Rig Veda 7.82.3: Mandala 7, Sukta 82, Mantra 3

Sukta 7.82

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अन्वपां खान्यतृन्तमोजसा सूर्यमैरयतं दिवि प्रभुम् । इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनोऽपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः ॥

Transliteration

ánv apā́ṃ khā́ny atṛntam ójasā sū́ryam airayataṃ diví prábhūm | índrāvaruṇā máde asya māyíno ápīnvatam ápitaḥ pínvataṃ dhíyaḥ ||

Translation

Mengikuti aliran air, kamu membelah saluran-saluran dengan kedahsyatan daya; kamu menegakkan Surya, cahaya yang berdaulat, di langit. Wahai Indra dan Varuṇa, dalam ekstasi sang penguasa māyā (daya-daya), kamu membuat ilham-ilham mengembang dari kedalaman yang tersembunyi; jadikan juga fikiran-fikiran kami bertambah.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनु: along, after; following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक: अप्/आप्)

• खानि: channels, openings
• खानि: कर्म (with verb ‘cut/cleave’)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक: खा- ‘opening, channel’)

• अतृन्तम्: they cleft/pierced (through)
• अतृन्तम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तॄ (धातु; ‘to cross/overcome’; Vedic also ‘to pierce/cleave through’ in context)

• ओजसा: by strength, with might
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस्

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य

• ऐरयतम्: you two set in motion/raised
• ऐरयतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईर्/इर् (धातु; ‘to set in motion, raise’)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक: द्यौ/दिव्)

• प्रभुम्: the mighty one, the lord
• प्रभुम्: कर्म (apposition to ‘सूर्यम्’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रभु

• इन्द्रावरुणा: O Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-वरुण (dvandva)

• मदे: in exhilaration, in (soma-)intoxication
• मदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मद

• अस्य: of this (one)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• मायिनः: of the wondrous/skillful one (the possessor of māyā)
• मायिनः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: मायिन्

• अपिन्वतम्: you two caused to swell/strengthened
• अपिन्वतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन् (धातु; ‘to swell, make swell, strengthen’)

• अपितः: also; moreover; besides
• अपितः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि + तः

• पिन्वतम्: do you two strengthen/increase
• पिन्वतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन्

• धियः: thoughts, insights, prayers
• धियः: कर्म
• Type: Noun
• Root: धि