Opening the text

वाक्/श्रुती (वेदमाता) ही सर्जक वैदिक शक्ती म्हणून स्तुत्य असून ती अंतःस्थ शुद्धीकरण करणारी व रक्षण करणारी शक्ती म्हणून अंतरी स्थापित होते, असे येथे प्रतिपादिले आहे. वैदिक फलप्राप्तीचा उगम म्हणून वेदमातेचे गौरवगान, द्विजाच्या अभ्युदयाला समर्थ करणारी पावमानी (शुद्धीची प्रेरणा), ‘कोशातून बाहेर काढणे’—प्रकट वाणीचे उपस्थित व क्रियाशील होणे, वेदाचे अंतरावरणरूप रक्षक कवच म्हणून अंतःकरणात धारण, तसेच जप–स्मरण–अंतःस्थापना यांद्वारे आत्मसंस्कार हे उपविषय आहेत.
हा एक-मंत्र सूक्त वेदमाता—वाक्/श्रुती—हिला वैदिक शक्तीची जननी म्हणून स्तुतितो. पावमानी (शुद्धीकरण करणारी शक्ती) द्विजाला उत्कर्ष व समृद्धीकडे प्रेरित करो अशी विनंती करतो. आयुष्य व प्राणशक्ती, संतती व पशुधन, कीर्ती व धन—अशी पूर्ण समृद्धीची यादी मागून, शेवटी ब्रह्मवर्चस (पवित्र तेज/आध्यात्मिक प्रभा) प्राप्त व्हावी अशी प्रार्थना करतो. वरदान दिल्यानंतर आह्वान केलेल्या शक्तींनी ‘ब्रह्मलोकाकडे प्रस्थान करावे’ असा निर्देश देऊन या वरप्राप्तीची मोहर लावतो.
हा उशिरचा अथर्वणिक एक-ऋचांचा सूक्त वేదाला रक्षणकारी शक्ती म्हणून अंतर्मुख करतो: वेद ‘आवरण/कोशातून बाहेर काढला’ जातो आणि मग ‘आत स्थापन’ केला जातो; त्यामुळे प्रकट वाणी अंतःस्थ रक्षक बनते. ब्रह्मन्च्या सामर्थ्याने विधी व हविर्दान यशस्वीरीत्या पूर्ण झाल्याची घोषणा करून तो संरक्षणाची मुद्रा घालतो; आणि नंतर तपस् (यज्ञताप/क्रीयातेज) यांच्या बळावर देवांनी इथे-आताच पठण करणाऱ्याचे रक्षण करावे अशी विनंती करतो.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.