Adhyaya 207

Verse 1

ईश्वर उवाच । ईश्वर उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि श्राद्धदानान्यनुक्रमात् । तारणाय च भूतानां सरस्वत्यब्धिसंगमे

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇനി ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ നൽകേണ്ട ദാനങ്ങളുടെ ക്രമം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും; സരസ്വതി–സമുദ്ര സംഗമത്തിൽ ജീവികളുടെ താരണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ।

Verse 2

लोके श्रेष्ठतमं सर्वं ह्यात्मनश्चापि यत्प्रियम् । सर्वं पितॄणां दातव्यं तदेवाक्षय्यमिच्छताम्

ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതും സ്വന്തം ഹൃദയത്തിന് അത്യന്തം പ്രിയമായതും—അത് എല്ലാം പിതൃകൾക്കായി ദാനം ചെയ്യണം; അക്ഷയ പുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതേ ദാനം അക്ഷയഫലമാകും।

Verse 3

जांबूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् । दिव्याप्सरोभिः संकीर्णमन्नदो लभतेऽक्षयम्

അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അക്ഷയഫലം പ്രാപിക്കുന്നു—ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണമയമായ ദിവ്യ വിമാനം, സൂര്യസന്നിഭമായ ദീപ്തിയോടെ, ദിവ്യ അപ്സരസ്സുകളാൽ നിറഞ്ഞത്।

Verse 4

आच्छादनं तु यो दद्यादहतं श्राद्धकर्मणि । आयुः प्रकाशमैश्वर्यं रूपं तु लभते च सः

ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ മലിനമില്ലാത്ത (അഹത) വസ്ത്രം ആച്ഛാദനദാനമായി നൽകുന്നവൻ ദീർഘായുസ്സും ദീപ്തിയും ഐശ്വര്യവും സൗന്ദര്യവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 5

कमण्डलुं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । मधुक्षीरस्रवा धेनुर्दातारमनुगच्छति

വേദപാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണന് കമണ്ഡലു ദാനം ചെയ്യുന്ന ദാതാവിനെ, തേനും ക്ഷീരവും ഒഴുകിക്കുന്ന ധേനു പുണ്യരൂപമായി അനുഗമിക്കുന്നു।

Verse 6

यः श्राद्धे अभयं दद्यात्प्राणिनां जीवितैषिणाम् । अश्वदानसहस्रेण रथदानशतेन च । दन्तिनां च सहस्रेण अभयं च विशिष्यते

ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രാണികൾക്ക് ആരെങ്കിലും അഭയദാനം നൽകുകയാണെങ്കിൽ, ആ സംരക്ഷണദാനം ശ്രേഷ്ഠം—ആയിരം അശ്വദാനം, നൂറ് രഥദാനം, ആയിരം ഗജദാനം എന്നിവയെക്കാളും മേന്മയുള്ളത്।

Verse 7

यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा । क्षिप्रं प्राप्नोति तत्सर्वं पितृभक्तस्तु मानवः

ഭൂമിയിലെ ഏതു രത്നങ്ങളായാലും, വാഹനങ്ങളായാലും, ഭാര്യാസൗഭാഗ്യമായാലും—പിതൃഭക്തനായ മനുഷ്യൻ അതെല്ലാം വേഗത്തിൽ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 8

पितरः सर्वलोकेषु तिथिकालेषु देवताः । सर्वे पुरुषमायांति निपानमिव धेनवः

എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും തിഥികാലങ്ങളിൽ പിതൃകൾ ദേവതാസ്വരൂപരാണ്; അവർ എല്ലാവരും മനുഷ്യന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നു—ജലപാനസ്ഥാനത്തേക്ക് പശുക്കൾ കൂടുന്നതുപോലെ।

Verse 9

मा स्म ते प्रतिगच्छेयुः पर्वकाले ह्यपूजिताः । मोघास्तेषां भवन्त्वाशाः परत्रेह च मा क्वचित्

പർവകാലത്ത് പിതൃകൾ പൂജിക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ, അവർ നിന്നിൽ നിന്ന് അപൂജിതരായി മടങ്ങിപ്പോകരുതേ; അവരുടെ ആശകൾ വ്യർത്ഥമാകരുതേ—പരലോകത്തും ഇഹലോകത്തും ഒരിടത്തും അല്ല।

Verse 10

सरस्वत्यास्तु सान्निध्यं यस्त्वेकं भोजयेद्द्विजम् । कोटिभोज्यफलं तस्य जायते नात्र संशयः

സരസ്വതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഒരു ദ്വിജനെ (ബ്രാഹ്മണനെ) ഭോജനിപ്പിച്ചാൽ, അവന് കോടിജനങ്ങളെ ഭോജനിപ്പിച്ചതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 11

अमावास्यां नरो यस्तु परान्नमुपभुञ्जते । तस्य मासकृतं पुण्यमन्नदातुः प्रजायते

അമാവാസി ദിനത്തിൽ മറ്റൊരാൾ നൽകിയ അന്നം ഭുജിക്കുന്നവന്റെ ഒരു മാസത്തെ സമ്പാദിത പുണ്യം ആ അന്നദാതാവിനേയ്ക്ക് തന്നെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 12

षण्मासमयने भुंक्ते त्रीन्मासान्विषुवे स्मृतम् । वर्षैर्द्वादशभिश्चैव यत्पुण्यं समुपार्जितम् । तत्सर्वं विलयं याति भुक्त्वा सूर्येन्दुसंप्लवे

അയനപരിവർത്തന സമയത്ത് ഭുജിച്ചാൽ ആറുമാസത്തെ പുണ്യം നശിക്കുന്നു; വിഷുവത്തിൽ മൂന്നു മാസത്തെ. പന്ത്രണ്ടു വർഷം സമ്പാദിച്ച പുണ്യവും സൂര്യ-ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിൽ ഭുജിച്ചാൽ മുഴുവനായി ലയിക്കുന്നു।

Verse 13

साग्रं मासं रवेः क्रान्तावाद्यश्राद्धे त्रिवत्सरम् । मासिकेऽप्यथ वर्षस्य षण्मासे त्वर्धवत्सरम्

സൂര്യസംക്രാന്തിയിൽ അതിന്റെ ഫലം ഒരു മാസത്തേക്കാൾ അല്പം അധികം നിലനിൽക്കും; ആദ്യ ശ്രാദ്ധത്തിൽ മൂന്നു വർഷം. മാസിക കർമത്തിൽ ഒരു വർഷം, ഷണ്മാസിക കർമത്തിൽ അർധവർഷം നിലനിൽക്കും।

Verse 14

तथा संचयनश्राद्धे जातिजन्मकृतं नृणाम् । मृत शय्याप्रतिग्राही वेदस्यैव च विक्रयी । ब्रह्मस्वहारी च नरस्तस्य शुद्धिर्न विद्यते

അതുപോലെ സഞ്ചയന-ശ്രാദ്ധത്തിൽ ജാതി-ജന്മജന്യ ദോഷങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മരിച്ചവന്റെ ശയ്യ സ്വീകരിക്കുന്നവനും, വേദം വിൽക്കുന്നവനും, ബ്രാഹ്മണസ്വം കവർന്നവനും—അവർക്കു ശുദ്ധിയില്ല।

Verse 15

तडागानां सहस्रेण ह्यश्वमेधशतेन च । गवां कोटि प्रदानेन भूमिहर्ता न शुद्ध्यति

ആയിരം കുളങ്ങൾ പണിതാലും, നൂറ് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ ചെയ്താലും, കോടി പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താലും—ഭൂമി കവർന്നവൻ ശുദ്ധിയാകുന്നില്ല।

Verse 16

सुवर्णमाषं गामेकां भूमेरप्यर्धमंगुलम् । हरन्नरकमाप्नोति यावदाभूतसंप्लवम्

സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ഒരു മാഷമാത്രമെങ്കിലും, ഒരു പശുവെങ്കിലും, ഭൂമിയുടെ അർദ്ധാംഗുലമാത്രമെങ്കിലും കവർന്നാൽ, ഭूतസംപ്ലവം വരെയും നരകത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 17

ब्रह्महत्या सुरापानं दरिद्रस्य तु यद्धनम् । गुरोः पत्नी हिरण्यं च स्वर्गस्थमपि पातयेत्

ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, ദരിദ്രന്റെ ധനം കവർച്ച, ഗുരുപത്നിയോടുള്ള അധർമ്മം, സ്വർണ്ണാപഹാരം—ഇവ സ്വർഗസ്ഥനെയും പതിപ്പിക്കും.

Verse 18

सहस्रसंमिता धेनुरनड्वान्दश धेनवः । दशानडुत्समं यानं दशयानसमो हयः

ഒരു ധേനുവിന്റെ മൂല്യം ആയിരത്തിനൊപ്പമാണ്; ഒരു കാള പത്ത് ധേനുക്കൾക്ക് തുല്യം. ഒരു വാഹനം പത്ത് കാളകൾക്ക് തുല്യം; ഒരു കുതിര പത്ത് വാഹനങ്ങൾക്ക് തുല്യമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 19

दशहयसमा कन्या भूमिदानं ततोऽधिकम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विक्रयं नैव कारयेत्

കന്യാദാനം പത്ത് കുതിരകൾക്ക് തുല്യം; എന്നാൽ ഭൂമിദാനം അതിലും മഹത്തരം. അതിനാൽ സർവ്വശ്രമത്താലും (വേദമോ പവിത്രവസ്തുക്കളോ) വിൽപ്പന ചെയ്യിക്കരുത്.

Verse 20

विशेषतो महाक्षेत्रे सर्वपातकनाशने । चितिकाष्ठं च वै स्पृष्ट्वा यज्ञयूपांस्तथैव च । वेदविक्रयकर्तारं स्पृष्ट्वा स्नानं विधीयते

സർവ്വപാതകനാശകമായ ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച്—ചിതികാഷ്ഠം സ്പർശിച്ചാൽ, യജ്ഞയൂപങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ വേദവിക്രേതാവിനെ സ്പർശിച്ചാൽ സ്നാനം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 21

आदेशं पठते यस्तु आदेशं च ददाति यः । द्वावेतौ पापकर्माणौ पातालतलवासिनौ

‘ആദേശ’ം പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും അത്തരം ‘ആദേശ’ം നൽകുന്നവനും—ഇരുവരും പാപകർമ്മികൾ; പാതാളതലത്തിൽ വസിക്കുന്നവരാകും.

Verse 22

आदेशं पठते यस्तु राजद्वारे तु मानवः । सोऽपि देवि भवेद्वृक्ष ऊषरे कंटकावृतः । स्थितो वै नृपतिद्वारि यः कुर्याद्वेदविक्रयम्

ഹേ ദേവി! രാജദ്വാരത്തിൽ ‘ആദേശ’ം പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ഉപ്പുകലർന്ന അനുര്വരഭൂമിയിൽ മുള്ളുകൾ മൂടിയ ഒരു വൃക്ഷമായി മാറും. അതുപോലെ രാജദ്വാരത്തിൽ നിന്നു വേദം വിൽക്കുന്നവനും അത്തരം ഗതിയേ പ്രാപിക്കും.

Verse 23

ब्रह्महत्यासमं पापं न भूतं न भविष्यति । वरं कुर्वन्ध्रुवं देवि न कुर्याद्वेदविक्रयम्

ബ്രഹ്മഹത്യയ്‌ക്ക് തുല്യമായ പാപം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഇനി ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല. അതിനാൽ, ഹേ ദേവി, സ്വന്തം ലാഭം തേടുന്നുവെങ്കിലും ഉറപ്പായി വേദവിക്രയം ചെയ്യരുത്.

Verse 24

हत्वा गाश्च वरं मांसं भक्षयीत द्विजाधमः । वरं जीवेत्समं म्लेच्छैर्न कुर्याद्वेदविक्रयम्

പശുക്കളെ കൊന്നിട്ടും ആ അധമ ദ്വിജൻ അവരുടെ മാംസം തിന്നുന്നതാണ് ഭേദമെന്ന് കരുതാം; മ്ലേച്ഛരോടു സമമായി ജീവിക്കുന്നതും ഭേദം—എന്നാൽ വേദം വിൽക്കുന്നത് അല്ല.

Verse 25

प्रत्यक्षोक्तिः प्रत्ययश्च प्रश्नपूर्वः प्रतिग्रहः । याजनाऽध्यापने वादः षड्विधो वेदविक्रयः

ഫലം/ഫീസ് നേരിട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കൽ, ഇടപാട്/ഉറപ്പ് ചെയ്യൽ, ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശേഷം നിബന്ധനയോടെ ദാനം സ്വീകരിക്കൽ, ധനാർത്ഥം യാജനം നടത്തൽ, ധനാർത്ഥം അധ്യാപനം നടത്തൽ, ലാഭാർത്ഥം വാദവിവാദം നടത്തൽ—ഇവയാണ് വേദവിക്രയത്തിന്റെ ആറു വിധങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.

Verse 26

वेदाक्षराणि यावन्ति नियुंक्ते स्वार्थकारणात् । तावतीर्भ्रूणहत्या वै प्राप्नुयाद्वेदविक्रयी

വേദം വിൽക്കുന്നവൻ സ്വാർത്ഥലാഭത്തിനായി എത്ര വേദാക്ഷരങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നുവോ, അത്രയും ഭ്രൂണഹത്യാപാപം അവൻ നിശ്ചയമായി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 27

वेदानुयोगाद्यो दद्याद्ब्राह्मणाय प्रतिग्रहम् । स पूर्वं नरकं याति ब्राह्मणस्तदनन्तरम्

വേദപ്രയോഗത്തിനുള്ള പ്രതിഫലമായി (ഇടപാടായി) ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകുന്നവൻ ആദ്യം നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അത് സ്വീകരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ പിന്നീടു പോകുന്നു।

Verse 28

वैश्वदेवेन हीना ये हीनाश्चातिथ्यतोऽपि ये । कर्मणा सर्ववृषला वेदयुक्ता ह्यपि द्विजाः

വൈശ്വദേവ അർപ്പണം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും അതിഥിസത്കാരത്തിൽ കുറവുള്ളവരും—ആചരണത്താൽ പൂർണ്ണമായി വൃഷലസദൃശരാണ്; ദ്വിജരായാലും വേദവിദ്യയുള്ളവരായാലും.

Verse 29

येषामध्ययनं नास्ति ये च केचिदनग्नयः । कुलं वाऽश्रोत्रियं येषां ते सर्वे शूद्रजातयः

ആരിൽ ശാസ്ത്രാധ്യയനം ഇല്ല, ആരും പവിത്ര അഗ്നികളെ പാലിക്കുന്നില്ല, ആരുടെ വംശം അശ്രോത്രിയമോ—അവരെല്ലാം ശൂദ്രജാതിസദൃശരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 30

मृतेऽहनि पितुर्यस्तु न कुर्याच्छ्राद्धमादरात् । मातुश्चैव वरारोहे स द्विजः शूद्रसंनिभः

പിതാവിന്റെ മരണദിവസത്തിൽ ആദരത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാത്തവനും, മാതാവിനും അതുപോലെ, ഹേ വരാരോഹേ, അത്തരം ദ്വിജൻ ധർമ്മസ്ഥാനത്തിൽ ശൂദ്രസദൃശനാണ്।

Verse 31

मृतके यस्तु भुञ्जीत गृहीतशशिभास्करे । गजच्छायासु यः कश्चित्तं च शूद्रवदाचरेत्

മൃതാശൗചം (സൂതകം) നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, ചന്ദ്ര-സൂര്യ ഗ്രഹണകാലത്ത് ആഹാരം ചെയ്യുന്നവൻ, കൂടാതെ ആനകളുടെ നിഴലിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ—അവനെ ധർമ്മാചാരത്തിൽ ശൂദ്രവത് എന്നു കണക്കാക്കണം.

Verse 32

ब्रह्मचारिणि यज्ञे च यतौ शिल्पिनि दीक्षिते । यज्ञे विवाहे सत्रे च सूतकं न कदाचन

ബ്രഹ്മചാരി, യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ, യതി (സന്ന്യാസി), തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന ശില്പി, ദീക്ഷിതൻ—അതുപോലെ യജ്ഞം, വിവാഹം, സത്രം നടക്കുന്ന സമയങ്ങളിൽ—സൂതകദോഷം ഒരിക്കലും ബാധകമല്ല.

Verse 33

गोरक्षकान्वणिजकांस्तथा कारुकुशीलवान् । स्पृश्यान्वार्धुषिकांश्चैव विप्रान्शूद्रवदाचरेत्

ഗോരക്ഷകർ, വണിജർ (വ്യാപാരികൾ), കാരു (ശില്പി/കാർമ്മികൻ)യും കുശീലവർ (നടൻ-ഗായകൻ മുതലായവർ)യും, കൂടാതെ സ്പൃശ്യരായിട്ടും ഹീനരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നവർ, വാർധുഷികർ (പലിശക്കാരൻ)—ഇത്തരക്കാരെ ബ്രാഹ്മണരായാലും കർമ്മകാണ്ഡത്തിൽ ശൂദ്രവത് ആയി പരിഗണിക്കണം.

Verse 34

ब्राह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु । दाम्भिको दुष्कृतप्रायः स च शूद्रसमः स्मृतः

പാതനകാരകമായ വികർമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട്, നിഷിദ്ധ കർമങ്ങളാൽ ജീവിക്കുന്ന, ദംഭികനും അധികം ദുഷ്കൃത്യപരനുമായ ബ്രാഹ്മണൻ—ധർമ്മനിർണ്ണയത്തിൽ ശൂദ്രസമൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 35

अस्नाताशी मलं भुंक्ते अजापी पूयशोणितम् । अहुत्वा तु कृमीन्भुंक्ते अदत्त्वा विषभोजनम्

സ്നാനം ചെയ്യാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ മലഭക്ഷണം ചെയ്യുന്നവനുപോലെ; ജപം ചെയ്യാത്തവൻ പുഴുവും രക്തവും കുടിക്കുന്നവനുപോലെ; ആഹുതി/നൈവേദ്യം അർപ്പിക്കാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ പുഴുക്കളെ തിന്നുന്നതുപോലെ; ദാനം നൽകാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ വിഷഭോജനം ചെയ്യുന്നവനുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 36

परान्नेन तु भुक्तेन मिथुनं योऽधिगच्छति । यस्यान्नं तस्य ते पुत्रा अन्नाच्छुक्रं प्रवर्तते

മറ്റൊരാളുടെ അന്നം ഭുജിച്ച് മൈഥുനം ചെയ്യുന്നവന്റെ സന്താനം ആ അന്നദാതാവിനേതെന്നു പറയുന്നു; കാരണം അന്നത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ശുക്രപ്രവൃത്തി ഉണരുന്നു.

Verse 37

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

രാജാന്നം തേജസ്സിനെ ഹരിക്കുന്നു; ശൂദ്രാന്നം ബ്രഹ്മവർചസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുന്നു; സ്വർണ്ണകാരന്റെ അന്നം ആയുസ്സിനെ കുറയ്ക്കുന്നു; ചർമ്മകാരന്റെ അന്നം യശസ്സിനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 38

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

കാരുവിന്റെ അന്നം സന്തതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു; അലക്കുകാരന്റെ അന്നം ബലം ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു; ഗണങ്ങളുടെ അന്നവും ഗണികയുടെ അന്നവും മനുഷ്യനെ ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തുന്നു.

Verse 39

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्यास्त्वन्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

ചികിത്സകന്റെ അന്നം പൂയത്തിന് തുല്യം; വേശ്യയുടെ അന്നം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പതിപ്പിക്കുന്നത്; പലിശക്കാരന്റെ അന്നം വിഷ്ഠാസദൃശം; ആയുധവിൽപ്പനക്കാരന്റെ അന്നം മലസമാനം.

Verse 40

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायंत्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी

ഗായത്രിയുടെ സാരമാത്രം അറിഞ്ഞാലും നന്നായി നിയന്ത്രിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ചതുര്‍വേദി, എല്ലാം തിന്നുകയും എല്ലാം വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ശ്രേഷ്ഠനല്ല.

Verse 41

सद्यः पतति मांसेन लाक्षया लवणेन च । त्र्यहेण शूद्रो भवति ब्राह्मणः क्षीरविक्रयात्

മാംസം, ലാക്ഷ, അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പ് വിൽക്കുന്നതാൽ ഉടൻ തന്നെ പതനം സംഭവിക്കുന്നു; പാൽ വിൽക്കുന്നതാൽ ബ്രാഹ്മണനും മൂന്നു ദിവസത്തിനകം ശൂദ്രനാകുന്നു।

Verse 42

रसा रसैर्नियंतव्या न त्वेव लवणं रसैः । कृतान्नं च कृतान्नेन तिला धान्येन तत्समाः

രുചികളെ മറ്റു രുചികളാൽ നിയന്ത്രിക്കണം; എന്നാൽ ഉപ്പിനെ രുചികളാൽ ‘നിയന്ത്രിക്കരുത്’. പാചകിച്ച അന്നം പാചകിച്ച അന്നം കൊണ്ടേ സമതുല്യമാകൂ; എള്ളിന് ധാന്യമാണ് യുക്തമായ സമകക്ഷം।

Verse 43

भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्यदन्यत्कुरुते तिलैः । कृमिभूतः स विष्ठायां पितृभिः सह मज्जति

ഭക്ഷണം, അഭ്യഞ്ജനം, ദാനം എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ എള്ളിനെ മറ്റുപയോഗങ്ങൾക്ക് വിനിയോഗിക്കുന്നവൻ കീടമായി മാറി പിതൃകളോടൊപ്പം മലത്തിൽ മുങ്ങുന്നു।

Verse 44

अपूपश्च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् । अविद्वान्प्रतिगृह्णाति भस्मीभवति काष्ठवत्

അവിദ്വാൻ അപൂപം, സ്വർണം, പശു, കുതിര, ഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ എള്ള് ദാനമായി സ്വീകരിച്ചാൽ, അവൻ മരക്കട്ടിപോലെ ചാരമാകുന്നു।

Verse 45

हिरण्यमायु रत्नं च भूर्गौश्चाकर्षतस्तनुम् । अश्वश्चक्षुस्त्वचं वासो घृतं तेजस्तिलाः प्रजाः

സ്വർണം ആയുസ്സിനെയും പ്രാണശക്തിയെയും ആകർഷിക്കുന്നു; രത്നം സമൃദ്ധിയെ. ഭൂമിയും പശുവും ദേഹധാരണത്തിന് ആധാരം നൽകുന്നു. കുതിര ദൃഷ്ടിയും ബലവും; വസ്ത്രം ത്വക്കിന്റെ സംരക്ഷണം; നെയ്യ് തേജസ്; എള്ള് സന്താനസമ്പത്ത് പോഷിക്കുന്നു।

Verse 46

अग्निहोत्री तपस्वी च क्षणवान्क्रियते यदि । अग्निहोत्रं तपश्चैव सर्वं तद्धनिनो धनम्

അഗ്നിഹോത്രിയും തപസ്വിയും ആവശ്യം മൂലം ക്ഷണമാത്രം പോലും പരാധീനരായാൽ, അവരുടെ അഗ്നിഹോത്രവും തപസ്സും—എല്ലാം ആ ധനവാന്റെ ധനമായിത്തീരുന്നതുപോലെ ആകുന്നു।

Verse 47

सोमविक्रयणे विष्ठा भेषजे पूयशोणितम् । नष्टं देवलके दानं ह्यप्रतिष्ठं च वार्धुके

സോമം വിൽക്കുന്നതിൽ മലസദൃശമായ പാപം; ഔഷധവ്യാപാരത്തിൽ പൂയും രക്തവും സദൃശമായ പാപം. ദേവലകനു നൽകിയ ദാനം നശിക്കുന്നു; പലിശക്കാരനു നൽകിയതു പ്രതിഷ്ഠയില്ലാതെ ഫലരഹിതമാകുന്നു।

Verse 48

देवार्चनपरो विप्रो वित्तार्थी भुवनत्रये । असौ देवलकोनाम हव्यकव्येषु गर्हितः

ദേവാരാധനയിൽ പരനായിട്ടും ധനാർത്ഥം കൊണ്ടു ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ത്രിഭുവനത്തിൽ ‘ദേവലകൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; ഹവ്യ-കവ്യ, അഥവാ ദേവ-പിതൃ അർപ്പണങ്ങളിൽ അവൻ ഗർഹിതനാകുന്നു।

Verse 49

भ्रातुर्मृतस्यभायायां यो गच्छेत्कामपूर्वकम् । धर्मेणापि नियुक्तायां स ज्ञेयो दिधिषूपतिः

മരിച്ച സഹോദരന്റെ ഭാര്യയിലേക്കു കാമപൂർവം സമീപിക്കുന്നവൻ—അവൾ ധർമ്മപ്രകാരം നിയോഗത്തിന് നിയുക്തയായാലും—‘ദിധിഷൂപതി’ (നിന്ദ്യനായ ഭർത്താവ്) എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു।

Verse 50

दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते । परिवेत्ता स विज्ञेयः परिवित्तिस्तु पूर्वजः

മൂത്ത സഹോദരൻ അവിവാഹിതനായി നിൽക്കുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും വിവാഹം ചെയ്ത് അഗ്നിഹോത്രസഹിത ഗാർഹസ്ഥ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചാൽ, അവൻ ‘പരിവേത്താ’; മൂത്തവൻ ‘പരിവിത്തി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 51

यो नरोऽन्यस्य वासांसि कूपोद्यानगृहाणि च । अदत्तान्युपयुंजानः स तत्पापतुरीयभाक्

മറ്റൊരാളുടെ വസ്ത്രം, കിണർ, ഉദ്യാനം, ഗൃഹം എന്നിവ ദാനം/അനുമതി കൂടാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നവൻ, അവന്റെ പാപത്തിന്റെ നാലിലൊന്നു പങ്കാളിയാകുന്നു.

Verse 52

आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे वृषल्या सह मोदते । दातुर्यद्दुष्कृतं किञ्चित्तत्सर्वं प्रतिपद्यते

ശ്രാദ്ധത്തിൽ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അവിടെ ദുഷ്ടാചാരിണിയായ സ്ത്രീയുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവൻ, ദാതാവിന്റെ ഏതു ദുഷ്കൃത്യവും മുഴുവനായി തന്റെ മേൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

Verse 53

ऋतामृताभ्यां जीवेत मृतेन प्रमृतेन वा । सत्यानृताभ्यां जीवेत न श्ववृत्त्या कथंचन

മനുഷ്യൻ ഋതവും അമൃതവും കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മൃതവും പ്രമൃതവും കൊണ്ടോ ജീവിക്കട്ടെ; സത്യാനൃത (മിശ്ര) മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും ജീവിക്കാം, പക്ഷേ ഒരിക്കലും ശ്വവൃത്തി—നായപോലുള്ള പരാധീന സേവനം—കൊണ്ട് അല്ല.

Verse 54

भक्ष्यं नित्यमृतं ज्ञेयममृतं स्यादयाचितम् । मृतं तु वृद्ध्याजीवित्वं प्रमृतं कर्षणं स्मृतम्

നിത്യമായി ലഭിക്കുന്ന ആഹാരം ‘ഋത’ എന്നു അറിയണം; യാചിക്കാതെ ലഭിക്കുന്നത് ‘അമൃതം’. പലിശയിലൂടെ ജീവിക്കൽ ‘മൃതം’ എന്നും, കൃഷി/ഉഴവ് ചെയ്ത് ജീവിക്കൽ ‘പ്രമൃതം’ എന്നും സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 55

सत्यानृतं च वाणिज्यं तेन चैवोपजीव्यते । सेवा श्ववृत्तिराख्याता तस्मात्तां परिवर्जयेत

വാണിജ്യം ‘സത്യാനൃതം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതിലൂടെ ജീവിക്കാം. എന്നാൽ പരാധീന സേവനം ‘ശ്വവൃത്തി’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; അതിനാൽ അത് ഒഴിവാക്കണം.

Verse 56

विप्रयोनिं समासाद्य संकरं परिवर्जयेत् । मानुष्यं दुर्लभं लोके ब्राह्मण्यमधिकं ततः

ബ്രാഹ്മണയോണി ലഭിച്ചവൻ സംകരം (അധർമ്മമിശ്രണം) പൂർണ്ണമായി വർജിക്കണം. ലോകത്തിൽ മനുഷ്യജന്മം ദുർലഭം; അതിലും ബ്രാഹ്മണത്വം അധികം ദുർലഭവും ശ്രേഷ്ഠവും ആകുന്നു.

Verse 57

एकशय्यासनं पक्तिर्भाण्डपक्वान्नमिश्रणम् । याजनाध्यापनं योनिस्तथा च सह भोजनम् । नवधा संकरः प्रोक्तो न कर्तव्योऽधमैः सह

ഒരേ ശയ്യാ-ആസനം പങ്കിടൽ, ഒരുമിച്ച് പാചകം, പാത്രങ്ങളും പാകന്നവും കലർത്തൽ, അയോഗ്യർക്കായി യാജനം ചെയ്യലും അധ്യാപനം ചെയ്യലും, വിവാഹബന്ധം, കൂടെ ഭക്ഷണം—ഇവ സംകരത്തിന്റെ ഒമ്പത് രൂപങ്ങളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അധമരോടൊപ്പം ഇവ ചെയ്യരുത്.

Verse 58

अजीवन्कर्मणा स्वेन विप्रः क्षात्त्रं समाश्रयेत् । वैश्यकर्माऽथवा कुर्याद्वार्षलं परिवर्जयेत्

ബ്രാഹ്മണന് സ്വന്തം സ്വധർമ്മകർമ്മങ്ങളാൽ ജീവിക്കാനാകാതെ വന്നാൽ, ക്ഷാത്രമാർഗം ആശ്രയിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ വൈശ്യകർമ്മം ചെയ്യാം; എന്നാൽ ശൂദ്രവൃത്തി വർജിക്കണം.

Verse 59

कुसीदं कृषिवाणिज्यं प्रकुर्वीत स्वयं कृतम् । आपत्काले स्वयं कुर्वन्स्नानेन स्पृश्यते द्विजः

സ്വന്തം പരിശ്രമത്തോടെ കുസീദം (പലിശയ്ക്ക് കടം നൽകൽ), കൃഷി, വാണിജ്യം എന്നിവ ചെയ്യാം. ആപത്കാലത്ത് ദ്വിജൻ ഇത് സ്വയം ചെയ്താൽ, സ്നാനത്താൽ വീണ്ടും ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 60

लब्धलाभः पितॄन्देवान्ब्रांह्मणांश्चैव तर्पयेत् । ते तृप्तास्तस्य तत्पापं शमयंति न संशयः

ലാഭം ലഭിച്ചാൽ പിതൃകൾ, ദേവന്മാർ, ബ്രാഹ്മണർ എന്നിവരെ തർപ്പണത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അവർ തൃപ്തരായാൽ അവന്റെ ആ പാപം സംശയമില്ലാതെ ശമിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 61

जलगोशकटारामयाञ्चावृद्धिवणिक्क्रियाः । अनूपं पर्वतो राजा दुर्भिक्षे जीविका स्मृताः

ദുര്ഭിക്ഷകാലത്ത് ജലപ്രവൃത്തി, ഗോപാലനം, ശകട-വ്യവഹാരം, ക്രീഡാ/സേവ, യാചനം, പലിശവ്യാപാരം, വാണിജ്യം—ഇവയെല്ലാം ജീവികാമാർഗങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ചതുപ്പുനിലവാസം, പർവ്വതവാസം അല്ലെങ്കിൽ രാജാശ്രയം സ്വീകരിക്കൽ എന്നിവയും ക്ഷാമത്തിൽ ജീവൻ നിലനിർത്താനുള്ള വഴികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 62

असतोऽपि समादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति । धनं स्वामिनमात्मानं संतारयति दुस्तरात्

അയോഗ്യമായ ഉറവിടത്തിൽ നിന്നെങ്കിലും ധനം സമാഹരിച്ചു സദ്ജനമായ സാധുക്കൾക്ക് അർപ്പിക്കുന്നവനെ, ആ ധനം തന്റെ ഉടമയോടുകൂടി ദുസ്തരമായ സംസാരസാഗരത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിവിടുന്നു.

Verse 63

शूद्रे समगुणं दानं वैश्ये तद्द्विगुणं स्मृतम् । श्रोत्रिये तच्च साहस्रमनन्तं चाग्निहोत्रिके

ശൂദ്രനു നൽകിയ ദാനം സമഗുണഫലപ്രദം; വൈശ്യനു നൽകിയതു ദ്വിഗുണമെന്ന് സ്മൃതം. ശ്രോത്രിയനു നൽകിയതു സഹസ്രഗുണമാകുന്നു; അഗ്നിഹോത്രികനു നൽകിയതു അനന്തഫലദായകമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 64

ब्राह्मणातिक्रमो नास्ति नाचरेद्यो व्यवस्थितिम् । ज्वलंतमग्निमुत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते

ബ്രാഹ്മണനെ അതിക്രമിക്കൽ ഇല്ല; സ്ഥാപിതമായ വ്യവസ്ഥ ലംഘിക്കരുത്. ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ഉപേക്ഷിച്ച് ആരും ഭസ്മത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കുകയില്ല.

Verse 65

विद्यातपोभ्यां हीनेन नैव ग्राह्यः प्रतिग्रहः । गृह्णन्प्रदातारमधो नयत्यात्मानमेव च

വിദ്യയും തപസ്സും ഇല്ലാത്തവൻ പ്രതിഗ്രഹം സ്വീകരിക്കരുത്. സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെ അവൻ ദാതാവിനെയും അധോഗതിയിലേക്കു നയിക്കുകയും, തനെയും അതുപോലെ താഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 66

तस्माच्छ्रोत्रिय एवार्हो गुणवाञ्छीलवाञ्छुचिः । अव्यंगस्तत्र निर्दोषः पात्राणां परमं स्मृतम्

അതുകൊണ്ട് ശ്രോത്രിയനേ യഥാർത്ഥ പാത്രൻ—ഗുണവാൻ, ശീലവാൻ, ശുചി; അവ്യംഗൻ, നിർദോഷൻ, നിർമലൻ—പാത്രന്മാരിൽ പരമനെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 67

कपालस्थं यथा तोयं श्वदृतौ च यथा पयः । दूषितं स्थानदोषेण वृत्तहीने तथा श्रुतम्

കപാലത്തിൽ വെച്ച വെള്ളവും നായയുടെ തൊലിയിൽ വെച്ച പാലും പാത്രദോഷംകൊണ്ട് മലിനമാകുന്നതുപോലെ, സദ്വൃത്തിയില്ലാത്തവനിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശ്രുതി/വിദ്യയും മലിനമാകുന്നു.

Verse 68

दत्तं पात्रमतिक्रम्य यदपात्रे प्रतिग्रहः । तद्दत्तं गामतिक्रम्य गर्दभस्य गवाह्निकम्

യോഗ്യ പാത്രനെ മറികടന്ന് അയോഗ്യൻ ദാനം സ്വീകരിച്ചാൽ, അത് പശുവിനെ വിട്ട് പശുവിന്റെ ദിനപങ്ക് കഴുതയ്ക്ക് കൊടുത്തതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 69

वृत्तं तस्मात्तु संरक्षेद्वित्तमेति गतं पुनः । अक्षीणो वित्ततः क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः

അതുകൊണ്ട് സദ്വൃത്തം സംരക്ഷിക്കണം; ധനം പോയാലും വീണ്ടും വരാം. ധനനഷ്ടം വന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ നശിച്ചവൻ അല്ല; എന്നാൽ വൃത്തനഷ്ടം വന്നവൻ തീർച്ചയായും നശിച്ചവൻ തന്നേ.

Verse 70

प्रथमं तु गुरौ दानं दत्त्वा श्रेष्ठमनुक्रमात् । ततोऽन्येषां तु विप्राणां दद्यात्पात्रानुरूपतः

ആദ്യം വിധിപൂർവ്വം ഗുരുവിന് ശ്രേഷ്ഠമായ ദാനം അർപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് മറ്റു വിപ്രന്മാർക്ക് അവരുടെ പാത്രത അനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം.

Verse 71

गुरौ च दत्तं यद्दानं दत्तं पात्रेषु मानवैः । निष्फलं तद्भवेत्प्रेत्य यात्युताधोगतिं प्रति

ഗുരുവിന് നൽകേണ്ട ദാനം മനുഷ്യർ മറ്റു പാത്രർക്കു നൽകിയാലും, അത് മരണാനന്തരം നിഷ്ഫലമായി, അധോഗതിയിലേക്കും നയിക്കും.

Verse 72

अवमानं गुरोः कृत्वा कोपयित्वा तु दुर्मतिः । गुर्वमानहतो मूढो न शांतिमधि गच्छति

ദുർമതിയായ മൂഢൻ ഗുരുവിനെ അപമാനിച്ച് കോപിപ്പിച്ചാൽ, ഗുര്വവമാനത്താൽ ഹതനായ അവൻ ഒരിക്കലും ശാന്തി പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 73

गुरोरभावे तत्पुत्रं तद्भार्यां तत्सुतं विना । पुत्रं प्रपौत्रं दौहित्रं ह्यन्यं वा तत्कुलोद्भवम्

ഗുരു ഇല്ലാത്തപ്പോൾ—ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെയും (അल्प) പുത്രനെയും ഒഴിവാക്കി—അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനെ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രപൗത്രനെ, ദൗഹിത്രനെ, അല്ലെങ്കിൽ ആ കുലത്തിൽ ജനിച്ച മറ്റാരെയെങ്കിലും ആശ്രയിച്ച് ആദരിക്കണം.

Verse 74

पंचयोजनमध्ये तु श्रूयते स्वगुरुर्यदा । तदा नातिक्रमेद्दानं दद्यात्पात्रेषु मानवः

സ്വഗുരു അഞ്ചു യോജനത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടെന്ന് അറിയുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശം മറികടന്ന് ദാനം ചെയ്യരുത്; വിധിപൂർവം പാത്രർക്കു ദാനം നൽകണം.

Verse 75

यतिश्चेत्प्रार्थयेल्लोभाद्दीयमानं प्रतिग्रहम् । न तस्य देयं विद्वद्भिर्न लोभः शस्यते यतेः

ഒരു യതി ലാഭലോഭത്താൽ നൽകപ്പെടുന്ന ദാനം അപേക്ഷിച്ചാൽ, പണ്ഡിതർ അവനു നൽകരുത്; യതിക്ക് ലോഭം ഒരിക്കലും പ്രശംസനീയമല്ല.

Verse 76

धनं प्राप्य यतिर्लोके मौनं ज्ञानं च नाभ्यसेत् । उपभोगं तु दानेन जीवितं ब्रह्मचर्यया

ലോകത്തിൽ ധനം ലഭിച്ചിട്ടും യതി മൗനവും ജ്ഞാനവും അഭ്യസിക്കാതിരുന്നാൽ, കുറഞ്ഞത് ദാനത്തിലൂടെ ഭോഗം പവിത്രമാക്കി, ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ ജീവനെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 77

कुले जन्म च दीक्षाभिर्ये गतास्ते नरोत्तमाः । सौभाग्यमाप्नुयाल्लोके नूनं रसविवर्जनात्

സത്കുലജന്മവും ദീക്ഷാസംസ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടു മഹിമപ്പെട്ട നരോത്തമർ ലോകത്തിൽ സൗഭാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നു—നിശ്ചയമായും രസഭോഗവിരമണത്താൽ.

Verse 78

आयुष्मत्यः प्रजाः सर्वा भवन्त्यामिषवर्जनात्

മാംസവിരമണത്താൽ എല്ലാ സന്തതിയും ദീർഘായുസ്സുള്ളവരാകുന്നു.

Verse 79

चीरवल्कलधृक्त्यक्त्वा वस्त्राण्याभरणानि च । नागाधिपत्यं प्राप्नोति उपवासेन मानवः

ചീരവൽക്കലവും ജീർണ്ണവസ്ത്രവും ധരിച്ചു, നല്ല വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മനുഷ്യൻ ഉപവാസത്താൽ നാഗാധിപത്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 80

क्रीडते सत्यवाक्येन स्वर्गे वै देवतैः सह । अहिंसया तथाऽरोग्यं दानात्कीर्तिमनुक्रमात्

സത്യവചനത്താൽ മനുഷ്യൻ സ്വർഗത്തിൽ ദേവതകളോടൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു; അഹിംസയാൽ ആരോഗ്യവും; ദാനത്താൽ കീർത്തിയും—കർമ്മാനുസരിച്ച് ക്രമമായി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 81

द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं चातिपुष्कलम् । दिव्यरूपमवाप्नोति देवशुश्रूषया नरः

ദ്വിജന്മാരെ ഭക്തിയോടെ ശുശ്രൂഷ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ രാജ്യവും അത്യന്തം സമൃദ്ധമായ ബ്രാഹ്മണ്യവും പ്രാപിക്കുന്നു; ദേവശുശ്രൂഷയാൽ അവൻ ദിവ്യരൂപം കൈവരിക്കുന്നു.

Verse 82

अन्नदानाद्भवेत्तृप्तिः सर्वकामैरनुत्तमैः । दीपस्य तु प्रदानेन चक्षुष्माञ्जायते नरः

അന്നദാനം ചെയ്താൽ തൃപ്തി ലഭിക്കുകയും അത്യുത്തമമായ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും; ദീപദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ചക്ഷുഷ്മാൻ—തേജസ്സുള്ള ദൃഷ്ടിയോടെ ജന്മിക്കും.

Verse 83

तुष्टिर्भवेत्सर्वकालं प्रदानाद्गन्धमाल्ययोः । लवणस्य तु दातारस्तिलानां सर्पिषस्तथा । तेजस्विनोऽपि जायन्ते भोगिनश्चिरजीविनः

ഗന്ധവും മാല്യവും ദാനം ചെയ്താൽ എല്ലാകാലവും തൃപ്തി ലഭിക്കും; ഉപ്പ്, എള്ള്, നെയ്യ് എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ തേജസ്സുള്ളവരായി, ഭോഗസമ്പന്നരായി, ദീർഘായുസ്സോടെ ജന്മിക്കും.

Verse 84

सुचित्रवस्त्राभरणोपधानं दद्यान्नरो यः शयनं द्विजाय । रूपान्वितां पक्ष्मवतीं मनोज्ञां भार्यामरालोपचितां लभेत्सः

സുചിത്രവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഉപധാനവും ചേർന്ന ശയനം ഒരു ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, രൂപവതിയും മനോഹരിയും മനോഹരമായ കൺപീലികളുള്ളവളും ഉന്നതഗുണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയുമായ ഭാര്യയെ പ്രാപിക്കും.

Verse 207

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे पात्रापात्रविचारवर्णनंनाम सप्तोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ വിഭാഗത്തിലെ ശ്രാദ്ധകൽപ്പത്തിൽ ‘പാത്രാപാത്രവിചാരവർണനം’ എന്ന २०७-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.