Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

Devanagari script

वृत्रस्य वधतो ज्ञातं यत्पापं तस्य नुत्तये । एकाग्रः प्रयतो भूत्वा शिवस्याराधने रतः

Transliteration

vṛtrasya vadhato jñātaṃ yatpāpaṃ tasya nuttaye | ekāgraḥ prayato bhūtvā śivasyārādhane rataḥ

Translation

Menyedari dosa yang timbul daripada pembunuhan Vṛtra dan ingin menebusnya, baginda menjadi tekun dan satu-tumpu, menyucikan laku, serta ralit dalam pemujaan kepada Śiva.

Word by Word

• वृत्रस्य: of Vṛtra
• वृत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वधतः: of the slaying
• वधतः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (वृत्रस्य) वधतः = from/after the slaying (genitive of event)

• ज्ञातम्: known/realized
• ज्ञातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पापम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अन्वयः: तस्य (पापस्य)

• नुत्तये: for removal/expulsion
• नुत्तये: Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: नुत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• एक-अग्रः: single-pointed, focused
• एक-अग्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इन्द्रः) इति अध्याहृतस्य विशेषणम्

• प्रयतः: disciplined, restrained
• प्रयतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रयत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शुद्ध/संयत (disciplined)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having become)

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• आराधने: in worship
• आराधने: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आराधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विषय/अधिकरण (in worship)

• रतः: devoted/engaged
• रतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इन्द्रः) इति अध्याहृतस्य विशेषणम्

Speaker

Vyāsa (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (prāyaścitta-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (royal listener)

Visual Art Cues

Scene: Indra, humbled, with a softened face of remorse, performs focused worship toward an unseen Śiva; symbolic shadow of Vṛtra-vadha (a fallen serpent/dragon form) fades behind him as purification begins.

Characters & Entities

• Vṛtra
• Śiva
• Indra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even grave wrongdoing is addressed through acknowledgement, restraint, and devoted worship—Śiva is upheld as the refuge for purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The expiation narrative forms the background for the Indrasara/Indreśvara tīrtha’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Single-pointed, disciplined Śiva-ārādhana (worship/propitiation) as a means of prāyaścitta (expiation).