Rig Veda 10.101.2 — Mandala 10, Sukta 101, Mantra 2
Sukta 10.101
Devata: Collective ritual exhortation; implicit Agni/Indra support; yajña as central power
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मन्द्रा कृणुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणीं कृणुध्वम् । इष्कृणुध्वमायुधारं कृणुध्वं प्राञ्चं यज्ञं प्र णयता सखायः ॥
Transliteration
mandrā́ kṛṇudhvaṃ dhíya ā́ tanudhvaṃ nā́vam aritra-paráṇīṃ kṛṇudhvaṃ | iṣkṛṇudhvam āyudhā́raṃ kṛṇudhvaṃ prā́ñcaṃ yajñáṃ prá ṇayata sakhāyaḥ ||
Translation
Jadikan fikiranmu merdu dan luaskanlah; bentuklah perahu yang digerakkan oleh dayung. Sediakanlah anak panah; tegakkanlah daya yang memanggul senjata. Bawalah yajña ke hadapan, lurus maju, wahai sahabat-sahabat.
Word by Word
मन्द्राःgladdening/joyful (things); pleasant (ones)
मन्द्राः:
कर्म (कृणुध्वम् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
कृणुध्वम्make! do!
कृणुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
धियःthoughts; insights; hymnic inspirations
धियः:
कर्म (कृणुध्वम्—‘make/prepare thoughts’)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक) / धी
आtowards; forth; completely
आ:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तनुध्वम्stretch out; extend; spread
तनुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
नावम्boat; ship
नावम्:
कर्म (कृणुध्वम्)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
अरित्र-परणीम्(a boat) furnished with oars/paddles (lit. ‘oar-bearing’)
अरित्र-परणीम्:
कर्म (नावम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun (compound) / Adjectival compound
Rootअरित्र (प्रातिपदिक) + परणी (प्रातिपदिक)
कृणुध्वम्make! prepare!
कृणुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इष्कृणुध्वम्set in motion/impel; make ready with speed
इष्कृणुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् + कृ (धातु; उपसर्ग/पूर्वरूप ‘इष्-’)
आयुधारम्weapon-bearing; armed
आयुधारम्:
कर्म (यज्ञम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootआयुधार (प्रातिपदिक; आयुध + आर/धार ‘bearing’)
कृणुध्वम्make! fashion!
कृणुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
प्राञ्चम्forward; directed onward
प्राञ्चम्:
कर्म (यज्ञम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्राञ्च् (प्रातिपदिक; ‘forward-facing’)
यज्ञम्sacrifice; ritual offering
यज्ञम्:
कर्म (प्र णयता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
णयतlead! conduct!
णयत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु; वैदिक रूप ‘णय-’)
सखायःfriends; comrades
सखायः:
कर्तृ (णयत—‘you friends lead’)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.