Rig Veda 4.53.1: Mandala 4, Sukta 53, Mantra 1

Sukta 4.53

Devata: Savitṛ (Savitar)

Samhita Patha (Devanagari)

तद्देवस्य सवितुर्वार्यं महद्वृणीमहे असुरस्य प्रचेतसः । छर्दिर्येन दाशुषे यच्छति त्मना तन्नो महाँ उदयान्देवो अक्तुभिः ॥

Transliteration

tád devásya savitúr vā́ryam mahád vr̥ṇīmahe ásurasya prácetasaḥ | chardír yéna dāśúṣe yácchati tmánā tán no mahā́n úd ayān devó aktúbhiḥ ||

Translation

Kami memilih kebesaran Savitṛ yang tertinggi dan diidamkan itu—(Dia) Asura yang berkehendak bercahaya dan berakal luas; naungan pelindung yang dengannya, dengan kekuatan diri-Nya, Ia mengurniakan kepada si pemberi. Semoga dewa yang perkasa itu terbit bagi kami dengan cahaya-cahaya-Nya yang mara, membangunkan kewujudan kami.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that (that excellent thing)
• तत्: Karma (वृणीमहे इत्यस्य) / (संदर्भतः) विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सवितुः’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सवितुः: of Savitṛ
• सवितुः: सम्बन्ध (षष्ठी) — वार्यम् इत्यस्य
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• वार्यम्: the excellent/choice boon
• वार्यम्: Karma (वृणीमहे) — वरणीयम् वस्तु
• Type: Adjective/Noun
• Root: वार्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘choose/cover’ से ‘वरणीय/श्रेष्ठ/वरेण्य’)

• महत्: great
• महत्: Karma-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• वृणीमहे: we choose / we seek
• वृणीमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति ‘choose’)

• असुरस्य: of the Asura (mighty lord)
• असुरस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — प्रचेतसः इत्यस्य
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)

• प्रचेतसः: of the far-seeing/wise one
• प्रचेतसः: सम्बन्ध (षष्ठी) / विशेषण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्र-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘fore-knowing, wise’)

• छर्दिः: shelter, protection
• छर्दिः: Kartā (यच्छति इत्यस्य) — ‘आश्रयः’
• Type: Noun
• Root: छर्दिस् (प्रातिपदिक; ‘shelter, protection’)

• येन: by which
• येन: Karaṇa (यच्छति) — ‘येन (छर्दिषा)’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दाशुषे: to the worshipper (the one who offers)
• दाशुषे: Sampradāna (यच्छति) — ‘to the worshipper/giver’
• Type: Noun
• Root: दाशु (प्रातिपदिक; ‘giver/worshipper’, √दाश् ‘to give/offer’)

• यच्छति: he grants / bestows
• यच्छति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √यम् (यच्छति ‘to give/grant/extend; restrain’—RV में ‘grant/extend’ प्रायः)

• त्मना: by himself / with his own power
• त्मना: Karaṇa (यच्छति) — ‘by his own self/power’
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक; ‘self, own person/power’)

• तत्: that
• तत्: Karma (उदयान् इत्यस्य) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘our/for us’
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महान्: great
• महान्: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• उदयान्: rising, ascending
• उदयान्: Kartā-विशेषण
• Type: Participle/Adjective
• Root: उद्-√या (उदय ‘rising, ascent’; यहाँ ‘उदयान्’ = उदयन्, वर्तमान कृदन्त/विशेषण ‘rising’)

• देवः: the god (Savitṛ)
• देवः: Kartā (अध्याहृत-क्रिया: ‘अस्तु/भवतु/आगच्छतु’)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अक्तुभिः: with the nights / through the nights
• अक्तुभिः: Karaṇa/सहचर्य (उदयान्/आगमन-भावे) — ‘with/through the nights’
• Type: Noun
• Root: अक्तु (प्रातिपदिक; ‘night/darkness’; RV में ‘अक्तुभिः’ = ‘with nights’)