देवकी in the Mahabharata

लोकांच्या अनुग्रहासाठी, जगन्मान्य विष्णू वसुदेवापासून देवकीच्या गर्भात महायशस्वी रूपाने प्रकट झाले.

किंवा देवकीपुत्र श्रीकृष्ण अथवा शत्रूंना ताप देणारा फल्गुन (अर्जुन) यांच्यावाचून—आणि दुर्योधनाशी रणात प्रतियुद्ध करण्यास कोण समर्थ आहे?

आणि हरिने दोन केश उपटले—एक शुभ्र आणि दुसरा कृष्ण. ते दोन्ही केश यदुकुलातील रोहिणी व देवकी या दोन स्त्रियांमध्ये प्रविष्ट झाले. त्यांपैकी एकापासून बलदेव जन्मला आणि दुसऱ्यापासून कृष्ण केशव प्रकट झाला।

त्यानंतर देवकीनंदन भगवान् कृष्ण निघून गेल्यावर, अतिविशाल विजय मिळवून त्याने त्या वेळी राजांना अभयदान दिले।

आणि या राजसभेत मला असा एकही महीपाल दिसत नाही, जो सात्वतीपुत्र (श्रीकृष्ण) यांच्या तेजाने युद्धात जिंकला गेला नाही.

आमच्या मते आपण सेवनीय व उपासनीय आहात, ज्यांची आम्ही दीर्घकाळ आकांक्षा केली; आणि हा देवकीपुत्रही आम्हांस पाहावयास येथे आला आहे।

मग तो त्याने त्यांना म्हटले—“देवकीपुत्र श्रीकृष्णाने नरकदशेत बुडत असलेल्या राजर्षी नृगाला त्या कठीण संकटातून उचलून पुन्हा स्वर्गात प्रतिष्ठित केले नाही काय?”

जामदग्न्य (परशुराम) यांनी जसे सांगितले, अर्जुन त्याहूनही श्रेष्ठ आहे. आणि देवकीपुत्र कृष्ण तर देवांनाही दुर्धर्ष—असह्य—आहेत.

ते सैन्य भग्न होत आहे असे पाहून देवकीनंदन श्रीकृष्णांनी उत्तम रथ सावरून, भीभत्सु पार्थ अर्जुनास संबोधून म्हटले।

मग पूर्ण ताणलेल्या धनुषातून सुटलेल्या लोखंडी बाणांनी—सुवर्णपंखयुक्त व शिळेवर धार लावलेल्या—त्याने देवकीपुत्र (कृष्ण) यास विद्ध केले।

अग्निस्पर्शासारखे तीक्ष्ण ते बाण भगदत्ताने प्रेरित केले; त्यांनी देवकीपुत्राला भेदून मग भूमीवर जाऊन पडले.

त्याच काळी, हे राजन्, महात्मा देवकाच्या कन्येच्या स्वयंवरात—जिथे सर्व क्षत्रियकुलांचा समागम झाला होता—

तेथे शिनिने वसुदेवासाठी देवी देवकीला प्राप्त केले. सर्व राजांना जिंकून त्याने तिला रथावर आरूढ केले.

शिनिच्या रथावर बसलेली देवकी पाहून महातेजस्वी पुरुषश्रेष्ठ सोमदत्त सहन करू शकला नाही, हे नृप, आणि शिनिविषयी रोष धरला.

हे प्रभो, देवमायेने मोहित होऊन त्याने वधासाठी वासवी शक्ती—देवकीपुत्र कृष्णावर असो वा शक्रसमान पार्थावर असो—नियत केली.

फल्गुन (अर्जुन) याच्यावाचून मी हे कधीही दुसऱ्यावर सोडणार नाही—किंवा देवकीपुत्र श्रीकृष्णावर. या बाबतीत माझे सत्य वचन ऐक.

त्यांना जवळ येताना, वेगाने धनुष्य उचलून सज्ज होताना पाहून, कुंतीपुत्र धनंजय देवकीपुत्र (कृष्ण) यास म्हणाला.

कृष्णाने सर्वथा सत्य वचनांनी असे संबोधिल्यावर, हे जनाधिप, राजा धृतराष्ट्राने देवकीपुत्राला उत्तर दिले।

ज्या देवाला देवी देवकीने वसुदेवापासून—भौम ब्रह्म (धर्मव्यवस्था) यांच्या रक्षणासाठी—अरणी जशी प्रज्वलित अग्नी उत्पन्न करते तसे जन्म दिले।

भीष्म म्हणाले—येथे मी तुला जसे पाहिले तसे आणि जसे ऐकले तसे सांगीन। देवकीपुत्र श्रीकृष्णांच्या सान्निध्यात रुक्मिणीने प्रश्न विचारला।