊ ဒေဝတို့က သတ်ဖြတ်၍ သေဆုံးသွားသော ဒာနဝတို့ကိုပင် မူလအတိုင်း ပြန်လည်ထမြောက်စေ၍ အသက်သွင်းနိုင်သည်။

Verse 54

शास्त्रमोशनसं येन राज्ञां राज्यफलप्रदम् / प्रणीतमनुजीवन्ति सर्वे ऽद्यापीह पार्थिवाः

သူက မင်းတို့အတွက် နိုင်ငံတော်၏ အကျိုးफलကို ပေးစွမ်းသော ‘သာස්တ్రమိုးရှန’ နီတိသာස්တရကို ပြုစုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုအတိုင်းပင် ယနေ့ထိ ဤလောကရှိ ဘုရင်များအားလုံး လိုက်နာ၍ အုပ်ချုပ်နေကြသည်။

Verse 55

स तदाश्रममासाद्य प्रविष्टो ऽन्तर्महामुनिः / ददर्श तदवस्थांस्तान्सर्वान्दुःखपरिप्लुतान्

မဟာမုနိသည် အာရှရမ်သို့ ရောက်ပြီး အတွင်းသို့ ဝင်ကာ အားလုံးကို ဒုက္ခဖြင့် လွှမ်းမိုးနေသော အခြေအနေတွင် မြင်တော်မူ၏။

Verse 56

अथ ते तु भृगुं दृष्ट्वा वंशम्य पितरं मुदा / उत्थायास्मै ददुश्चापि सत्कृत्य परमासनम्

ထို့နောက် သူတို့သည် မျိုးရိုးဘိုးဘွားဖြစ်သော ဘൃဂုကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်စွာ ထ၍ ဂုဏ်ပြုကာ အမြင့်မြတ်သော ထိုင်ခုံကို ပေးအပ်ကြ၏။

Verse 57

स चाशीर्भिस्तु तान्सर्वानभिनन्द्य महामुनिः / पप्रच्छ किमिदं वृत्तं तत्सर्वं ते न्यवेदयन्

မဟာမုနိသည် အားလုံးကို အာရှီဝါဒပေး၍ ကြိုဆိုကာ “ဤအမှုသည် အဘယ်နည်း?” ဟု မေးမြန်းသော်၊ သူတို့သည် အကြောင်းအရာအားလုံးကို တင်ပြကြ၏။

Verse 58

तच्छ्रुत्वा स भृगुः शीघ्रं जलमादाय मन्त्रवित् / संजीविन्या विनया तं सिषेच प्रोच्चरन्निदम्

ထိုအကြောင်းကို ကြားသော် မန္တရဗေဒကျွမ်းကျင်သော ဘൃဂုသည် ချက်ချင်း ရေယူ၍ စဉ္ဇီဝိနီ ဝိဒ္ယာဖြင့် သူ့အပေါ် ပက်ဖြန်းကာ ဤသို့ ရွတ်ဆို၏။

Verse 59

यज्ञस्य तपसो वीय ममापि शुभमस्ति चेत् / तेनासौ जीवताच्छीघ्रं प्रसुप्त इवचोत्थितः

ယဇ္ဉနှင့် တပသ၏ အာနုဘော်နှင့် ငါ၏ ကုသိုလ်မင်္ဂလာတို့ အမှန်ရှိပါက၊ ထိုအာနုဘော်ကြောင့် သူသည် ချက်ချင်း အသက်ပြန်ရှင်ပါစေ—အိပ်ရာမှ နိုးထသကဲ့သို့ ထလာပါစေ။

Verse 60

एवमुक्ते शुभे वाक्ये भृगुणा साधुकारिणा / समुत्तस्थावथार्चीकः साक्षाद्ग्ररुरिवापरः

ဘൃဂုမုနိ၏ မင်္ဂလာနှင့် သာဓုချီးမွမ်းသော စကားကို ကြားသော် အာချီကသည် ချက်ချင်း ထ၍ မျက်မြင်တော်မူသကဲ့သို့ ဒုတိယ ဂရုဍတစ်ပါးပမာ ဖြစ်၏။

Verse 61

दृष्ट्वा तत्र स्थितं वन्द्यं भृगुं स्वस्य पितामहम् / ननाम भक्त्या नृपते कृताञ्जलिरुवाच ह

အဲဒီနေရာ၌ ရှိနေသော ကိုးကွယ်ထိုက်သည့် မိမိ၏ ပိတామဟ ဘృဂုကို မြင်လျှင်၊ သူသည် ဘက္တိဖြင့် ဦးချကာ လက်အုပ်ချီ၍ (အို မင်းကြီး) ဟု ပြော၏။

Verse 62

जमदग्निरुवाच धन्यो ऽहं कृतकृत्यो ऽहं सफलं जीवितं च मे

ဇမဒဂ္နီက ပြောသည်—“ငါသည် ကံကောင်းမြတ်သူ၊ တာဝန်ပြီးစီးသူ ဖြစ်၏; ငါ၏ အသက်တာလည်း အကျိုးသင့်အောင်မြင်ပြီ။”

Verse 63

यत्पश्ये चरणौ ते ऽद्य सुरासुरनमस्कृतौ / भगवन्किं करोम्यद्य शुश्रूषां तव मानद

ယနေ့ ငါသည် ဒေဝနှင့် အသူရတို့ပါ ဦးချသော သင်၏ သန့်ရှင်းသော ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို မြင်ရ၏။ အို ဘဂဝန်၊ ယနေ့ ငါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ အို ဂုဏ်ပေးရှင်၊ သင်ကို စေဝာပြုလိုပါသည်။

Verse 64

पुनीह्यात्मकुलं स्वस्य चरणांबुकणैर्विभो / इत्युक्त्वा सहसाऽनीतं रामेणार्ध्यं मुदान्वितः

အို ဝိဘု၊ သင်၏ ခြေတော်ရေစက်များဖြင့် ငါ၏ မျိုးရိုးကို သန့်စင်ပေးပါ။ ဟုဆိုကာ ဝမ်းမြောက်လျက်၊ ရာမက ချက်ချင်း ယူဆောင်လာသော အर्घ्य ကို ဆက်ကပ်하였다။

Verse 65

प्रददौ पादयोस्तस्य भक्त्यान मितकन्धरः / तज्जलं शिरसाधत्त सकुटुंबो महामनाः

မိတကန္ဓရသည် ဘက္တိဖြင့် သူ၏ခြေတော်နှစ်ဖက်၌ ခြေသုတ်ရေကို ဆက်ကပ်하였다။ မဟာစိတ်ရှိသူသည် မိသားစုနှင့်အတူ ထိုရေကို ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်ကာ ဂုဏ်ပြု하였다။

Verse 66

अथ सत्कृत्य स भृगुं पप्रच्छ विनयान्वितः / भगवन् किं कृतं तेन राज्ञा दुष्टेन पातकम्

ထို့နောက် သူသည် ဘ္ရိဂုရသီကို ဂုဏ်ပြုကာ လေးစားစွာ မေးလေသည်— “ဘဂဝန်၊ ထိုဆိုးယုတ်သော မင်းသည် မည်သည့် အပြစ်ကြီးကို ကျူးလွန်ခဲ့သနည်း?”

Verse 67

यस्यातिथ्यं हि कृतवानहं सम्यग्विधानतः / साधुबुद्ध्यास दुष्टात्मा किं चकार महामते

ကျွန်ုပ်သည် သာဓုဟု ယုံကြည်၍ ထုံးတမ်းအတိုင်း ဧည့်ခံခဲ့သူ၊ ထိုဆိုးယုတ်သော စိတ်ရှိသူ— အို မဟာပညာရှိ— ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း?

Verse 68

वसिष्ठ उवाच एवं स पृष्टो मतिमान्भृगुः सर्वविदीश्वरः / चिरं ध्यात्वा समालोच्य कारणं प्राह भूपते

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်— ဤသို့ မေးမြန်းခံရသော် အရာအားလုံးကို သိသော ပညာရှိ ဘ္ရိဂုသည် ကြာမြင့်စွာ တရားထိုင်၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး၊ အို မင်းကြီး၊ အကြောင်းရင်းကို ပြောကြား하였다။

Verse 69

भृगुरुवाच शृणु तात महाभाग बीजमस्य हि कर्मणः / यश्च वै कृतवान्पापं सर्वज्ञस्य तवानघ

ဘ္ရိဂုက ပြောသည်— “အို သားတော် မဟာကံကောင်းသူ၊ ဤကံ၏ အစေ့အမြစ်ကို နားထောင်လော့။ အို အပြစ်ကင်းသူ၊ အရာအားလုံးကို သိသော သင့်အပေါ် မည်သူက အပြစ်ပြုခဲ့သနည်း။”

Verse 70

शप्तः पुरा वसिष्ठेन नाशार्थं स महीपतिः / द्विजापराधतो मूढ वीर्यं ते विनशिष्यते

ထိုမင်းသည် ပျက်စီးခြင်းအလို့ငှာ ဝသိဋ္ဌရသေ့၏ ကျိန်စာသင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည် - 'အို လူမိုက်၊ ဗြာహ్మణအား ပြစ်မှားသောကြောင့် သင်၏ တန်ခိုးအာနုဘော်သည် ပျက်စီးလတ္တံ့'။

Verse 71

तत्कथं वचनं तस्य भविष्यत्यन्यथा मुनेः / अयं रामो महावीर्यं प्रसह्यनृपपुङ्गवम्

သို့ဖြစ်လျှင် ထိုရသေ့၏ စကားသည် အဘယ်မှာ လွဲချော်နိုင်အံ့နည်း။ တန်ခိုးကြီးသော ဤရာမသည် ထိုမင်းမြတ်ကို အနိုင်ယူ၍...

Verse 72

हनिष्यति महाबाहो प्रतिज्ञां कृतवान्पुरा / यस्मादुरः प्रतिहतं त्वया मातर्ममाग्रतः

...သတ်ဖြတ်လတ္တံ့၊ အို လက်ရုံးကြီးရှိသူ။ သူသည် ရှေးကပင် ကတိသစ္စာပြုခဲ့သည်မှာ - 'အို မယ်တော်၊ အသင်သည် ငါ၏ရှေ့မှောက်၌ ရင်ဘတ်ကို စည်တီးသကဲ့သို့ တီးခတ်ခဲ့သောကြောင့်...'

Verse 73

एकविंशतिवारं हि भृशं दुःखपरीतया / त्रिः सप्तकृत्वो निःक्षत्रां करिष्ये पृथिवीमिमाम्

...နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြင်းစွာသော ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးလျက်။ ငါသည် ဤမြေကြီးကို နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ခတ္တိယမျိုးနွယ်တို့မှ ကင်းစင်စေအံ့'။

Verse 74

अतो ऽयं वार्यमाणो ऽपि त्वाया पित्रा निरन्तरम् / भाविनोर्ऽथस्य च बलात्करिष्यत्येव मानद

ထို့ကြောင့် သင်နှင့် ခမည်းတော်တို့က အမြဲတစေ တားမြစ်နေသော်လည်း ကံတရား၏ အင်အားကြောင့် သူသည် ဤအမှုကို မုချပြုလိမ့်မည်၊ အို ဂုဏ်ကျက်သရေကို ပေးသောသူ။

Verse 75

स तु राजा महाभागो वृद्धानां पर्युपासिता / दत्तात्रेयाद्धरेरंशाल्लब्धबोधो महामतिः

ထိုမဟာဘဂ္ဂ ရာဇာသည် အိုမင်းသူများကို အမြဲတမ်း ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်လေ၏။ ဟရိ၏ အংশဖြစ်သော ဒတ္တಾತ್ರేయ၏ ကရုဏာကြောင့် ဉာဏ်အလင်းရ၍ မဟာမတိ ဖြစ်လာ၏။

Verse 76

साक्षाद्भक्तो महात्मा च तद्वधे पातकं भवेत् / एवमुक्त्वा महाराज स भृगुर्ब्रह्मणः सुतः / यथागतं ययौ विद्वान्भविष्यत्कालपर्ययात्

သူသည် တကယ်တမ်း ဘက္တနှင့် မဟာတ္မာ ဖြစ်၏။ သူ့ကို သတ်လျှင် အပြစ်ကြီး ဖြစ်မည်။ ဟေ မဟာရာဇာ၊ ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဘြဟ္မာ၏ သား ဘൃဂု ရှင်တော်သည် အနာဂတ်ကာလ၏ ပြောင်းလဲမှုကို သိမြင်၍ လာသကဲ့သို့ ပြန်သွားလေ၏။