Varaha Purana 149.5: Adhyaya 149, Shloka 5

The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Devanagari script

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 149.5

Transliteration

śrīvarāha uvāca || evaṃ bhūme varaṃ śreṣṭhe phullapaṅkajamālini || kathayiṣyāmi cānyat te guhyaṃ pāpabhayāpaham

Translation

Śrī Varāha bersabda: “Demikianlah, wahai Bhūmi—wahai yang terbaik, dihiasi kalungan padma yang mekar. Aku akan menyampaikan kepadamu satu lagi perkara: ajaran rahsia yang menghapuskan ketakutan yang timbul daripada dosa.”

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्री-वराहः: Śrī Varāha
• श्री-वराहः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् वराहः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक

• भूमे: O Earth
• भूमे: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• वरम्: O excellent one
• वरम्: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, एकवचन; सम्बोधनार्थे विशेषणम् (भूमे)

• श्रेष्ठे: O best (one)
• श्रेष्ठे: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषणम् (भूमे)

• फुल्ल-पङ्कज-मालिनि: O garlanded with blooming lotuses
• फुल्ल-पङ्कज-मालिनि: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: फुल्ल (प्रातिपदिक) + पङ्कज (प्रातिपदिक) + मालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (फुल्लपङ्कजानां मालिनी)

• कथयिष्यामि: I shall tell
• कथयिष्यामि: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; णिच् (causative sense not intended here; denominative usage: ‘to narrate’)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अन्यत्: another (thing)
• अन्यत्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (object of कथयिष्यामि)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन; enclitic form

• गुह्यम्: secret
• गुह्यम्: Karma (कर्म/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (अन्यत्)

• पाप-भय-अपहम्: removing fear of sin
• पाप-भय-अपहम्: Karma (कर्म/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक; from √हृ/√अपह् sense ‘remove’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पापस्य भयम्; तद् अपहं = removing)

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Vaishnavism
• Purāṇic Dialogue
• Moral Philosophy

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It signals a transition to an esoteric or especially valued narrative unit, a common Purāṇic device for emphasizing moral instruction.

Which geographic location is identified?

No specific location is named; ‘Bhūmi’ is the personified Earth as interlocutor.

What is the primary ethical instruction?

Moral instruction is framed as a means to reduce fear and instability caused by harmful actions.