Anuvaka 1
विवाह-संस्कार: सत्य व ऋत यांच्या अधिष्ठानावर विवाहाचे पावित्रीकरण करून वधूचा पतीच्या गृहात धर्म्य रीतीने प्रवेश व संक्रमण स्थापन करणे. हस्तांतरणकाळातील वधूच्या सीमांत अवस्थेचे संरक्षण; गृहस्थ-धर्म, घराची स्थैर्य व परस्पर ऐक्य प्रस्थापित करणे; श्री, समृद्धी व संतती/शुभ अपत्य; अडथळे, दुष्प्रभाव व अमंगल वाणी/शकुनांचे निरसन; नातेवाईक व समुदायाच्या साक्षीने वैध विवाहाची सामाजिक मान्यता.
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
AVŚ 14.1 ही अथर्ववेदातील प्रमुख विवाह (विवाह) सूक्त-मालिका आहे. ती वधूच्या संक्रमणाला पवित्र ठरवून गृहकर्माला सत्या (सत्य) आणि ऋता (योग्य/धर्मनिष्ठ व्यवस्था) या विश्वनियमांच्या अधीन स्थापन करते. निरोप, बंधन आणि सामाजिक हस्तांतरण यांतील सीमांत ताणतणावांना स्थैर्य, वैधता आणि समृद्धीमध्ये रूपांतरित करते; तसेच आदित्य, सूर्य, सोम अशा दैवी ‘साक्षीदारां’चे वारंवार आवाहन करून हा संयोग दृढ व मंगल करीत जाते.
Sukta 2
AV 14.2 ही अथर्ववेदातील विवाह-लितुर्गी आहे. ती वधूला दैवी/सीमांत रक्षणाधीनतेतून विधिसम्मत मानवी वैवाहिक बंधनात क्रमाने हस्तांतरित करून पतीच्या घरात सुरक्षितपणे प्रतिष्ठित करते. समाजमान्यता, अवैध किंवा दैत्य/भूतादी दाव्यांपासून संरक्षण, तसेच गृह्यजीवनातील पारंपरिक संपदा—सामंजस्य, गोसमृद्धी, आणि फलदायी, वीर संतती—हे सर्व ती सुनिश्चित करते. सोम–गंधर्व–अग्नी–मनुष्य असा रक्षक/पतीचा क्रम लावून, वधूला गार्हपत्य अग्नीशी बांधून, आणि दांपत्याच्या प्रजननधर्म व गृहव्यवस्थेला आशीर्वाद देऊन या सूक्ताची शक्ती कार्य करते.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.