Adhyaya 19

Verse 1

। । व्यास उवाच । इन्द्रसरे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा चेंद्रेश्वरं शिवम् । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

Vyāsa bersabda: Setelah mandi suci di Indrasara dan menatap Indreśvara Śiva, seseorang dibebaskan daripada dosa yang terkumpul sepanjang tujuh kelahiran—tiada keraguan tentangnya.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । केन चादौ निर्मितं तत्तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । यथावद्वर्णय त्वं मे भगवन्द्विजसत्तम

Yudhiṣṭhira berkata: Siapakah yang mula-mula mendirikan tīrtha yang paling utama itu? Wahai Bhagavan, wahai yang terbaik dalam kalangan dwija, jelaskanlah kepadaku dengan tepat dan selengkapnya.

Verse 3

व्यास उवाच । इन्द्रेणैव महाराज तपस्तप्तं सुदुष्करम् । ग्रामादुत्तरदिग्भागे शतवर्षाणि तत्र वै

Vyāsa bersabda: Wahai maharaja, Indra sendiri telah melakukan tapa yang amat sukar di sana; di arah utara, melampaui kawasan penempatan, selama seratus tahun sesungguhnya.

Verse 4

शिवोद्देशं महाघोरमेकांगुष्ठेन भारत । उर्द्ध्वबाहुर्महातेजाः सूर्यस्याभिमुखोऽभवत्

Wahai Bhārata, dengan menambatkan minda pada tujuan yang amat menggerunkan—Śiva semata-mata—baginda berdiri mengangkat kedua-dua tangan, bercahaya maha-teja, menghadap Surya, bertumpu pada satu jari kaki sahaja.

Verse 5

वृत्रस्य वधतो ज्ञातं यत्पापं तस्य नुत्तये । एकाग्रः प्रयतो भूत्वा शिवस्याराधने रतः

Menyedari dosa yang timbul daripada pembunuhan Vṛtra dan ingin menebusnya, baginda menjadi tekun dan satu-tumpu, menyucikan laku, serta ralit dalam pemujaan kepada Śiva.

Verse 6

तपसा च तदा शंभुस्तोषितः शशिशे खरः । तत्राजगाम जटिलो भस्मांगो वृषभध्वजः

Lalu dengan tapa itu, Śambhu berkenan. Maka datanglah ke sana Tuhan yang garang, bermahkota bulan: berambut jata, bersalut abu suci, dan berpanji lembu.

Verse 7

खट्वांगी पंचवक्त्रश्च दशबाहुस्त्रिलोचनः । गंगाधरो वृषारूढो भूतप्रेतादिवेष्टितः

Baginda memegang khaṭvāṅga bertopeng tengkorak; berwajah lima, berlengan sepuluh, dan bermata tiga; pengemban Gaṅgā, menunggang lembu, serta dikelilingi rombongan bhūta dan preta.

Verse 8

सुप्रसन्नः सुरश्रेष्ठः कृपालुर्वरदायकः । तदा हृष्टमना देवो देवेन्द्रमिदमूचिवान्

Pada saat itu Dewa—yang termulia dalam kalangan para dewa, amat berkenan, penuh belas kasihan dan penganugerah kurnia—menjadi sangat gembira. Dengan hati yang bersukacita, Baginda bertitah kata-kata ini kepada Devendra (Indra).

Verse 9

हर उवाच । यत्त्वं याचयसे देव तदहं प्रद दामि ते

Hara (Śiva) bertitah: “Wahai dewa, apa sahaja yang engkau pohon, itulah yang aku kurniakan kepadamu.”

Verse 10

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश कृपासिंधो महेश्वर । ब्रह्महत्या हि मां देव उद्वेजयति नित्यशः

Indra berkata: “Jika Engkau berkenan kepadaku, wahai Tuhan para dewa, wahai Maheśvara, lautan belas kasihan; ketahuilah, wahai Dewa, bahawa dosa Brahmahatyā (membunuh Brahmana) sentiasa mengganggu dan menyeksaku.”

Verse 11

वृत्रासुरस्य हनने जातं पापं सुरोत्तम । तत्पापं नाशय विभो मम दुःखप्रदं सदा

“Wahai yang terbaik dalam kalangan para dewa! Daripada pembunuhan Vṛtrāsura telah timbul dosa. Wahai Tuhan Yang Maha Berkuasa, hapuskanlah dosa itu yang sentiasa mendatangkan dukacita kepadaku.”

Verse 12

हर उवाच । धर्मारण्ये सुरपते ब्रह्महत्या न पीडयेत् । हत्या गवां द्विजातीनां बालस्य योषितामपि

Hara bertitah: “Wahai penguasa para dewa, di Dharmāraṇya, penderitaan akibat Brahmahatyā tidak akan menindas. Bahkan dosa kerana membunuh lembu, kaum dvija (dua kali lahir), seorang anak, atau seorang wanita pun tidak kekal di sana.”

Verse 13

वचनान्मम देवेंद्र ब्रह्मणः केशवस्य च । यमस्य वचनाज्जिष्णो हत्या नैवात्र तिष्ठति । प्रविश्य त्वं महाराज अतोत्र स्नानमाचर

Wahai Devendra, dengan titahku—serta menurut sabda Brahmā dan Keśava, dan juga ketetapan Yama, wahai Jiṣṇu—di sini dosa pembunuhan tidak sekali-kali bersemayam. Maka, wahai maharaja, masuklah ke tempat ini dan lakukan mandi suci (snāna) di sini.

Verse 14

इन्द्र उवाच । यदि त्वं मम तुष्टोऽसि कृपासिंधो महेश्वर । मन्नाम्ना च महादेव स्थापितो भव शंकर

Indra berkata: “Jika Engkau berkenan kepadaku, wahai Maheśvara, lautan belas kasih—maka, wahai Mahādeva, wahai Śaṅkara, bersemayamlah di sini dengan nama yang memakai namaku.”

Verse 15

तथेत्युक्त्वा महादेवः सुप्रसन्नो हरस्तदा । दर्शयामास तत्रैव लिंगं पापप्रणाशनम्

Dengan bersabda, “Demikianlah,” Mahādeva—Hara—yang amat berkenan, lalu di tempat itu juga menzahirkan sebuah liṅga yang memusnahkan dosa.

Verse 16

कूर्मपृष्ठात्समुत्पाद्य आत्मयोगेन शंभुना । स्थितस्तत्रैव श्रीकण्ठः कालत्रयविदो विदुः

Dengan kuasa yoga dirinya sendiri, Śambhu menzahirkannya dari belakang seekor kura-kura; dan di situ juga Śrīkaṇṭha bersemayam. Mereka yang mengetahui tiga zaman memahami hal ini.

Verse 17

वृत्रहत्यासमुत्त्रस्तदेवराजस्य सन्निधौ । इन्द्रेश्वरस्तदा तत्र धर्मा रण्ये स्थितो नृप

Wahai raja, di Dharmāraṇya, di hadapan raja para dewa, Indra, yang gentar kerana pembunuhan Vṛtra, pada ketika itu Indreśvara pun didirikan di sana.

Verse 18

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं लोकानां हितकाम्यया । इन्द्रेश्वरं तु राजेंद्र पुष्पधूपादिकैः सदा

Wahai raja segala raja, demi kebajikan rakyat dan untuk penyucian daripada segala dosa, hendaklah sentiasa memuja Indreśvara dengan persembahan bunga, dupa dan seumpamanya.

Verse 19

पूजयेच्च नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां माघमासे विशेषतः

Sesiapa yang beribadat dengan bhakti akan terlepas daripada segala dosa—terutama pada tithi kelapan dan keempat belas, dan lebih-lebih lagi dalam bulan Māgha.

Verse 20

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं शिवलोके महीयते । नीलोत्सर्गं तु यो मर्त्यः करोति च तदग्रतः

Demi penyucian daripada segala dosa, dia dimuliakan di Śivaloka. Dan sesiapa jua insan fana yang melakukan persembahan yang disebut nīlotsarga di hadapan-Nya/di hadapan tīrtha itu, memperoleh pahala ini.

Verse 21

उद्धरेत्सप्त गोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम् । सांगरुद्रजपं यस्तु चतुर्द्दश्यां करोति वै

Sesiapa yang benar-benar melakukan japa Sāṅga-Rudra pada tithi keempat belas, dia mengangkat tujuh gotra dan menyelamatkan seratus satu keluarga.

Verse 22

सर्वपाविशुद्धात्मा लभते परमं पदम्

Dengan jiwa yang disucikan daripada segala dosa, seseorang mencapai martabat yang tertinggi.

Verse 23

सौवर्णनयनं कृत्वा मध्ये रत्नसमन्वितम् । यो ददाति द्विजातिभ्य इन्द्रतीर्थे तथोत्तमे

Sesiapa yang membentuk sepasang mata daripada emas, dengan permata terpasang di tengahnya, lalu mengurniakannya sebagai dāna kepada para dvija di Indratīrtha yang utama—dia memperoleh buah kebajikan yang terpuji sebagaimana akan dihuraikan seterusnya.

Verse 24

अन्धता न भवे त्तस्य जन्मानि षष्टिसंख्यया । निर्मलत्वं सदा तेषां नयनेषु प्रजायते । महारोगास्तथा चान्ये स्नात्वा यांति तदग्रतः

Bagi dirinya, kebutaan tidak akan timbul selama enam puluh kelahiran, dan kejernihan sentiasa lahir pada kedua-dua matanya. Demikian juga, mereka yang ditimpa penyakit berat dan pelbagai derita lain, setelah mandi, beredar dari hadapan kesucian itu dalam keadaan bebas daripada sengsara.

Verse 25

पूजिते चैकचित्ते न सर्वरोगात्प्रमुच्यते । स्नात्वा कुण्डे नरो यस्तु संतर्पयति यः पितॄन्

Apabila (Dewa) dipuja dengan hati yang satu-tumpu, seseorang dilepaskan daripada segala penyakit. Dan lelaki yang, setelah mandi di kolam itu, mempersembahkan tarpaṇa sehingga para Pitṛ (leluhur) berpuas hati…

Verse 26

तस्य तृप्ताः सदा भूप पितरश्च पितामहाः । ये वै ग्रस्ता महारोगैः कुष्ठाद्यैश्चैव देहिनः

Wahai raja, para bapa dan datuk-nenek moyangnya sentiasa berpuas hati—dan juga makhluk berjasad yang ditawan penyakit-penyakit berat seperti kusta dan seumpamanya…

Verse 27

स्नानमात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । ज्वरादिकष्टमापन्ना नराः स्वात्महिताय वै

Dengan mandi semata-mata, mereka menjadi suci dan memperoleh tubuh yang bersifat ilahi. Orang yang ditimpa kesusahan seperti demam dan penyakit lain melakukan demikian sesungguhnya demi manfaat tertinggi bagi dirinya sendiri.

Verse 28

स्नान मात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । स्नात्वा च पूजयेद्देवं मुच्यते ज्वरबन्धनात्

Dengan mandi sahaja di tirtha suci ini, mereka menjadi disucikan dan mencapai keadaan yang bercahaya serta bersifat ilahi. Dan setelah mandi, jika seseorang memuja Tuhan, dia dilepaskan daripada belenggu demam.

Verse 29

एकाहिकं द्व्याहिकं च चातुर्थं वा तृतीयकम् । विषमज्वरपीडा च मासपक्षादिकं ज्वरम्

Sama ada demam sehari, demam dua hari, demam kuartan atau tertian; sama ada derita demam yang tidak menentu, atau demam yang berulang mengikut bulan, separuh bulan dan seumpamanya—semuanya termasuk di sini.

Verse 30

इन्द्रेश्वरप्रसादाच्च नश्यते नात्र संशयः । विज्वरो जायते नूनं सत्यंसत्यं च भूपते

Dengan rahmat Indreśvara, demam itu musnah—tiada keraguan sama sekali. Seseorang pasti menjadi bebas daripada demam; ini benar, benar belaka, wahai raja.

Verse 31

वन्ध्या च दुर्भगा नारी काकवन्ध्या मृतप्रजा । मृतवत्सा महादुष्टा स्नात्वा कुण्डे शिवाग्रतः । पूजयेदेकचित्तेन स्नानमात्रेण शुद्ध्यति

Walau seorang wanita mandul, wanita malang, yang digelar ‘kāka-vandhyā’, yang anak-anaknya telah meninggal, yang bayinya meninggal, bahkan yang sangat berdosa—setelah mandi di kuṇḍa di hadapan Śiva, hendaklah dia memuja dengan hati yang satu; dengan mandi sahaja dia menjadi suci.

Verse 32

एवंविधाश्च बहुशो वरान्दत्त्वा पिनाकधृक् । गतोऽसौ स्वपुरं पार्थ सेव्यमानः सुरासुरैः

Demikianlah, setelah berulang kali mengurniakan banyak anugerah, Sang Pemegang Pināka (Śiva), wahai putera Pṛthā, berangkat ke kotanya sendiri, diiringi serta dilayani oleh para dewa dan asura.

Verse 33

ततः शक्रो महातेजा गतो वै स्वपुरं प्रति । जयंतेनापि तत्रैव स्थापितं लिंगमुत्तमम्

Kemudian Śakra (Indra) yang bersinar agung benar-benar pergi ke kota baginda sendiri. Dan di sana juga, oleh Jayaṃta, telah ditegakkan sebuah liṅga Śiva yang paling utama.

Verse 34

जयंतस्य हरस्तुष्टस्तस्मिल्लिंगे स्तुतः सदा । त्रिकालं पुत्रसंयुक्तः पूजनार्थं सुरेश्वरः

Hara (Śiva), berkenan terhadap Jayaṃta, sentiasa dipuji di liṅga itu. Indra, penguasa para dewa, datang bersama puteranya pada tiga waktu sehari demi tujuan pemujaan.

Verse 35

आयाति च महाबाहो त्यक्त्वा स्थानं स्वकं हि वै । एतत्सर्वं समाख्यातं सर्वसौख्यप्रदायकम्

Dan baginda datang, wahai yang berlengan perkasa, benar-benar meninggalkan tempatnya sendiri. Semua ini telah dihuraikan—yang mengurniakan segala jenis kebahagiaan.

Verse 36

इन्द्रेश्वरं तु यत्पुण्यं जयंतेशस्य पूज नात् । तदेवाप्नोति राजेन्द्र सत्यंसत्यं न संशयः

Apa jua pahala suci yang menjadi milik Indreśvara melalui pemujaan kepada Jayaṃteśa, pahala yang sama itulah diperoleh, wahai raja agung; benar, benar, tiada keraguan.

Verse 37

स्नात्वा कुण्डे महाराज संपूज्यैकाग्रमानसः । सर्वपापविशुद्धात्मा इन्द्रलोके महीयते

Wahai maharaja, setelah mandi di kuṇḍa dan memuja dengan hati yang khusyuk, seseorang yang jiwanya disucikan daripada segala dosa akan dimuliakan di alam Indra.

Verse 38

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति जयंतेशप्रमादतः

Sesiapa yang mendengar dengan bhakti akan terlepas daripada segala dosa; dan dengan daya kurnia Jayaṃteśa, dia memperoleh segala hajat yang dihajati.