Atharva Veda 9.3.2: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 2

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

यत् ते॑ न॒द्धं वि॑श्ववारे॒ पाशो॑ ग्र॒न्थिश्च॒ यः कृ॒तः । बृह॒स्पति॑रिवा॒हं ब॒लं वा॒चा वि स्रं॑सयामि॒ तत्

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.3.2

IAST Transliteration

yát te naddháṃ viśva-vāre pā́śo gránthiś ca yáḥ kṛtáḥ | bṛ́haspátir ivāháṃ bálaṃ vācā́ ví sraṃsayāmi tát

English Translation (Griffith/Whitney)

What binding thou hast, O all-warding,—the noose, the knot, which hath been made,—that, like Bṛhaspati, I with speech unloose, and make its force fall away.

Translation

Apa jua ikatan yang engkau ada, wahai yang melindungi ke segala arah—jerat dan simpul yang telah dibuat—itulah, seperti Bṛhaspati, dengan kata-kata/mantera aku meleraikannya, dan aku gugurkan kekuatannya.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: which/that (relative)
• यत्: Karma (यत्…तत्-सम्बन्धे ‘तत्’ इत्यस्य विशेषण-रूपेण) / सम्बन्धसूचक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नद्धम्: bound, fastened
• नद्धम्: Karma (पाश-ग्रन्थि-समूहस्य विशेषणम्) / विशेषण
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: नह् (धातु) → नद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• विश्ववारे: O all-beloved / O universally dear one
• विश्ववारे: सम्बोधन (Vocative)
• Type: Adjective (Vocative epithet)
• Root: विश्व-वार (समास-प्रातिपदिक; ‘विश्व’ + ‘वार’/‘वृ’ इत्यर्थे ‘श्रेष्ठ/प्रिय’)

• पाशः: noose, bond
• पाशः: Kartā (यः…कृतः इत्यत्र) / विषय-निर्देश
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

• ग्रन्थिः: knot
• ग्रन्थिः: Kartā (पाशः…ग्रन्थिः…यः कृतः) / समुच्चित-विषय
• Type: Noun
• Root: ग्रन्थि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• यः: which (that)
• यः: Kartā (कृतः इत्यस्य) / सम्बन्धसूचक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृतः: made, fashioned
• कृतः: Kartā-विशेषण (यः…कृतः = ‘which has been made’)
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: उपमान (इव-सम्बन्धे) / तुल्योपमा
• Type: Proper Noun
• Root: बृहस्पति (देवनाम-प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: उपमा-द्योतक
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बलम्: strength; force (of the bond)
• बलम्: Karma (वि स्रंसयामि इत्यस्य) / लक्ष्य
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• वाचा: with speech, by utterance
• वाचा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder
• वि: क्रिया-विशेषक (विभाग/विसरणार्थक)
• Type: Indeclinable (Prefix)
• Root: वि (उपसर्ग)

• स्रंसयामि: I loosen, I cause to fall apart
• स्रंसयामि: क्रिया (Kartā=अहम्; Karma=बलम्/नद्धम् पाश-ग्रन्थि-सम्बन्धः)
• Type: Verb
• Root: स्रंस् (धातु; ‘ढल्/पत्/शिथिल्’) + णिच् → स्रंसय

• तत्: that (very one)
• तत्: Karma (यत्…तत् = ‘that (bond)’) / सम्बन्ध-समाप्ति
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa attribution (Anukramaṇī tradition)

Devata: Bṛhaspati (by comparison) and the ‘pāśa/granthi’ as object-devatā

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta