Adhyaya 28: The Manifestation of Māyā as Durgā/Kātyāyanī and the Slaying of Vaitrāsura

Verse 1

प्रजापाल उवाच । कथं माया समुत्पन्ना दुर्गा कात्यायनी शुभा । आदिक्षेत्रे स्थिता सूक्ष्मा पृथग्मूर्त्ता व्यजायत ॥ २८.१ ॥

പ്രജാപാലൻ പറഞ്ഞു—ശുഭയായ ദുർഗ്ഗ, കാത്യായനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മായ എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു? ആദിക്ഷേത്രത്തിൽ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ട അവൾ എങ്ങനെ വേറിട്ട ദേഹരൂപമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു?

Verse 2

महातपा उवाच । आसीद् राजा पुरा राजन् सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । वरुणांशो महाराज सोऽरण्ये तपसि स्थितः ॥ २८.२ ॥

മഹാതപാ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, പുരാതനകാലത്ത് സിന്ധുദ്വീപൻ എന്ന പ്രതാപശാലിയായ രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹേ മഹാരാജാവേ, അവൻ വരുണന്റെ അംശമായിരുന്നു; വനത്തിൽ തപസ്സിൽ സ്ഥിരനായി വസിച്ചു।

Verse 3

पुत्रो मे शक्रनाशाय भवेदिति नारदाधिपः । एवं कृतमतिः सोऽथ महता तपसा स्वकम् । कलेवरं स्थितो भूत्वा शोषयामास सुव्रत ॥ २८.३ ॥

“എന്റെ പുത്രൻ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) നശിപ്പിക്കുന്നവനായിരിക്കട്ടെ” എന്ന സംकल्पത്തോടെ ആ നരാധിപൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു. പിന്നെ മഹാതപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട്, സുവ്രതനായിട്ട്, തന്റെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.

Verse 4

प्रजापाल उवाच । कथं तस्य द्विजश्रेष्ठ शक्रेणापकृतं भवेत् । येनासौ तद्विनाशाय पुत्रमिच्छन् व्रते स्थितः ॥ २८.४ ॥

പ്രജാപാലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) അവനോട് എന്ത് അപകാരം ചെയ്തു, അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ അവന്റെ നാശത്തിനായി പുത്രനെ ആഗ്രഹിച്ചു വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനായത്?

Verse 5

महातपा उवाच । सोऽन्यजन्मनि पुत्रोऽभूत् त्वष्टुर्बलभृतां वरः । अवध्यः सर्वशस्त्रेषु अपां फेनॆन नाशितः ॥ २८.५ ॥

മഹാതപാ പറഞ്ഞു—അവൻ മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ത്വഷ്ടാവിന്റെ പുത്രനായി, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി ജനിച്ചു. എല്ലാ ആയുധങ്ങൾക്കും അവധ്യനായിരുന്നിട്ടും, ജലഫേനത്താൽ അവൻ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 6

जलफेनेन निहतस्तस्मिँल्लयमवाप्नुयात् । पुनर्ब्रह्मान्वयाज्जातः सिन्धुद्वीपेति संज्ञितः । स तेपे परमं तीव्रं शक्रवैरमनुस्मरन् ॥ २८.६ ॥

ജലഫേനത്താൽ ഹതനായ അവൻ അവിടെയേ ലയത്തെ പ്രാപിച്ചു. പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശത്തിൽ വീണ്ടും ജനിച്ച് “സിന്ധുദ്വീപ” എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ശക്രനോടുള്ള വൈരം ഓർത്തുകൊണ്ട് അവൻ അത്യന്തം തീവ്രമായ തപസ് ചെയ്തു.

Verse 7

ततः कालेन महता नदी वेत्रवती शुभा । मानुषं रूपमास्थाय सालङ्कारं मनोरमम् । आजगाम यतो राजा तेपे परमकं तपः ॥ २८.७ ॥

പിന്നീട് ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം, ശുഭയായ വೇತ್ರവതി നദി മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു, അലങ്കാരങ്ങളാൽ ശോഭിച്ച് മനോഹരിയായി, രാജാവ് പരമ തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.

Verse 8

तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां स राजा क्रुद्धमानसः । उवाच का असि सुश्रोणि सत्यं कथय भामिनि ॥ २८.८ ॥

രൂപസമ്പന്നയായ അവളെ കണ്ട രാജാവ് ക്രോധത്താൽ മനസ്സു ജ്വലിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഹേ സുശ്രോണി! നീ ആരാണ്? ഹേ ഭാമിനി, സത്യം പറയുക.”

Verse 9

नद्युवाच । अहं जलपतेः पत्नी वरुणस्य महात्मनः । नाम्ना वेत्रवती पुण्या त्वामिच्छन्तीह मागता ॥ २८.९ ॥

നദി പറഞ്ഞു—“ഞാൻ ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ മഹാത്മാവ് വരുണന്റെ ഭാര്യയാണ്. വೇತ್ರവതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പുണ്യസ്വഭാവിനി; നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.”

Verse 10

साभिलाषां परस्त्रीं च भजमानां विसर्ज्जयेत् । स पापः पुरुषो ज्ञेयो ब्रह्महत्यां च विन्दति । एवं ज्ञात्वा महाराज भजमानां भजस्व माम् ॥ २८.१० ॥

മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയായിട്ടും ആഗ്രഹത്തോടെ സംഗം തേടുന്ന സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിക്കണം. അവളോടു ചേർന്ന പുരുഷൻ പാപിയെന്നു അറിയപ്പെടും; ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷവും അവനിൽ പതിയും. ഇതറിഞ്ഞ്, ഹേ മഹാരാജാ, നിന്നെ ഭജിക്കുന്ന എന്നോടു സംഗമിക്കൂ.

Verse 11

एवमुक्तस्तया राजा साभिलाषोपभुक्तवान् । तस्य सद्योऽभवत् पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः ॥ २८.११ ॥

അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ആഗ്രഹത്തോടെ അവളോടു സംഗമിച്ചു. ഉടൻ തന്നെ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുടെ തുല്യപ്രഭയുള്ള ഒരു പുത്രൻ അവനു ജനിച്ചു.

Verse 12

वेत्रवत्युदरे जातो नाम्ना वैत्रासुरोऽभवत् । बलवानतितेजस्वी प्राग्ज्योतिषपतिर्भवत् ॥ २८.१२ ॥

വೇತ್ರവതിയുടെ ഉദരത്തിൽ ജനിച്ച അവൻ ‘വൈത്രാസുരൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി. മഹാബലവാനും അതിതേജസ്വിയുമായ അവൻ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിന്റെ അധിപതിയായി.

Verse 13

स कालेन युवा जातो बलवान् दृढविक्रमः । महायोगेन संयुक्तो जिगायेमां वसुंधराम् ॥ २८.१३ ॥

കാലക്രമത്തിൽ അവൻ യുവാവായി—ബലവാനും ദൃഢപരാക്രമിയും. മഹായോഗസാധനയോടെ യുക്തനായി ഈ വസുന്ധരയെ ജയിച്ചു.

Verse 14

सप्तद्वीपवतीं पश्चान्मेरुपर्वतमारोहत् । तत्रेन्द्रं प्रथमं जिग्ये पश्चादग्निं यमं ततः । निरृतिं वरुणं वायूं धनदश्चेश्वरं ततः ॥ २८.१४ ॥

പിന്നീട് അവൻ സപ്തദ്വീപസമന്വിതമായ ലോകത്തിലെ മേരു പർവതം आरोഹിച്ചു. അവിടെ ആദ്യം ഇന്ദ്രനെ, പിന്നെ അഗ്നിയെയും യമനെയും; തുടർന്ന് നിരൃതി, വരുണൻ, വായു, ഒടുവിൽ ധനദൻ (കുബേരൻ)യും ഈശ്വരനെയും ജയിച്ചു.

Verse 15

इन्द्रो भग्नो गतः सोऽग्निं अग्निर्भग्नो यमं ययौ । यमो निरृतिमागच्छन्निरृतिर्वरुणं ययौ ॥ २८.१५ ॥

ഇന്ദ്രൻ പരാജിതനായി അഗ്നിയിലേക്കു പോയി; അഗ്നി പരാജിതനായി യമനിലേക്കു ചെന്നു. യമൻ നിരൃതിയിലേക്കു പോയി; നിരൃതി വരുണനിലേക്കു പോയി.

Verse 16

इन्द्रादिभिरुपेतस्तु वरुणो वायुमन्वगात् । वायुर्धनपतिं त्वागात् सर्वैरिन्द्रादिभिः सह ॥ २८.१६ ॥

ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരോടുകൂടെ വരുണൻ വായുവിനെ പിന്തുടർന്നു. വായുവും ഇന്ദ്രാദികളായ എല്ലാവരോടും കൂടി ധനപതി (കുബേരൻ) അടുക്കൽ ചെന്നു.

Verse 17

धनदोऽपि स्वकं मित्रमीशं देवसमन्वितः । इयाय गदया सोऽपि दानवो बलदर्पितः । गदामादाय दुद्राव शिवलोकं प्रति प्रभो ॥ २८.१७ ॥

ധനദൻ (കുബേരൻ)യും ദേവന്മാരോടുകൂടെ തന്റെ മിത്രമായ ഈശൻ (ശിവൻ) അടുക്കൽ പോയി. ആ ദാനവനും ബലദർപ്പത്തിൽ മദിച്ചവനായി ഗദ എടുത്തുകൊണ്ട്, ഹേ പ്രഭോ, ശിവലോകത്തേക്കു പാഞ്ഞു.

Verse 18

शिवोऽप्यवध्यं तं मत्वा देवान् गुह्य ययौ पुरीम् । ब्रह्मणः सुरसिद्धाद्यैर्वन्दितां पुण्यकारिभिः ॥ २८.१८ ॥

ശിവനും അവനെ അവധ്യനെന്ന് കരുതി ദേവന്മാരോടൊപ്പം രഹസ്യമായി ആ പുരിയിലേക്കു പോയി—അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ നഗരം; ദേവ-സിദ്ധാദികളും പുണ്യകർമ്മികളും വന്ദിക്കുന്നതു।

Verse 19

तत्र ब्रह्मा जगत्स्रष्टा विष्णुपादोद्भवे जले । नियामिताकाशगतो जपत्यन्तर्जले शुभे । क्षेत्रज्ञनाम गायत्रीं ततो देवा विचुक्रुशुः ॥ २८.१९ ॥

അവിടെ ജഗത്സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ജലത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ നിയന്ത്രിതസ്ഥാനമേറ്റു, ശുഭജലത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്ത് ‘ക്ഷേത്രജ്ഞ’ നാമക ഗായത്രി ജപിച്ചു; പിന്നെ ദേവന്മാർ നിലവിളിച്ചു।

Verse 20

त्राहि प्रजापते सर्वान् देवानृषिवरानपि । असुराद्भयमापन्नान् त्राहि त्राहीत्यचोदयन् ॥ २८.२० ॥

“ഹേ പ്രജാപതേ! രക്ഷിക്കണമേ—സകല ദേവന്മാരെയും ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരെയും കൂടി; അസുരഭയത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ, രക്ഷിക്കണമേ”—എന്ന് അവർ അപേക്ഷിച്ചു।

Verse 21

एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दृष्ट्वा देवान्स्तदागतान् । चिन्तयामास देवस्य मायैयं विततं जगत् । नासुरा न सुराश्चात्र मायैयं कीदृशी मता ॥ २८.२१ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് എത്തിയ ദേവന്മാരെ കണ്ടു ചിന്തിച്ചു—“ഈ ജഗത്ത് ദേവന്റെ മായയാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ അസുരരും ഇല്ല, സുരരും ഇല്ല; ഈ മായ എങ്ങനെയൊരു മായയായി കരുതപ്പെടുന്നു?”

Verse 22

एवं चिन्तयतस्तस्य प्रादुरासीदयोनिजा । शुक्लाम्बरधरा कन्या स्रक्किरीटोज्ज्वलानना । अष्टभिर्बाहुभिर्युक्ता दिव्यप्रहरणोद्यता ॥ २८.२२ ॥

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന്റെ മുമ്പിൽ അയോനിജയായ ഒരു കന്യക പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ശ്വേതവസ്ത്രധാരിണി, മാലയും കിരീടവും കൊണ്ട് ദീപ്തമായ മുഖം, അഷ്ടഭുജയുക്ത, ദിവ്യായുധങ്ങൾ ഉയർത്തി സന്നദ്ധയായി।

Verse 23

चक्रं शङ्खं गदां पाशं खङ्गं घण्टां तथा धनुः । धारयन्ती तथा चान्यान् बद्धतूणा जलाद् बहिः ॥ २८.२३ ॥

അവൾ ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, പാശം, ഖഡ്ഗം, ഘണ്ട, ധനുസ് എന്നിവയും മറ്റു ആയുധങ്ങളും ധരിച്ചു, ബന്ധിച്ച തൂണീരോടെ ജലത്തിന് പുറത്തു നിന്നു।

Verse 24

निष्चक्राम महादेवी सिंहवाहनवेगिता । युयुधे चासुरान् सर्वान् एकैव बहुधा स्थिता ॥ २८.२४ ॥

മഹാദേവി സിംഹവാഹനത്തിന്റെ വേഗത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു; അവൾ സർവ്വ അസുരന്മാരോടും യുദ്ധം ചെയ്തു—ഒറ്റയായിട്ടും പല രൂപങ്ങളായി നിലകൊണ്ടതുപോലെ।

Verse 25

दिव्यं वर्षसहस्रं तु दिव्यैरस्त्रैर्महाबलम् । युद्ध्वा कालात्यये देव्याः हतो वैत्रासुरो रणे । ततः किलकिलाशब्दो देवसैन्येऽभवन्महान् ॥ २८.२५ ॥

ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ വരെ ആ മഹാബലൻ ദിവ്യായുധങ്ങളാൽ യുദ്ധം ചെയ്തു. തുടർന്ന് നിശ്ചിതകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദേവി യുദ്ധത്തിൽ വൈത്രാസുരനെ വധിച്ചു; അതിനുശേഷം ദേവസൈന്യത്തിൽ മഹത്തായ ഹർഷഘോഷം ഉയർന്നു।

Verse 26

हते वैत्रासुरे भीमे तदा सर्वे दिवौकसः । प्रणेमुर्जय युद्धेति स्वयमीशः स्तुतिं जगौ ॥ २८.२६ ॥

ഭീകരനായ വൈത്രാസുരൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദിവ്യവാസികളും നമസ്കരിച്ചു “യുദ്ധത്തിൽ ജയം!” എന്നു വിളിച്ചു. തുടർന്ന് സ്വയം ഈശ്വരൻ സ്തുതി പാടി।

Verse 27

महेश्वर उवाच । जयस्व देवि गायत्रे महामाये महाप्रभे । महादेवि महाभागे महासत्त्वे महोत्सवे ॥ २८.२७ ॥

മഹേശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—“ജയിക്കുമാറാകുക, ദേവി ഗായത്രി! മഹാമായേ, മഹാപ്രഭേ! മഹാദേവി, മഹാഭാഗ്യവതീ, മഹാസത്ത്വരൂപിണീ, മഹോത്സവരൂപിണീ!”

Verse 28

दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गि दिव्यस्रग्दामभूषिते । वेदमातर्नमस्तुभ्यं त्र्यक्षरस्ते महेश्वरि ॥ २८.२८ ॥

ഹേ മഹേശ്വരി! ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയ അവയവങ്ങളോടും ദിവ്യമാലാ-ഹാരങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയുമായ നീ—ഹേ വേദമാതാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; നിന്റെ മന്ത്രം ത്ര്യക്ഷരി.

Verse 29

त्रिलोकस्थे त्रितत्त्वस्थे त्रिवह्निस्थे त्रिशूलिनि । त्रिनेत्रे भीमवक्त्रे च भीमनेत्रे भयानके । कमलासनजे देवि सरस्वति नमोऽस्तु ते ॥ २८.२९ ॥

ഹേ ദേവി സരസ്വതി! ത്രിലോകങ്ങളിൽ സ്ഥിതയായവളേ, ത്രിതത്ത്വത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതയായവളേ, ത്രിവഹ്നികളിൽ വസിക്കുന്നവളേ; ത്രിശൂലധാരിണി, ത്രിനേത്രി; ഭീമമുഖി, ഭീമദൃഷ്ടിയുള്ളവളേ, ഭയങ്കരീ; കമലാസനൻ (ബ്രഹ്മാവ്) നിന്നു ജനിച്ച ദേവി—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 30

नमः पङ्कजपत्राक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे । सर्वगे सर्वभूतेषि स्वाहाकारे स्वधेऽम्बिके ॥ २८.३० ॥

ഹേ പദ്മപത്രാക്ഷി! ഹേ മഹാമായേ, അമൃതധാരാസ്വരൂപിണീ—ഹേ സർവ്വഗേ, സർവ്വഭൂതങ്ങളിൽ സ്ഥിതയായവളേ; ഹേ അംബികേ, ‘സ്വാഹാ’രൂപിണീയും ‘സ്വധാ’യും നീയേ—നിനക്കു നമഃ.

Verse 31

सम्पूर्णे पूर्णचन्द्राभे भास्वराङ्गे भवोद्भवे । महाविद्ये महावेद्ये महादैत्यविनाशिनि । महाबुद्ध्युद्भवे देवि वीतशोके किरातिनि ॥ २८.३१ ॥

ഹേ ദേവി! നീ സമ്പൂർണ്ണവും പരിപൂർണ്ണവും, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രഭാമയിയും, ഭാസ്വരദേഹിണിയും, ഭവത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവളും ആകുന്നു; മഹാവിദ്യ, മഹാവേദ്യ, മഹാദൈത്യവിനാശിനി; മഹാബുദ്ധിയുടെ ഉദ്ഭവം, ശോകരഹിത, ഹേ കിരാതിനീ—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 32

त्वं नीतिस्त्वं महाभागे त्वं गीत्स्त्वं गौस्त्वमक्षरम् । त्वं धीस्त्वं श्रीस्त्वमोङ्कारस्तत्त्वे चापि परिस्थिता । सर्वसत्त्वाहिते देवि नमस्ते परमेश्वरि ॥ २८.३२ ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ! നീ തന്നെയാണ് നീതി, നീ തന്നെയാണ് ഗീഃ (പവിത്ര വാക്ക്), നീ തന്നെയാണ് ഗൗ, നീ തന്നെയാണ് അക്ഷരം (അവിനാശി). നീ തന്നെയാണ് ധീ, നീ തന്നെയാണ് ശ്രീ, നീ തന്നെയാണ് ഓംകാര, തത്ത്വത്തിലും നീ പ്രതിഷ്ഠിതയാണ്. സർവ്വസത്ത്വങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദേവി, ഹേ പരമേശ്വരി, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 33

इत्येवं संस्तुता देवी भवेन परमेष्ठिना । देवैरपि जयेत्युच्चैरित्युक्ता परमेश्वरी ॥ २८.३३ ॥

ഇങ്ങനെ ഭവനും പരമേഷ്ഠിയും സ്തുതിച്ച പരമേശ്വരി ദേവിയെ ദേവന്മാരും ഉച്ചത്തിൽ “ജയം” എന്നു വിളിച്ചു അഭിവാദ്യം ചെയ്തു।

Verse 34

यावदास्ते चतुर्वक्त्रस्तावदन्तर्जलाद्बहिः । निश्चक्राम ततो देवीं कृतकृत्यां ददर्श सः ॥ २८.३४ ॥

ചതുര്മുഖൻ (ബ്രഹ്മാവ്) അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്ര സമയം, അവൻ ജലത്തിനുള്ളിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്നു; പിന്നെ കൃതകൃത്യയായ ദേവിയെ അവൻ ദർശിച്ചു।

Verse 35

तां दृष्ट्वा देवकार्यं च सिद्धं मत्वा पितामहः । भविष्यं कार्यमुद्दिश्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ २८.३५ ॥

അവളെ കണ്ടു ദേവകാര്യങ്ങൾ സിദ്ധിച്ചതായി കരുതി പിതാമഹൻ, വരാനിരിക്കുന്ന കര്‍ത്തവ്യം ലക്ഷ്യമാക്കി അപ്പോൾ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 36

ब्रह्मोवाच । इयं देवी वरारोहा यातु शैलं हिमोद्भवम् । तत्र यूयं सुराः सर्वे गत्वा नन्दत माचिरम् ॥ २८.३६ ॥

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഈ വരാരോഹാ ദേവി ഹിമത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശൈലം (ഹിമാലയം) പ്രാപിക്കട്ടെ; അവിടെ നിങ്ങൾ എല്ലാ സുരന്മാരും ചെന്നു വൈകാതെ ആനന്ദിക്കുവിൻ।

Verse 37

नवम्यां च सदा पूज्या इयं देवी समाधिना । वरदा सर्वलोकानां भविष्यति न संशयः ॥ २८.३७ ॥

നവമിയിലും ഈ ദേവിയെ എപ്പോഴും ഏകാഗ്ര സമാധിയോടെ പൂജിക്കണം; അവൾ സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും വരദായിനിയാകും—സംശയമില്ല।

Verse 38

नवम्यां यश्च पिष्टाशी भविष्यति हि मानवः । नारी वा तस्य सम्पन्नं भविष्यति मनोगतम् ॥ २८.३८ ॥

നവമി തിഥിയിൽ അരച്ച ധാന്യാഹാരം കഴിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ഉത്തമ ഭാര്യ/സഹചാരി ലഭിക്കും; മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചതും സിദ്ധിക്കും.

Verse 39

यश्च सायं तथा प्रातरिदं स्तोत्रं पठिष्यति । त्वयेरितं महादेव तस्य देव्याः समं भवान् ॥ २८.३९ ॥

സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്—ഹേ മഹാദേവാ, നീ അരുളിച്ചെയ്തതുപോലെ—നീ ദേവിയോടുകൂടെ സന്നിധാനമായിരിക്കും.

Verse 40

वरदो देव सर्वास्वापत्स्वप्युद्धरस्‍व तम् । एवमुक्त्वा भवं ब्रह्मा पुनर्देवीं स चाब्रवीत् ॥ २८.४० ॥

“വരദനായ ദേവാ, ഏതു വിധത്തിലുള്ള ആപത്തുകളിലും അവനെ രക്ഷിക്കണമേ.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് ഭവനെ (ശിവനെ) അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പിന്നെ വീണ്ടും ദേവിയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 41

त्वया देवि महत्कार्यं कर्तव्यं चान्यदस्ति नः । भविष्यं महिषाख्यस्य असुरस्य विनाशनम् ॥ २८.४१ ॥

ഹേ ദേവീ, നിനക്കാൽ ഒരു മഹത്തായ കര്‍മ്മം നിർവഹിക്കപ്പെടണം; ഞങ്ങൾക്ക് മറ്റൊന്നുമില്ല. ഇനി ‘മഹിഷ’ എന്ന അസുരന്റെ വിനാശം സംഭവിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 42

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा सर्वे देवाश्च पार्थिव । यथागतं ततो जग्मुर्देवीं स्थाप्य हि मे गिरौ । संस्थाप्य नन्दिता यस्मात् तस्मान्नन्दाऽभवत् तु सा ॥ २८.४२ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ബ്രഹ്മാവും എല്ലാ ദേവന്മാരും—ഹേ രാജാവേ—വന്നതുപോലെ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയി, ദേവിയെ എന്റെ പർവതത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്. സ്ഥാപിതയായപ്പോൾ അവൾ ആനന്ദിതയായി (നന്ദിതാ); അതുകൊണ്ട് അവൾ ‘നന്ദാ’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

Verse 43

यश्चेदं शृणुयाज्जन्म देव्याः यश्च स्वयं पठेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥ २८.४३ ॥

ദേവിയുടെ ജന്മകഥ ഇതു ശ്രവിക്കുന്നവനും, സ്വയം പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും—സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി പരമ നിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു।