देवकी in the Skanda Purana

आणि जर तू त्याग करण्यासच इच्छित असशील, तरी तेथेही हे वचन ऐक— फारच थोड्या काळात देवकीनंदन श्रीकृष्णाकडून (समाधान होईल)।

स्थिर भक्तीने, सदैव लोकहितासाठी, ते स्थापित कर. विश्वेदेव-दैवत्य नक्षत्री देवकीच्या संगमस्थानी संगमाचार कर.

जेव्हा पृथ्वीलोकाचा उपद्रव होत होता आणि लोकांना खाल्ले जात होते, तेव्हा पृथ्वीचे भार उतरवण्यासाठी देवकीगर्भातून जन्मलेल्या भगवंताने अवतार घेतला.

सूत म्हणाले: मी देवकीनंदन कृष्णाला, माधव, भक्तांचे प्रिय, जे जगांना आनंद देतात आणि भोग व मोक्ष दोन्ही प्रदान करतात, त्यांना नमस्कार करतो.

द्वापर आणि कलियुगाच्या संधिकाळी, पृथ्वीवरील भाररूप असुरांच्या नाशार्थ आणि धर्म व धार्मिकांच्या रक्षणार्थ, मी मथुरा नगरीत वसुदेव व देवकीच्या पोटी जन्मेन.

श्री सूत म्हणाले: यदूच्या कुळात शूरसेनाचे पुत्र वसुदेव म्हणून विख्यात होते. त्यांनी देवकाची कन्या, जी देवकी म्हणून प्रसिद्ध होती, (तिच्याशी विवाह केला).

विवाहानंतर रथावर आरूढ होऊन ते आपल्या नगराकडे निघाले. तेव्हा आनकदुन्दुभींचे (वसुदेवांचे) सारथी स्वतः कंस झाले.

त्यावेळी एका अशरीरी वाणीने सारथी बनलेल्या कंसाला सांगितले, जो त्या उत्तम रथात आपली बहीण आणि मेहुण्याला घेऊन जात होता.

"हे अरिंदम! जिला तू या रथातून घेऊन जात आहेस, तिचा आठवा गर्भ तुझा वध करेल, यात काहीही शंका नाही."

ते दिव्य वचन ऐकून कंसाने खड्ग उचलला आणि, हे द्विजश्रेष्ठांनो, आपल्या बहिणीस मारण्याचा उद्योग करू लागला।

मग त्याला शांत करण्यासाठी वसुदेव कंसाला म्हणाला— “हे कंस, हिच्यापासून जे पुत्र जन्मतील ते मी तुला अर्पण करीन।”

“ह्या आपल्या बहिणीस इजा करू नकोस; हिच्यापासून तुला काहीही भय नाही.” हे ऐकून कंस तेव्हा तिच्या वधापासून परावृत्त झाला।

देवकी व वसुदेव यांच्यासह तो आपल्या नगरास गेला; देवकी-वसुदेवांच्या पायांना घट्ट बेड्या अडकविल्या होत्या।

तेव्हा दुष्टात्मा कंसाने त्यांना कारागृहात टाकले। नंतर बराच काळ गेल्यावर देवकीने वसुदेवापासून गर्भ धारण केला।

हे द्विजोत्तमांनो! देवकीच्या उदरातून जन्मलेले सहा पुत्र क्रूरबुद्धी, निर्दय कंसाने जेव्हा मारले—

तेव्हा देवकीच्या जठरात सातवा गर्भ शेषाचा अवतार झाला. नंतर विष्णूच्या प्रेरणेने मायादेवीने तो गर्भ आपल्या अधीन घेतला.

नंदगोपाच्या घरात राहणाऱ्या रोहिणीत तिने तो गर्भ स्थापित केला. म्हणून देवकीचा सातवा गर्भ जठरातून ‘पडला’ अशी प्रसिद्धी झाली.

विष्णूच्या लीलामुळे जगात मोठी प्रसिद्धी पसरली. त्यानंतर स्वयं विष्णू देवकीच्या जठरात गर्भरूपाने प्रविष्ट झाले.

त्यानंतर दहा महिने पूर्ण झाल्यावर अव्यय हरि देवकीच्या उदरातून प्रकट झाले आणि ‘कृष्ण’ या नावाने सर्वत्र प्रसिद्ध झाले।

ते शंख, चक्र, गदा व खड्ग यांनी शोभणारे चतुर्भुज रूप धारण करून प्रकट झाले—किरीटधारी, वनमालेने विभूषित, आणि माता-पित्याचा शोक नाश करणारे।